Ước đợc nhà rộng muôn ngàn gian , Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan Giã ma ch¼ng nóng , v÷ng vµng nh th¹ch bµn Than «i.. Bao giê nhµ Êy sõng s÷ng dùng tríc m¾t Riªng lÒu ta n¸t [r]
Trang 1M«n: Ng÷ v¨n 7 GV: NguyÔn ThÞ Vy
Trang 2* Kiểm tra bài cũ
1, Lựa chọn những đáp án đúng cho các nhận xét sau về bài thơ Tĩnh dạ tứ ?
2, Cho biết tâm trạng của tác giả trong bản dịch thơ Ngẫu nhiên “
viết nhân buổi mới về quê do Trần Trọng San dịch, là nh thế ”
nào?
A Vui mừng, háo hức, khi trở về quê.
B Buồn th ơng tr ớc cảnh quê h ơng thay đổi.
A Tĩnh dạ tứ là một bài thơ Đ ờng luật “ ”
Trang 3Bµi 11 TiÕt 41: V¨n b¶n:
bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸
(Mao èc vÞ thu phong së ph¸ ca - §ç Phñ )
(Kh ¬ng H÷u Dông dÞch)
Trang 5Hµ Nam
B¶n §å hµnh chÝnh Trung Quèc
Tø Xuyªn
Trang 7Nhµ bia kØ niÖm §ç Phñ
Trang 9Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
Tháng tám, thu cao ,gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ,
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,
Mảnh thấp quay lộn vào m ơng sa
Trẻ con thôn nam khinh ta già không
sức ,
Nỡ nhè tr ớc mặt xô c ớp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng đ ợc.
Quay về, chống gậy lòng ấm ức !
Giây lát, gió lặng, mây tối mực,
Trời thu mìn mịt đêm đen đặc
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu gi ờng nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt m a, m a m a chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ớt át sao cho trót
Ước đ ợc nhà rộng muôn ngàn gian Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan Gió m a chẳng núng, vững vàng nh
thạch bàn Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng tr ớc mắt
Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng đ ợc!
? Bài thơ đ ợc làm theo thể thơ nào? Nêu vài nét về
đặc điểm của thể thơ đó?
Trang 11Văn bản: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
Tháng tám,thu cao ,gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ,
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,
Mảnh thấp quay lộn vào m ơng sa
Trẻ con thôn nam khinh ta già không
sức ,
Nỡ nhè tr ớc mặt xô c ớp giật ,
Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng đ ợc.
Quay về , chống gậy lòng ấm ức !
Giây lát , gió lặng , mây tối mực ,
Trời thu mìn mịt đêm đen đặc
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt ,
Gió m a chẳng núng , vững vàng nh thạch bàn
Than ôi ! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng tr ớc mắt
Riêng lều ta nát , chịu chết rét cũng đ ợc!
? Bài thơ đ ợc viết bằng
ph ơng thức biểu đạt nào?
Cảm nhận ban đầu của em
về nội dung bài thơ?
Trang 13Văn bản: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
Tháng tám,thu cao ,gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ,
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,
Mảnh thấp quay lộn vào m ơng sa
Trẻ con thôn nam khinh ta già không
sức
Nỡ nhè tr ớc mặt xô c ớp giật ,
Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng đ ợc.
Quay về,chống gậy lòng ấm ức !
Giây lát, gió lặng, mây tối mực ,
Trời thu mìn mịt đêm đen đặc
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt ,
Gió m a chẳng núng , vững vàng nh thạch bàn
Than ôi ! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng tr ớc mắt
Riêng lều ta nát , chịu chết rét cũng đ ợc!
? Vậy ta cần phải đọc ntn cho phù hợp với nội dung,
thể thơ tự do, sự kết hợp các ph ơng thức biểu đạt?
Trang 14II Ph©n tÝch:
Trang 15Văn bản: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
Tháng tám,thu cao ,gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ,
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,
Mảnh thấp quay lộn vào m ơng sa
Trẻ con thôn nam khinh ta già không
sức ,
Nỡ nhè tr ớc mặt xô c ớp giật ,
Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng đ ợc.
Quay về , chống gậy lòng ấm ức !
Giây lát , gió lặng , mây tối mực ,
Trời thu mìn mịt đêm đen đặc
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt ,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu gi ờng nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt m a , m a m a chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ớt át sao cho trót
Ước đ ợc nhà rộng muôn ngàn gian, Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan Gió m a chẳng núng, vững vàng nh
thạch bàn Than ôi ! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng tr ớc mắt
Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng đ ợc!
