Lich su cac nha Toan hoc tren the gioi phan 3

Năm 1963, nghiên cứu công trình về ứng dụng hàm biến phức trong lý thuyết nổ, vận dụng phương pháp Lavrentiev, giáo sư Thiêm cùng các học trò tham gia giải quyết thành công một số vấn đề[r]

LỊCH SỬ CÁC NHÀ TOÁN HỌC TRÊN THẾ GIỚI (PHẦN 3)

Bernhard Riemann

Riemann là nhà toán học có ảnh hưởng lớn nhất ở khoảng giữa thế kỉ 19 Những côngtrình ông xuất bản không nhiều, nhưng mở ra những ngành nghiên cứu mới kết hợp giảitích và hình học

Những thứ này sau này là những phần lớn của những lý thuyết của hình học Riemann,hình học đại số và lý thuyết về đa tạp phức Những lý thuyết về mặt Riemann được mởrộng bởi Felix Klein và đặc biệt là Adolf Hurwitz Lãnh vực này trong toán là những nềntảng trong topology, và trong thế kỉ 21 vẫn được áp dụng trong các cách thức mới vàotoán vật lý

Riemann làm việc trong giải tích thực, nơi mà ông cũng là một nhân vật nổi bật Ngoàiviệc định nghĩa tích phân Riemann, bằng phương tiện của các tổng Riemann, ông pháttriển lý thuyết các chuỗi lượng giác không phải là chuỗi Fourier, bước đầu tiên trong lýthuyết hàm tổng quát và nghiên cứu vi tích phân Riemann-Liouville

Ông đã có một số đóng góp nổi tiếng vào ngành số học giải tích hiện đại Trong một bàibáo ngắn (bài báo duy nhất và ông viết về đề tài số học), ông giới thiệu hàm số Riemannzeta và thiết lập sự quan trọng của nó trong việc hiểu được phân bố của số nguyên tố.Ông có một loạt các phỏng đoán về các tính chất của hàm số zeta, một trong đó là giảthuyết Riemann nổi tiếng

Việc ông ứng dụng nguyên lý Dirichlet từ phép tính biến phân có hiệu quả lớn; điều nàysau này được xem được xem là heuristic mạnh, hơn là một phương pháp chặt chẽ, vànhững giải thích đó tốn tối thiểu cả một thế hệ Các công trình của ông về monodromy

và hàm số hypergeometric trong miền phức đã có nhiều ấn tượng lớn, và thiết lập mộtcách làm việc cơ sở với các hàm số, bằng cách "xét chỉ những điểm đặc biệt của chúng"

Tiểu sử Thơ ấu

Riemann được sinh ra ở Breselenz vào 17 tháng 9 năm 1826, trong một làng gầnDannenberg trong Vương quốc Hanover mà bây giờ là ở trong nước Đức Cha ông,Friedrich Bernhard Riemann, là một mục sư Lutheran nghèo ở Breselenz FriedrichRiemann tham chiến trong Chiến tranh với Napoléon Mẹ của Georg cũng qua đời trướckhi các con của bà lớn lên Bernhard là con thứ hai trong sáu người con Anh là một cậu

bé nhút nhát và chịu đựng nhiều chấn động về tinh thần Từ lúc nhỏ tuổi, Riemann đãbiểu lộ những tài năng khác thường, như là những khả năng tính toán phi thường, nhưngrất rụt rè và sợ nói trước đám đông

Thanh niên

Thời trung học, Riemann nghiên cứu Kinh Thánh một cách sâu sắc Nhưng đầu óc củaanh thường trôi về lại toán và anh có lúc đã cố gắng chứng minh một cách toán học sựđúng đắn của cuốn Genesis Thầy của anh rất ngạc nhiên với tài năng của anh và khảnăng giải những bài toán hết sức phức tạp Anh thường vượt qua kiến thức của thầygiáo Vào năm 1840 Bernhard đến Hanover để sống với bà ngoại và thăm Lyceum Saukhi bà anh qua đời vào năm 1842 anh đến Johanneum ở Lüneburg Vào năm 1846, ởtuổi 19, anh bắt đầu nghiên cứu triết lý và thần học, để trở thành một thầy tu và giúp đỡtài chính của gia đình

