Tài liệu coban.luuky.2007 ppt

Mục tiêu của quá trình Sự cần thiết hình thành và quá trình phát triển HT lưu ký, bù trừ, TT và ĐK CK  Vai trò của HT trong hoàn tất GDCK  Đặc điểm của hệ thống, các bộ phận cấu thành

Những vấn đề cơ bản về chứng khoán và TTCK

Hệ thống đăng ký, lưu ký, bù

trừ và thanh toán CK

Mục đích của bài

 Vấn đề cơ bản về HT lưu ký, bù trừ, TT

và đăng ký CK

 Vai trò, chức năng của hệ thống

 Mối quan hệ của HT lưu ký, bù trừ, TT

và đăng ký CK với HTGD CK

Mục tiêu của quá trình

 Sự cần thiết hình thành và quá trình

phát triển HT lưu ký, bù trừ, TT và ĐK CK

 Vai trò của HT trong hoàn tất GDCK

 Đặc điểm của hệ thống, các bộ phận

cấu thành của hệ thống

 Chức năng, vai trò của các tiểu hệ

thống

Nội dung

1 Sự cần thiết

2 Khái niệm và chức năng

3 Các bộ phận cấu thành

4 Mối quan hệ qua lại giữa các bộ phận

5 Phân loại hệ thống lưu ký

6 Mô hình bù trừ - TT, đăng ký, lưu ký

7 Quy trình đăng ký, lưu ký CK

1 Sự cần thiết HTLK, bù trừ - TT

và ĐKCK

Môi giớiSGD

BT-TTLK-ĐK

Sự cần thiết HTLK, bù trừ - TT và

 Hoàn tất GD CK (trả tiền và giao CK)

 Đem lại công bằng và hiệu quả cho mọi đối tượng tham gia

 Thay bộ phận đăng ký của TCPH, giúp TCPH theo dõi DSCĐ

2 Khái niệm, chức năng, vai trò

2.2 Chức năng chính

 Nhận và quản lý CK

 Cung cấp TTin về số dư CK trên TK

 Cung cấp TTin về CK giả, CK bị mất

2.2 Chức năng chính (tiếp)

 Thanh toán tiền và CK

 Quản lý TTin về quyền của chủ SHCK

 Cung cấp chứng nhận về quyền SH

 Quản lý tỷ lệ nắm giữ CK

 Cung cấp dịch vụ cầm cố CK

2.3.Vai trò của HTLK, BT-TT, ĐK

 Cập nhật T.Tin về người SHCK

 Quản lý tập trung CK theo từng loại CK đối

với từng NĐT => HT biết số CK của NĐT

3 Các bộ phận cấu thành

• Hệ thống lưu ký CK

• Hệ thống bù trừ - thanh toán GDCK

• Hệ thống đăng ký CK

3.1 Hệ thống lưu ký

 Khái niệm

 Sự phát triển của hệ thống

 Chức năng của hệ thống

3.1.1 Khái niệm

quản lý CK và giúp NĐT thực hiện các quyền phát sinh liên quan đến sở hữu CK

3.1.2 Sự phát triển của hệ thống LK

a/ Chủ SH tự nắm giữ, bảo quản CK

b/ Nhiều tổ chức nhận, bảo quản, giao CK c/ TCTG chuyên nhận gửi, quản lý CK theo tên NĐT và thanh toán GD

d/ HT nhận lưu ký chung (LK tổng hợp)

(3) MG thỏa thuận về giá cả, số lượng

(4) Người bán trực tiếp giao CK cho người mua sau khi ký hậu

(5) Người mua đến TTĐK chuyển quyền SH

a/ Chủ SH tự nắm giữ CK (tiếp)

Nhược

- Dễ xảy ra rủi ro CK bị đánh cắp, bị hỏng,

CK giả

- Khối lượng GD tăng => giao nhận CK

giữa các chủ SH khó khăn, tốn kém hơn

b/ Nhiều tổ chức nhận, quản lý CK (tiếp)

- CK gửi cho các tổ chức chuyên nhận bảo

quản CK => nhiều tổ chức lưu giữ CK

- CK cất giữ riêng theo tên từng NĐT

 Ưu: Tránh bị đánh cắp, làm giả CK, thời gian giao nhận CK giảm

- Chi phí bảo quản cao

- Thời gian thanh toán kéo dài

c/ TCTG nhận, quản lý CK theo tên NĐT và

thanh toán GD

TG1 PH1 NĐTa TG2

NĐT TCTG Kho PH2 ……

TGn NĐTn

PHn

c/ TCTG nhận, quản lý CK theo tên NĐT và

thanh toán GD (tiếp)

c/ TCTG nhận, quản lý và thanh toán

c/ TCTG nhận, quản lý và thanh toán

GDCK (tiếp)