Trang 171 Bè côc:
-C¸ch 1: 2 phÇn:
+ PhÇn 1(3 ®o¹n) 18 c©u ®Çu:
Nçi khæ , nghÌo vµ lêi than
thë v× m¸i nhµ tranh bÞ giã thu
ph¸ n¸t
§o¹n 1: KÓ,t¶ giã thu bay nhµ
§o¹n 2: TrÎ con c íp tranh, nhµ
Trang 18- Khổ 1: Bão tố phá nát căn nhà tranh
- Khổ 2: Bọn trẻ c ớp nhà tranh
- Khổ 3: Hoàn cảnh gia đình tác giả khi nhà tranh bị gió
Trang 20I Tác giả tác phẩm:
1, Tác giả:
Tiết 41: Văn bản Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
Đọc lại khổ thơ,cho biết ở khổ thơ này tác giả đã
Trang 21+ liÖt kª, ®iÖp ng÷: tranh,m¶nh->sù
la liÖt, t¶ t¬i.
Trang 22tranh,m¶nh->sù la liÖt, t¶ t¬i.
? Qua c¸ch miªu t¶ nµy em h×nh dung ra c¶nh t îng ntn?
- TrËn cuång phong: giã thu thæi rÊt m¹nh, lÇn l ît bèc ®i tõng tÊm tranh thæi bay tø tung m¶nh cao, m¶nh thÊp, m¶nh xa, m¶nh gÇn
Trang 23I Tác giả tác phẩm:
1 Tác giả:
Tiết 41: Văn bản Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
Từ đó, em hình dung nh thế nào
về ngôi nhà của Đỗ Phủ ?
Trang 24I T¸c gi¶ t¸c phÈm:
TiÕt 41: V¨n b¶n Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸
a Nçi khæ vµ t©m tr¹ng cña
nhµ th¬:
* Khæ 1:
2 Ph©n tÝch:
Trang 25Bøc tranh minh häa cho phÇn thø mÊy cña bµi th¬? Dùa vµo bøc tranh, kÓ l¹i sù viÖc nµy b»ng lêi v¨n
cña em?
Trang 26I T¸c gi¶ t¸c phÈm:
1 T¸c gi¶:
TiÕt 41: V¨n b¶n Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸
M¶nh thÊp quay lén vµo m ¬ng sa
a Nçi khæ cña nhµ th¬:
c¶m nhËn g× vÒ nçi -Nhµ th¬ bÊt ngê, nuèi tiÕc,
2 T¸c phÈm
Trang 27Khổ thơ kể về sự việc gì?
Sự việc đó đ ợc kể ntn?
-Kể về việc lũ trẻ
c ớp tranh của nhà thơ
•Khổ 1: nỗi đau về vật chất.
•Khổ 2:
Trang 28nhanh, m¹nh,véi.
- C¸c chi tiÕt ® îc t¶ vµ kÓ võa cô thÓ
võa hiÖn thùc
Trang 29H.ảnh trẻ con với những hành động
“khinh ta già”
“Nỡ nhè tr ớcmặt xô c ớp giật”
gợi cho em suy nghĩ gì?
? Điều đó giúp em hiểu gì về xã hội thời Đỗ Phủ đang sống Qua đó
em hiểu ông ấm ức“ ”
vì điều gì??
•Khổ 1: nỗi đau về vật chất.
•Khổ 2:
Trang 30* Khổ thơ thứ 2:Cảnh lũ trẻ c ớp tranh
Lũ trẻ thôn Nam:
+ khinh ta già
+ xô c ớp giật
+ cắp tranh đi tuốt
- ĐT chỉ thái độ coi th ờng chỉ hành động nhanh, mạnh,vội.
- Chi tiết đ ợc tả và kể vừa cụ thể
Trang 31I Tác giả tác phẩm:
1 Tác giả:
- Đỗ Phủ ( 712 -770 )
Tiết 41: Văn bản Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
•Khổ 1: nỗi đau về vật chất.
cụ thể vừa hiện thực đó
em hiểu nỗi khổ của nhà thơ đ ợc đề cập đến trong khổ thơ là gì? Tâm trạng
Trang 32Tõ tr¶i c¬n lo¹n Ýt ngñ nghª §ªm dµi ít ¸t sao cho trãt?