Vào năm 1847 cha anh, sau khi dành dụm đủ tiền đã gửi Riemann vào trường đại học,cho phép ngưng học thần học và bắt đầu nghiên cứu toán học Anh được gửi đến Đạihọc Göttingen nổi tiếng, nơi anh gặp Carl Friedrich Gauss, và tham dự bài giảng của ông

về phương pháp bình phương tối thiểu

Vào năm 1847 anh chuyển đến Berlin, nơi Jacobi, Dirichlet và Steiner đang giảng dạy.Anh ở lại Berlin trong hai năm trước khi quay lại Göttingen vào năm 1849

Cuộc sống về sau

Riemann tổ chức các bài giảng đầu tiên vào năm 1854, không chỉ thành lập nên ngànhhình học Riemann mà còn tạo nên những bước nền tảng cho lý thuyết tương đối củaEinstein sau này Ông được thăng chức lên giáo sư đặc biệt ở Đại học Göttingen vàonăm 1857 và trở thành giáo sư chính thức vào năm 1859 sau khi Dirichlet qua đời Ôngcũng là người đầu tiên đưa ra lý thuyết các chiều không gian cao hơn, làm đơn giản hóacác định luật của vật lý Vào năm 1862 ông thành hôn với Elise Koch

Ông qua đời vì lao phổi trên chuyến du hành thứ ba của ông đến nước Ý ở Selasca (nay

là một làng của Ghiffa trên hồ Maggiore)

Nữ toán học Hoàng Xuân Sính

Nhà toán học Hoàng Xuân Sính, người thờ ơ với lộng lẫy

Nhà toán học Hoàng Xuân Sính không chỉ là nhà khoa học xuất sắc mà còn là một tríthức yêu nước, đam mê nghề nghiệp nồng nhiệt Cô là người phụ nữ nước ngoài đầu tiênđến Paris bảo vệ thành công luận án tiến sĩ quốc gia về toán học

Gần một nghìn năm khoa cử Nho giáo ở nước ta, đã có 2.874 người đỗ tiến sĩ Song tất

cả đều là nam giới! Nguyễn Thị Duệ là người phụ nữ duy nhất phải cải nam trang để

đi thi và đỗ tiến sĩ, nhưng sau khi bị phát hiện là nữ, bà liền bị xóa sạch mọi danh vọng!

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và sự ra đời chế độ cộng hòa đã thay đổi "phận đànbà" ở nước ta Nữ giáo sư, tiến sĩ toán học Hoàng Xuân Sính là một trường hợp tiêubiểu Và, trong "nghiệp toán vừa khó, vừa khổ, lại vừa khô", tiếp bước cô, đã có vài nữtiến sĩ khoa học như Lê Hồng Vân, Nguyễn Thị Thiều Hoa

Thế là cô Sính trở lại Paris Cô đã sống qua thời sinh viên tại Pháp, thi lấy bằng cử nhânkhoa học và bằng thạc sĩ toán học tại đây Cũng chính tại đây, chị bí mật tham gia phongtrào Việt kiều yêu nước với sự dìu dắt của những nhà trí thức tiên phong như NguyễnKhắc Viện, Phạm Huy Thông, v.v Theo gương họ, cô rời bỏ cuộc sống thanh bình, đầy

đủ tiện nghi ở phương Tây để trở về nước ngay trong những năm tháng cuộc chiến tranhchống Mỹ đang diễn ra ác liệt, cho dù người bạn trai của cô dứt khoát từ chối, khôngchịu trở về nước và do đó, hai người đành lịch sự chia tay

