Giáo án Ngữ văn 8 bài 3: Tức nước vỡ bờ

?C hị Dậu đó chăm súc người chồng ốm yếu của mỡnh như thế nào.. Hóy tỡm những chi tiết thể hiện ngụn ngữ của chị Dậu qua từng diễn biến?. Ngụn ngữ cựng với hành động đó thể hiện diễn biế

Tiết 9

TỨC NƯỚC VỠ BỜ

( Trích Tăt đèn )

- Ngô Tất Tố -

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

- Biết đọc – hiểu một đoạn trích trong tác phẩm truyện hiện đại.

- Thấy được bút pháp hiện thực trong nghệ thuật viết truyện của nhà văn Ngô Tất Tố

- Hiểu được cảnh ngộ cơ cực của người nông dân trong xã hội tàn ác, bất nhân dưới chế độ cũ; thấy được sức phản kháng mãnh liệt, tiềm tàng trong những người nông dân hiền lành và quy luật của cuộc sống: có áp bức – có đấu tranh

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG:

1 Kiến thức:

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tức nước vỡ bờ.

- Giá trị hiện thực và nhân đạo qua một đoạn trích trong tác phẩm Tắt đèn.

- Thành công của nhà văn trong việc tạo tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện

và xây dựng nhân vật

2 Kĩ năng:

- Tóm tắt văn bản truyện

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự

để phân tích tác phẩm tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực

3 Thái độ:

Có thái độ nhìn nhận đúng đắn những cái thiện và cái ác trong văn bản.

III CHUẨN BỊ: -GV: SGK,bài soạn,bảng phụ

-HS: SGK,soạn bài

IV.Các phương pháp / kỹ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng:

Động não, thảo luận nhóm, Viết sáng tạo.

V.CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

(?) Bố cục của văn bản thường gồm mấy phần? Nờu nội dung của từng phần? TL: Ghi nhớ (SGK trang 25)

3.Bài mới:

Gv yờu cầu hs đọc chỳ thớch

Cho biết vài nột về tỏc giả?

Gv hướng dẫn đọc

Lưu ý đọc cú sắc thỏi biểu cảm nhất la lời

đối thoại của nhõn vật

?C hị Dậu đó chăm súc người chồng ốm

yếu của mỡnh như thế nào?

- Nhắc lại tỡnh thế của chị Dậu khi bọn tay

sai ‘’sầm sập tiến vào’’, giữa lỳc chị Dậu

vừa ‘’rún rộn’’ bưng bỏt chỏo, đang hồi

hộp ‘’chờ xem chồng chị ăn cú ngon

I Tìm hiểu chung:

1.Đọc:

2 Chú thích:

a Tác giả: (SGK) b.Tác phẩm:

(SGK) c.Từ khó:

(SGK) 3.Bố cục:

- Chia làm 2 phần P1: “Từ đầu… Ngon miệng hay không” Chị Dởu ân cần chăm sóc chồng

ốm yếu giữa vụ su thuế P2: Đoạn còn lại: Cuộc đối mặt với bọn Cai Lệ –

Ng-ời nhà lý trởng.Chị Dởu vùng lên cự lại

II.Tìm hiểu chi tiết:

1 Chị Dởu chăm sóc chồng:

-Hành động: mỳc chỏo,quạt…

-Cử chỉ: rún rộn, chờ xem chồng ăn cú ngon miệng khụng?

=> Chăm sóc chồng chu đáo => Là ngời phụ nữ đảm đang, hết lòng thơng yêu chồng con, tính tình vốn dịu dàng, tình cảm…

2 Diễn biến tõm lớ, hành động chị Dậu

miệng khụng’’, chị Dậu một mỡnh đứng

ra đối phú với ‘’lũ ỏc nhõn’’ đú Lỳc này,

tớnh mạng của anh Dậu phụ thuộc cả vào

sự đối phú của chị

? Chị Dậu đối phú với bọn tay sai để bảo

vệ chồng bằng cỏch nào?

- Hs trả lời

? Hóy tỡm những chi tiết thể hiện ngụn

ngữ của chị Dậu qua từng diễn biến?

- ễng – chỏu  tụi – ụng  Mày – bà

? Em cú nhận xột gỡ về ngụn ngữ của chị?

Ngụn ngữ cựng với hành động đó thể hiện

diễn biến nội tõm của chị như thế nào?

- Ban đầu chị cố khơi gợi từ tõm và

lương tri của “ụng cai”.Tức quỏ khụng thể

chịu được chị mới liều mạng cự lại, bằng

lý lẽ đứng dậy với lũng căm thự ngựn

ngụt bốc cao, trừng trị chỳng

GV: Hướng dẫnHS thảo luận nhúm:

Cỏc nhúm thảo luận sau đú cử đại diện

trỡnh bày

Nhúm 1: Tỡm những hỡnh ảnh , chi tiết

miờu tả cảnh chị Dậu đỏnh lại tờn cai lệ và

người nhà lý trưởng và hỡnh ảnh miờu tả

bộ dạng hai tờn tay sai Nhận xột về cỏc

hỡnh ảnh này ?

Nhúm 2: Nờu cảm nghĩ của người đọc khi

đọc đến những dũng này ? Vỡ sao cú được

những cảm nghĩ như thế ?

- Đoạn văn đặc biệt sống động và toỏt

lờn một khụng khớ hào hứng rất thỳ vị

- Chị Dậu “van xin tha thiết”

- ễng – chỏu  tụi – ụng  Mày – bà

- Chị van xin không đợc đã vùng lên chống cự lại bọn chúng – ở đâu có áp bức thì ở đó có đấu tranh

- Sức mạnh của lũng căm hờn – đú cũng là sức mạnh của lũng yờu thương.