Trang 33I Tác giả tác phẩm
1,Tác giả
Tiết 41: Văn bản Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
(Kh ơng Hữu Dụng dịch)
2 Tác phẩm:
3 Đọc hiểu chú thích:
II Phân tích:
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu gi ờng nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt m a, m a, m a chẳng dứt.
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ớt át sao cho trót?
So sánh ph ơng thức biểu đạt
ở khổ thơ này với 2 khổ thơ trên xem có gì khác biệt?
Tác dụng của ph ơng thức biểu đạt ?
Giây lát, gió lặng, mây tối mực, Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu gi ờng nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt m a, m a, m a chẳng dứt.
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ớt át sao cho trót?
m a, gi ờng ớt, chăn rách, nhà dột
-> nổi bật đặc điểm của m a thu: dai dẳng, dầm dề , nổi bật h/c nghèo khổ cùng cực
Trang 34I Tác giả tác phẩm:
1, Tác giả:
2 Tác phẩm:
Tiết 41: Văn bản Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
(Kh ơng Hữu Dụng dịch)
3 Đọc – hiểu chú thích:
II Phân tích:
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu gi ờng nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt m a, m a, m a chẳng dứt.
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ớt át sao cho trót?
Giây lát, gió lặng, mây tối mực, Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu gi ờng nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt m a, m a, m a chẳng dứt.
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ớt át sao cho trót?
Trang 35•Khổ 1: nỗi đau về vật chất.
-> Câu hỏi tu từ: vừa giãi bày nỗi cay
đắng của nhà thơ vừa ngầm lên án giai cấp thống trị
Trang 36* Khổ thơ thứ 3:Cảnh ngôi nhà dột nát trong đêm m a:
-> Câu hỏi tu từ => vừa giãi bày nỗi cay đắng cuả nhà thơ vừa ngầm lên án giai cấp thống trị
- Đêm dài : vừa là h.ả tả thực, vừa là ẩn “ ”
dụ cho tình hình loạn lạc của đất n ớc TQ
Giây lát, gió lặng, mây tối mực,
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Đêm dài ớt át sao cho trót?
- Chi tiết gợi tả cụ thể hiện thực
? Vậy em hiểu
-> Khổ thơ này toàn vần trắc-> vần thơ nh diễn tả nỗi đau nhục đang dồn nén, uất kết lại trong lòng
tác giả
Trang 37Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu gi ờng nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt m a, m a, m a chẳng dứt.
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ớt át sao cho trót?
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu gi ờng nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt m a, m a, m a chẳng dứt.
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ớt át sao cho trót?
Có ý kiến cho rằng: Khổ thơ thứ 3 “
không phải chỉ là nỗi khổ về vật chất mà còn là nỗi đau thời thế của tác giả Em có ”
đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao?
Giây lát, gió lặng, mây tối mực, Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu gi ờng nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt m a, m a, m a chẳng dứt.
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ớt át sao cho trót?
Trang 38I Tác giả tác phẩm:
Tiết 41: Văn bản Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
(Kh ơng Hữu Dụng dịch)
II Phân tích:
Qua 3 khổ thơ đầu giúp ta hiểu những gì về hoàn cảnh và tâm trạng của tác giả?
Qua đó em biét thêm diều gì
về xã hội Trung Quốc mà ông
Trang 39I Tác giả tác phẩm:
Tiết 41: Văn bản Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
(Kh ơng Hữu Dụng dịch)
II Phân tích: “Khép lại 3 khổ thơ đầu là giá trị hiện thực
của bài thơ thì đến khổ thơ thứ t lại mở ra
trên không? Hãy làm sáng tỏ?
Ước đ ợc nhà rộng muôn ngàn gian, Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan, Gió m a chẳng núng, vững vàng nh thạch bàn!
Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng truớc mắt,
Riêng lều ta nát chịu rét cũng đ ợc
1 Nỗi khổ của nhà thơ:
2 Ước mơ của nhà thơ:
Trang 40- Nãi qu¸: nhµ réng mu«n ngµn gian
=> DiÔn t¶ íc m¬ to lín lµm s¸ng bõng lªn lßng nh©n ¸i bao la cña t¸c gi¶, 1 con
ng êi tr¶i qua nhiÒu bÊt h¹nh trong thêi
Trang 41* Khổ thơ thứ 3:Cảnh ngôi nhà dột nát trong đêm m a:
=> ớc mơ mang màu sắc ảo t ởng nh ng rất đẹp, bắt nguồn từ cuộc sống-> ớc mơ cao cả, chan chứa tình nhân
Riêng lều ta nát,chịu chết rét cũng đ ợc!