Tấm gương cao cả của Chủ tịch Hồ Chí Minh xả thân cứu nước đã tác động sâu xa đếntâm hồn cô ngay từ khi còn là một cô nữ sinh trung học tại Hà Nội trong những nămthành phố này tạm thời bị quân đội viễn chinh Pháp chiếm đóng (1947 - l954) Chínhtrong những năm buồn đau đen tối ấy, cô can đảm bí mật tham gia phong trào học sinhyêu nước chống chính quyền thực dân

Về nước, được phân công dạy toán tại Trung đại học Sư phạm Hà Nội, cô cũng như baonhà toán học Việt Nam khác phải sơ tán khỏi thành phố, đến làm việc ở chốn làng quê,sống biệt lập với thế giới khoa học bên ngoài Lúc bấy giờ làm gì đã có máy tính cánhân, Internet Số tạp chí toán học nước ngoài đếm được Việt Nam rất ít, và thường làquá muộn Cô rất khó tìm đọc các công trình toán học mới của đồng nghiệp quốc tế,nắm bắt được những ý trong này để rồi từ đó phát hiện hướng mới nào có triển vọng màlại phù hợp với sở trường nghiên cứu của mình

Bất chấp việc các Tổng thống Mỹ Johnson, rồi Nixon tiếp tục "leo thang" ném bom dữdội miền bắc Việt Nam, một số nhà toán học nổi tiếng trên thế giới, trong đó có nhữngngười từng được tặng Huy chương Fields (Fields Medal) - được coi như Giải thưởngNobel (Nobel Prize) trong toán học - vẫn dũng cảm tỏ rõ mối cảm tình nồng nhiệt của

mình đối với cuộc chiến đấu của Việt Nam bằng cách đến Hà Nội đọc bài giảng về toánhọc hiện đại tại các seminar mở giữa vùng rừng núi Đại Từ, Thái Nguyên, nơi nhiềutrường đại học lớn sơ tán đến.

Trong số các nhà toán học ấy, cô đặc biệt mến phục Giáo sư Alexander Grothendieck,một chuyên gia về hình học đại số (algebraic geometry) người Pháp gốc Do Thái, đượctặng Huy chương Fields năm 1966 Những bài giảng của vị giáo sư kiệt xuất mới 39 tuổi

ấy cung cấp một cái nhìn tổng quan về các mũi nhọn của toán học hiện đại, gợi ý cho côhướng nghiến cứu mới Tuy nhiên, để viết được hoàn chỉnh một bản luận án tiến sĩ quốcgia (docteur d'état) dài mấy trăm trang, còn biết bao nhiêu việc tỷ mỉ cô phải làm!

Nhiều người ở nước ngoài cũng như ở Việt Nam thường cho rằng toán học là một ngànhkhoa học "vừa khó, vừa khổ, lại vừa khô"! Nhận xét đó có phần đúng, nhưng khôngđúng hoàn toàn "Khó" và "khổ" thì đương nhiên rồi? Nhưng có "khô" hay không? Thìcòn tùy người Đối với cô, một định lý toán học đẹp cũng làm say lòng người chẳngkhác nào một bài thơ của nhà thi sĩ lãng mạn William Wordsworth viết về những đóahoa thủy tiên mầu vàng sáng (golden daffodils) mọc khắp thung lũng và núi đồi nướcAnh Thế thì tại sao lại có thể coi là "khô" được nhỉ?

Bản luận án tiến sĩ quốc gia hình thành dần dưới ánh đèn dầu trong gian nhà trống trải ởmột làng trung du bên bờ con sông Đáy nước chảy lặng lờ Mua dầm dề dai dẳng Giómùa đông bắc rét thấu quang Vách liếp đan thưa, lắm kẽ hở Ngọn đèn dầu lung laytrước gió Cô khoác tấm chăn chiên mỏng mầu xám xỉn, ngồi co ro ghi lại những ý nghĩmới nảy sinh trong đầu thành từng dòng, từng trang luận án

