Học sinh nắm được nét nổi bật của tình hình kinh tế, chính trị Trung Quốc thời phong kiến: tổ chức bộ máy nhà nước, chính sách đối ngoại thời Tống- Nguyên, thời Mi[r]
Trang 1Ngày soạn: 30/8/2019
Ngày giảng:7B1………
7B2………
7B3……… Tuần 3, Tiết
5
Bài 4
TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
(Tiếp theo)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
Học sinh nắm được nét nổi bật của tình hình kinh tế, chính trị Trung Quốc thời phong kiến: tổ chức bộ máy nhà nước, chính sách đối ngoại thời Tống-Nguyên, thời Minh-Thanh và những thành tựu văn hóa, khoa học –kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến
2 Kỹ năng
Phân tích các chính sách của mỗi triều đại, từ đó rút ra bài học lịch sử
3.Thái độ
Nhận thức được Trung Quốc là 1 quốc gia phong kiến lớn ở phương Đông,
là nước láng giềng của Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình lịch sử của Việt Nam
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao
tiếp, năng lực ngôn ngữ
- Năng lực chuyên biệt: năng lực thực hành bộ môn Lịch sử; năng lực nhận
xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử từ những vấn đề lịch sử
* Tích hợp giáo dục đạo đức: Trách nhiệm trong việc giữ gìn và phát huy thành
tựu của nhân loại
II CHUẨN BỊ
- Giáo viên: + Máy chiếu, máy tính
+ Tư liệu về chính sách của Trung Quốc qua các triều đại Tống-Nguyên, Minh-Thanh
+ Tư liệu về các thành tựu văn hóa, KHKT của Trung Quốc thời phong kiến
- Học sinh : Đọc bài, tìm hiểu tư liệu về các triều đại phong kiến Trung Quốc và các thành tựu của Trung Quốc
III PHƯƠNG PHÁP
Trang 2Phương pháp vấn đáp, phân tích, so sánh, trực quan, kĩ thuậtthảo luận nhóm,
321, động não
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức: (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (4’)
? Trình bày sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường
3 Bài mới(35’)
* Giới thiệu bài (1’): Sau khi phát triển cực thịnh đời Đường, Trung Quốc lâm vào tình trạng chia cắt hơn nửa thế kỉ (906-960) Nhà Tống thành lập, Trung Quốc tiếp tục phát triển nhưng không mạnh mẽ như trước Vậy, Trung Quốc phát triển ra sao? Các thành tựu mà Trung Quốc đạt được trong thời kì phong kiến là gì? Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học ngày hôm nay.
Hoạt động 1: (11’)
- MT: Hiểu được tình hình kinh tế - chính
trị Trung Quốc thời Tống – Nguyên
-PP: phân tích, vấn đáp, thuyết trình
-KT: động não
- HT: Cá nhân/lớp
GV giới thiệu niên biểu nhà Tống
(960-1279), giới thiệu qua về nhà Tống
? Nhà Tống đã thi hành những chính
sách gì? Tác dụng của những chính sách
đó?
- Chính sách: Xóa bỏ (hoặc miễn giảm các
thứ thuế) và sưu dịch nặng nề thời trước,
mở mang các công trình thủy lợi, khuyến
khích phát triển một số ngành thủ công
nghiệp: khai mỏ, luyện kim, dệt tơ lụa, rèn
đúc vũ khí
- Tác dụng: ổn định đời sống nhân dân sau
nhiều năm chiến tranh lưu lạc
? Dưới thời Tống đã có những phát
minh nào quan trọng?
- Thời Tống, người Trung Quốc có nhiều
phát minh quan trọng như la bàn, thuốc
sung, nghề in, giấy viết, kĩ thuật đóng
thuyền có bánh lái…
? Em có biết gì về những phát minh này
không?
HS trả lời theo ý hiểu
4 Trung Quốc thời Tống -Nguyên
a.Thời Tống
- Miễn giảm thuế, sưu dịch
- Mở mang thuỷ lợi
- Khuyến khích phát triển thủ công nghiệp
- Có nhiều phát minh: la bàn, thuốc súng, nghề in, giấy viết
b.Thời Nguyên
Trang 3GV nhận xét và kết luận.
