Đồng thời nhấn mạnh thêm: Các nước trong khu vực vừa giành được độc lập cần phải hợp tác để phát triển kinh tế , tránh sự phụ thuộc vào các nước lớn.Mặt khác xu thế liên minh khu vực [r]
Trang 1Ngày soạn: 16-08-2009 Tuần: 1
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
A.Mục tiêu bài học:
Sau khi học xong bài học, HS cần:
1 Kiến thức:
- Nắm được những nét chính về công cuộc khôi phục kinh tế của Liên Xô sau chiến tranh thế giới thứ hai
từ 1945 đến 1950, qua đó cho thấy được những tổn thất nặng nề của Liên Xô trong chiến tranh và tinh thần lao động sáng tạo của nhân dân Liên Xô nhằm khôi phục đất nước
- Nắm được những thành tựu to lớn và những hạn chế, thiếu sót, sai lầm trong công cuộc xây dựng CNXH
ở Liên Xô từ 1950 đến những năm 70 của thế kỉ XX
2 Tư tưởng:
- Giáo dục lòng tự hàovề những thành tựu xây dựng CNXH ở Liên Xô, thấy được tính ưu việt của CNXH
và vai trò lãnh đạo to lớn của ĐCS và nhà nước Xô Viết
- Biết ơn sự giúp đỡ của nhân dân Liên Xô với sự nghiệp cách mạnh của nhân dân ta
3 Kĩ năng:
- Biết khai thác tư liệu lịch sử , tranh ảnh để hiểu thêm về Liên Xô
- Biết so sánh sức mạnh của Liên Xô với các nước tư bản những năm sau chiến tranh
B Chuẩn bị của Gv và Hs:
- Tranh ảnh mô tả công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô từ 1945 đến những năm 70
- Bản đồ Liên Xô
C.Tiến trình dạy- học:
1 Gới thiệu bài mới:
Sau chiến tranh thế giới thứ hai Liên Xô bị thiệt hại to lớn về người và của Để khôi phục và phát triển kinh tế, đưa đất nước tiến lên khẳng định vị thế của mình đối với các nước tư bản, đồng thời để có điều kiện giúp
đỡ phong trào cách mạng thế gới Liên Xô phải tiến hành công cuộc khôi phục kinh tế và xây dựng CNXH Để tìm hiểu hoàn cảnh, nội dung và
kết quả công cuộc khôi phục kinh tế và xây dựng CNXH diễn ra như thế nào? Chúng ta tìm hiểu bài học ngày hôm nay
2 Dạy và học bài mới:
Trang 2Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt
Hoạt động 1: Cá nhân/ cả lớp
Gv cho HS đọc nd phần 1
Em có nhận xét gì về sự thiệt hại của Liên Xô trong chiến
tranh thế gới thứ hai?
HS dựa vào số liệu SGK trả lời GV nhận xét, bổ sung và
nhấn mạnh: Đây là sự thiệt hại to lớn về người và của , đất
nước gặp muôn vàn khó khăn tưởng chừng như không
vượt qua nổi
GV có thể so sánh sự thiệt hại của Liên Xô với các nước
đồng minh khác để thấy rõ sự thiệt hại của Liên Xô là vô cùng
to lớn
GV nhấn mạnh cho học sinh thấy nhiệm vụ to lớn của nhân
dân Liên Xô là khôi phục kinh tế
Hoạt động 2: Cá nhân/ Nhóm
Trước hết GV phân tich sự quyết tâm của Đảng và nhà nước
Liên Xô trong việc đề ra và thực hiện kế hoạch khôi phục kinh
tế Quyết tâm này được nhân dân ủng hộ nên đã hoàn thành
chỉ trong thời hạn 4 năm 3 tháng
Sau đó cho HS trình bày một ssố kết quả mà nhân dân Liên
Xô đạt được
Tiếp theo, Gv cho HS thảo luận nhóm:
Em có nhận xét gì về tốc độ tăng trưởng kinh tế của Liên Xô
trong thời kì khôi phục kinh tế, nguyên nhân của sự phát triển
đó?
HS dựa vào SGK để trả lời theo nội dung:
- tốc đọ tăng trưởng kinh tế thời kì này tăng lên nhanh
chóng
- Có được kết quả này là do: Sự thống nhất về tư tưởng ,
chính trị của xã hội Liên Xô, tinh thần tự lập, tự cường ,
lao động cần cù của nhân dân…
Hoạt đông 3: Nhóm
Trước hết, GV giải thích khái niệm “ Thế nào là xây dựng vật
chất – kĩ thuật của CNXH” Đó là nền SX đại cơ khí với công
nông nghiệp hiện đại , khoa học kĩ thuật tiên tiến
GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm;
Liên Xô xd cơ sở vật chất- kĩ thuật trong hoàn cảnh nào?
GV nhận xét, bổ sung hoàn thiện nội dung trả lời
Hoàn cảnh đó có ảnh hưởng gì đến công cuộc xây dựng
CNXH ở liên Xô?
(ảnh hưởng trực tiếp đến việc xây dựng cơ sở vật chất- kĩ
thuật, làm giảm tốc độ của công cuộc xây dựng CNXH ở Liên
Xô)
Hoạt động 4: Cá nhân
Gv cho học sinh đọc các số liệu trong SGK về thành tựu của
Liên Xô trong việc thực hiện các kế hoạch 5, 7 năm Sau đó
làm rõ những nội dung chính về thành tựu Liên xô đạt được
từ 1950 đến những năm 70 để HS nắm:
GV giới thiệu một số tranh ảnh về những thành tựu trong công
cuộc xây dựng cơ sở vật chất-kĩ thuật của CNXH: Vệ tinh
Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh thế gới thứ hai (1945-1950)
6000 xí nghiệp được phục hồi
+ Nông nghiệp: Bước đầu khôi phục, một số nghành đã phát triển
+ Khoa học kĩ thuật: 1949 ,chế tạo thành công bom nguyên tử
2 Liên Xô tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất – kĩ thuật của CNXH ( từ 1950 đến đầu những năm 70 thế kỉ XX)
SL thế giới
+ Khoa học-kĩ thuật: Các ngành đều pháttriển, đặc bệt là khoa học vũ trụ
Trang 3nhân tạo đầu tiên ( nặng 83,6 kg) và một số tranh ảnh khác…
Gv yêu cầu HS lấy một số VD về sự giúp đỡ của Liên Xô đối
với các nước trên thế giới trong đó có Việt Nam
Hãy nêu ý nghĩa của những thành tựu mà Liên Xô đã đạt
được?
Gv gợi ý để HS trả lời:
- Uy tín và địa vị quốc tế của Liên Xô được nâng lên
- Liên Xô trở thành chỗ dựa vững chắc cho phong trào cách
+ Hãy điền tiếp thời gian về những thành tựu trong công cuộc xây dựng CNXH ở liên Xô
1 Chế tạo thành công bom nguyên tử
2 Phóng tàu vũ trụ
3 Phóng thành công vệ tinh nhân tạo
- Bài tập:
Tìm hiểu sự ra đời của các nước dân chủ nhân dân ĐôngÂu? Có những nước nào?