- Chị Dậu mộc mạc, hiền dịu, đầy vị tha, sống khiờm nhường, biết nhẫn nhục

chịu đựng, nhưng vẫn cú một sức sống

mạnh mẽ, một tinh thần phản khỏng tiềm tàng; một thỏi độ

‘’làm cho độc giả hả hờ một chỳt sau

khi đọc những trang rất buồn thảm’’

Nhúm 3: Do đõu chị Dậu cú được sức

mạnh như thế ? Qua đoạn này ta thấy chị

Dậu là người như thế nào ?

Nhúm 4: Kết thỳc cảnh này , anh Dậu núi:

“U nú khụng được thế ! Người ta đánh

mỡnh khụng sao, mỡnh đỏnh người ta thỡ

mỡnh phải tự, phải tội’’ cũn chị Dậu lại núi

:” Thà ngồi tự để chỳng nú làm tỡnh làm

tội mói thế, tụi khụng chịu được…” Vỡ sao

cú ý kiến khỏc nhau như thế?

? Qua phân tích trên em thấy chị Dởu là

ngời phụ nữ nh thế nào ?

?Em hiểu “Cai lệ” là người thế nào trong

xó hội cũ?

? Em hiểu thế nào là thuế sưu?

? Hỡnh ảnh tờn cai lệ được tỏc giả khắc

họa qua những chi tiết nào?

- Gừ đầu roi xuống đất, cai lệ thột bằng

giong khàn khàn …: Thằng kia…

- Trợn ngược hai mắt hắn quỏt: Mày đinh

núi…

- Giọng vẫn hầm hố: Nếu khụng cú tiền

nộp sưu cho ụng bõy giờ …

- Ta này! Tha này! Vừa núi hắn vừa bịch

…? Em cú nhận xột gỡ về ngụn ngữ của

hắn?

? Những chi tiết ấy đó lột tả được những

nột bản chất gỡ của tờn cai lệ ?

-Nhà văn đó cảm nhận được xu thế ‘’tức

=> Là ngời phụ nữ thơng chồng, thơng con hết mực

3- Tờn cai lệ:

- Cai lệ là một viờn cai chỉ huy một tốp lớnh ở nụng thụn thời trước CM, thường được bọn quan lại cho phộp sử dụng bạo lực để dàn ỏp người dõn theo lệnh của chớnh quyền

-Tàn bạo, khụng chỳt tớnh người là bản chất , tớnh cỏch của hắn

- Hung dữ, độc ác, tàn nhẫn, táng tận lơng tâm

nước vỡ bờ’’ và sức mạnh to lớn khụn

lường của sự ‘’vỡ bờ’’ đú Và khụng phải

quỏ lời nếu núi rằng cảnh ‘’Tức nước vỡ

bờ’’ trong đoạn trớch đó dự bỏo cơn bóo

tỏp quần chỳng nụng dõn nổi dậy sau này

Nhà văn Nguyễn Tuõn đó núi rằng Ngụ

Tất Tố, với Tắt đốn đó ‘’xui người nụng

dõn nổi loạn’’ quả khụng sai

?Hóy chứng minh nhận xột của nhà nghiờn

cứu phờ bỡnh văn học Vũ Ngọc Phan :

‘’Cỏi đoạn chi Dậu đỏnh nhau với tờn cai

lệ là một đoạn tuyệt khộo’’

- Việc tạo dựng tỡnh huống như thế nào ?

- Việc miờu tả ngoại hỡnh, hành động,

ngụn ngữ, tõm lớ nhõn vật cú gỡ đỏng chỳ ý

?

- Nghệ thuật kể chuyện, ngụn ngữ tỏc giả

và ngụn ngữ đối thoại… đặc sắc như thế

nào ?

Chỳ ý nờu rừ những gỡ khiến cho đoạn

văn được coi là ‘’’tuyệt khộo’’

? Hóy nờu nghệ thuật đặc sắc của đoạn

trớch?

- Hs trả lời

? Nội dung đoạn trớch phản ỏnh điều gỡ?

Hs đọc nội dung phần ghi nhớ

4 Về nhan đề của đoạn trớch : Tức

nước vỡ bờ

- ‘’tức nước vỡ bờ’’ và sức mạnh to

lớn khụn lường của sự ‘’vỡ bờ’’ đú

5.Giỏ trị nghệ thuật của đoạn trớch:

- Đoạn văn tuyệt khộo:

- Sự dồn nộn, “ tức nước’’ để đến

‘’vỡ bờ’’ được Ngụ Tất Tố diễn tả rất

tự nhiờn, hợp lớ

- Nghệ thuật diễn tả cõu chuyện, hành động cũng thật tài tỡnh, sinh động Chỳ ý cỏch diễn tả theo lối tăng tiến động tỏc, lời núi của nhõn vật cai lệ và chị Dậu Đoạn văn này sống động như một màn kịch ngắn

Nhõn vật được khắc hoạ rất chõn thực, sinh động, rừ nột, thể hiện sự diễn biến tõm lớ của nhõn vật chi Dậu rất hợp lớ

III.Tổng kết:

* Ghi nhớ: (SGK)

IV.Củng cố và dặn dũ:

1 Củng cố: Nắm vững nội dung, nghệ thuật của đoạn trớch

Quan đoạn trích tác giả Ngô Tất Tố phê phán, ca ngợi điều gì ?

2 Dặn dò: Chuẩn bị bài mới “Xây dựng đoạn văn trong văn bản”

Rút kinh nghiệm giờ dạy: