- Hệ quả của nguyên tắc bổ sung: 0,5 điểm + Do tính chất bổ sung của 2 mạch nên khi biết trình tự đơn phân của 1 mạch có thể suy ra trình tự đơn phân của mạch kia.. 3/ Khái niệm đột biến[r]
Trang 1ĐỀ KIỂM TRA HỌC KỲ I MÔN: SINH HỌC 9
Thời gian: 45 phút (không kể giao đề)
I/ MỤC TIÊU:
1.Kiến thức:
- Viết được sơ đồ lai một cặp tính trạng
- Nêu được tính đặc trưng của bộ NST (NST) của mỗi loài
- Mô tả cấu trúc không gian của ADN ,hệ quả nguyên tắc bổ sung các cặp nuleotit Bài tập cấu trúc AND
- Nêu khái niệm và vai trò đột biến gen đối với sinh vật và con người
- Nêu nguyên nhân tật ,bệnh di truyền ở người và một số biện pháp hạn chế tật,bệnh
2.Kỹ năng: Vận dụng kiến thức làm bài kiểm tra
3.Thái độ: Có ý thức nghiêm túc làm bài
II/ HÌNH THỨC ĐỀ KIỂM TRA: Tự luận
III/ THIẾT LẬP MA TRẬN
Đánh giá
điềm
CÁC TN
MENDEN(7
tiết)
1 câu
2 điểm
Bài tập lai một cặp tính trạng
2 điểm
NHIỄM SẮC
THỂ (7 tiết)
1 câu
2 điểm
Nêu được tính đặc trưng của
bộ NST (NST)
AND VÀ GEN
(7 tiết)
1 câu
2 điểm
-Mô tả cấu trúc không gian của ADN ,hệ quả nguyên tắc bổ sung của các cặp nuleotit
Bài tập cấu trúc AND
2 điểm
điểm=50%
20%
BIẾN DỊ
(7 tiết)
1 câu
2 điểm
Nêu khái niệm
và vai trò đột biến gen đối với sinh vật và
DI TRUYỀN
HỌC NGƯỜI
(3 tiết)
1 câu
2 điểm
Nêu nguyên nhân tật ,bệnh di truyền người và một số biện pháp hạn chế tật,bệnh
Trang 2IV NỘI DUNG CỦA ĐỀ KIỂM TRA :
1/ Nêu tính đặc trưng của bộ nhiễm sắc thể (NST) của mỗi loài.? (2.0điểm)
2/ Mô tả cấu trúc không gian của ADN ? Hệ quả nguyên tắc bổ sung các cặp nuleotit ? (1,0 điểm)
3/ Nêu khái niệm ,các dạng và vai trò đột biến gen đối với sinh vật và con người ? (2,0 điểm) 4/ Nêu nguyên nhân tật ,bệnh di truyền ở người và một số biện pháp hạn chế tật,bệnh di truyền ? (2,0 điểm)
5/ Cho hai giống thỏ thuần chủng giao phối với nhau giữa thỏ lông vàng và thỏ màu lông đen được F1 toàn thỏ màu lông đen Khi cho các con F1 giao phối với nhau thì tỉ lệ kiểu hình và kiểu gen sẽ như thế nào? (2.0điểm)
6/ Một phân từ AND ,có 360 nuclêôtit loại guanin và 480 nuclêôtit loại ađênin (1,0điểm)
a Tính số lượng các loại nuclêôtit còn lại ?
b Tính tỉ lệ phần trăm các loại nuclêôtit ?
V NỘI DUNG ĐÁP ÁN CỦA ĐỀ KIỂM TRA :
1/ Tính đặc trưng của bộ nhiễm sắc thể (NST) của mỗi loài (2.0điểm)
- Trong tế bào sinh dưỡng, NST tồn tại thành từng cặp tương đồng Bộ NST là bộ lưỡng bội, kí hiệu là 2n
- Trong tế bào sinh dục (giao tử) chỉ chứa 1 NST trong mỗi cặp tương đồng Số NST giảm đi một nửa, bộ NST là bộ đơn bội, kí hiệu là n
- Ở những loài đơn tính có sự khác nhau giữa con đực và con cái ở 1 cặp NST giới tính kí hiệu
là XX, XY
- Mỗi loài sinh vật có bộ NST đặc trưng về số lượng và hình dạng
2/ Cấu trúc không gian của ADN : (0,5 điểm)
- Phân tử ADN là một chuỗi xoắn kép, gồm 2 mạch đơn song song, xoắn đều quanh 1 trục theo chiều từ trái sang phải
- Mỗi vòng xoắn cao 34 angtơron gồm 10 cặp nuclêôtit, đường kính vòng xoắn là 20 angtơron
- Các nuclêôtit giữa 2 mạch liên kết bằng các liên kết hiđro tạo thành từng cặp A-T; G-X theo nguyên tắc bổ sung
- Hệ quả của nguyên tắc bổ sung: (0,5 điểm)