Trang 4Ngày dạy 25-08-20009: Tiết: 2
A Mục tiêu bài học: Sau khi học xong bài học, HS cần:
- Biết sử dụng bản đồ thế giới để xác định các nước Đông Âu
- Biết khai thác tranh ảnh bản đồ , tư liệu lịch sử để đưa ra nhận xét của mình
B Chuẩn bị của Gv và HS:
- Tranh ảnh tư liệu về các nước Đông Âu
- Bản đồ Đông Âu và thế giới
C tiến trình dạy- học:
1 Giới thiệu bài mới:
Chiến tranh thế gới thứ nhất kết thúc đã sản sinh ra một nước XHCN duy nhất đó là Liên Xô, thế thì sau chiến tranh thế giới thứ hai đã có những nước XHCN nào ra đời? Quá trình xây dựng CNXH ở các nước này diễn
ra như thế nào, kết quả ra sao? Để có câu trả lời chúng ta cùng đi tìm hiểu nội dung bài học ngày hôm nay
2 Dạy và học bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1 cá nhân
Trước hết Gv nêu câu hỏi:
Các nước dân chủ nhân dân Đông Âu ra đời trong
hoàn cảnh nào?
HS dựa vào nội SGK và kiến thức đã học trả lời câu
hỏi GV nhận xét , bổ sung, trong đó chú ý đến vai trò
của nhân dân , lực lượng vũ trang và của Hồng quân
Liên Xô
Tiếp đó, Gv cho HS đọc SGK đoạn về sự ra đời của
các nhà nước dân chủ nhân dân Đông Âu
Yêu cầu HS lên bảng chỉ trên bản đồ tên , ngày, tháng,
năm thành lập các nước dân chủ nhân dân Đông Âu
đồng thời phân tich hoàn cảnh ra đời nhà nước cộng
hoà dân chủ Đức , Sau đó Gv tóm lược nội dung
Hoạt đông 2: Nhóm
GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm:
Để hoàn thành những nhiệm vụ cách mạng dân chủ
nhân dân các nước Đông Âu đã tiến hành những công
việc gì?
HS dựa vào SGK thảo luận và trình bày kết quả của
mình
GV nhận xét, bổ sung và hoàn thiện ý kiến trả lời
1 Sự ra đời của các nước dân chủ nhân dân ở Đông Âu:
- Hoàn cảnh:
+ Trên đường truy kích phát xít Hồng quân Liên Xô
đã phối hợp cùng nhân dân và các lực lượng vũ trang nổi dậy dành chính quyền và thành lập chinha quyền dân chủ nhân dân
+ Hàng loạt các nước dân chủ nhân dân ở Đông Âu ra đời…
- Nhiệm vụ cách mạng:
+ Xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân
+ cải cách ruộng đất, quốc hữu hoá các xí nghiệp lớn của tư bản…
Trang 5+ Ban hành các quyền tự do dân chủ.
Hoạt đông 3:cá nhân/nhóm
Trước hết, GV nêu hoàn cảnh các nước Đông Âu xây
dựng CNXH là hết sức khó khăn…
Nhiệm vụ của công cuộc xây dựng CNXH ở Đông
Âu là gì?
HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi, GXKL:
GV nhấn mạnh nỗ lực của nhân dân và các nhà nước
Đông Âu cũng như sự giúp đỡ của Liên Xô trong
công cuộc xây dựng CNXH
Gv yêu cầu HS lập bảng thống kê:
Sau đó cho HS trình bày kết quả, HS khác nhận xét,
GV bổ sung hoàn thiện câu trả lời của HS
GV tổ chức cho HS thảo luận nhó:
Các nước Đông âu XDCNXH trong điều kiện như
thế nào?
HS dựa vào SGK và vốn kiến thức của mình để thảo
luận và trình bày kết quả của mình
GV nhận xét, bổ sung và hoàn thiện ý kiến trả lời
Hoạt động 4: cá nhân
Trước hết GV nhấn mạnh: Sau chiến tranh thế giới
thứ hai , CNXH trở thành hệ thống thế giới
Tại sao hệ thống XHCN lại ra đời?
HS dựa vào nội dung SGK trả lời, GV nhận xét, bổ
sung và KL:
Hoạt động 5: : cá nhân
GV nêu câu hỏi: Về quan hệ kinh tế, văn hoá, khoa
học-kĩ thuật các nước XHCN có những hoạt động gì?
HS dựa vào SGK trả lời về sự ra đời của khối SEV ,
vai trò của khối SEV và của Liên Xô
Sau đó GV hướng dẫn HS trình bày sự ra đời của khối
Vác-xa-va
GV nhấn mạnh thêm về những hoạt động và sự giải
thể của khối SEV và hiệp ước Vác-xa-va Đồng thời
GV lấy VD về mối quan hệ hợp tác giữa các nước
trong đó có sự giúp đỡ Việt Nam
2 Các nước Đông Âu xây dựng CNXH (từ 1950 đến những năm 70 của thế kỉ XX)
- Nhiệm vụ:
+ Xoá bỏ sự bóc lột của giai cấp tư sản
+ Đưa giai cấp công- nông vào làm ăn tập thể
+ Tiến hành công nghiệp hoá XHCN
- Kết quả:
Đến đầu những năm 70 thế kỉ XX các nước Đông Âu đều trở thành các nước cong – nông nghiệp và nền giáo dục phát triển
III/ Sự hình thành hệ thống các nước XHCN:
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai hệ thống XHCN ra đời
- Về quan hệ kinh tế: 8-1-1949 Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) ra đời gồm các nước Liên Xô, An-ba-
ni, Ba lan, Bun- ga-ri…
- Về quan hệ chính trị và quân sự: 14-5-1955 tổ chức hiệp ước Vác-xa-va thành lập
3 Đánh giá HĐNT và bài tập về nhà:
- Đánh giá HĐNT:
+ Sự ra đời và công cuộc xây dựng CNXH của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu có ý nghĩa như thế nào?
+ Vai trò của hệ thống XHCN đối với phong trào cách mạng thế giới?
+ Điền thời gian cho đúng với sự kiện sau:
Trang 61 Thành lập khối phòng thủ Vác-xa-va
2 Thành lập Hội đồng tương trợ kinh tế
3 Các nước Đông Âu bước vào xây dựng CNXH
Nhà nước cộng hoà dân chủ Đức ra đời
Bài 2:
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70 ĐẾN ĐẦU NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỈ XX
A Mục tiêu bài học: Sau khi học xong bài học, HS cần:
- Tranh ảnh về sự tan rã của Liên Xô và các nước XHCN Đông Âu
- Tranh ảnh về một số nhà lãnh đạo Liên Xô và Đông Âu
C Tiến trình dạy-học:
1 Giới thiệu bài mới:
Chế độ XHCN ở Liên Xô và Đông Âu đã đạt được những thành tựu nhất định về moi mặt Nhưng nó cũng bộc
lộ những hạn chế, sai lầmvà thiếu sót Cùng với sự chống phá của các thế lực đế quốc bên ngoài, CNXH đã từng tồn tại hơn 70 năm đã khủng hoảng và tan rã Để tìm hiểu nguyên nhân của sự tan rã đó như thế nào? Quá trình khủng hoảng, tan rã ra sao? Chúng ta tìm hiểu vào bài học ngày hôm nay
2 Dạy và học bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Nhóm
GV cho HS thảo luận nhóm:
Tình hình Liên Xô từ những năm 70 đến 1985 có điểm gì
nổi bật?