Và rồi cô được Nhà nước ta cho phép mang bản luận án ấy sang Paris bảo vệ để lấybằng tiến sĩ quốc gia Đặt chân đến một đô thị lớn như Paris, bao giờ cô cũng cảm thấymình lạc lõng Cảm giác ấy cứ đeo đẳng cô suốt những năm dài theo học đại học ở Pháp

Và lần này cũng thế Cô luôn thờ ơ với những gì quá ư lộng lẫy, hối hả, náo nhiệt.Dường như tâm hồn phương Đông của cô chỉ hợp với vẻ dung dị, cảnh bình yên, sựkhoan thai điềm đạm, giúp con người dễ trầm tư mặc tưởng Cô cũng gặp lại nhà toánhọc mới thân quen trong thời chống Mỹ khi ông sang Việt Nam giảng bài về hình họcđại số, và suýt nũa bị trúng bom Mỹ! Đó là Giáo sư A Grothendieck

Cuộc bảo vệ luận án diễn ra tại Đại học Paris 7 (Université Paris 7), thuộc hệ thống cáctrường đại học Sorbonne Hội đồng chấm luận án gồm những nhà toán học nổi tiếng nhưGiáo sư Henri Cartan, Huy chương Fields, Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp; Giáo

sư Alexander Grothendieck, Huy chương Fields, v.v

Cô bảo vệ bản luận án thứ nhất Gr phạm trù, trong hai tiếng rưỡi đồng hồ, bản luận án

cô đã viết trong nhiều năm sơ tán tại một làng quê bên bờ sông Đáy Chưa xong! Ngaysau đó chí bảo vệ tiếp bản luận án thứ hai Cái nhúng của một phút một thứ nguyên vào

một đa tạp vi phân hai thứ nguyên, bản luận án cô phải thực hiện tại Paris, chỉ trongvòng hai tháng, theo đề tài do Hội đồng Toán học nơi chị dự thi, ra cho chí để "thửtài"! Cả hai bản luận án ấy đều nhằm giải quyết những vấn đề toán học hiện đại với nộidung phong phú.

Tờ tạp chí hằng tháng Phụ nữ Liên Xô xuất bản tại Moscow, số tháng 8-1975, trongchuyên đề về phụ nữ Việt Nam, đã dành nửa trang để giới thiệu về nhà nữ toán học ViệtNam Hoàng Xuân Sính Trả lời phỏng vấn của một nhà báo Liên Xô, cô nói lên niềm

mơ ước của mình: "Tôi muốn góp phần đào tạo một lớp các nhà toán học trẻ ở đất nướctôi Hiện nay, nhiều nghiên cứu sinh Việt Nam cần phải ra nước ngoài hoàn thành vàbảo vệ luận án tiến sĩ Chúng tôi đang muốn xây dựng nhiều chuyên ngành toán học ởtrình độ cao, ngay trên đất nước mình"

Nhà xuất bản Springer Verlag, một nhà xuất bản sách khoa học nổi tiếng thế giới có chinhánh ở Đức, Anh, Mỹ, đề nghị chị chỉnh lý bản luận án thành một cuốn sánh chuyênkhảo để đưa in

Trước khi sang Paris bảo vệ luận án, cô Sính đã thông báo các kết quả nghiên cứu mớicủa chị tại Đại hội Toán học Việt Nam năm 1971 ở Hà Nội và Đại hội Toán học thế giớinăm 1974 ở Vancouver (Canada)

Giáo sư Hoàng Xuân Sính là thành viên Hội đồng xét tặng Giải thưởng khoa họcKovalevskaya ở Việt Nam (giải thưởng này còn được trao tặng ở một vài nước đangphát triển khác) Nhiều lần cô được cử làm Trưởng Đoàn học sinh Việt Nam đi dựO1ympic Toán Quốc tế Cô cũng dành thời gian tham gia nhiều hoạt động xã hội đadạng Ai đã từng có dịp tiếp xúc với cô đều cảm thấy đó là một người phụ nữ sắc sảo và

