Đẳng thức lượng giác Trong toán học, các đẳng thức lượng giác là các phương trình chứa các hàm lượng giác, đúng với một dải lớn các giá trị của biến số.. Các đẳng thức này hữu ích cho v
Trang 1Đẳng thức lượng giác
Trong toán học, các đẳng thức lượng giác là các phương trình chứa các hàm lượng giác,
đúng với một dải lớn các giá trị của biến số
Các đẳng thức này hữu ích cho việc rút gọn các biểu thức chứa hàm lượng giác Ví dụ trong việc tính tích phân với các hàm không phải là lượng giác: có thể thay chúng bằng các hàm lượng giác và dùng các đẳng thức lượng giác để đơn giản hóa phép tính
Định nghĩa
Tuần hoàn, đối xứng và tịnh tiến
Các đẳng thức sau có thể dễ thấy trên vòng tròn đơn vị:
Tuần hoàn (k nguyên) Đối xứng Tịnh tiến
Trang 2
Đẳng thức sau cũng đôi khi hữu ích:
với
Đẳng thức Pytago
Các đẳng thức sau dựa vào định lý Pytago
Đẳng thức thứ 2 và 3 có thể suy ra từ đẳng thức đầu bởi chia nó cho cos²(x) và sin²(x)
Trang 3Tổng và hiệu của góc
Cách chứng minh nhanh các công thức này là dùng công thức Euler
với
và
Công thức góc bội
Bội hai
Các công thức sau có thể suy ra từ các công thức trên Cũng có thể dùng công thức de
Moivre với n = 2
Trang 4Công thức góc kép có thể dùng để tìm bộ ba Pytago Nếu (a, b, c) là bộ ba Pytago thì (a2 − b2, 2ab, c2) cũng vậy
Tổng quát
Nếu T n là đa thức Chebyshev bậc n thì
công thức de Moivre:
Hàm hạt nhân Dirichlet D n (x) sẽ xuất hiện trong các công thức sau:
Hay theo công thức hồi quy:
sin(nx) = 2sin((n − 1)x)cos(x) − sin((n − 2)x)
cos(nx) = 2cos((n − 1)x)cos(x) − cos((n − 2)x)
Bội ba
Ví dụ của trường hợp n = 3:
sin(3x) = 3sin(x) − 4sin (x)3
Trang 5cos(3x) = 4cos (x) − 3cos(x)3 dinh van phu
Công thức hạ bậc
Giải các phương trình ở công thức bội cho cos2(x) và sin2(x), thu được:
Công thức góc chia đôi
Thay x/2 cho x trong công thức trên, rồi giải phương trình cho cos(x/2) và sin(x/2) để thu
được:
Trang 6Dẫn đến:
Nhân với mẫu số và tử số 1 + cos x, rồi dùng định lý Pytago để đơn giản hóa:
Tương tự, lại nhân với mẫu số và tử số của phương trình (1) bởi 1 − cos x, rồi đơn giản
hóa:
Suy ra:
Nếu
thì:
Trang 7and and
Phương pháp dùng t thay thế như trên hữu ích trong giải tích để chuyển các tỷ lệ thức chứa sin(x) và cos(x) thành hàm của t Cách này giúp tính đạo hàm của biểu thức dễ dạng
Biến tích thành tổng
Dùng công thức tổng và hiệu góc bên trên có thể suy ra
Biển tổng thành tích
Thay x bằng (x + y) / 2 và y bằng (x – y) / 2 trong công thức trên, suy ra:
Trang 8Hàm lượng giác nghịch đảo
Trang 9Dạng số phức
với
Tích vô hạn
Trong các ứng dụng với hàm đặc biệt, các tích vô hạn sau có ích:
Đẳng thức số
Trang 10Cơ bản
Richard Feynman từ nhỏ đã nhớ đẳng thức sau:
Tuy nhiên nó là trường hợp riêng của:
Đẳng thức số sau chưa được tổng quát hóa với biến số:
Đẳng thức sau cho thấy đặc điểm của số 21:
Một cách tính pi có thể sựa vào đẳng thức số sau, do John Machin tìm thấy:
hay dùng công thức Euler:
Một số đẳng thức khác:
Trang 11Dùng tỷ lệ vàng φ:
Nâng cao
•
•
Trang 12•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Trang 13•
•
Giải tích
Các công thức trong giải tích sau dùng góc đo bằng radian
Các đẳng thức sau có thể suy ra từ trên và các quy tắc của đạo hàm:
Trang 14Các biểu thức về tính tích phân có thể tìm tại danh sách tích phân với hàm lượng giác và danh sách tích phân với hàm lượng giác ngược