HS dựa vào kiến thức đã học và tìm hiểu và SGK để thảo
luận và trình bày kết quả
GV nhận xét, bổ sung, hoàn thiện kiến thức
Trang 7Hãy cho biết mục đích và nội dung của công cuộc cải tổ
ở Liên Xô?
HS dựa vào nội dung SGK để trả lời câu hỏi GV nhận
xét, bổ sung hoàn thiện nội dung trả lời
Gv cần so sánh giữa lời nói và việc làm của M.Goóc -ba
-chốp, giữa lí thuyết và thực tiễn để thấy rõ thực chất
công cuộc cải tổ là từ bỏ, phá vỡ CNXH, xa rời chủ
nghĩa Mác-Lê nin, phủ định ĐCS vì vậy công cuộc cải tổ
càng làm cho kinh tế lún sâu vào khủng hoảng
GV giới thiệu một số bức tranh, ảnh trong SGK
Hoạt động 3: Cả lớp
GV cho HS tìm hiểu về diễn biến của Liên bang Xô viết
trong SGK thông qua việc yêu cầu HS nêu những sự kiện
về sự sụp đổ của Liên bang xô viết
GV nhận xét, bổ sung hoàn thiện nội dung kiến thức
Đồng thời nhấn mạnhk cuộc đảo chính 21-08-1991 thất
bại đưa đến việc ĐCS Liên Xô ngừng hoạt động , đất
nước không có người lãnh đạo
Hoạt động 4: Nhóm/ cá nhân
GV tổ chức HS thảo luận nhóm:
Tình hình các nước Đông Âu cuối những năm 70 đầu
những năm 80 như thế nào?
HS dựa vào SGK và vốn kiến thức đã học để thảo luận và
trình bày kết quả.HS khác nhận xét, bổ sung GV KL:
Hoạt đông 5: Cá nhân
Hãy cho biết diễn biến sự sụp đổ chế độ XHCN ở các
nước Đông Âu?
HS dựa vào SGK trả lời , GV nhận xét, bổ sung và KL:
Hoạt động 6: Nhóm
GV tổ chức HS thảo luận nhóm:
Nguyên nhân sụp đổ của các nước XHCN ở Đông Âu?
HS thảo luận , trình bày kết quả.GV nhận xét, bổ sung,
kết luận:
- Mục đích cải tổ:
Sữa chữa những thiếu sót sai lầm trước kia, đưa đất nước ra khỏi khủng hoảng
- Nội dung cải tổ:
+ Chính trị: Lập chế độ tổng thống; đa nguyên, đađảng , xoá bỏ ĐCS
+ Thực hiện nền kinh tế thị trường theo định hướng TBCN
- Kết quả:
+ Ngày 21-8-1991 đảo chính thất bại, ĐCS bị đình chỉ hoạt động , Liên bang Xô viết tan rã.+ 25-12-1991 lá cò búa liềm trên nóc điện Krem-
li bị hạ xuống-chấm dứt chế độ CNXH ở Liên Xô
2 Cuộc khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở các nước Đông Âu:
- Kinh tế khủng hoảng gay gắt
- Chính trị mất ổn định Các nhà lãnh đạo đất nước quan liêu, bảo thủ, tham nhũng, nhân dân bất bình
- Sự sụp đổ của các nước XHCN ở Đông Âu là rấtnhanh chóng
- Nguyên nhân sụp đổ:
+ Kinh tế lâm vào khủng hoảng sâu sắc
+ Rập khuôn mô hình ở Liên Xô , chủ quan duy ýchí, chậm sửa đổi
+ Sự chống phá của các thế lực trong và ngoài nước
+ Nhân dân bất bình với các nhà lãnh đạo và đòi hỏi phải thay đổi…
3 Kiểm tra HĐNT và bài tập:
- Hoạt động nhận thức:
+ Em hãy trình bày nguyên nhân sụp đổ CNXH ở Liên Xô và Đông Âu?
+ Hãy nối thời gian và sự kiện cho đúng:
Trang 8Ngày dạy 8-09-20009: Tiết: 4
Chương II CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ-LA TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG
DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA.
A.Mục tiêu bài học:
Sau khi học xong bài học, học sinh cần:
1 Kiến thức:
- Nắm được quá trình tan rã của hệ thống thuộc địa của CNĐQ ở châu Á, Phi, Mĩ-la tinh
- Nắm được quá trình phát triển của phong trào giải dân tộc ở châu Á, Phi, Mĩ-La tinh: những diễn biến chủ yếu, những thắng lợi to lớn trong công cuộc xây dựng đất nước của những nước này
-Tranh ảnh về các nước châu Á, Phi, Mĩ – La tinh từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến nay
- Bản đồ treo tường: thế giới và các châu lục
C tiến trình tổ chức dạy-học:
1 Giới thiệu bài mới:
Sau chiến tranh thế giới thứ hai tình hình chính trị ở châu Âu có nhiều biến đổi với sự ra đời hành loạt các nước XHCN ở Đông Âu Còn ở châu Á , Phi , Mĩ –La tinh có biến đổi không? Phong trào giải phóng dân tộc diễn ra như thế nào? Hệ thống thuộc địa của CNĐQ tan rã ra sao? Chúng ta tìm hiểu vào bài học hôm nay
2 Dạy và học bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Cả lớp/cá nhân
Trước hết, GV gợi cho HS nhớ lại những tác động
của chiến tranh thế giới thứ hai tác động đến phong
trào giải phóng dân tộc ở các nước Á, Phi, Mĩ-La
tinh
Sau đó GV sử dụng bản đồ thế giới , giới thiệu cho
HS cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc nhằm đập
tan hệ thống thuộc địa của CNĐQ , nhấn mạnh
khởi đầu là Đông Nam Á, trong đó tiêu biểu là
In-đô-nê-xi-a và Việt Nam
GV tiếp tục sử dụng bản đồ giới thiệu phong trào
lan nhanh sang Nam Á, Bắc Phi và Mĩ-La-tinh và
nhấn mạnh 1960 là “ năm châu Phi” và cuộc cách
mạng Cu Ba thắng lợi
GV gọi HS lên bảng điền ngày tháng và tên nước
giành được độc lập trên bản đồ
Hoạt động 2: Cả lớp
Cuối cùng GV nhấn mạnh đến giữa những năm 60
hệ thống thuộc địa của CNĐQ về cơ bản đã bị sụp
đổ Lúc này hệ thống thuộc địa của CNĐQ chỉ còn
1 Gai đoạn từ 1945 đến giữa những năm 60 của thế
kỉ XX:
- Đông Nam Á: ba nước lần lượt tuyên bố độc lập: đô-nê-xi-a( 17-8-1945); VN (2-9-1945), Lào (12-10-1945)
In Các nước Nam Á và Bắc Phi: nhiều nước giành được độc lập như: Ấn Độ ( 1946-1950), Ai Cập ( 1952)…Năm 1960, 17 nước châu Phi tuyên bố độc lập
- Mĩ-La- tinh: 1-1-1959 cách mạng Cu Ba giành thắng lợi
- Cuối những năm 60 thế kỉ XX hệ thống thuộc địa của CNĐQ về cơ bản sụp đổ
Trang 9tồn tại dưới hai hình thức:
+ Các nước thuộc địa của Bồ Đào Nha
+ Chế độ phân biệt chủng tộc Apacthai…
Hoạt đông 3: Cả lớp
GV sử dụng bản đồ thế giới, gới thiệu phong trào
đấu tranh giành độc lập của nhân dân Ăng –gô-la,
Mô-dăm-bích và Ghi-nê Bít-xao
