Nguyên tiêu Phiên âm Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên; Nơi sâu thẳm mịt mù khói sóng bàn việc quân, Nửa đêm quay về trăng đầy thuyền.. Tiếng
Trang 4Hồi hương ngẫu thư.
( Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê)
Nhận xét về thể thơ của các văn bản trên?
Thể thơ
thất ngôn tứ tuyệt
Trang 5Lựa chọn câu trả lời đúng về đặc điểm của thể thơ
thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
1, Bài thơ gồm:
C 3 phần
B 2 phần D 4 phần ( đề,thực, luận, kết)
2, Số chữ trong câu và số câu trong bài:
A 4 câu, mỗi câu 8 chữ C 4 câu, mỗi câu 5 chữ
D Không qui định về số câu, chữ
3, Cách gieo vần của bài thơ:
A Vần được gieo ở tiếng cuối các câu 1, 2, 3
B Vần được gieo ở tiếng cuối các câu 2, 4, 6, 8
C Vần được gieo ở tiếng cuối các câu 2, 4
D Vần được gieo ở tiếng cuối các câu 1, 2, 4, luôn mang thanh bằng
A 4 phần (khai, thừa, chuyển, hợp)
B 4 câu, mỗi câu 7 chữ
Trang 6Trình bày những hiểu biết của em về Bác Hồ
kính yêu? đời trong hoàn Hai bài thơ ra
cảnh nào?
Thứ năm ngày 24 tháng 8 năm 2006 Bài 12 – Tiết 45: Văn bản
Trang 7ViÖt B¾c
Tr«ng lªn ViÖt B¾c cô Hå s¸ng soi
Trang 8Rằm tháng giêng.
(Nguyên tiêu)
Phiên âm
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,
Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;
Nơi sâu thẳm mịt mù khói sóng bàn việc quân,
Nửa đêm quay về trăng đầy thuyền
Dịch thơ
Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân;
Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền
Trang 9Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính
Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân
Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn
xa,hoa
Trang 10Thø n¨m ngµy 24 th¸ng 8 n¨m 2006 Bµi 12 – TiÕt 45: V¨n b¶n
Trang 11Tiếng suối trong như tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
Hai câu thơ đầu miêu tả cảnh thiên nhiên ở đâu? Vào thời điểm nào?
Với những nét cảnh gì?
Chỉ ra những biện pháp nghệ thuật tác giả sử dụng để miêu tả cảnh rừng Việt Bắc đêm trăng?
Em đã học bài thơ nào miêu tả tiếng suối?
Cách so sánh như thế giúp
em cảm nhận tiếng suối trong thơ Bác có vẻ đẹp gì
mới mẻ?
Nghệ thuật tạo hình và điệp từ “ lồng” trong câu thơ thứ hai giúp em hình dung ra khung cảnh như thế nào?
Trang 12Cảnh thiên nhiên Hình ảnh Bác.
II Tìm hiểu văn bản
* Bài “ Cảnh khuya”:
- Cảnh Trăng ngàn Việt Bắc đẹp lung linh, huyền ảo, hoà hợp, hữu tình
Trang 13Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
Em hãy làm rõ vai trò của câu thơ thứ 3 – câu chuyển của
bài thơ này
Từ đó em nhận ra vẻ đẹp nào trong tâm hồn Bác?
Đọc đến câu thơ thứ 3, em hiểu Bác Hồ chưa ngủ là
vì sao ?
Trang 14C¶nh thiªn nhiªn H×nh ¶nh B¸c.
II T×m hiÓu v¨n b¶n
* Bµi “ C¶nh khuya”:
- C¶nh Tr¨ng ngµn ViÖt B¾c lung linh, huyÒn ¶o, hoµ hîp, h÷u t×nh
- C¶m nhËn c¶nh vËt tinh tÕ, tµi t×nh
Trang 15Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
Hãy phát hiện biện pháp nghệ thuật ở cuối câu 3 đầu câu 4 ?Điệp ngữ “ chưa ngủ” và cả câu thơ cuối bài
có những tác dụng nghệ thuật gì ?
Vì sao Bác lại lo lắng
đến thế?
Điều đó thể hiện tình cảm gì của Bác với đất nước, với nhân dân?
Bài “ Cảnh khuya” gợi em nhớ
đến bài thơ nào đã được học ở
lớp 6 cũng viết về Bác ?
Trang 16C¶nh thiªn nhiªn H×nh ¶nh B¸c.
II T×m hiÓu v¨n b¶n
* Bµi “ C¶nh khuya”:
- C¶nh Tr¨ng ngµn ViÖt B¾c lung linh, huyÒn ¶o, hoµ hîp, h÷u t×nh - Thao thøc lo cho vËn
mÖnh cña d©n téc
- C¶m nhËn c¶nh vËt tinh tÕ , tµi t×nh
* Bµi “R»m th¸ng giªng”:
Trang 17D¹ b¸n quy lai nguyÖt m·n thuyÒn.
Trang 18Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên
1 và 2?
Từng câu thơ đã gợi trước mắt em không gian, cảnh
vật ra sao?
So sánh bản dịch thơ với bản phiên âm, các em thấy những yếu tố nào chưa được dịch ? Những từ nào được Xuân Thuỷ
thêm vào ?
Trang 19Cảnh thiên nhiên Hình ảnh Bác.