Đặc điểm của quá trình chuyển giao CK

 Khi bán CK  NĐT Lệnh cho TTLK trả CK cho người mua

 TTLK tìm CK của NĐT bán (đã ký hậu trước khi gửi vào kho) chuyển cho NĐT mua

 NĐT mua khi nhận được CK phải ký hậu vào

tờ CK đó và gửi vào ngăn của mình trong kho, két tại TTLK

c/ TCTG nhận, quản lý và thanh toán

d/ HT lưu ký chung (LK tổng hợp)

TCTG1 TD

NĐT TCTG TTLK ……… KH CK1

CK2 CKn

d/ HT nhận lưu ký chung (LK tổng hợp)

(tiếp)

 CK không lưu giữ riêng theo tên NĐT

 Quản lý qua TK: NĐT mở TK tại TCTG hoặc

mở trực tiếp tại TTLK

NĐT TCTG TTLK

d/ HT nhận lưu ký chung (LKtổng hợp)

(tiếp)

Điều kiện thực hiện:

 Người SHCK cam kết nhận CK cùng loại,

có giá trị tương đương của một đợt PH

 Người SHCK được sở hữu chung số CK lưu ký tổng hợp

3.1.3 Chức năng của hệ thống lưu ký

 Nhận CK:

+ CK lưu ký tập trung

+ CKVC

 Quản lý CK trong kho và/hoặc trên TK

 Nhận chuyển khoản, giao CK theo yêu cầu

Ưu điểm lưu ký chung

 Quản lý và chuyển giao CK nhanh, an toàn và hiệu quả:

+ Giảm thiểu số lượng chứng từ

+ Hạn chế rủi ro khi giao CK

+ Hạn chế rủi ro đối tác bằng cách chuyển quyền

SH kịp thời, đúng hạn

+ Dễ xử lý CK giả/ CK mất cắp 

Ưu điểm lưu ký chung (tiếp)

 Tạo điều kiện phi vật chất CK

 Tạo điều kiện chuyển khoản CK

 Tiết kiệm chi phí nhân lực, cất giữ, in ấn CK

 Quản lý TTin về CK và người SHCK qua TK

 Giúp người SHCK thực hiện các quyền,

3.2.1 Khái niệm

 Hệ thống bù trừ, thanh toán CK bao gồm

hệ thống chuyển tiền và hệ thống chuyển

3.2.2 Chức năng

 Đối chiếu chi tiết GD giữa các bên đối tác

 Bù trừ tiền, CK

 Thực hiện chuyển tiền và CK

 GS đảm bảo tiền/CK thanh toán đủ và

đúng hạn

 Ưu: + Giảm chi phí GDCK

+ Giảm rủi ro và chi phí cho chủ SHCK

Hai giai đoạn

 Giai đoạn bù trừ

 Giai đoạn thanh toán

Giai đoạn bù trừ

bù trừ các GD và in chứng từ thanh toán

chi tiết về GD giữa các bên

báo cáo GD và bên kia kiểm tra và xác nhận lại

GD

Giai đoạn thanh toán

 Thanh toán là bước cuối cùng để hoàn

thành các nghĩa vụ của các bên trong một

GD, đó là trả tiền và/hoặc giao CK

 Ba phương thức thanh toán:

+ Thanh toán từng GD

+ Bù trừ song phương

Thanh toán từng giao dịch

Thanh toán từng giao dịch (tiếp)

 Số lần thanh toán giao dịch của A là: 5 lần

 Tổng số CP mà A phải giao/nhận là: 800 CP

 Tổng số tiền A phải trả/nhận: 14.450.000 đ

Thanh toán từng giao dịch (tiếp)

Bù trừ song phương

Khái niệm:

toán trong đó toàn bộ các GD CK cùng loại đã khớp trong một ngày GD giữa các cặp đối tác được bù trừ đưa ra số tiền hoặc CK mỗi bên

thực phải trả



Bù trừ song phương (tiếp)

Bù trừ đa phương

Khái niệm

trong đó toàn bộ các GD CK cùng loại trong một ngày GD giữa nhiều đối tác được bù trừ

để tìm ra số tiền hoặc CK thực phải trả của mỗi bên



Bù trừ đa phương (tiếp)

Bù trừ đa phương (tiếp)

Bù trừ đa phương (tiếp)

 Số lần thanh toán giao dịch của A là: 1 lần

giao/nhận là: +100 - 200 + 100 - 200 + 200 = 0

 Số tiền A phải giao/nhận là:

+ 1.810.000 -3.600.000 + 3.620.000 = + 10.000

Bù trừ đa phương (tiếp)

GD chỉ hoàn tất khi

a/ Tờ CK được giao cho người mua, hoặc

b/ CK được chuyển khoản qua TK khi CK được PVC hoá hoặc bất động hoá

Rủi ro trong quá trình thanh toán

 Rủi ro hệ thống

 Rủi ro đối tác

Biện pháp quản lý rủi ro

Biện pháp quản lý rủi ro (tiếp)