ý nhị

Lương Thế Vinh

Lương Thế Vinh (tên chữ Cảnh Nghị, tên hiệu Thụy Hiên; 1440–1510) là một nhà toánhọc, phật học, nhà thơ người Việt Ông đỗ trạng nguyên dưới triều Lê Thánh Tông vàlàm quan tại viện Hàn Lâm Ông là một trong 28 nhà thơ của hội Tao Đàn do vua LêThánh Tông lập năm 1495

Lương Thế Vinh nổi tiếng với tài năng toán học của mình Quyển Đại thành toán phápcủa ông được đưa vào chương trình thi cử suốt 450 năm trong lịch sử giáo dục ViệtNam Ông cũng được xem là người chế ra bàn tính gẩy cho người Việt, lúc đầu làmbằng đất rồi bằng trúc, bằng gỗ, sơn mầu khác nhau, đẹp và dễ tính, dễ nhớ Các chuyệntruyền miệng dân gian còn cho biết tài năng của ông được thể hiện từ khi nhỏ tuổi Ôngđược nhân dân gọi tên là Trạng Lường sau khi đỗ trạng nguyên

Ngoài công việc hàn lâm trong triều, Lương Thế Vinh còn được vua giao việc thảonhững văn thư ngoại giao với nhà Minh Triều Minh thường khen ngợi những văn thưngoại giao này

Dù là một nhà nho lỗi lạc, Lương Thế Vinh cũng sáng tác văn Nôm Ông được cho là tácgiả của Thập giới Cô hồn Quốc ngữ văn, còn gọi là Phật kinh Thập giới Đây là áng vănNôm cổ gồm đoạn mở đầu và 10 đoạn nói về 10 giới cô hồn: Thiền tăng, đạo sĩ, quanliêu, nho sĩ, thiên văn địa lý, lương y, tướng quân, hoa nương, thương cổ và đãng tử.Mỗi đoạn có một bài tán và kết thúc bằng bài kệ 8 câu Vì sáng tác Phật kinh Thập giới,Lương Thế Vinh bị các bạn đồng nghiệp chê và ông không được ghi tên trong văn miếuKhổng Tử

Tuy nhiên, Nhất Hạnh cho rằng Lương Thế Vinh không viết bài này vì bài kệ của đoạn

về Thiền tăng có giọng đùa bỡn, không phù hợp với một người có nhiều cảm tình vớiPhật giáo như Lương Thế Vinh Theo Lê Mạnh Thát, Thập giới Cô hồn Văn là một tácphẩm của vua Lê Thánh Tông (1442 - 1497).

Lương Thế Vinh cũng quan tâm nghiên cứu về âm nhạc dân gian, như hát chèo Ôngđược vua Lê Thánh Tông giao cho cùng Thân Nhân Trung và Đỗ Nhuận chế định ra các

lễ nhạc của triều đình

Lương Thế Vinh được nhận định là có tính cách bình dị, mến dân, trung thực và khảnăng châm biếm khôi hài trong việc răn dạy từ vua đến quan

Tiểu sử Lương Thế Vinh sinh ra tại làng Cao Hương, huyện Thiên Bản, trấn Sơn Nam

Hạ (nay là thôn Cao Phương, xã Liên Bảo, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định) Từ nhỏLương Thế Vinh đã nổi tiếng về khả năng học mau thuộc, nhanh hiểu, và khả năng sángtạo trong các trò chơi như đá bóng, thả diều, câu cá, bẫy chim

Năm 1463, Lương Thế Vinh đỗ Đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ đệ nhất danh (Trạng nguyên)khoa Quý Mùi niên hiệu Quang Thuận thứ 4, đời Lê Thánh Tông

Vua Lê Thánh Tông ban tặng Cờ hoa Tam Khôi cho ba vị đỗ đầu:

Trạng nguyên Lương Thế Vinh

Bảng nhãn Nguyễn Đức Trinh

Thám hoa Quách Đình Bảo

Thiên hạ cộng tri danh - (Thiên hạ đều biết tên)