II Tìm hiểu văn bản
* Bài “ Cảnh khuya”:
- Cảnh Trăng ngàn Việt Bắc lung linh, huyền ảo, hoà hợp, hữu tình
* Bài “Rằm tháng giêng”:
- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân
- Cảm nhận cảnh vật tinh tế, tài tình
- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc
Trang 20Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Trên nền không gian tràn ngập sức xuân, nổi bật lên hình ảnh nào ?
Em hiểu gì về công việc của Bác ?Trong việc họp bàn phong thái của người thế nào ?
Trang 21II Tìm hiểu văn bản.
Cảnh thiên nhiên Hình ảnh Bác
* Bài “ Cảnh khuya”:
- Cảnh Trăng ngàn Việt Bắc lung linh, huyền ảo, hoà hợp, hữu tình
- Cảm nhận tinh tế, tài tình
- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc
* Bài “Rằm tháng giêng”:
- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân
- Ung dung, vững vàng lãnh đạo kháng chiến
Trang 22Rằm tháng giêng.
Phiên âm
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,
Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên;
Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền
Dịch thơ
Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân;
Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền
Trong câu thơ cuối em thích nhất hình ảnh nào?
So với bản phiên âm, câu cuối bản dịch thơ có thêm những từ nào?
Trang 23Hình ảnh “trăng ngân đâỳ thuyền” mang ý nghĩa biểu tượng Đó là ý nghĩa gì ?
Tâm trạng của Bác lúc
ấy ra sao ?
Trang 24Cảnh thiên nhiên Hình ảnh Bác.
II Tìm hiểu văn bản
* Bài “ Cảnh khuya”:
- Cảnh Trăng ngàn Việt Bắc lung linh, huyền ảo, hoà hợp, hữu tình
* Bài “Rằm tháng giêng”:
- Lạc quan, tin tưởng vào ngày thắng lợi
- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc
- Cảm nhận tinh tế, tài tình
- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân
- Ung dung, vững vàng lãnh đạo kháng chiến
Trang 25Vì sao “ Rằm tháng giêng” lại có âm hưởng lạc quan
đến thế ?
Trang 26Cảnh thiên nhiên Hình ảnh Bác.
II Tìm hiểu văn bản
* Bài “ Cảnh khuya”:
- Cảnh Trăng ngàn Việt Bắc lung linh, huyền ảo, hoà hợp, hữu tình
* Bài “Rằm tháng giêng”:
- Lạc quan, tin tưởng vào ngày thắng lợi
- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc
- Cảm nhận tinh tế, tài tình
- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân
- Ung dung, vững vàng lãnh đạo kháng chiến
Trang 27Tổng kết:
Hoạt động nhóm ( thời gian: 3 phút )
Về nghệ thuật, hai bài thơ có điểm gì chung và có nét gì riêng ? Hãy lựa chọn chữ cái đầu các dữ liệu sau:
a, Được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật, sử dụng thi liệu thơ Đường, vừa cổ điển vừa hiện đại
b, Cấu trúc tác phẩm: Tả cảnh, tả tâm trạng
c, Nghệ thuật sử dụng hình ảnh và từ ngữ giàu chất tạo hình, cái thực
và cái ảo đan xen, hài hoà
d, Có sáng tạo về cách ngắt nhịp, điệp ngữ chuyển tiếp
Trang 28Tổng kết:
a, Được viết theo thể thơ thất ngôn
tứ tuyệt Đường luật, sử dụng thi
liệu thơ Đường, vừa cổ điển vừa
hiện đại
c, Nghệ thuật sử dụng hình ảnh và
từ ngữ giàu chất tạo hình, cái thực
và cái ảo đan xen, hài hoà
b, Có sáng tạo về cách ngắt nhịp,
điệp ngữ
chuyển tiếp
Rằm tháng giêng Cảnh khuya
Trang 29Qua hai bài thơ toát lên những vẻ đẹp trong tâm hồn Bác:
-Tình yêu thiên nhiên tha thiết, tư chất cất cách nghệ sĩ tuyệt vời
- Lòng yêu nước thiết tha, sâu nặng, hết lòng vì nước vì dân
- Phong thái ung dung, sự tài ba của nhà lãnh đạo kháng chiến
- Niềm lạc quan cách mạng, tin tưởng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến
- Nhà lãnh đạo cách mạng và nhà thơ lớn thống nhất hoà hợp trong con người Hồ Chí Minh
Trang 30Cảnh thiên nhiên Tâm trạng của
- Cảm nhận tinh tế, tài tình
- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc
- Lạc quan, tin tưởng vào ngày thắng lợi
- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân
- Ung dung, vững vàng lãnh đạo kháng chiến
Trang 31Bài tập 1:
Hai bài thơ đã gợi cho em những cảm nghĩ gì về Bác và thơ Bác?
Trang 32Bài tập 2: Điền những cụm từ miêu tả trăng: trăng theo,
trăng xưa, trăng vào cửa sổ, trăng nhòm, vào những câu thơ
sau và cho biết tên các bài thơ đó
1, Dòng sông lặng ngắt như tờ
Sao đưa thuyền chạy thuyền chờ …………
( Đi thuyền trên sông Đáy)
3, Việc quân việc nước bàn xong
Gối khuya ngon giấc bên song ………
( Đối trăng)
trăng theo
Trăng xưa
trăng nhòmTrăng vào cửa sổ