GV gọi HS lên bảng điền ngày tháng giành độc lập
của 3 nước trên vào bản đồ
Cuối cùng GV nhấn mạnh : Sự tan rã của hệ thống
thuộc địa của Bồ Đào Nha là một thắng lợi quan
trọng của phong trào giải phóng dân tộc ở châu
Phi
Hoạt động 4: cả lớp cá nhân
Trước hết, GV giải thích khái niệm “ thế nào là
chủ nghĩa A-pác-thai” (Tiếng anh A-pác-thai có
nghĩa là sự tách bịêt dân tộc ), là một chính sách
phân biệt chủng tộc cực đoan và tàn bạo của đảng
quốc dân , chính đảng của thiểu số da trắng cầm
quyền ở Nam Phi thực hiện từ 1948, chủ trương
tước đoạt mọi quyền lợi về chính trị , kinh tế xã
hội của người da đen ở đây và cácdân tộc châu Á
đến định cư, đặc biệt là người Ấn Độ Nhà cầm
quyền Nam Phi ban bố trên 70 đạo luật phân biệt
đối xử và tước bỏ quyền làm người của người da
đen và da màu, quyền bóc lột của người da trắng
đối ví người da màu được quy định trong hiến
pháp Các nước tiến bộ trên thế giới đã lên án gay
gắt chế độ A-pác-thai Nhiều văn kiện của Liên
Hợp Quốc coi A-pác-thai là tội ác chống lại nhân
loại
Sau đó Gv chỉ trên lược đồ 3 nước Nam Phi ,
Dim-ba-bu-ê và Na-mi-bi-a vẫn tồn tại chế độ
A-pác-thai
GV nêu câu hỏi yêu cầu HS thảo luận nhóm:
Cuộc đấu tranh của nhân dân châu Phi chống chế
độ A-pác-thai diễn ra như thế nào?
HS dựa vào nội dung SGK trả lời thảo luận và
trình bày kết quả của mình
GV nhận xét, bổ sung và kết luận:
Sau khi chế độ A-pác-thai bị xoá bỏ ở Nam Phi ,
hệ thống thuộc địa của CNĐQ đã bị sụp đổ hoàn
toàn - nhiệm vụ chính của của các nước Á ,phi,
Mĩ-La tinh là gì?
HS dựa vào nội dung SGK trả lời: Lịch sử các dân
tộc bước sang một trang mới là cũng cố độc lập,
xây dựng và phát triển đất nước, khắc phục tình
3 Gai đoạn từ giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 thế kỉ XX:
- Người da đen đã giành được thắng lợi thông qua cuộcbầu cử và thành lập chính quyền: Dim-ba-bu-ê ( 1980), Nam-mi-bi-a( 1990)
- Thắng lợi có ý nghĩa là: xoá bỏ chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi
3 Kiểm tra hoạt động nhận thức và bài tập về nhà:
- Kiểm tra nhận thức:
Trang 10Trình bày về phong trào giải phóng dân tộc ở các nước Á , Phi, Mĩ-La tinh từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến những năm 90 thế kỉ XX?
- Bài tập về nhà:
- Tìm hiểu về tình hình các nước châu Á sau chiến tranh thế giới thứ hai?
- Lịch sử Trung Quốc từ 1949 đến nay phát triển qua mấy giai đoạn? Nội dung cơ bản của từng giai đoạn?
- Nắm một cách khái quát tình hình các nước châu Á sau chiến tranh thế giới thứ hai
- Nắm được sự ra đời của nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa
- Hiểu được sự phát triển của nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa từ sau chiến tranh thế giới thứ hai
2 Tư tưởng:
- Giáo dục tinh thần quốc tế vô sản , đoàn kết với các nước trong khu vực cùng xây dựng xã hội giàu đẹp, công bằng, văn minh
3 Kĩ năng:
Rèn luyện cho HS kĩ năng tổng hợp, phân tich, so sánh sự kiện lịch sử
B Chuẩn bị của thầy và trò:
Bản đồ châu Á và Trung Quốc
C Tiến trình dạy và học:
1 Giới thiệu bài mới:
Châu Á với diện tích rộng lớn và đông dân nhất thế giới Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến nay tình hình các nước châu Á có điểm gì nổi bật ? cuộc đấu tranh cách mạng Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản diễn ra như thế nào? Công cuộc xây dựng CNXH ở Trung Quốc diễn ra ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay để trả lời câu hỏi đó
2 Dạy và học bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Cả lớp
Trước hết GV giới thiệu những nét chung về tình hình châu
Á trước chiến tranh thế giới thứ hai đều chịu sự bóc lột , nô
dịch của các nước đế quốc, thực dân
Hãy cho biết cuộc đấu tranh giành độc lập của các nước
châu Á diễn ra như thế nào?
HS dựa vào SGK và hiểu biết để trình bày
Tiếp đó GV dùng bản đồ châu Á giới thiệu về cuộc đấu tranh
giải phóng dân tộc từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến
cuối những năm 50 với phần lớn các nước đều giành được
độc lập như: Trung Quốc, Ấn Độ, In-đô-nê-xi-a…
Hoạt động 2: Nhóm/ cá nhân
I Tình hình chung:
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai hầu hết các nước châu Á đều đã giành được độc lập
Trang 11GV tổ chức HS thảo luận nhóm :
Sau khi giành được độc lập , các nước châu Á đã phát triển
kinh tế như thế nào? Kết quả?
HS dựa vào SGK thảo luận , sau đó trình bày kết quả GV
nhận xét, bổ sung
Đồng thời GV nhấn mạnh : nhiều nước đã đạt được sự tăng
trưởng kinh tế nhanh chóng, nhiều người dự đoán rằng thế kỉ
XXI là “Thế kỉ của châu Á” Trong đó Ấn Độ là một ví dụ:
từ một nước nhập khẩu lương thực , nhờ cuộc cách mạng
xanh trong nông nghiệp , Ấn Độ đã tự túc được lương thực
cho dân số hơn 1 tỉ người
Những thập niên gần đây , công nghệ thông tin và viễn thông
phát triển mạnh Ấn Độ đang vươn lên hàng các cường quốc
về công nghệ phần mềm, công nghệ hạt nhân và công nghệ
vũ trụ
Hoạt động 3: Cả lớp
GV cho HS đọc SGK, sau đó yêu cầu tóm tắt sự ra đời của
nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa Gv nhận xét, bổ sung,
và kết luận nội dung HS trả lời
GV giới thiệu hình chân dung chủ tịch Mao Trạch Đông
tuyên bố thành lập nước CHND Trung Hoa
Nước cộng hoà nhân dân Trung Hoa ra đời có ý nghĩa gì?
HS dựa vào SGK trả lời
Hoạt động 4: Cả lớp/Cá nhân
Sau khi thành lập, Trung Quốc tiến hành những nhiệm vụ
gì?