(2) Nguồn tài trợ khác

 Tiền đặt cọc của các TV => MG đặt cọc một phần hoặc 100% tiền/CK) trước khi thực hiện lệnh

 Giới hạn vị thế đối với MG (thanh toán từng

GD, hay bù trừ song phương, hoặc đa phương)

 Buộc TV vi phạm thế chấp TS thanh khoản

 Áp dụng hạn mức tín dụng NH (NH cam kết cho vay)

3.3 Hệ thống đăng ký

3.3.1 Khái niệm

3.3.2 Chức năng

3.3.1 Khái niệm

quyền SH, các quyền khác và các nghĩa vụ liên quan của người nắm giữ CK trong sổ đăng ký

3.3.2 Chức năng

 Quản lý TTin về CK của TCPH

 Cập nhật TTin về người SHCK, theo dõi

quyền

 Quản lý tỷ lệ nắm giữ CK của CĐ

 GS việc tuân thủ giới hạn về SHCK, như tỷ lệ nắm giữ của cổ đông sáng lập, cổ đông lớn, % của NĐT nước ngoài

 Giúp chủ SHCK thực hiện quyền

4 Mối quan hệ giữa các hệ thống

HT Giao Dịch

HT Bù trừ-Thanh Toán

HT Lưu ký

4 Mối quan hệ giữa các hệ thống (tiếp)

(1) Điểm xuất phát - HTGD (2) GD đã khớp => HT BT-TT => kết quả cuối cùng => xác định tiền và CK thực

trả/nhận (3) Dữ liệu vào HT lưu ký => Chuyển khoản CK trên các TK LK

(4) Dữ liệu vào HT đăng ký => đăng ký quyền SH cho người SH mới

(5) Dữ liệu đã xử lý được truyền ngược lại cho HT LK CK

5 Phân loại hệ thống lưu giữ CK

CK

5.1 Phân loại theo hình thức CK

 HT cất giữ CKVC  chủ SH giữ tờ CK

 HT lưu giữ CK PVC: quyền về TS của chủ SH thể hiện trên TK

5.2 Phân loại theo hình thức nắm giữ CK

 NĐT tự giữ CK (trực tiếp)

 HT quản lý CK gián tiếp

5.2.2 Hệ thống nắm giữ gián tiếp

 NĐT gửi CK vào các TCTG

 Đại diện chủ SHCK là TCTG

So sánh ưu, nhược của 2 hình thức

với nhiều tổ chức đăng

Nắm giữ gián tiếp

+ NĐT quản lý CK qua

TK mở tại TCTG

 Ưu :- NĐT chỉ GD với một tổ chức để nhận/uỷ quyền trả CK/tính giá trị các DMĐT/nhận TTin từ TCPH /nhận,th/hiện

quyền lq đến SHCK

So sánh ưu, nhược của 2 hình thức (tiếp)

6 Các mô hình bù trừ, thanh toán,

Mô hình 5: Thanh toán bù trừ và lưu giữ chứng chỉ

Mô hình 7: Thanh toán bù trừ và lưu ký trung tâm (phi vật chất hoá)

Mô hình 8: Thanh toán bù trừ và lưu ký trung tâm (bắt

buộc)

Mô hình 2 : Thanh toán bù trừ đứng “tên

đại diện”

Người mua Người bán

MG SGD

TT BT-TT TTĐK

Mô hình 3: Thanh toán bù trừ cơ bản dưới

tên đại diện và lưu giữ

bán

MG SGD

TT BT-TT

Mô hình 5: Thanh toán bù trừ và

TTĐK

Mô hình 7: Thanh toán bù trừ và lưu ký

trung tâm (phi vật chất hoá)

MG

SGD TTBT-TT

Mô hình 8: Thanh toán bù trừ và lưu ký

trung tâm (bắt buộc)

MG

SGD TTBT-TT

TTLK-ĐK

7 Quy trình đăng ký, lưu ký CK

7.1 Quy trình đăng ký - lưu ký CK lần đầu của TCPH

7.2 Quy trình đăng ký, LK CK đặt mua

trong đợt PH mới, PH thêm để tăng vốn

7.1 Quy trình đăng ký - lưu ký CK

(5) TVLK tái gửi CK vào TTLK

(5’) TCPH thông báo TTLK về số lượng CK đã nhận của từng TVLK kèm theo DSCĐ

(6) TTLK ghi Có TK của TVLK

7.2 Quy trình ĐK-LK CK đặt mua trong

đợt PH mới, PH thêm tăng vốn

Tóm tắt bài

1 Khái niệm và chức năng HT ĐK-LK-BT-TT

2 Sự cần thiết của hệ thống ĐK-LK-BT-TT

3 Các bộ phận cấu thành HT ĐK-LK-BT-TT

4 Mối quan hệ qua lại giữa các hệ thống

5 Phân loại hệ thống lưu ký

6 Mô hình bù trừ, thanh toán, đăng ký, lưu ký

7 Quy trình đăng ký, lưu ký CK