1- Môc tiªu : 1.1KiÕn thøc: - Học sinh nắm đợc: Quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa ở Châu á, Phi và Mĩ La Tinh.. - Những diễn biến chủ yếu của quá[r]
Trang 1Ch ơng II : Các nớc á, phi, mĩ la tinh
từ năm 1945 đến nay
Ngày soạn :
7/9/2011
Tiết 4: Bài 3: Quá trình phát triển
của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã
của hệ thống thuộc địa
1- Mục tiêu :
1.1Kiến thức:
- Học sinh nắm đợc: Quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa ở Châu á, Phi và Mĩ La Tinh
- Những diễn biến chủ yếu của quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc của các nớc này, trải qua 3 giai đoạn phát triển, mỗi giai đoạn có nét đặc thù riêng
1 2T t ởng :
- Học sinh thấy đợc: Quá trình đấu tranh kiên cờng, anh dũng để giải phóng dân tộc của nhân dân các nớc
- Tăng cờng tinh thần đoàn kết hữu nghị với nhân dân các nớc để chống kẻ thù chung
- Nêu cao lòng tự hào dân tộc
1.3 Kỹ năng:
Rèn phơng pháp t duy, lôgíc khái quát tổng hợp, phong trào của sự kiện lịch sử và
kỹ năng sử dụng bản đồ
2-Chuẩn bị:
GV:- Su tầm tranh ảnh các nớc á, Châu Phi và Mĩ La Tinh
- Bản đồ thế giới Châu á, Châu Phi và Mĩ La Tinh
HS:Đọc và nghiên cứu kĩ bài học,trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa
3 Ph ơng pháp :
Thuyết trình, đàm thoại, thảo luận nhóm
4.Tiến trình giờ dạy:
4.1ổ n định tổ chức
4.2Kiểm tra bài cũ
Bài tập trắc nghiệm
1.Sự sụp đổ chế độ CNXH của Liên Xô và Đông Âu là:
A.Sự sụp đổ của chế độ XHCN
B.Sự sụp đổ của mô hình XHCN cha khoa học
C.Sự sụp đổ của một đờng lối sai lầm
D.Sự sụp đỏ của t tởng chủ quan,nóng vội
Trang 22.Hội đồng Tơng trợ Kinh tế (SEV) bị giải thể do nguyên nhân nào?
A.Do “khép kín” cửa trong hoạt động
B.Do không đủ sức cạnh tranh với Mĩ và Tây Âu
C.Do sự lạc hậu về phơng thức sản xuất
D.Do sự sụp đổ của CNXH ở Liên Xô và Đông Âu
3.Tổ chức Hiệp ớc Phòng thủ Vác-sa-va giải thể năm nào?
A.1989 B.1990 C.1991 D.1992
Yêu cầu :1-B ,2-D ,3-C
4 3Giảng bài mới:
Giới thiệu Sau chiến tranh thế giới thứ 2 phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc
diễn ra sôi nổi ở Châu á, Châu Phi và Mĩ La Tinh làm cho hệ thống thuộc địa tan ra từng mảng lớn và đi tới sự tan rã, sụp đổ
Hoạt động 1 Nhóm, cá nhân
? Nêu vài nét về đặc điểm chung của các
nớc châu á, Phi, Mĩ La Tinh?
H: trình bày
- Là khu vực đông dân, có nguồn lao động
dồi dào, lãnh thổ rộng lớn với nguồn tài
nguyên thiên nhiên hết sức phong phú
- trớc chiến tranh thế giới thứ hai, hầu hết
các nớc trong khu vực này đều trở thành
thuộc địa hoặc nửa thuộc địa của các đế
quốc Anh, Pháp, Mĩ, Nhật, Hà Lan, Bồ Đào
Nha
- Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, hầu hết
các nớc ở khu vực này đều giành đợc độc
lập, họ bắt tay với công cuộc xây dựng đất
nớc để từng bớc củng cố nền độc lập về
kinh tế và chính trị, nhằm thoát khỏi sự
khống chế, lệ thuộc vào các thế lực đế quốc
bên ngoài
? Nêu những nét chính về diễn biến phong
trào đấu tranh gpdt của các nớc á, Phi, Mĩ
La Tinh trong giai đoạn này?
HS: Dựa vào SGK nêu
GV: Điền vào bảng tóm tắt
? GV yêu cầu học sinh lên xác định vị trí
I.Giai đoạn từ giữa năm 1945 đến những năm 60 của thế kỷ XX.
Khu vực Thời gian Tên quốc gia
giành độc lập
ĐNA 1945 -In-đô-nê-xi-a,
Việt Nam, Lào
Nam á, Bắc Phi
(1946-1950) 1952 1954-1962
-ấn Độ
-Ai- cập -An-giê-ri
Châu Phi
1960 -17 nớc châu
Phi
Trang 3các nớc giành độc lập tren bản đồ.
?Em nhận xét gì về quá trình giải phóng dân
tộc của các nớc thuộc địa thời kỳ này?