HS dựa vào SGK để trả lời, GV KL:
GV giới thiệu cho HS biết lược đồ hình 6 SGK nước Cộng
hoà nhân dân Trung Hoa sau ngày thành lập
GV cho HS nêu lên 1 số số liệu tiêu biểu về thành tựu của
Trung Quốc theo SGK
Hoạt động 5: Nhóm cá/ nhân
GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm :
Trong những năm 50 và 60 của thế kỉ XX Trung Quốc có
những sự kiện tiêu biểu nào? Hậu quả ?
HS dựa vào SGK thảo luận và trình bày kết quả GV nhận
xét, bổ sung và nhấn mạnh: Từ 1959 Trung Quốc đề ra
đường lối “ Ba ngọn cờ hồng” với ý đồ nhanh chóng xây
dựng thành công CNXH với phương châm là: “nhiều, nhanh,
tốt, rẻ”, một trong 3 ngọn cờ hồng là phong trào “đại nhảy
vọt”, phát động toàn dân làm gang thép
Hậu quả: Nền kinh tế đất nước bị hỗn loạn , sx giảm sút, đời
sống nhân dân điêu đứng, nạn đói xảy ra ở nhiều nơi
Về chính trị: Tranh giành quyền lực trong nội bộ, đỉnh cao là
cuộc “Đại cách mạng văn hoá vô sản” gây hỗn loạn trong cả
nước…
Hoạt động 6: Nhóm/cá nhân
GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm:
- Các nước đều ra sức phát triển kinh tế và
đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng , cónước đã trở thành cường quốc công nghiệp ( Nhật Bản), nhiều nước trở thành con rồng châu Á ( Hàn quốc, xin- ga-po…)
II Trung Quốc:
1 Sự ra đời của nhà nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa:
- 1-10-1949 nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa ra đời
- Đây là thắng lợi có ý nghĩa lịch sử: + Kết thúc hơn 100 năm đô hộ của ĐQ và PK, bước vào kỉ nguyên độc lập tự do
+ CNXH được nối liền từ châu Âu sang châu Á
2 Mười năm đầu xây dựng chế độ mới (1949-1959)
- Từ 1949- 1952 Trung Quốc hoàn thành thắng lợi khôi phục kinh tế
- Từ 1953- 1957 thực hiện thắng lợi kế hoạch 5 năm lần thứ nhất với những thành tựu đáng kể
3 Hai mươi năm biến động (1959- 1978)
- Trong những năm 1959- 1978 TQ đầy những biến động : “ Ba ngọn cờ hồng” trong kinh tế và “Đại cách mạng văn hoá vôsản” trong chính trị
4 Công cuộc cải cách- mở cửa (1978 đến
Trang 12Hãy cho biết những thành tựu của công cuộc cải cách- mở
cửa ở Trung Quốc từ 1978 đến nay?
HS dựa vào SGK thảo luận và trình bày kết quả HS khác
nhận xét, bổ sung, GV kết luận:
GV nêu những số liệu để chứng mính sự phát triển kinh tế
của TQ
Sau đó giới thiệu hình 7 SGK “ Thành phố Thượng Hải ngày
nay” và hình 8 “ Hà Khẩu- thủ phủ tỉnh Hải Nam, đặc khu
kinh tế lớn nhất TQ
Hoạt động 7:cả lớp
GV giới thiệu về chính sách đối ngoại của TQ thời kì cải
cách- mở cửa đã đạt được nhiều thành tựu, cũng cố địa vị
trên trường quốc tế
Cho HS lấy VD minh hoạ về sự hợp tác giữa TQ với các
nước trên TG…
nay):
- Từ 1978 đến nay TQ thực hiện đường lối cải cách mở cửa và đạt được nhiều thành tựu to lớn, nhất là tốc độ phát triển kinh tế
- Chính sách đối ngoại của TQ thu được nhiều kết quả, địa vị quốc tế được cũng cố
3 Kiểm tra hoạt động nhận thức – bài tập về nhà:
- Kiểm tra nhận thức:
Trình bày tóm lược những nét nổi bật tình hình châu Á sau chiến tranh thế giới thứ 2?
Nêu ý nghĩa thắng lợi của cách mạng TQ?
Nêu chính sách đối ngoại của TQ trong những năm gần đây?
- Bài tập: Vẽ lược đồ các nước Đông Nam Á.
Bài 5
CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á
A.Mục tiêu bài học:
Học xong bài học, học sinh cần:
1 Kiến thức :
- Nắm được tình hình các nước Đông nam Á trước và sau chiến tranh thế giới thứ hai
- Sự ra đời của tổ chức ASEAN, tác dụng củav nó và sự phát triển củacác nước trong khu vực ĐôngNam Á
2.Tư tưởng:
- Tự hào về những thành tựu đạt được của nhân dân ta và nhân dân các nước Đông Nam Á trong thời giangần đây , cũng cố sự đoàn kết giữa các dân tộc trong khu vực
3 Kĩ năng:
Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồĐông Nam Á, châu Á và thế giới
B Chuẩn bị của thầy và trò:
Bản đồ Đông Nam Á
Một số tranh ảnh về các nước Đông Nam Á
C Tiến trình dạy -học:
1 Giới thiệu bài mới:
Chiến tranh thế giới thứ hai đã tạo cơ hội thuận lợi để nhiều nước tronh khu vực Đông Nam Á giành độc lập
và phát triển kinh tế , bộ mặt các nước trong khu vực có nhiều thay đổi , nhiều nước trở thành con rồng châu
Trang 13Á Để tìm hiểu tình hình chung các nước Đông Nam Á trước và sau chiến tranh thế giới thứ hai như thế nào? Công cuộc phát triển kinh tế xây dựng đất nước đạt được những thành tựu ra sao? Nội dung bài học hôm nay
sẽ trả lời những câu hỏi trên
2 Dạy và học bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Cả lớp
Trước hết GV treo bản đồ các nước Đông Nam Á giới thiệu
về khu vực này, đồng thời gợi cho HS nhớ trước chiến tranh
thế giới thứ hai hầu hết các nước này đều là thuộc địa của
CNĐQ ( trừ Thái Lan)
Sau đó cho HS thảo luận nhóm:
Hãy cho biết kết quả của cuộc đấu tranh giành độc lập của
nhân dân các nước Đông Nam Á sau chiến tranh thế giới
thứ hai?
HS dựa vào SGK để trả lời câu hỏi – GV nêu nhận xét, bổ
sung câu trả lời
Đồng thời nhấn mạnh đến mốc thời gian các nước giành
được độc lập: In-đô-nê-xi-a (8-1945), VN(8-1945), Lào
(10-1945), nhân dân các nước khác như: Ma-lai-xi-a, Mi-an-ma,
Phi-líp-pin đều nổi dậy đấu tranh thoát khỏi sự chiếm đóng
của phát xít Nhật
HS lên bảng điền vào bảng thống kê các nước Đông Nam Á
giành được độc lập theo nội dung sau: Tên nước, tên thủ đô,
ngày giành độc lập, tình hình hiện nay
Sau đó GV nhận xét, bổ sung và KL:
Hoạt động 2: Cá nhân
Hãy cho biết tình hình các nước Đông Nam Á sau khi giành
được độc lập cho đến nay?