? Nhà Nguyên ở Trung Quốc được
thành lập như thế nào?
- Vua Mông Cổ là Khu-bi-lai (Hốt Tất
Liệt) tiêu diệt nhà Tống, lập nên nhà
Nguyên (1271-1368)
? Chính sách cai trị của nhà Nguyên có
gì khác nhà Tống?
- Phân biệt đối xử giữa các dân tộc: người
Mông Cổ và người Hán
? Sự phân biệt giữa người Mông Cổ và
người Hán được biểu hiện như thế nào?
- Người Mông Cổ có địa vị cao nhất,
hưởng mọi đặc quyền
- Người Hán có địa vị thấp kém và bị cấm
đoán đủ thứ (cấm mang vũ khí, cấm tập
luyện võ nghệ, không được ra đường và
họp chợ ban đêm…)
? Hệ quả của các chính sách phân biệt
đối xử trên?
-Nhân dân nổi dậy, chống lại ách thống trị
của nhà Nguyên
Hoạt động 2: (11’)
- MT : Hiểu được tình hình kinh tế- chính
trị Trung Quốc thời Minh - Thanh-
PP: vấn đáp, phân tích, đánh giá
- KT: động não
? Trình bày diễn biến chính trị của
Trung Quốc từ sau thời Nguyên đến cuối
thời Thanh?
- 1368 nhà Nguyên bị lật đổ (Chu Nguyên
Chương lãnh đạo)-> nhà Minh được thành
lập (1368-1644)
- Lý Tự Thành lật đổ nhà Minh
- Quân Mãn Thanh từ phương Bắc tràn
xuống-> chiếm Trung Quốc-> lập ra nhà
Thanh (1644-1911)
? Xã hội Trung Quốc cuối thời Minh –
Thanh lâm vào tình trạng như thế nào?
-Lâm vào tình trạng suy thoái:
- Phân biệt đối xử giữa các dân tộc:
+ Người Mông Cổ có địa vị cao nhất, hưởng mọi đặc quyền
+ Người Hán có địa vị thấp kém
và bị cấm đoán đủ thứ
5 Trung Quốc thời Minh -Thanh
- Biến đổi trong xã hội:
+ Vua quan ăn chơi sa đoạ
+ Nhân dân đói khổ
Trang 4+ Vua quan đục khoét của nhân dân, sống
xa hoa
+ Nông dân và thợ thủ công phải nộp tô
thuế nặng nề, phải đi phu, đi lính xây dựng
nhiều công trình đồ sộ (Cố cung ở Bắc
Kinh…)
? Kinh tế thời Minh- Thanh có đặc điểm
gì?
- Công thương nghiệp phát triển
- Mầm mống kinh tế TBCN dần xuất hiện
? Mầm mống kinh tế TBCN biểu hiện ở
những điểm nào?
- Nhiều xưởng dệt, gốm sứ lớn, chuyên
môn hóa cao, thuê nhiều nhân công ở Tô
Châu, Tùng Giang, Cảnh Đức…
? Ngoại thương có bước phát triển ra
sao?
- Ngoại thương đặc biệt phát triển: đã buôn
bán với nhiều nước Đông Nam Á, Ấn Độ,
Ba Tư…Quảng Châu là thương cảng lớn
nhất
? Em có đánh giá gì về tình hình kinh tế,
xã hội thời Minh-Thanh?
