Câu hỏi ôn thi Kinh tế vi mô

Ôn thi Kinh tế Vi mô

Câu 1: Giả sử chính phủ muốn tăng thu nhập của các điền chủ Tại sao các chương trình trợ cấp giá hay hạn chế diện tích canh tác lại làm cho xã hội phải chi phí nhiều hơn việc đơn giản là đưa tiền cho các điền chủ?

Trợ giá sẽ gây tổn thất vô ích Khi trợ giá, chính phủ sẽ áp đặt một mức giá trợ cấp là

Ps, và sẽ mua hết số sản phẩm còn dư thừa để giử cho thị trường cân bằng ở mức giá

đó Nhìn vào đồ thị, đường D+Qs là đường cầu mới khi chính phủ trợ giá Khi chưatrợ giá, thị trường cân bằng ở sản lượng Q2 và giá Po

Khi chính phủ trợ giá, mức giá áp đặt tăng lên Ps, do cầu co giãn theo giá, nên sảnlượng mà người tiêu dùng sẳn lòng trả ở mức giá Ps là Q1 Vì phải trả cao hơn mứcgiá ban đầu, nên thặng dư người tiêu dụng bị giảm xuống là A, đồng thời một sốngười tiêu dùng không thể mua sản phẩm ở mức giá Ps, nên thặng dư bị giảm thêm làtam giác B Vậy Cs= -A-B

Đối với nhà sản xuất, vì mức giá tăng lên so với ban đầu, nên nhà sản xuất sẽ sảnxuất ở mức nhiều hơn Q2 mà ko sợ dư thừa sp vì đã có chính phủ trợ giá Nhìn vào

đồ thị thì thặng dư người sản xuất tăng lên,

PS= A+B+C

Đối với chính phủ, chính phủ sẽ trả tiền cho số sản phẩm chính phủ mua để ổn địnhthị trường ở mức giá Ps, vì thế chi phí của chính phủ là (Q2-Q1)*Ps=C+B+D+ENhư vậy tổng thay đổi phúc lợi xã hội là:

CS+PS-(Q2-Q1)*Ps= -B-D-E

Đối với hạn ngạch, chính phủ sẽ điều chỉnh giảm cung, khống chế ở một mức sảnlượng nhất định Nhìn vào đồ thị ta thấy, vì sản lượng giảm, tạo ra sự khan hiếm, nêngiá từ Po tăng lên là Ps.Như phân tích ở trên,do giá tăng nên thặng dư người tiêudùng sẽ giảm là A,B

PS=A-D+D+B+C= A+B+C

Vì chính phủ phải trả cho người sản xuất nên chinh phủ cũng gánh chịu chi phí làB+D+C

Từ đó ta có thay đổi phúc lợi là:

Cs+PS-Chi phí chính phủ=(-A-B)+( A+B+C)-( B+D+C)=-B-D

Từ phân tích trên ta thấy rằng, mặc dù muốn tăng thu nhập cho người sản xuất,nhưng cả 2 chính sách trợ giá và hạn ngạch đều gây tổn thấy xã hội

Câu 2: Gánh nặng thuế được san sẻ giữa người sản xuất và người tiêu dùng Trong các điều kiện nào thì người tiêu dùng phải trả phần lớn? Cái gì quyết

định sự phân chia một trợ cấp mà có lợi cho người tiêu dùng? Tại sao thuế lại tao ra một phần tổn thất vô ích? Cái gì quyết định quy mô của lượng mất này?

Gánh nặng thuế sẽ được sang sẽ theo tỷ lệ

Với người tiêu dùng là Es/(Es-Ed) với người sx là Ed/(Es-Ed)

Vì thế khi cầu ít co giãn hơn, cung tương đối co giãn hơn, tức Ed/Es nhỏ, thì ngườichịu thuế nặng hơn là người tiêu dùng, và ngược lại, khi cầu co giãn tương đối nhiềuhơn cung thì người sản xuất sẽ chịu thuế nhiều hơn

Trợ cấp tương tự như thuế, vì trợ cấp là thuế âm

Phần lớn lợi ích của trợ cấp sẽ dành cho người tiêu dùng nếu Ed/Es nhỏ, và người lạicho người sản xuất

Để giải thích tổn thất xã hội mà thuế gây ra, ta xét mô hình sau

Giã sữ chính phủ áp đặt một mức thuế t cho mỗi đơn vị hàng hóa Điều này co nghĩa

là chênh lệch giửa mức giá mà người mua bỏ tiền ra để có sản phẩm và mức giá mànhà sản xuất thực nhận bằng t mô hinh dưới cho ta thấy điều đó Mức giá ban đầu là

Po, khi cp đánh thuế, người mua phải trả là Pd và người sx thực nhất đó là Ps, ta thấyPd-Ps=t

Vì người mua phải trả mức giá cao hơn, nên người tiêu dùng bị mất đi A, đồng thờimột số người tiêu dùng không có khả năng trả mức giá cao hơn là Pd, nên thiệt hạithêm B, từ đó thặng dư người tiêu dùng thay đổi la

Cs= -A-B

Còn đối với người sản xuất, vì mức giá thực nhận của họ là Ps, giảm so với ban đầunên thặng dư của nhà sản xuất thay đổi là Ps=-C-D

Chính phủ đánh thuế trên mỗi sp nên nhận được tổng tiền thuế là Q1*t

 TH thuế đặc biệt 20% áp đặt cho việc bán ô tô:

Do ô tô là sản phẩm xa xỉ, nên cầu cầu ô tô co giãn nhiều hơn cung, khi đánh thuế đặcbiệt 20% áp đặt cho việc bán ô tô thì người bán sẽ chịu một phần thuế nhiều hơnngười mua (trên mô hình chênh lệch Pd1P0 nhỏ hơn Ps1P0), có nghĩa là phần thuế donhững người tiêu dùng phải nộp tăng nhưng tăng ít

 TH đánh thuế 50 cent/galông xăng:

Do xăng là sản phẩm thiết yếu, nên cầu xăng co giãn ít hơn cung, khi đánh thuế thuế

50 cent/galông xăng thì người mua sẽ chịu một phần thuế nhiều hơn người bán (trên

mô hình chênh lệch Pd1P0 lớn hơn Ps1P0) , có nghĩa là phần thuế do những người tiêudùng phải nộp tăng và nhiều hơn người bán

Câu 4: Bốn nguyên nhân chính dẫn đến khuyết tật của thị trường là gì? Trong mỗi trường hợp, hãy giải thích một cách ngắn gọn tại sao thị trường cạnh tranh không hoạt động hiệu quả.

Bốn nguyên nhân chính khuyết tật thị trường

- Thế lực thị trường : một hãng có thế lực độc quyền, thì họ sẽ chọn số lượng đầu

ra sao cho MR=MC, bán hàng hóa A với số lượng ít và giá cao hơn so với thị trườngcạnh tranh Đầu ra it có nghĩa họ dùng một chi phí biên thấp hơn, và dùng đầu vàocòn lại để sản xuất các loại sản phẩm B khác mà chi phí biên tăng cao Do đó chi phíbiên để biến đổi giảm Việc sản xuất quá ít A và quá nhiều B sẽ gây ra sự vô hiệu quảđầu ra Tương tự nó cũng gây vô hiệu quả trên thị trường đầu vào

- Thông tin không đầy đủ: Nếu những người tiêu dùng không có thông tin xácđáng về các giá cả thị trường và chất lượng sản phẩm, hệ thống thị trường sẽ khôngvận động hành một cách hiệu quả Tình trạng thiếu thông tin có thể làm người sảnxuất cung cấp quá nhiều hoặc quá ít những sản phẩm khác Trong trường hợp khácngười mua có thể sẽ bỏ qua

- Những ngoại ứng : là các tác động đến những thứ khác( lợi ích hoặc chi phí)nằm ở bên ngoài thị trường Ngoại tác xuất hiện khi hoạt động sản xuất và tiêu thụkhông tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất và tiêu thụ khác và không ảnh hưởngđến giá thụ trường Tuy nhiên các tác động ngoại ứng này có thể làm vô hiệu quả đầuvào dẫn đến vô hiệu quả đầu ra của sản phẩm

- Các sản vật công cộng : một sản vật công là một sản vật mà người ta có thể làmcho giá trị rẻ đối với nhiều người tiêu dùng, nhưng một khi đã được cung cấp chongười này rồi thì rất khó để ngăn cản người khác dùng nó Trong thị trường cạnhtranh, khi một hãng nghiên cứu về một quy trình kỹ thuật mới và nó được công khai,thì các hãng khác có thể sao chép nó Chừng nào còn gặp khó khăn trong việc ngănchặn các hãng khác bán sản phẩm thì chừng đó còn khó khăn trong việc nghiên cứu.Vậy nên các thị trường cung cấp không đủ các sản phẩm công cộng

Câu 5: Người ghét rủi ro là gì? Tại sao một số người ghét rủi ro, trong khi một

số khác lại thích mạo hiểm?

Người ghét rủi ro: Nếu một người thích có một mức thu nhập nhất định cho trướchơn là một công việc rủi ro có thu nhập kỳ vọng như nhau, thì người đó được coi làngười ghét rủi ro (một người như vậy sẽ có độ thỏa dụng biên theo thu nhập giảmdần)

Có người lại ghét rủi ro, có người lại thích mạo hiểu phụ thuộc vào độ thỏa dụng (ýchủ quan, sở thích) của mỗi người.người thích rủi ro: độ hữu dụng mà rủi ro mang lạithấp, còn người thích mạo hiểm thì độ hữu dụng mà rủi ro mang lại cao.

Câu 6: Vì sao con người muốn bảo hiểm đầy đủ trước những tình huống bất định khi mà tiền bảo hiểm vừa đúng bằng mức thiệt hại kỳ vọng?

Khi mà phí bảo hiểm bằng thiệt hại kì vọng:thì con người muốn mua bảo hiểm đầy

đủ trước những tình huống bất định vì: đối với người ghét rủi ro thì việc mua bảohiểm đảm bảo cho họ có thu nhập không đổi bất chất thiệt hại có xảy ra hay không,vàmức thu nhập chắc chắn này bằng với thu nhập kì vọng trong tình huống rủi ro

Đối với người ghét rủi ro thì việc mua bảo hiểm đảm bảo họ có thu nhập không đổitrong mọi tình huống tạo ra độ thỏa dụng lớn hơn so với trường hợp có thu nhập caokhi không bị mất mát và có thu nhập thấp khi có thiệt hại xảy ra

Như vậy tổng độ hữu dụng trong trường hợp mua bảo hiểm cao hơn trường hợpkhông mua bảo hiểm

Câu 7: Khi nào đáng bỏ tiền ra để thu thập thêm thông tin nhằm giảm bớt độ rủi ro?

Khi mà những quyết định đưa ra có những kết cục bất định đều dựa trên những thôngtin hạn chế Để đảm bảo giá trị vọng của phương án lựa chọn khi có đầy đủ thông tinđược thực hiện (giảm rủi ro cho quyết định) thì người ta sẽ bỏ tiền ra để mua giá trịcủa thông tin Và khi mà lợi ích tăng thêm từ việc thu thập thêm thông tin lớn hơnchi phí để thu thập thông tin đó

Câu 8: Những giải pháp giảm được rủi ro là gi? Cho ví dụ minh họa?

 Những giải pháp giảm được rủi ro:

Đa dạng hóa: đầu tư nguồn lực vào hàng loạt các hoạt động có kết cục không liênquan chặt chẽ với nhau thì có thể loại trừ 1 số rủi ro ví dụ: thay vì đầu tư 100 triệuvào cổ phiếu ngân hàng ACB để giảm rủi ro (giảm giá cổ phiếu hay phá sản…) thìđầu tư 50 triệu cổ phiếu ACB, 30 triệu vào tín phiếu, 20 triệu vào trái phiếu kho bạc.Bảo hiểm: mua bảo hiểm tai nạn, khi tai nạn có xảy ra thì bảo hiểm sự gánh chụi 1phần hay toàn bộ chi phí.còn nếu ko xảy ra thì xây dựng niềm tin cho người mua bảohiểm,độ hữu dụng vẫn cao Giá trị của thông tin: để có thông tin đầy đủ để giảm rủi

ro thì người ta sẵn sàng trả tiền để mua chúng

 Ví dụ

Muốn đầu tư cổ phiếu vào ngân hàng ACB với độ tin cậy đạt được lợi nhuận cao như

kì vọng thì nhà đầu tư tìm hiểu rõ các thông tin về: tình hình hoạt kinh doanh, tàichính, lợi nhuận…mà thông tin trên thị trường ko đảm bảo độ tin cậy hoặc thiếuthông tin thì nhà đầu tư phải bỏ ra 1 khoản tiền để có được những thông tin mà họcần có

Câu 9: Tại sao sản lượng của nhà độc quyền bán tăng lên nếu chính phủ bắt buộc nó phải hạ giá? nếu chính phủ muốn định giá trần mà làm tối đa sản lượng của nhà độc quyền bán, mức giá này cần phải là bao nhiêu?

Nhà độc quyền bán là người sản xuất sản phẩm duy nhất và có toàn quyền kiểm soátgiá và khối lượng độc quyền sẽ đư ra bán Nhưng mục tiêu của nhà độc quyền bánvẫn là tối đa hóa lợi nhuận, và muốn vậy trước hết là phải xác định các đặc điểm củacầu thị trường cũng như chi phí của mình và sẽ sản xuất ở mức Qm với giá Pm sao choMR=MC

Khi có sự điều tiết của chính phủ, bắt buộc nó phải hạ giá P1 => có thể gây ra tổn thấtđối với các nhà độc quyền bán, nhưng nó có thể được loại bỏ được tổn thất gây ra bởisức mạnh độc quyền Khi giá giảm xuống P1 thì hãng sẽ sx Q1 sản phẩm vì tại đó,đường doanh thu biên của hãng cắt đường chi phí biên của hãng => phần thiệt hạibởi sức mạnh độc quyền sẽ giảm Khi giá tiếp tục giảm thì sản lượng tiếp tục tăng, tại

Pc doanh thu bình quân và chi phí biên cách nhau, mức sản lượng được sản suất bằngmức cạnh tranh và phần thiệt hại bởi sức mạnh độc quyền sẽ bị loại trừ.

b) Nếu không có sự điều tiết, nhà độc quyền sản xuất Qm và giá Pm khi có sự điều tiếtcủa chính phủ với việc định giá trần P1, lúc đó doanh thu biên và bình quân của hãngkhông đổi và bằng P1 với các mức sản lượng cho đến Q1 Sẽ sử dụng các đườngdoanh thu biên và doanh thu bình quân đối với các mức sản lượng cao hơn Đườngdoanh thu biên mới là đường gạch đậm cắt đường chi phí biên tại Q1 Khi giá hạ thấpxuống tới Pc, tại giao điểm giữa đường chi phí biên và đường doanh thu bìnhquân,sản lượng sẽ tăng lên đến mức tối đa là Qc Nếu hạ thấp giá xuống nữa tới Q3 và

sẽ gây nên thiếu hụt Q3’ –Q3

Vậy mức giá Pc sẽ làm tối đa sản lượng của nhà độc quyền khi chính phủ định giátrần P1

Câu 10: Caterpillar Tractor là một nhà sản xuất máy kéo nông nghiệp lớn nhất trên thế giới Họ thuê anh làm tư vấn về chính sách giá Một trong những vấn đề

mà họ muốn biết là nếu tăng giá 5% sẽ làm giảm lượng bán là bao nhiêu Bạn cần biết điều gì để giúp công ty giải quyết vấn đề đó? giải thích tại sao những yếu tố đó là quan trọng.

Caterpillar Tractor là một nhà sx mấy kéo nông nghiệplớn nhất trên thế giới nên nó

là 1 hãng có sức mạnh thị trường và có nhiều lợi thế vì nó có khả năng kiếm đượcmức lợi nhuận cao,nhưng cần biết rằng khả năng đó phụ thuộc rất nhiều vào chiếnlược giá của hãng Vậy nên khi tăng giá 5% làm giảm lượng bán là bao nhiêu thì cầnxác định được:

 Nếu định 1 giá duy nhất: hãng cần ước lượng về độ dãn của cầu đối với sản lượng củanó

 Nếu là các chiến lược phức tạp hơn (định các giá khác nhau cho các khách hàng khácnhau) đòi hỏi nhiều thông tin về cầu

Câu 11: Một số chuyên gia lập luận rằng có quá nhiều các loại đồ ăn sáng ngũ cốc trên thị trường Hãy đưa ra 1 lập luận ủng hộ quan điểm này Hãy đưa ra 1 lập luận phản đối quan điểm này

Nếu thị trường sản phẩm ngũ cốc là thị trường cạnh tranh độc quyền thì ủng hộ quanđiểm Tại vì trong thị trường cạnh tranh độc quyền các sản phẩm có sự khác biệt,

người ta có thể lựa chọn nhiều sản phẩm khác nhau Còn là thị trường cạnh tranhhoàn toàn thì phản đối quan điểm đó Tại vì trong thị trường cạnh tranh hoàn toàn cácsản phẩm không có sự khác biệt, sản phẩm hoàn toàn giống nhau, khi chọn sản phẩmnày cũng giống chọn sản phẩm kia, nên trên thị trường chỉ có 1 loại sản phẩm ngũcốc.

Câu 12: Tại sao cân bằng Cournot là ổn định ( nghĩa là tại sao các hãng không

có động cơ thay đổi sản lượng của mình 1 khi đã ở cân bằng)? Ngay cả nếu chúng không thể cấu kết thì tại sao các hãng không đặt sản lượng của mình ở mức tối đa hóa lợi nhuận chung (nghĩa là các mức sản lượng mà chúng chọn khi cấu kết)?

Cân bằng Cournot là một trường hợp của cân bằng Nash Tại điểm cân bằng Cournotmỗi người trong hai nhà độc quyền hai hãnh sản xuất số lượng tối đa hóa lợi nhuậncủa mình cho trước đối thủ của mình sản xuất bao nhiêu, do đó không nhà độc quyềnhai hãng nào có động cơ thay đổi mức sản lượng cân bằng của mình, nên cân bằngCournot là ổn định

Mỗi hãng sẽ tối đa hóa lợi nhuận của mình dựa trên sản lượng biết trước của đối thủ

Do đó khi đạt được cân bằng Cournot, nếu có 1 hãng giảm sản lượng tới mức sảnlượng cấu kết nhằm đạt được lợi nhuận tối đa chung thì điều này không thể thànhcông nếu không có sự cấu kết; vì hãng còn lại sẽ gia tăng sản lượng để tối đa hóa lợinhuận của mình

Câu 13: Trong mô hình Stackelberg hãng đặt sản lượng trước có 1 lợi thế? Hãy giải thích

Theo giả định của mô hình Srackelberg thì cả 2 hãng đều biết rõ phản ứng của đốiphương Vì thế hãng đi trước sẽ dựa trên phản ứng của đối phương để quyết định sảnlượng tối đa hóa lợi nhuận của mình Rõ ràng đây là một lợi thế vì hãng đi trước cónhiều cơ hội hơn để gia tăng lợi nhuận cho mình Hãng đi sau khi đã biết sản lượngcủa đối thủ nên sẽ sản xuất ở mức sản lượng tối đa hóa lợi nhuận mà đối thủ đã biếtđược, hãng đi sau không có động cơ để thay đổi mức sản lượng của mình

Câu 14: Hãy giải thích ý nghĩa của cân bằng Nash khi hãng cạnh tranh bằng giá Tại sao cân bằng lại ổn định ? Tại sao các hãng không tăng giá của mình lên đến mức tối đa hóa lợi nhuận chung?

Khi có sự cạnh tranh về giá, hai hãng sẽ quyết định mức sản lượng tối đa hóa lợinhuận của mình dựa trên mức giá của đối thủ Khi đạt được cân bằng Nash mỗi hãng

đã làm điều tốt nhất có thể khi cho trước giá mà đối thủ đã đặt, do đó không có hãngnào có động cơ để thay đổi giá của mình

Khi có một hãng tăng giá để đạt được mức tối đa hóa lợi nhuận chung thì điều nàykhông thể thực hiện được nếu không có cấu kết vì nguy cơ hãng tăng giá sẽ bị mấthoàn toàn hoặc một phần thị phần của mình vào tay hãng còn lại

Câu 15: Chiến lược ưu thế là gì? Tại sao cân bằng lại ổn định trong các chiến lược ưu thế?

Chiến lược ưu thế là một chiến lược của người chơi, bất kể đối phương hành độngnhư thế nào

Trong các chiến lược ưu thế, cân bằng ổn định tại vì mỗi bên đã làm điều tốt nhất cóthể được khi cho trước quyết định của đối thủ, họ đã bằng long và không có động cơ

để thay đổi quyết định của mình

Câu 16: Hãy giải thích ý nghĩa của cân bằng Nash Nó khác với cân bằng trong các chiến lược ưu thế như thế nào?

_Ý nghĩa của cân bằng Nash: Trong trò chơi gồm “n” người chơi, mỗi người chơi có

sự lựa chọn các chiến lược để thực hiện Ứng với mỗi người chơi là một sự chi trảcủa người chơi cho tất cả các kết quả có thể xảy ra tương ứng với sự lựa chọn chiếnlược của các người chơi Mỗi người chơi có thể lựa chon một chiến lược hỗn hợp vàkết hợp các lựa chọn các chiến lược hỗn hợp của những người chơi khác xác định kếtquả trung bình hoặc giá trị kỳ vọng cho mỗi người chơi

Định lí Nash nói rằng mỗi người chơi có một tập các chiến lược hỗn hợp tối ưu khibiết sự lựa chọn chiến lược hỗn hợp của các người chơi khác Mỗi chiến lược hỗnhợp tối ưu đưa đến kết quả trong giá trị kỳ vọng lớn nhất có thể cho người chơi khibiết chiến lược hỗn hợp của các người chơi khác Một cân bằng Nash là một sự lựachọn của chiến lược hỗn hợp mà kết quả cho mỗi người chơi là các giá trị kỳ vọnglớn nhất có thể ứng với chiến lược hỗn hợp của các người chơi khác

_So sánh cân bằng Nash và cân bằng chiến lược ưu thế: Cân bằng các chiến lược ưuthế là một trường hợp đặc biệt của cân bằng Nash