Các năm sau đó, ông làm quan với các chức Trực học sĩ, Thị thư và Chưởng viện sự ởviện Hàn lâm

Khi ông qua đời, Vua Lê Thánh Tông rất mực thương tiếc và viết một bài thơ khócTrạng:

Chiếu thư thượng đế xuống đêm qua

Gióng khách chương đài kiếp tại nhà

Cẩm tú mấy hàng về động ngọc

Thánh hiền ba chén ướt hồn hoa

Khí thiên đã lại thu sơn nhạc

Danh lạ còn truyền để quốc gia

Khuất ngón tay than tài cái thế

Lấy ai làm Trạng nước Nam ta

Giai thoại

Có nhiều giai thoại về Lương Thế Vinh

Về sự sáng tạo của Lương Thế Vinh hồi nhỏ, có giai thoại kể rằng một lần trong lúcđang chơi bóng với các bạn, quả bóng lăn xuống một hố hẹp và sâu, tưởng như khônglấy lên được Lương Thế Vinh đã nghĩ ra cách lấy bóng lên bằng việc đổ nước vào hố vàlợi dụng việc bóng nổi trên nước để lấy lại quả bóng

Về phong cách học tập của Vinh, có giai thoại so sánh ông với Quách Đình Bảo cũng làngười nổi tiếng về thông minh, học giỏi ở vùng Sơn Nam (thuộc Thái Bình và NamĐịnh bây giờ) Khi sắp đến kỳ thi của triều đình, Quách Đình Bảo thì ngày đêm dùi màikinh sử quên ngủ, quên ăn; còn Vinh thì thư giãn, thả diều cùng bạn bè Kì thi đó QuáchĐình Bảo đỗ đầu nhưng đến khoa thi Đình (kì thi Quốc gia) Quý Mùi năm Quang Thuậnthứ tư, đời vua Lê Thánh Tông (1463) Lương Thế Vinh đỗ Trạng nguyên (đỗ đầu),Quách Đình Bảo đỗ Thám hoa (đỗ thứ 3)

Sự sáng tạo khoa học của Lương Thế Vinh được truyền khẩu qua câu chuyện ông tiếpđón sứ nhà Thanh là Chu Hy Hy đã nghe nói về Lương Thế Vinh, không những nổitiếng về văn chương âm nhạc, mà còn tinh thông toán học, nên thách đố Vinh cân mộtcon voi Lương Thế Vinh đưa voi lên một chiếc thuyền rồi đánh dấu mép nước bênthuyền, sau đó dắt voi lên Tiếp theo, ông ra lệnh đổ đá hộc xuống thuyền, cho đến lúcthuyền chìm xuống đến đúng dấu cũ Việc còn lại là đưa từng viên đá lên cân và cộngkết quả Chu Hy thán phục Vinh nhưng tiếp tục đố ông đo bề dày của một tờ giấy xé ra

từ một quyển sách Khi nghe Vinh nói chỉ cần đo bề dày cả cuốn sách rồi chia đều cho

số tờ là ra ngay kết quả, Chu Hy ngửa mặt lên trời than: "Nước Nam quả có lắm ngườitài!"

Lương Thế Vinh cũng được gắn với một vài giai thoại với vua quan nhà Hậu Lê Cácgiai thoại này cho thấy ông ứng đáp thông minh với vua, có các lời khuyên dặn hợp lýcho vua và răn dạy các quan dưới cấp bỏ thói hách dịch nhân dân

Lê Văn Thiêm-nhà toán học Việt Nam

Lê Văn Thiêm (1918-1991) là giáo sư, tiến sĩ khoa học toán học, một trong số các nhàtoán học tiêu biểu nhất của Việt Nam trong thế kỷ 20 Lê Văn Thiêm và Hoàng Tuỵ làhai nhà toán học Việt Nam được chính phủ Việt Nam phong tặng Giải thưởng Hồ ChíMinh đợt 1 vào năm 1996 về những công trình toán học đặc biệt xuất sắc