- Sử dụng kĩ thuật động não
- GV huy động tối đa ý kiến phát biểu của
học sinh
- HS thảo luận để lựa chọn đáp án phù hợp
- GV chốt: Thời Minh – Thanh tồn tại hơn
500, mặc dù còn hạn chế nhưng Trung
Quốc đạt được nhiều thành tựu
Hoạt động 3: (12’)
MT : Hiểu được các thành tựu văn hoá,
khoa học- kĩ thuật Trung Quốc thời phong
kiến
- PP: vấn đáp, trực quan, thuyết trình
- KT: 321
GV khái quát những thành tựu nổi bật về
văn hoá Trung Quốc thời phong kiến: Đạt
nhiều thành tựu trên các lĩnh vực khác
- Biến đổi về kinh tế : + Mầm mống kinh tế TBCN xuất hiện
+ Buôn bán với nước ngoài mở rộng
6 Văn hoá, khoa học - kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến
- Tư tưởng: Nho giáo thành hệ tư tưởng và đạo đức của giai cấp phong kiến
Trang 5nhau: tư tưởng, văn học, sử học, nghệ thuật
kiến trúc, điêu khắc, hội hoạ
GV cho HS lên trình bày phần chuẩn bị về
các thành tựu theo nhóm:
+ Nhóm 1: Tư tưởng
+ Nhóm 2: Văn học
+ Nhóm 3: Sử học
+ Nhóm 4: Nghệ thuật kiến trúc
+ Nhóm 5: Khoa học kĩ thuật
- Đại diện các nhóm trình bày theo thứ tự
từ nhóm 1 đến nhóm 5
-Sau phần trình bày của mỗi nhóm là phần
các nhóm khác phát vấn, GV phát vấn
HS nhận xét nhóm bạn theo kĩ thuật 321
-Cuối cùng GV sẽ nhận xét, đánh giá phần
chuẩn bị của 4 nhóm, phần phản biện, kĩ
năng thuyết trình, và chốt lại kiến thức
chuẩn cho HS ghi nhớ
GV chiếu cho HS quan sát H9 – Cố cung
(Mở rộng kiến thức).-> Yêu cầu HS nhận
xét về kiến trúc của Trung Quốc thời
phong kiến (đồ sộ, rộng lớn, kiên cố, kiến
trúc hài hoà, đẹp )
? Kể tên 1 số công trình kiến trúc lớn?
- Cố cung, vạn lý trường thành, khu lăng
tẩm của các vị vua
GV cho HS quan sát H10- Liễu men trắng
xanh thời Minh (Mở rộng kiến thức)
? Em có nhận xét gì về trình độ sản xuất
đồ gốm qua H10?
- Đạt đến đỉnh cao, trang trí tinh xảo, nét
vẽ điêu luyện
* Tích hợp giáo dục đạo đức ( 2’):
? Em có đánh giá gì về tất cả những
thành tựu mà Trung Quốc đạt được
trong thời kì phong kiến.
HS đánh giá
GV nhận xét và kết luận: Trung Quốc đạt
được nhiều thành tựu rực rỡ và có ảnh
hưởng đến các nước láng giềng
? Trách nhiệm của HS trong việc giữ gìn
- Văn học:
+ Thời Đường xuất hiện nhiều nhà thơ nổi tiếng (Lý Bạch, Đỗ Phủ ) + Thời Minh – Thanh: xuất hiện những bộ tiểu thuyết có giá trị: Tam quốc diễn nghĩa, Tây du kí
- Sử học: có các bộ Sử kí (Tư Mã Thiên), Hán thư, Đường thư, Minh sử
- Nghệ thuật kiến trúc: có nhiều công trình độc đáo như Cố cung, những bức tượng Phật sinh động
- Khoa học- kỹ thuật:
+ Tứ đại phát minh: giấy viết, nghề in, la bàn, thuốc súng
+ Kỹ thuật đóng tàu, luyện sắt, khai thác dầu mỏ…tiến bộ
Trang 6và phát huy thành tựu của nhân loại.
- Chúng ta cần có trách nhiệm trong việc
gìn giữ và phát huy những giá trị thành tựu
văn hóa của nhân loại Để từ đó thấy được
nền văn hóa từ xa xưa có giá trị ntn đối với
thời bấy giờ cũng như những giá trị còn
đến tận bây giờ
4 Củng cố (3’)
- Những mầm mống kinh tế tư bản chủ nghĩa dưới thời Minh – Thanh đã được nảy sinh như thế nào?
- Nêu những thành tựu lớn về văn hóa, khoa học – kĩ thuật của nhân dân Trung Quốc thời phong kiến?
5 Hướng dẫn về nhà (2’)
- Học kỹ bài, nắm nội dung, hoàn thành các bài tập
- Đọc nghiên cứu chuẩn bị bài Ân Độ thời phong kiến Sưu tầm các tranh ảnh về đất nước Ân Độ
V RÚT KINH NGHIỆM