MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: -Biết đọc –hiểu một đoạn trích trong tác phẩm truyện hiện đại.. -Thấy được bút pháp hiện thực trong nghệ thuật viết truyện của nhà văn Ngô Tất Tố.. -Giá trị hiện thực và
Trang 1TUẦN 3: Văn bản:
TỨC NƯỚC VỠ BỜ (Trích “Tắt Đèn”)
Ngô Tất Tố
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
-Biết đọc –hiểu một đoạn trích trong tác phẩm truyện hiện đại
-Thấy được bút pháp hiện thực trong nghệ thuật viết truyện của nhà văn Ngô Tất Tố -Hiểu được cảnh ngộ cơ cực cuă người nông dân trong xã hội tàn ác,bất nhân dưới dưới chế độ cũ;Thấy được sức phản kháng mạnh liệt,tiềm tang trong những người nộng dân hiền lành và quy luật của cuộc sống :có áp bức – có đấu tranh
II.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1.Kiến thức:
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tức nước vỡ bờ
-Giá trị hiện thực và nhân đạo qua một đoạn trích trong tác phẩm Tăt đèn
-Thành công của nhà văn trong việc tạo tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện và xây dựng nhân vật
2.kĩ năng:
- Tóm tắt văn bản truyện
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực
III.HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN:
HOẠT ĐỘNG THẦY HOẠT ĐỘNG TRÒ NỘI DUNG BÀI HỌC
*Hoạt động 1:Khởi động
1 Ổn định :KTSS
2 KTBC: Phân tích tâm trạng của bé Hồng khi nằm
trong lòng mẹ (đoạn trích “trong lòng mẹ”)
Trang 23 Giới thiệu: Trong tự nhiên có quy luật đã được khái
quát thành câu tục ngữ “Tức nước vỡ bờ” Trong XH, đó
là quy lậut “Có áp bức có đấu tranh” Quy luật ấy đã được
chứng minh rất hùng hồn trong chương XVIII tiểu thuyết
“Tắt đèn” của Ngô Tất Tố
*Hoạt động 2:đọc hiểu văn bản
- GV yêu cầu Hs dựa vào chú
thích nêu vài nét cơ bản về tác
giả và tác phẩm
- Sau đó HS đọc các chú thích
còn lại (SGK)
- GV hướng dẫn học sinh đọc
đoạn trích “Tức nước vỡ bờ”:
GV đọc mẫu 1 vài đoạn –
hướng dẫn học sinh đọc: Lưu ý
các em đọc chính xác, có sắc
thái biểu cảm, nhất là ngôn
ngữ đối thoại củacác nhân vật
- Nhận xét cách đọc của học
sinh
- GV hướng dẫn tóm tắt
truyện:
Bài này có thể chia làm mấy
đọan? Tóm tắt nội dung từng
đoạn
- GV nhận xét – tổng hợp ý
kiến 2 đoạn
-HS đọc chú thích SGK
-HS đọc
-HS tóm tắt -HS chia bố cục -HS nghe
I.TÌM HIỂU CHUNG:
1 Tác giả :
- Ngô Tất Tố (1893 – 1954) quê ở Bắc Ninh xuất thân nhà nho gốc nông dân
- Là nhà văn hiện thực xuất sắc
2.Tác phẩm:
Đoạn “Tức nước vỡ bờ” trích trong chương XVIII của tác phẩm
3 Bố cục: 2 phần:
a) “từ đầu không?” Tình cảnh gia đình chị Dậu b) còn lại: cuộc đối mặt với Cai Lệ – người nhà Lí trưởng
*Hoạt động 3:Phân tích
-GV nói lời dẫn:
II PHÂN TÍCH:
1.Nội dung:
Trang 3Toàn bộ nội dung đoạn trích
kể chuyện buổi sáng ở nhà chị
Dậu khi anh Dậu vừa tỉnh lại
chị Dậu vừa thương vừa lo
lắng cho chồng vừa hồi hộp
chờ đơn bọn nhà lí trưởng kéo
đến thúc sưu diễn ra trong
không khí căng thẳng Qua đây
thấy được tình cảnh gia đình
chị Dậu như thế nào? Mục
đích duy nhất của chị giờ đây
là gì?
