Phát triển năng lực: rèn HS năng lực tự học ( Lựa chọn các nguồn tài liệu có liên quan ở sách tham khảo, internet, thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng ,hình thành cách ghi nhớ kiến th[r]
Trang 1Ngày soạn:……….
Ngày giảng : 8C2………
Tiết 8 Văn bản:
TỨC NƯỚC VỠ BỜ
(Trích :Tắt đèn - Ngô Tất Tố)
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Kiến thức chung:
+ Nắm được cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” + Hiểu được giá trị hiện thực và nhân đạo của đoạn trích
+ Thấy được những thành công của tác giả trong việc tạo tình huống truyện, miêu
tả, kể chuyện và xây dựng nhân vật
2/ Kĩ năng:
- Kĩ năng bài học: Rèn cho học sinh: Tóm tắt văn bản truyện.Vận dụng kiến thức
về tự sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực
- Kĩ năng sống:
+ Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, trao đổi về số phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám: bộc lộ sự sẻ chia, đồng cảm trước nỗi đau, sự bất hạnh của gia đình chị Dậu trong xã hội cũ
+ Suy nghĩ sáng tạo: Phân tích, bình luận diễn biến tâm trạng các nhân vật trong văn bản
+ Tự nhận thức: Xác định lối sống có nhân cách, tôn trọng người thân, tôn trọng bản thân
+ KN ra quyết định: Nhận thức và xác định được XHPK nửa thực dân xưa con người không được quan tâm nhưng chị Dậu vẫn sáng ngời tấm lòng yêu thương chồng con tha thiết, và có sức phản kháng tiềm tàng mạnh mẽ…
3/ Thái độ:
- Giáo dục hs biết thông cảm với nỗi khổ của người nông dân trong xã hội cũ, căm ghét chế độ p/kiến tàn ác
- Thấy được sức phản kháng mãnh liệt, tiềm tàng trong những người nông dân hiền lành và quy luật của cuộc sống Có ý thức đấu tranh với những bất công của xã hội
=> giáo dục về giá trị YÊU THƯƠNG, TÔN TRỌNG, TỰ DO
4 Phát triển năng lực: rèn HS năng lực tự học ( Lựa chọn các nguồn tài liệu có
liên quan ở sách tham khảo, internet, thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng ,hình thành cách ghi nhớ kiến thức, ghi nhớ được bài giảng của GV theo các kiến thức
đã học), năng lực giải quyết vấn đề (phát hiện và phân tích được vẻ đẹp tác phẩm ), năng lực sáng tạo ( có hứng thú, chủ động nêu ý kiến), năng lực sử dụng ngôn ngữ khi nói; năng lực hợp tác khi thực hiện nhiệm vụ được giao trong nhóm; năng lực giao tiếp trong việc lắng nghe tích cực, thể hiện sự tự tin chủ động trong việc
chiếm lĩnh vẻ đẹp tác phẩm văn chươ
Trang 2* GD đạo đức: Biết cảm thông sâu sắc, có tấm lòng bao dung trước thân phận đau
khổ cùng quẫn của những người nông dân lương thiện, giàu tình cảm.Giáo dục cho
HS biết tôn trọng những người nông dân, họ tuy nghèo nhưng có phẩm chất cao quý: nhân hậu và giàu lòng tự trọng rất mực yêu thương con Có ý thức đấu tranh với những bất công của xã hội, cảm thông với nỗi khổ của người nông dân
II Chuẩn bị.
- GV nghiên cứu cuốn Chuẩn kiến thức kĩ năng, Sách giáo khoa Ngữ văn 8, sách giáo viên Ngữ văn 8 Soạn giáo án máy chiếu
- HS: Đọc , tập tóm tắt và kể chuyện Soạn bài theo câu hỏi trong SGK
III Phương pháp: đọc diễn cảm, nêu vấn đề, thuyết trình, trình bày 1 phút
- Kĩ thuật dạy học:
+ Động não: Tìm hiểu tình huống truyện, những chi tiết thể hiện diễn biến tâm trạng của các nhân vật trong văn bản
+ Thảo luận nhóm, trình bày về giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản
+ Viết sáng tạo: Cảm nghĩ về số phận người nông dân trước cách mạng tháng Tám
IV Tiến trình các hoạt động dạy học và giáo dục
1 Ổn định(1’)
2 Kiểm tra: (5’)
? Cảm nhận về nhân vật cai lệ?
- HS trình bày – nhận xét, bổ sung
3 Bài mới: (35’)
Hoạt động 1: Khởi động : 1’
- Mục tiêu: Đặt vấn đề tiếp cận bài học.
- Hình thức: Hoạt động cá nhân.
- Kĩ thuật, PP: Thuyết trình
GV chuyển tiết 2: Tuy xuất hiện ít nhưng hình ảnh của tên cai lệ và tên người
nhà lí trưởng đã hiện lên sinh động, sắc nét đậm chất hài dưới ngòi bút hiện thực của Ngô Tất Tố Chúng là hiện thân sinh động của “ nhà nước” sát nhân Còn nhân vật chính – chị Dậu….
Hđ 2( 23’) Hướng dẫn HS đọc – hiểu văn bản
- Mục tiêu: Hướng dẫn học sinh đọc và tìm
hiểu giá trị của văn bản
- Hình thức: Hoạt động cá nhân/TLN.
- Phương pháp:Đọc diễn cảm, nêu vấn đề,
phát vấn, khái quát.