- Số tiếng nhiều, 3 câu đầu sử dungnj vần an , thanh bằng, âm h ởng lời “ ”
thơ trải rộng => diễn tả ớc mơ, cảm xúc bay bổng
? Nhận xét số tiếng trong câu thơ?cách gieo vần, thanh điệu trong khổ thơ?
? Em nhận xét gì về ớc mơ của
t.giả? Ước mơ đó có làm em
bất ngờ không? Vì sao?
Trang 42? Tại sao t.giả lại mở đầu bằng
Tiếng than ôi ? Từ đó” ”
em hiểu gì về câu thơ cuối?
=> ớc vọng cao cả, chua xót
? Điều đó giúp em cảm
nhận ntn về ớc mơ và
tấm lòng của nhà thơ?
Trang 43Than «i! Bao giê nhµ Êy sõng s÷ng dùng truíc m¾t,
Riªng lÒu ta n¸t chÞu rÐt còng ® îc
1 Nçi khæ cña nhµ th¬:
2 ¦íc m¬ cña t¸c gi¶:
- ¦íc m¬ cao c¶ chøa chan
t×nh nh©n ¸i, tÊm lßng cao
th îng trµn ®Çy tinh thÇn vÞ
tha
? C¶m xóc cña
em tr íc tÊm lßng cña t¸c gi¶?
Trang 44Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
Tháng tám,thu cao ,gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ,
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,
Mảnh thấp quay lộn vào m ơng sa
Trẻ con thôn nam khinh ta già không
sức
Nỡ nhè tr ớc mặt xô c ớp giật ,
Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng đ ợc.
Quay về, chống gậy lòng ấm ức !
Giây lát, gió lặng, mây tối mực,
Trời thu mìn mịt đêm đen đặc
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Ước đ ợc nhà rộng muôn ngàn gian , Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan
Gió m a chẳng núng, vững vàng nh thạch bàn
Than ôi ! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng tr ớc mắt
Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng đ ợc!
? Đánh giá khái quát nghệ thuật và nội dung của bài thơ?
Trang 45I Tác giả tác phẩm:
Tiết 41: Văn bản Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
độc đáo nào khác ?
-Dùng từ ngữ gợi cảm, chi tiết chân thực, cụ thể, biện pháp nói quá
3 Ghi nhớ: sgk- 134
Trang 46I Tác giả tác phẩm:
Tiết 41: Văn bản Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
(Kh ơng Hữu Dụng dịch)
II Phân tích:
III Tổng kết:
IV Luyện tập: Yếu tố t sự và miêu tả có vai trò nh thế nào
đối vớí bài văn biểu cảm ?
Trang 47BiÓu c¶m trùc tiÕp Miªu t¶ kÕt hîp
biÓu c¶m
Tù sù kÕt hîp biÓu c¶m
Trang 48I Tác giả tác phẩm:
Tiết 41: Văn bản Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
(Kh ơng Hữu Dụng dịch)
II Phân tích:
III- Tổng kết: hiểu chủ đề cho bài thơ? Lựa chọn những ý kiến đúng để tìm
A Cảnh tàn phá của gió thu.
B Sự đau khổ của gió thu tàn phá ngôi nhà tranh
C Nỗi niềm về s nghèo khổ của kẻ sĩ
D Ước vọng về cuộc sống tôt đẹp cho mọi
IV Luyện tập:
Trang 49I T¸c gi¶ t¸c phÈm:
TiÕt 41: V¨n b¶n Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸
D Riªng lÒu ta n¸t, chÞu chÕt rÐt còng ® ¬c
Trang 50I T¸c gi¶ t¸c phÈm:
TiÕt 41: V¨n b¶n Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸
D Riªng lÒu ta n¸t, chÞu chÕt rÐt còng ® ¬c
Trang 51H ớng dẫn về nhà:
- Học thuộc bài thơ
- Hiểu đ ợc giá trị nội dung của bài thơ
- Học tập đ ợc gì về cách thể hiện cảm xúc, cách sử dụng các
thể thơ Đ ờng luật của các nhà thơ Đ ờng?
-Ôn lại phần văn học từ đầu năm để kiểm tra 45 phút:
+ Cụm bài: Văn bản nhật dụng + Ca dao, dân ca
+ Thơ trung đại + Thơ Đ ờng (Trung Quốc)
* Chú ý tới nội dung, nghệ thuật tiêu biểu của từng bài