Trước khi HS trả lời, GV gợi ý: Tác động của cuộc chiến
tranhlạnh đối với khu vực, Mĩ thành lập khối quân sự
SEATO , Mĩ tiến hạnh cuộc chiến tranh ở VN
HS dựa vào SGK và gợi ý của GV để trả lời
GV nhận xét, bổ sung, KL:
Hoạt động 3 Nhóm cá/ cá nhân
GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm:
Hoàn cảnh ra đời của tổ chức ASEAN?
HS dựa vào nội dung SGK thảo luận và trình bày ý kiến của
mình
GV nhận xét, bổ sung, KL
Đồng thời nhấn mạnh thêm: Các nước trong khu vực vừa
giành được độc lập cần phải hợp tác để phát triển kinh tế ,
tránh sự phụ thuộc vào các nước lớn.Mặt khác xu thế liên
minh khu vực trên thế giới có hiệu quả như sự ra đời , hoạt
động của cộng đồng kinh tế châu Âu, Cuộc chiến tranh của
Mĩ ở Đông Dương khó tránh khỏi thất bại Vì vậy các nước
cần phải có sự hợp tác với nhau
Mục tiêu hoạt động của ASEAN là gì?
HS dựa vào nội dung SGK để trả lời câu hỏi, HS khác bổ
sung, GV kết luận:
GV giới thiệu quan hệ giữa các nước trong khu vực từ 1975
1 Tình hình Đông Nam Á trước và sau chiến tranh thế giới thứ hai.
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai hầu hết các dân tộc Đông Nam Á đều giành được độc lập
- Trong thời kì chiến tranh lạnh Mĩ can thiệp vào khu vực: lập khối quân sự SEATO, xâm lược VN sau đó mở rộng sang Lào và Cam-pu-chia
2 Sự ra đời của tổ chức ASEAN:
- Đứng trước yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội , các nước cần hợp tác , liên minh với nhau để phát triển
- Ngày 8-8-1967 Hiệp hội các nước Đông Nam Á được thành lập
- Mục tiêu ASEAN là: phát triển kinh tế và văn hoá thông qua những nỗ lực hợp tác chung giữa các nước thành viên , duy trì hoà bình và ổn định khu vực
Trang 14cho đến cuối những năm 80, tình hình phát triển kinh tế của
các nước trong khu vực, chú ý đênsự phát triển của
Xin-ga-po, Ma-lai-xi-a, Thái Lan
Hoạt động 4: Nhóm
GV cho HS thảo luận nhóm:
sự phát triển của các nước ASEAN diễn ra như thế nào?
HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi theo hướng: từ những năm
90 xu thế nổi bật là mở rộng thành viên, VN gia nhập tháng
7-1995, Lào, Mianma : 7-1997 ,
Cam-pu-chia: 4-1999
Hoạt đông 5: cả lớp
GV giới thiệu tình hình và xu thế hoạt động của ASEAN :
Năm 1992 ASEAN quyết định biến Đông Nam Á thành khu
vực mậu dịc tự do (AFTA) trong vòng 10 – 15 năm Năm
1994 ASEAN lập diễn đàn khu vực (ARF) với sự tham gia
của 23 quốc gia trong khu vực GV giới thiệu hình 11 SGK
3 Từ “ASEAN 6” phát triển thành
“ASEAN 10”
- Từ những năm 90 lần lượt các nước trong
khu vực tham gia tổ chức ASEAN
- Hoạt động của ASEAN là chuyển sang hoạt
động kinh tế
3 Kiểm tra HĐNT – Bài tập về nhà:
- Kiểm tra nhận thức:
Tình hình các nước Đông Nam Á sau chiến tranh thế giới lần thứ hai như thế nào?
Sau khi giành được độc lập các nước Đông Nam Á đã phát triển kinh tế , văn hoá như thế nào?
- Bài tập về nhà:
Vẽ lược đồ và điền tên các quốc gia châu Phi?.
Trang 15Ngày 26-09-2009 Tiết 7 ND: 30-09-2009 Tuần:7
- Nắm được tình hình chuing các nước châu Phi sau chiến tranh thế giới thứ hai
- Nắm được cuộc đú tranh chống lại CNĐQ và chế độ phân biệt chủng tộc giành độc lập
2 Tư tưởng:
Giáo dục cho HS tình đoàn kết tương trợ ủng hộ và giúp đỡ nhân dân châu Phi trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc , chống đói nghèo và lạc hậu
3 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ nắng so sánh, đối chiếu, lập bảng thống kê các sự kiện lịch sử
- Một số tranh ảnh về châu Phi và đất nước Nam Phi
B Chuẩn bị của thầy và trò:
- Bản đồ châu Phi
- Tranh ảnh về châu Phi và đất nước Nam Phi
C Tiến trình dạy - học:
1 Giới thiệu bài mới:
Châu Phi là một lục địa rộng lớn, dân số đông Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai phong trào đấu tranh chống CNTD giành độc lập của các nước châu Phi diễn ra sôi nổi, rộng khắp, đến nay hầu hết các nước châu Phi
đã giành được độc lập Sau khi giành độc lập các nước châu Phỉa sức phát triển kinh tế văn hoá để thoát khỏi đóinghèo, lạc hậu Để hiểu biết cuộc đấu tranh của các dân tộc châu Phi và phát triển kinh tế như thế nào? Chúng ta tìm hiểu vào bài học ngày hôm nay
2 Dạy và học bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Cả lớp/ cá nhân
Trước hết GV giới thiệu bản đồ châu Phi với các đại dương
hoặc biển bao quanh , cùng với diện tích và dân số châu Phi
Đồng thời GV nhấn mạnh : Từ sau chiến tranh thế giới thứ
hai phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân , đòi độc
lập diễn ra sôi nổi khắp châu Phi
Hãy nêu những nét chính về cuộc đấu tranh của nhân dân
châu Phi ?
HS dựa vào SGK để trả lời câu hỏi GV nhận xét, bổ sung
và kết luận Đồng thời trình bày cho HS biết rõ : Phong
trào nổ ra sớm nhất là ở vùng Bắc Phi, bởi vỉơ đây có trình
độ phát triển cao hơn ở các vùng khác
HS lên bảng diiền vào lược đồ thời gian các nước châu Phi
giành được độc lập GV gọi HS khác nêu nhận xét
Năm 1960 châu Phi có sự kiện gì nổi bật?
GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi và nhấn mạnh : đây là
năm châu Phi có tới 17 nước giành được độc lập
Hoạt động 2: Nhóm
GV cho HS thảo luận nhóm:
Hãy cho biết tình hình châu Phi sau khi giành được độc
lập ?