- GV hỏi: Cai lệ là chức danh
gì? Hắn xuất hiện ở đây với
vai trò gì?
GV nhắc lại tình thế gia đình
chị Dậu khi bọn tay si “Sầm
sập tiến vào” chị Dậu đã đối
phó như thế nào để bảo vệ
chồng mình?
- Tìm chi tiết miêu tả cảnh
tượng chị Dậu quật lại 2 tên
tay sai
- GV chốt lại ý
- GV nêu câu hỏi: Vì đâu mà
chị Dậu có sức mạnh lạ lùng
khi quật ngã 2 tên tay sai như
vậy?
- GV bổ sung: kết luận tính
cách nhân vật chị Dậu
- GV nói rõ thêm về hành động
- HS nghe
-HS: Tên tay sai chuyên
nghiệp
-HS : Tha thiết van xin, Liều mạng cự lại:
(Nhưng khi không còn chịu đựng được nữa) + Nói lí lẽ
+ Hành động quyết liệt -HS :tìm chi tiết
-HS TL
- Bộ mặt tàn ác, bất
nhân của xã hội thực dân nửa phong kiến đương thời qua việc miêu tả lối hành xử của các nhân vật thuộc bộ máy chính quyền thực dân nửa phong kiến, đại diện cho giai cấp thống trị
- Sự thấu hiểu, cảm thông sâu sắc của tác giả với tình cảnh cơ cực, bế tắc của người nông dân
- Sự phát hiện của tác giả
về tâm hồn yêu thương, tinh thần phản kháng mãnh liệt của người nông dân vốn hiền lành,chất phác
Trang 4của chị Dậu chỉ mang tính tự
phát
-Từ những ý trên em thấy tác
giả Ngô Tất Tố đã sử dụng
nghệ thuật nào để làm cho
truyện sinh động và chân thực?
- GV hỏi: Em hiểu như thế nào
về nhan đề “Tức nước vỡ
bờ”? Theo em cách đặt tên
như vậy có thỏa đáng không?
- GV chốt và nói rõ hơn ý
nghĩa của nhan đề đoạn trích
- Qua bài này em có nhận thức
gì về XH nông thôn VN trước
CM về người nông dân đặc
biệt là người phụ nữ? Về NT
kể chuyện và miêu tả nhân vật
có gì đặc sắc?
- GV nhấn mạnh điểm chính
-HS nghe +ghi
-HS TL
-Hs suy nghĩ trả lời
2 Nghệ thuật:
-Tạo tình huống truyện có
tính kịch tức nước vỡ bờ -Kể chuyện miêu tả nhân vật chân thực , sinh động
3 Ý nghĩa:
-Với cảm quan nhạy
bén ,Nhà văn Ngô Tất Tố đã phản ánh hiện thực về sự phản kháng mãnh liệt chống lại áp bức của những người nông dân hiền lành , chất phác
-Đoạn trích còn cho thấy vẻ đẹp tâm hòn của người phụ
nữ nông dân , vừa giàu tình yêu thương vừa có sức sống tiềm tang mạnh mẽ
*Hoạt động 4:củng cố -dặn dò
- Phân tích diễn biến tâm lí của nhân vật chị Dậu trong
đoạn trích
- Em hiểu thế nào về nhan đề “Tức nước vỡ bờ”
-Tóm tắt đoạn trích (khoảng 10 dòng theo ngôi kể của
nhân vật chị Dậu )
-Đọc diền cảm đoạn trích
Trang 5- Về học bài, chuẩn bị bài: Xây dựng đoạn văn trong văn bản