- Phương tiện: Bảng, máy chiếu, SGK
- Kĩ thuật: Động não
GV : Trước thái độ hành động của tên cai lệ
và người nhà Lý trưởng chị Dậu đã tìm mọi
cách bảo vệ chồng
GV nhắc lại tình thế của chị Dâu; Bọn tay
sai sầm sập xông vào định đánh bắt trói anh
*Nhân vật chị Dậu
Trang 3dậu trong lúc chị dậu đang rón rens bưng
bát cháo
? Chị Dậu đã tìm mọi cách để bảo vệ
chồng như thế nào? Chị có hành vi, thái
độ ra sao đối với bọn tay sai?
* Trước thái độ hống hách, chửi mắng
của bọn tay sai:
+ Chị sợ hãi, có phần luống cuống “một
mực van xin”
+ Xưng cháu: gọi bọn cai lệ: ông, ông –
cháu
* Bọn cai lệ định đánh anh Dậu:
+ Chị “xám mặt” vì lo sợ
+ Cử chỉ: nhanh nhẹn, từ tốn, giọng mềm
mỏng
* Bọn cai lệ đánh chị: chị liều mạng cự lại
+ Thay đổi cách xưng hô: ông – tôi ->
ngang hàng
+ quát lại: lời lẽ thách thức: “mày
trói bà ”
-> Mày – bà: quan hệ dưới – bề trên
+ đánh lại tên tay sai – thà ngồi tù không
chịu nhục
*GV: Với sức khỏe của người đàn bà lực
điền, với sự bùng cháy của lòng uất hận, với
tình yêu thương chồng mãnh liệt và sự tự vệ
tất yếu, chị Dậu đã vùng lên nhanh nhẹn, táo
tợn, ngang tàng, dũng cảm -> Chị Dậu là
điển hình sâu sắc của người phụ nữ nông
dân VN trong xã hội thực dân phong kiến
? Cảnh nào trong phần này ấn tượng với
em nhất – Hs tự bộc lộ
? Do đâu mà chị quật ngã hai tên tay sai
Sức mạnh của lòng căm hờn
Nguồn gốc của nó chính là tình yêu thương
? Nhận xét về nghệ thuật khắc hoạ nhân
vật chị Dậu
-KH lựa chon những chi tiết điển hình về cử
chỉ, lời nói, hành động
-KH các phương thức biểu đạt: Tự sự- miêu
tả- biểu cảm
-Dùng phép tương phản
- Chú ý diễn biến trạng thái tâm lí
? Qua đoạn trích em thấy Chị Dậu là
người ntn ?
-> Là người phụ nữ mộc mạc, hiền dịu , yêu thương chồng con nhưng lại có một sức sống tiềm tàng, có một tinh thần phản kháng mạnh mẽ
-> Chị là điển hình sâu sắc của
Trang 4? Đoạn trích cho thấy một quy luật tất yếu.
Đó là quy luật nào?
- Tức nước vỡ bờ -> có áp bức, có đấu tranh
Hoạt động 3(5’) : Hướng dẫn HS tổng kết
- Mục tiêu: Học sinh biết đánh giá giá trị
của văn bản.
- Phương pháp: vấn đáp, nêu vấn đề
- Phương tiện: Máy chiếu.
- Kĩ thuật: Động não.
-Hình thức: cá nhân/ lớp
-Cách thức tiến hành:
? Qua phân tích, hãy đánh giá, nhận xét
về nội dung, ý nghĩa đoạn trích? Thái độ
của tác giả?
- Số phận, phẩm chất người nông dân?
- Bản chất của xã hội?
- Chân lí: Có áp bức có đấu tranh
? Đoạn trích thể hiện tài năng kể chuyện
của tác giả như thế nào?
HS thảo luận 2 nhóm – trình bày, bổ sung –
GV chốt bằng máy chiếu
HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 4(6’)
- Mục tiêu: Hướng dẫn HS luyện tập
- Phương pháp: nêu vấn đề
- Phương tiện: Bảng
- Kĩ thuật: Động não, thuyết trình
-Hình thức: cá nhân/ lớp/TLN
?Chỉ ra và PT giá trị hiện thực và nhân
đạo của đoạn trích
HS trao đổi nhóm – trình bày – bổ sung,
nhận xét, GV khái quát
hình tượng phụ nữ nông dân VN trong xã hội thực dân phong kiến
4 Tổng kết
4.1 Nội dung : Với cảm quan
nhạy bén nhà văn đã phản ánh hiện thực về sức phản kháng mãnh liệt chống áp bức của những người nông dân hiền lành, chất phác
4.2 Nghệ thuật:
- Kể chuyện ,miêu tả nhân vật sinh động , chân thực qua ngoại hình, ngôn ngữ, hành động, tâm lí…
- Tạo tình huống có kịch tính
4.3.Ghi nhớ: SGK
III Luyện tập
4 Củng cố: (2’)
- Mục tiêu: Củng cố kiến thức đã học, học sinh tự đánh giá về mức độ đạt được những mục tiêu của bài học
- Hình thức: Hoạt động cá nhân.
- Phương pháp: Phát vấn
Trang 5- Kĩ thuật: Động não.
?Khái quát giá trị của văn bản?
HS trả lời -> GV chốt kiến thức cơ bản
5 HDVN (2 phút)
- Học bài: Nhớ được nội dung truyện, tập kể diễn cảm văn bản,Tóm tắt đoạn trích khoảng 10 dòng theo ngôi kể thứ nhất chị Dậu, viết đoạn văn khoảng 10 câu cảm nhận về nhân vật chị Dậu
- Chuẩn bị bài: Bố cục văn bản
+ Nghiên cứu ngữ liệu SGK, trả lời câu hỏi mục I,II từ đó rút ra kết luận về: Bố cục văn bản, đặc biệt là cách sắp xếp nội dung cho phần thân bài
V Rút kinh nghiệm.
………
………
………
………