+ Do tính chất bổ sung của 2 mạch nên khi biết trình tự đơn phân của 1 mạch có thể suy ra trình tự đơn phân của mạch kia
+ Tỉ lệ các loại đơn phân của ADN:A = T; G = X ;A+ G = T + X;(A+ G): (T + X) = 1
3/ Khái niệm đột biến gen: là những biến đổi trong cấu trúc của gen (1,0 điểm)
- Gồm các dạng đột biến gen : Mất,thêm,thay thế 1 cặp nuleotic
- Vai trò đột biến gen đối với sinh vật và con người: (1,0 điểm)
- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hình bình thường có hại cho sinh vật vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hoà trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp prôtêin
- Đột biến gen đôi khi có lợi cho bản thân sinh vật và con người, rất có ý nghĩa trong chăn nuôi, trồng trọt
4/ Một số tật di truyền ở người: (1,0 điểm)
- Đột biến NST và đột biến gen gây ra các dị tật bẩm sinh ở người
- Tật khe hở môi hàm ,tật bàn tay,bàn chân mất ngón hoặc nhiều ngón
Một số biện pháp hạn chế tật,bệnh
- Nguyên nhân: (1,0 điểm)
+ Do tác nhân vật lí, hoá học trong tự nhiên
+ Do ô nhiễm môi trường
+ Do rối loạn quá trình sinh lí, sinh hoá nội bào
Trang 3- Biện pháp:
+ Hạn chế các hoạt động gây ô nhiễm môi trường
+ Sử dụng hợp lí các loại thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ dại, thuốc chữa bệnh
+ Hạn chế kết hôn giữa những người có nguy cơ mang gen gây các tật bệnh di truyền
5/ Vì F1 toàn thỏ màu lông đen nên tính trạng màu lông đen là tính trạng trội có tính trạng màu lông vàng là tính trạng lặn (2,0 điểm)
Qui ước: A gen qui địng màu lông đen
a gen qui địng màu lông vàng
Sơ đồ lai :
P: Màu lông đen x Màu lông vàng
AA x aa
GP: A a
F1: Aa (màu lông đen)
F1 giao phối: Aa (đực) x Aa (cái)
GF1: 1A : 1a 1A : 1a
F2: 1AA : 2Aa : 1aa
(1lông đen TC) (2 lông đen lai) (1 lông vàng TC)
6/ (1,0 điểm)
a Số lượng các loại nuclêôtit còn lại:
Trong phân tử AND ,các cặp nuclêôtit giữa hai mạch đơn liên kết nhau theo nguyên tắc bổ sung (A=T; G=X)
A=T=480
G=X=360
b.Tỉ lệ phần trăm các loại nuclêôtit :Ta có: tổng số Nu = A+T+G+X
=480+480+360+360=1680
A%=T%=480.100%=28,6%
1680
G%=x%= 360.100%= 21,4%
1680
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KỲ I
Môn: Sinh học 9
I NỘI DUNG CÂU HỎI :
1/ Nêu tính đặc trưng của bộ nhiễm sắc thể (NST) của mỗi loài.? (2.0điểm)
Trang 42/ Mô tả cấu trúc không gian của ADN ? Hệ quả nguyên tắc bổ sung các cặp nuleotit ? (1,0 điểm)
3/ Nêu khái niệm ,các dạng và vai trò đột biến gen đối với sinh vật và con người ? (2,0 điểm) 4/ Nêu nguyên nhân tật ,bệnh di truyền ở người và một số biện pháp hạn chế tật,bệnh di truyền ? (2,0 điểm)
5/ Cho hai giống thỏ thuần chủng giao phối với nhau giữa thỏ lông vàng và thỏ màu lông đen được F1 toàn thỏ màu lông đen Khi cho các con F1 giao phối với nhau thì tỉ lệ kiểu hình và kiểu gen sẽ như thế nào? (2.0điểm)
6/ Một phân từ AND ,có 360 nuclêôtit loại guanin và 480 nuclêôtit loại ađênin (1,0điểm)
a Tính số lượng các loại nuclêôtit còn lại ?
b Tính tỉ lệ phần trăm các loại nuclêôtit ?
7 / Ý nghĩa của nguyên phân ?
8/ Những biến đổi cơ bản của NST trong quá trình nguyên phân ?