HS thảo luận và trình bày kết quả của mình, GV nhận xét,
HS khác bổ sung và kết luận GV nhấn mạnh : Nét nổi bật
1 Tình hình chung:
- Sau chiến tranh thế giới thứ hạihong trào đòiđộc lập ở châu Phi diễn ra sôi nổi, nhiều nước giành được độc lập : Ai Cập ( 6-1953), An-giê-ri ( 1962)
- Năm 1960 là năm châu Phi, có tới 17 nước giành độc lập
Trang 16của châu Phi là tình thế bất ổn: xung đột, nội chiến, đói
nghèo, nợ chồng chất, bệnh tật….GV cho HS nêu những số
liệu trong SGK
Hoạt đông 3: Cả lớp/ cá nhân
Trước hết, GV giới thiệu bản đồ vị trí của Nam Phi và
những nét cơ bản về đất nước Nam Phi: Diện tích 1,2 triệu
km2; dân số: 43,6 triệu, trong đó 73% là ngươid da đen ,
13,6% người da trắng, 11,2% người da màu Đồng thời gợi
lại quá trình xâm lược của thực dân Hà Lan , Anh và cuộc
đấu tranh của nhân dân Nam Phi
Hoạt đông 4: Nhóm /cá nhân
GV cho HS thảo luận nhóm:
Cuộc đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam
Phi diễn ra như thế nào?
Trước khi HS trả lời GV giải thích khái niệm về chế độ
phân biệt chủng tộc A-pac-thai: là chính sách phân biệt
chủng tộc cực đoan và tàn bạo của Đảng quốc dân ( của
người da trắng) chủ trương tước đoạt mọi quyền lợi chính
trị - kinh tế của người da đen Họ lập luận rằng; người da
đen không thể bình đẳng với người da trắng Nhà cầm
quyền đã ban bbố trên 70 đạo luật phân biệt đối xử với
người da đen và da màu, quyền bóc lột được xác định trong
GV cung cấp sổ liệu; Nam Phi là một nước giàu có tài
nguyên như: vàng, uranium, kim cương, khí tự nhiên…
HS dựa vào SGK trả lời, GV nhận xét, KL:
- Từ cuối những năm 80 đến nay, tình hình châu Phi rất khó khăn , không ổn định với nội chiến, xung đột, đói nghèo…
2 Cộng hoà Nam Phi:
- 1961 Cộng hoà Nam Phi tuyên bố độc lập
- Chính quyền thực dân da trắng ở Nam Phi đãthi hành chính sách phân biệt chủng tộc(A-pac-thai) cực kì tàn bạo
- Năm 1993 chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi bị xoá bỏ
- 5-1994 Nen-xơn Man-đê-la trở thành tổng thống da đen đầu tiên Chế độ phân biệt chủngtộc bị xoá bỏ ngay tại sào huyệt
- Hiện nay chính quyền mới ở Nam Phi đề ra chiến lược kinh tế vĩ mô , nhằm phát triển kinh tế, giải quyết việc làm…
3 Kiểm tra HĐNT – Bài tập về nhà:
- Kiểm tra HĐNT:
Hãy nêu tình hình chung của châu Phi sau chiến tranh thế giới thứ hai?
Chế độ A-pac-thai ở Nam Phi đã bị xoá bỏ như thế nào?
- Bài tập:
Tìm hiểu về vị trí và đặc điểm của Mĩ-la-tinh?
Trang 17NS:03-10-2009: Tiết: 8 ND: 07-10-2009 Tuần: 8
Bài 7 : CÁC NƯỚC MĨ LA TINH
A Mục tiêu bài học:
Sau khi học xong bài học, học sinh cần:
1 Kiến thức:
- Nắm vững một cách khái quát tình hình các nước Miz-La tinh sau chiến tranh thế giới thứ hai
- Nắm được những nét chính về diễn biến, kết quả, ý nghĩa của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước Mĩ -La- tinh, đặc biệt là thắng kợi của cách mạng Cu Ba
- Nắm được những thành tựu về mọi mặt của nhân dân Cu Ba: kinh tế, văn hoá, giáo dục Đồng thời hiểu được mối quan hệ hữu nghị , hợp tác, sự giúp đỡ giữa VN và Cu Ba
- Rèn luyện cho HS kĩ năng sử dụng bản đồ và tranh ảnh
B Chuẩn bị của thầy và trò:
- Bản đồ châu Mĩ và La tinh
- Tranh ảnh về Phi-đen Ca-xtơ-rô, đất nước, con người Cu Ba và các nước Mĩ-La tinh
C Tiến trình dạy và học:
1 Giới thiệu bài mới:
Các em đã được học về phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, châu Phi từ 1945 đến nay Còn phong trào đấu tranh của nhân dân các nước Mĩ-La tinh ra sao? Để hiểu về phong trào giải phóng dân tộc ở khu vực Mĩ –La tinh và từ đó tìm ra được đặc điểm của phong trào ở khu vực này so với châu Á , châu Phi? Chũng ta cùng giải quyết những vấn đề đó qua bài học ngày hôm nay
2 Dạy và học bài mới:
Hoạt động 1: Cả lớp/ cá nhân
Trước hết GV treo bản đồ - Giới thiệu về Mĩ-la- tinh, bao
gồm 23 nước nằm trải dài từ Mê-hi-cô ở Bắc Mĩ đến Năm
Mĩ có diện tích trên 20 triệu km2 với dân số 509 triệu
người(1999) Người ta gọi Mĩ –tinh vì nó bao gổm trung và
nam của châu Mĩ, đa số cư dân đều nói ngữ hệ và chịu ảnh
hưởng văn hoá La tinh Vì các nước này vốn là thuộc địa của
Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, Pháp, Hà Lan Vì vậy người ta
gọi khu vực này là Mĩ – La tinh
GV nhấn mạnh , nhìn trên bản đồ chúng ta dễ dàng nhận
thấy Mĩ –La tinh là một khu vực rộng lớn của châu Mĩ dược
hai đại dương là Đại Tây Dương và Thái Bình Dương bao
bọc vơi kênh đào Pa-nama xuyên ngang rút ngắn khoảng
cách di lại Nơi đây giàu có về tài nguyên thiên nhiên khoáng
sản, khí hậu ôn hoà…
GV KL: Như vậy, có thể thấy Mĩ –La tinh có những điều
kiện tự nhiên rất thuận lợi và cóvị trí chiến lược quan trọng
Do có điều kiện tự nhiên và vị trí chiến lược quan trọng như
I Những nét chung:
1 Vị trí và đặc điểm:
- Mĩ – La tinh có vị trí chiến lược quan trọng
Trang 18vậy nên ngay từ rất sớm khu vực nayd đã trở thành miếng
mồi của CNTD nói chung , với mĩ nói riêng
Hoạt động 2: Cá nhân
Tình hình các nước Mĩ –La tinh trước chiến tranh thế giới
thứ hai như thế nào?
HS dựa vào SGK và vốn kiến thức đã học để trả lời, GV kết
luận:
Em hiểu thế nào là “sân sau’?
Với chiêu bài “ cây gậy lớn và củ cà rốt” hay cái gọi là châu
Mĩ là của người Mĩ Sau khi HS trả lời.GV làm rõ thêm: mĩ
đã độc chiếm biến Mĩ – La Tinh thành bàn đạp , chỗ dựa
vững chắc cúa Mĩ trong chính sách bành trướng xâm lược ra
thế giới
Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của Mĩ – La Tinh
có nhiệm vụ cụ thể như thế nào ? có gì khác so với phong
trào giải phóng dân tộc ở châu Á , châu Phi ?