-Hs trả lời
-Gv bổ sung
+Phong trào nổ ra sớm nhất ở Đông Nam á,
lan nhanh sang Nam á, Bắc Phi và Mĩ
La-tinh
+Hàng loạt quốc gia giành độc lập- hệ
thống thuộc địa sụp đổ cơ bản
+Phong trào nổ ra chủ yếu bằng hình thức
đấu tranh vũ trang
+/ thành phần tham gia và lãnh đạo: Đông
đảo các giai cấp, các tầng lớp nhân dân :
CN, ND, tiểu t sản, trí thức, t sản dân tộc
( ở VN là giai cấp vô sản)
? Kết quả của giai đoạn thứ nhất?
H: Hệ thống thuộc địa cơ bản sụp đổ Đến
năm 1967 hệ thống thuộc địa chỉ còn 5,2
triệu km vuông, tập trung chủ yếu ở miền
nam Châu Phi
Hoạt động 1 Cả lớp, cá nhân
?Nhân dân các nớc châu Phi đã đấu tranh lật
đổ ách thống trị của Bồ Đào Nha nh thế
nào?
-Hs trả lời theo sgk
-Gv xác định trên bản đồ các nớc độc lập
thời kỳ này
-Hs trình bày lại trên bản đồ
? Thắng lợi của nhân dân 3 nớc Ghi-nê
Bít-xao ( 9/1974), Mô-dăm-bich (6/1975),
Ăng-gô-la ( 11/1975) có ý nghĩa nh thế
nào?
Góp phần quan trọng trong việc cổ vũ tinh
thần nhân dân các nớc thuộc địa, đặc biệt là
nhân dân châu Phi, trong cuộc đấu tranh
Châu
Mĩ la Tinh
1959 Cu-ba
- Kết quả: Hệ thống thuộc địa cơ bản sụp
đổ Đến năm 1967 hệ thống thuộc địa chỉ còn 5,2 triệu km vuông, tập trung chủ yếu
ở miền nam Châu Phi
II.Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỷ XX.
-Nhân dân châu Phi đấu tranh vũ trang chống thực dân Bồ Đào Nha giành thắng lợi:
+/ Ghi-nê Bít-xao ( 9/1974)
+/ Mô-dăm-bich (6/1975) +/ Ăng-gô-la ( 11/1975)
- Các thuộc địa của Bồ Đào Nha ở châu Phi tan rã
Trang 4giành độc lập dân tộc, bảo vệ chủ quyền của
mình
Hoạt động 1 Cả lớp, cá nhân
GV: Nh vậy tới cuối những năm 70 CNTD
chỉ còn tồn tại dới hình thức cuối cùng của
nó là chế độ phân biệt chủng tộc A-pác-thai
? Thế nào là chủ nghĩa A- pác thai?
H: giải thích
-Gv giải thích chế độ A-pác- thai:
" A-pác-thai có nghĩa là "sự tách biệt chủng
tộc" Đây là chính sách phân biệt chủng tộc
cực đoan và tàn bạo của Đảng quốc dân,
chính đảng của thiểu số da trắng cầm quyền
ở Nam Phi thực hiện từ 1948, chủ trơng tớc
đoạt mọi quyền cơ bản về chính trị, kinh tế,
xã hội của ngời da đen ở đây và các dân tộc
châu á định c, đặc biệt là ngời ấn Độ Nhà
cầm quyền da trắng ở Nam Phi đã thi hành
hơn 70 đạo luật về phân biệt chủng tộc, đối
xử và tớc bỏ quyền làm ngời của ngời da
đen và da màu, buộc họ phải sống trong
những khu riêng biệt, cách li hoàn toàn với
ngời da trắng Quyền bóc lột của ngời da
trắng đối với ngời da đen đã đợc ghi vào
hiến pháp
? Bọn cầm quyền da trắng thi hành CN
A-pác-thai nhằm mục đích gì?
H: CN A-pác-thai nhằm củng cố sự thống
trị lâu dài của thực dân da trắng ở Nam Phi,
đẩy nhân dân châu Phi vào cảnh tối tăm, lạc
hậu, phục vụ quyền lợi và làm giàu cho ngời
da trắng
?Nhân dân Nam Phi đã chống lại chủ nghĩa
A-pác-thai nh thế nào?
-Hs trả lời theo sgk
-Gv bổ sung
III.Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỷ XX
-Nhân dân các nớc Nam Phi đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc thắng lợi ở Rô-đê-di-a năm 1980 ( nay là CH Dim-ba-bu-a); ở Tây Nam Phi năm 1990 ( Nay là CH Na-mi-bi-a); CH Nam Phi ( 1993)
-Hệ thống thuộc địa bị xoá bỏ hoàn toàn
4-4 Củng cố Luyên tập:(5 phút)
Trang 51- Hãy nêu các giai đoạn phát triển của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc và
một số sự kiện lịch sử tiêu biểu ?
- Học sinh chia 4 nhóm thảo luận
- Các nhóm trình bày - GV nhận xét
2- HS lập bảng thống kê phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc Châu á, Châu
Phi, Mĩ La Tinh
Từ 1945 đến giữa
những năm 60
4.5 H ớng dẫn về nhà:( 2phút)
- Học thuộc bài
- Làm hoàn chỉnh bài tập
- Đọc trớc bài 4-nghiên cứu bài theo câu hỏi trong SGK
5- Rút kinh nghiệm.