II NỘI DUNG ĐÁP ÁN:
1/ Tính đặc trưng của bộ nhiễm sắc thể (NST) của mỗi loài (2.0điểm)
- Trong tế bào sinh dưỡng, NST tồn tại thành từng cặp tương đồng Bộ NST là bộ lưỡng bội, kí hiệu là 2n
- Trong tế bào sinh dục (giao tử) chỉ chứa 1 NST trong mỗi cặp tương đồng Số NST giảm đi một nửa, bộ NST là bộ đơn bội, kí hiệu là n
- Ở những loài đơn tính có sự khác nhau giữa con đực và con cái ở 1 cặp NST giới tính kí hiệu
là XX, XY
- Mỗi loài sinh vật có bộ NST đặc trưng về số lượng và hình dạng
2/ Cấu trúc không gian của ADN : (0,5 điểm)
- Phân tử ADN là một chuỗi xoắn kép, gồm 2 mạch đơn song song, xoắn đều quanh 1 trục theo chiều từ trái sang phải
- Mỗi vòng xoắn cao 34 angtơron gồm 10 cặp nuclêôtit, đường kính vòng xoắn là 20 angtơron
- Các nuclêôtit giữa 2 mạch liên kết bằng các liên kết hiđro tạo thành từng cặp A-T; G-X theo nguyên tắc bổ sung
- Hệ quả của nguyên tắc bổ sung: (0,5 điểm)
+ Do tính chất bổ sung của 2 mạch nên khi biết trình tự đơn phân của 1 mạch có thể suy ra trình tự đơn phân của mạch kia
+ Tỉ lệ các loại đơn phân của ADN:A = T; G = X ;A+ G = T + X;(A+ G): (T + X) = 1
3/ Khái niệm đột biến gen: là những biến đổi trong cấu trúc của gen (1,0 điểm)
- Gồm các dạng đột biến gen : Mất,thêm,thay thế 1 cặp nuleotic
- Vai trò đột biến gen đối với sinh vật và con người: (1,0 điểm)
- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hình bình thường có hại cho sinh vật vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hoà trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp prôtêin
- Đột biến gen đôi khi có lợi cho bản thân sinh vật và con người, rất có ý nghĩa trong chăn nuôi, trồng trọt
4/ Một số tật di truyền ở người: (1,0 điểm)
- Đột biến NST và đột biến gen gây ra các dị tật bẩm sinh ở người
- Tật khe hở môi hàm ,tật bàn tay,bàn chân mất ngón hoặc nhiều ngón
Một số biện pháp hạn chế tật,bệnh
- Nguyên nhân: (1,0 điểm)
+ Do tác nhân vật lí, hoá học trong tự nhiên
+ Do ô nhiễm môi trường
+ Do rối loạn quá trình sinh lí, sinh hoá nội bào
- Biện pháp:
+ Hạn chế các hoạt động gây ô nhiễm môi trường
+ Sử dụng hợp lí các loại thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ dại, thuốc chữa bệnh
Trang 5+ Hạn chế kết hôn giữa những người có nguy cơ mang gen gây các tật bệnh di truyền.
5/ Vì F1 toàn thỏ màu lông đen nên tính trạng màu lông đen là tính trạng trội có tính trạng màu lông vàng là tính trạng lặn (2,0 điểm)
Qui ước: A gen qui địng màu lông đen
a gen qui địng màu lông vàng
Sơ đồ lai :
P: Màu lông đen x Màu lông vàng
AA x aa
GP: A a
F1: Aa (màu lông đen)
F1 giao phối: Aa (đực) x Aa (cái)
GF1: 1A : 1a 1A : 1a
F2: 1AA : 2Aa : 1aa
(1lông đen TC) (2 lông đen lai) (1 lông vàng TC)
6/ (1,0 điểm)
a Số lượng các loại nuclêôtit còn lại:
Trong phân tử AND ,các cặp nuclêôtit giữa hai mạch đơn liên kết nhau theo nguyên tắc bổ sung (A=T; G=X)
A=T=480
G=X=360
b.Tỉ lệ phần trăm các loại nuclêôtit :Ta có: tổng số Nu = A+T+G+X
=480+480+360+360=1680
A%=T%=480.100%=28,6%
1680
G%=x%= 360.100%= 21,4%
1680
7/ Ý nghĩa của nguyên phân:
- Nguyên phân giúp cơ thể lớn lên Khi cơ thể đã lớn tới một giới hạn thì nguyên phân vẫn tiếp tục giúp tạo ra tế bào mới thay cho tế bào già chết đi
- Nguyên phân duy trì ổn định bộ NST đặc trưng của loài qua các thế hệ tế bào
- Nguyên phân là cơ sở của sự sinh sản vô tính
8/ Những biến đổi cơ bản của NST trong quá trình nguyên phân :
- Kì trung gian NST tháo xoắn cực đại thành sợi mảnh, mỗi NST tự nhân đôi thành 1 NST kép
- Những biến đổi cơ bản của NST ở các kì của nguyên phân.
Các kì Những biến đổi cơ bản của NST
Kì đầu - NST bắt đầu đóng xoắn và co ngắn nên có hình thái rõ rệt
- Các NST đính vào các sợi tơ của thoi phân bào ở tâm động
Kì giữa - Các NST kép đóng xoắn cực đại
- Các NST kép xếp thành hàng ở mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào
Kì sau - Từng NST kép chẻ dọc ở tâm động thành 2 NST đơn phân li về 2 cực của tế
bào
Kì cuối - Các NST đơn dãn xoắn dài ra, ở dạng sợi mảnh dần thành nhiễm sắc
- Kết quả: Từ một tế bào mẹ ban đầu tạo ra 2 tế bào con có bộ NST giống như tế bào mẹ