HS dựa vào SGKtrả lời Gv nhận xét bổ sung và kết luận :
Phong trào đấu tranh của châu Á,châu Phi
Là chống đế quốc tay sai giành độc lập tự do và thành lập
nhà nước độc lập, còn cuộc đấu tranh của nhân dân Mĩ-La
tinh là phải thoát khỏi sự lệ thuộc vào Mĩ
-Cuộc bãi công của công nhân chi Lê
-Cuộc nỗi dậy của của nông dân PÊ -ru ,Mê -hi -cô
-Khỡi nghĩa vũ trang ở pa ma la
-Đấu tranh nghị viện qua tổng tuyển cử ở Ác- hen- ti- na ,
Goa- tê- ma -la
Như vậy giai đoạn này cách mạng đã bùng nổ ở nhiều nước
* GĐ 2từ 1959-1980:
Được mở đầu bằng cách mạng Cu Ba Người ta phân mốc
thời gian theo cách mạng Cu Ba Và giai đoạn 3 từ giữa sau
những năm 80 đến nay như thế nào ?
Tại sao sau chiến tranh thế giới thứ hai Mĩ-la tinh lại được
mệnh danh là “đại lục núi lửa”?
HS: Cơn bão táp cách mạnh ấy đã làm thay đổi cục diện
chính trị ở nhiều nước
Những cuộc đấu tranh đó đã làm thay đổi cục diện như thế
nào?
HS: trước kia là lệ thuộc vào Mĩ, bây giờ đã là các chính phủ
dân tộc dân chủ, ,giành được quyền dân tộc thực sự
- Trước chiến tranh thế giới thứ hai các nước
Mĩ –La tinh trở thành “sân sau” và thuộc địa kiểu mới của Mĩ
2.Các giai đoạn phát triển của phong trào
- Từ 1945 đến trước 1959: phong trào nổ ra ởnhiều nước
;
-Từ 1959 đến đầu 1980 Mĩ – La tinh diễn ra cao trào khởi nghĩa vũ trang và trở thành
“đại lục núi lữa “
- Làm thay đổi cục diện các nước Mĩ –La tinh
- Từ cuối những năm 80 đến nay, các nước
Trang 19Từ cuối những năm 80 đến nay các nước Mĩ –La tinh đã
thực hiện những nhiệm vụ gì?
HS dựa vào SGK trả lời , GV kết luận:
Hoạt động 4; Cả lớp/ cá nhân
GV treo bản đồ, giới thiệu vị trí Cu Ba
Em hãy trình bày những hiểu biết của mình về đất nước Cu
Ba?
HS dựa vào SGK và sự hiểu biết của mình để trả lời, GV
nhận xét, bổ sung KL:
Chế độ độc tài Batixta đã thi hành những chính sách gì?
HS dựa vào SGK trả lời,GV nhấn mạnh: Chế độ độc tài
Batixta đã xoá bỏ hiến pháp tiến bộ được ban hành 1940
Chúng đã tàn sát hơn 20.000 chiến sĩ yêu nước, cầm tù hàng
chục vạn người Dưới chế độ độc tài đất nước Cu Ba rơi vào
tình trạng nghèo đói và cực khổ, mâu thuẫn dân tộc gay gắt
Đây chính là nguyên nhân dẫn đến sự bùng nổ của cách
mạng
Hoạt động 5: Nhóm/cá nhân
GV cho HS thảo luận nhóm:
Em hãy điền tiếp sự kiện ứng với thời gian sau?
- Ngày 26-7-1953
HS dựa vào SGK để tìm sự kiện, điền xong GV nhấn mạnh:
Cuộc tấn công vào pháo đài Môncađa của 135 thanh niên
yêu nước dưới sự lãnh đạo của Phi-đen Caxtơ-rô
Em biết gì về lãnh tụ Phi đen caxtơrô?
HS dựa vào SGK trả lời
GV giới thiệu hình 15 chân dung Phi đen Caxtơrô
GV tổ chức cho HS tìm hiểu giai đoạn 2: 1956-1958
GV tường thuật đoạn chưc nhỏ trong SGK nhấn mạnh: Đó
là cuộc chiến đấu không cân sức đầy khó khăn gian khổ
Nhưng Phi đen và các đồng chí của ông chiến đấu với một
tinh thần quyết tâm, dũng cảm không quản hi sinh và đã vượt
qua vòng vây của địch
GV tường thuật : Cuối 1958 phong trào đấu tranh vũ trang
lan rộng cả nước, quân cách mạng đã mở cuộc ttổng tấn công
Ngày 1-10-1959 chế độ độc tài Batixta bị lật đổ Cách
HS dựa vào SGK trả lời , GV nhận xét, bổ sung và KL:
Hãy nêu những khó khăn của Cu Ba trong giai đoạn này?
HS dựa vào SGK trả lời, GV bổ sung, KL:
Mĩ –La tinh ra sức phát triển kinh tế, văn hoá
II Cu Ba – Hòn đảo anh hùng
- 26-7-1953 cuộc tấn công vào pháo đài Môn
ca đa đã mở đầu đấu tranh vũ trang
- Giai đoạn: 1956-1958: Xây dựng căn cứ, phát triển lực lượng cách mạng
- Giai đoạn 1958-1959:Chế độ độc tài Batixta bị lật đổ → cách mạng Cu Ba thắng lợi
Trang 20GV giới thiệu những thành tựu của Cu Ba và KL: vây, chống phá cách mạng Cu Ba.- Tuy vậy nhân dân Cu Ba cũng đã thu được
nhiều thành tựu to lớn về kinh tế, văn hoá,
gd, y tế, thể thao…
3 Kiểm tra HĐKT – bài tập về nhà:
- Kiểm tra HĐNT:
Hãy nêu diễn biến của cách mạng Cu Ba?
Cách mạng Cu Ba thắng lợi có ý nghĩa như thế nào?
- Bài tập:
Hãy tìm hiểu nước Mĩ về: Kinh tế, chính trị, ngoại giao?
Trang 21- Kiểm tra kĩ năng tư duy và trình bày thông tin lịch sử thế giới Cũng cố những điều đã học.
- Nâng cao nhận thức, bồi dưỡng cho HS thế giới quan về thế giới hiện đại
- Điều chỉnh nội dung và phương pháp dạy- học của thầy và trò
B Nội dung:
- Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai đến nay
- Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa
- Tình hình các nước châu Á, Đông Nam Á, Châu Phi, Mĩ – La tinh từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đếnnay
Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến
tranh thế giới thứ hai
C10,5đ
C10,5đ
1đ
0,5đ
C12đ
2,5đ
3đ
C10,5đ
Hãy chọn phương án đúng nhất trong các phương án trả lời, của các câu hỏi sau:
Câu 1: Năm 1961 Liên Xô đã đạt được thành tựu về:
A Phóng thành công vệ tinh nhân tạo B Đưa con người bay vào vũ trụ
C Chế tạo thành công bom nguyên tử D Đưa con người đặt chân lên mặt trăng
Câu 2: Tính đến 1949, các nước xã hội chủ nghĩa ở đông Âu gồm có:
Câu 3: Các nước được gọi là “con rồng châu Á” sau chiến tranh thế giới thứ hai là:
Câu 4: SEATO là cụm từ viết tắt của tổ chức nào sau đây:
A Khối quân sự Bắc Đại Tây Dương B Khối quân sự Đông Nam Á
B Hiệp hội các nước Đông Nam Á D Diễn đàn khu vực Đông Nam Á
Câu 5: Năm nào sau đây được gọi là “năm châu Phi”: