- Câu thơ tả cỏ của Nguyễn Du trải ra trên một không gian rộng: xanh tận chân tròi,mục đích là để làm nền cho hình ảnh ở câu thơ tiếp theo: cành lê trắng điểm một vài bông hoa, tạo sự [r]
Trang 1Trường THCS Nam Đà
PGD Krông Nô
ĐỀ THI CHỌC HOC SINH GIỎI NGỮ VĂN 9
Năm 2011-2012 Câu 1 (4đ)
Dưới đây là những câu thơ tả cỏ mùa xuân:
- Cỏ xanh như khói bến xuân tươi
( Bến đò xuân đầu trại- Nguyễn Trãi)
- Cỏ non xanh tận chân trời
( Truyện Kiều- Nguyễn Du)
- Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời
( Mùa xuân chín- Hàn Mặc Tử)
a.(3đ) Cảm thụ cái hay của mỗi câu thơ
b.(1đ) Cùng là cỏ mùa xuân mà mỗi nhà thơ có một cách cảm nhận và miêu tả khác nhau Điều đó cho thấy phẩm chất gì của người nghệ sĩ ? Thiếu nó, nghệ thuật sẽ như thế nào?
Câu 2(4 Điểm ) : Phân tích phép tu từ trong đoạn thơ sau
Quê hương là con diều biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hương là con đò nhỏ
Êm điềm khua nước ven sông
(Trích Quê hương - Đõ Trung Quân )
Câu 3.(12đ)
Mặt trời mọc rồi lặn, mặt trăng tròn rồi lại khuyết nhưng ánh sáng mà người thầy rọi vào ta sẽ còn mãi trong cuộc đời ( Quách Mạt Nhược)
Trình bày suy nghĩ của em về câu nói trên
ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM
Câu 1
- Cỏ non như khói là cảm nhận rất độc đáo của Nguyễn Trãi về cỏ mùa xuân, “như khói” là cảm giác của người nghệ sĩ, miêu tả một màu xanh hư ảo, lay động và lan tỏa … vì đây là sắc cỏ được nhìn từ xa lại qua màn mưa xuân giăng mắc … một vẻ đẹp bình dị mà vô cùng tinh tế
- Câu thơ tả cỏ của Nguyễn Du trải ra trên một không gian rộng: xanh tận chân tròi,mục đích là để làm nền cho hình ảnh ở câu thơ tiếp theo: cành lê trắng điểm một vài bông hoa, tạo sự hài hòa về hình ảnh, màu sắc, đường nét, ….Câu thơ giàu chất hội họa
- Câu thơ của Hàn mặc Tử có thể là sự kế thừa của hai bậc tiền nhân: ở
tư liệu (mùa xuân hiện lên qua thảm cỏ ); ở tính chất sống động “
Trang 2Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời; ở chiều rộng của không gian tới trời Nhưng sáng tạo là ở hình ảnh sóng cỏ … Gợn… Tả cỏ mà gợi cả ngọn gió nhẹ mùa xuân.(3đ)
b Trên cơ sở đó cần chỉ ra:
- Đó là phẩm chất sáng tạo của người nghệ sĩ
- Thiếu nó, nghệ thuật sẽ chỉ là sụ lặp lại, sao chép… thiếu nó, ngọn cỏ mùa xuân và những sự vật được miêu tả làm sao có thể biến hóa khôn lường như ở những câu thơ trên, mỗi câu thơ cho ta cảm giác như lần đầu được biết về cỏ mùa xuân (1đ)
Câu 2(4 điểm )
Phát hiện phân tích phép tu từ trong đoạn thơ
-Hai hình ảnh so sánh “Quê hương là con dièu biếc ,quê hương là con đò nhỏ ” Là hai hình ảnh cụ thể thân thuộc ,bình dị của quê hương
-Hình ảnh con diều con đò kết hợp với nhiều màu sắc ,đường nét ,động
từ chỉ hoạt động “ Thả ,khua ” diễn tả một cách cụ thể hình tượng gương mặt tâm hồn quê hương
-Tác giả sử dụng dòng thơ sáu chữ ,các tiếng mang thanh bằng cùng với điệp từ “Quê hương là ” Tạo nêm âm điệu du dương lan trải đưa hình ảnh thân thuộc ,đong đầy những kỷ niệm quê hương lắng nhẹ vào tâm hồn con người để rồi cứ ngân mãi (2 điểm )
Câu 3 (12 điẻm )
A Mở bài :( 2 điểm )
- Giới thiệu dẫn dắt vấn đề
-Khẳng định người thầy quan trọng trong cuộc đời của mỗi con người
B Thân bài (8 điểm )
.1.Giải thích:
- Mặt trời:, mặt trăng là những vì tinh tú của đất trời ,có chức năng tỏa sáng
- Mọc, lặn , tròn, khuyết là quy luật của chúng QMN đã rất khéo léo khi
sử dụng cách nói tương phản - sự tương phản giữa hai nguồn ánh sáng: một đằng chỉ chiếu sáng từng lúc, một đằng còn mãi để làm bật lên công
ơn to lớn của thầy (2đ)
2 Bàn luận:
- Khẳng định đó là ý kiến đúng
- Thầy cô là những người cha, người mẹ thứ hai trong cuộc đời của mỗi con người ( cha mẹ cũng là thầy - người thầy đầu tiên và cuối cùng trong cuộc đời , nhưng cha mẹ không thể thay thế được người thầy)
Hành trình cuộc đời của mỗi con người đều có những người thầy đi qua
và mỗi người thầy sẽ lưu lại đó một dấu ấn, chiếu rọi vào đó những nguồn ánh sáng riêng; ánh sáng của tri thức văn hóa; ánh sáng của ước
Trang 3mơ, hoài bão lí tưởng; ánh sáng của tình yêu thương của ý chí, nghị lực, của niềm tin… Thầy không chỉ dạy chữ mà còn dạy cách làm người, dìu dắt, nâng đỡ học trò trưởng thành không chỉ về nhận thức mà còn về tâm hồn, tình cảm, nhân cách…
Chính vì thế nguồn sáng mà người thầy chiếu rọi sẽ còn mãi trong cuộc đời mỗi con người (4đ)
.3 Liên hệ thực tiễn: HS có thể nói về truyền thống tôn sư trọng đạo của dân tộc Vn ( Nhất tự vi sư, bán tự vi sư; Muốn sang thì bắc cầu Kiều … ;
xã hội dành riêng một ngày trong năm để tôn vinh người thầy… ) nhưng đáng buồn là truyền thống ấy đang dần có nguy cơ mai một và biến đổi
về tính chất … hs phân tích nguyên nhân và bày tỏ suy nghĩ của mình trước thực trạng ấy (2đ)
C Kết luận :( 2 điểm )
-Khẳng định lại vấn đề
-Rút ra bài học cho bản thân
* Yêu cầu kĩ năng:
- Viết thành bài văn ngắn có bố cục rõ ràng.,cân đối
- Lí lẽ và lập luận phải chặt chẻ diễn đạt trôi chảy
-Trình bày chử viết đẹp
- Văn viết có cảm xúc
* Cách cho điểm
-Điểm 20 như yêu cầu
-Điểm 17 -19 đáp ứng phần lớn các yêu cầu
Điểm 14 -16 đáp ứng 2/3 yêu cầu
Điểm 11 -13 đáp ứmg 1/2 yêu cầu
Điểm 8-10 đáp ứng 1/3 yêu cầu
Điểm còn lại sơ sài hoặc lạc đề