Ông là người Việt Nam đầu tiên bảo vệ thành công luận án tiến sĩ toán học ở Đức năm

1944 về giải tích phức, Luận án Tiến sĩ Quốc gia ở Pháp năm 1948 và cũng là ngườiViệt Nam đầu tiên được mời làm giáo sư toán học và cơ học tại Đại học Tổng hợpZurich, Thụy Sĩ vào năm 1949

Ông mất ngày 3 tháng 7 năm 1991 tại Thành phố Hồ Chí Minh

Sự nghiệp

Giáo sư Lê Văn Thiêm là một tài năng toán học xuất sắc, tầm cỡ quốc tế, là người cócông đầu đặt nền móng xây dựng và phát triển nền toàn học Việt nam

Ông là một trong những người đầu tiên giải được bài toán ngược của lý thuyết phân phốigiá trị hàm phân hình, hiện nay trở thành kết quả kinh điển trong lý thuyết này.

Năm 1963, nghiên cứu công trình về ứng dụng hàm biến phức trong lý thuyết nổ, vậndụng phương pháp Lavrentiev, giáo sư Thiêm cùng các học trò tham gia giải quyết thànhcông một số vấn đề thực tiễn ở Việt Nam như:

-Tính toán nổ mìn buồng mỏ đá Núi Voi lấy đá phục vụ xây dựng khu gang thép TháiNguyên (1964)

-Phối hợp với Cục Kỹ thuật Bộ Quốc phòng lập bảng tính toán nổ mìn làm đường(1966)

-Phối hợp với Viện Thiết kế Bộ Giao thông Vận tải tính toán nổ mìn định hướng để tiếnhành nạo vét kênh Nhà Lê từ Thanh Hoá đến Hà Tĩnh (1966 – 1967) Ông đã ứng dụng hàm biến phức sang các lĩnh vực khác như: lý thuyết đàn hồi, chuyểnđộng của chất lỏng nhớt Kết hợp nghiên cứu lý thuyết với ứng dụng, Lê Văn Thiêm đềxuất một phương pháp độc đáo sử dụng nguyên lý thác triển đối xứng của hàm giải tích

để tìm nghiệm tường minh cho bài toán thấm trong môi trường không đồng chất Côngtrình này được đánh giá cao, được đưa vào cuốn sách chuyên khảo “The Theory ofGroundwater Movement” (Lý thuyết chuyển động nước ngầm) của nữ Viện sĩ ngườiNga P.Ya.Polubarinova Kochina, xuất bản ở Moskva năm 1977

Ông đã cùng với các cộng sự ở Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam dùng toán học

để góp phần giải quyết các vấn đề như:

Tính toán nước thấm và chế độ dòng chảy cho các đập thuỷ điện Hòa Bình, Vĩnh Sơn Tính toán chất lượng nước cho công trình thuỷ điện Trị An Ông là Viện trưởng đầu tiên của Viện Toán học, và là chủ tịch đầu tiên của Hội Toánhọc Việt Nam Ông cũng là tổng biên tập đầu tiên của hai tạp chí toán học Việt nam làtạp chí “Acta Mathematica Vietnamica” và “Vietnam Journal of Mathematics”

Ông là Đại diện toàn quyền của Việt Nam tại Viện Liên hợp Nghiên cứu Hạt nhânDubna, Liên Xô (1956 – 1980)

Ông đã được Nhà nước Việt Nam trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 1 năm 1996

- Giải thưởng Lê Văn Thiêm của Hội Toán học Việt Nam dành cho những người nghiêncứu, giảng dạy toán và học sinh giỏi toán xuất sắc ở Việt Nam được trao hàng năm

- Đầu năm 2007, UBND thành phố Hà Nội vừa có quyết định đặt tên đường Lê VănThiêm nối từ đường Lê Văn Lương đến đường Nguyễn Huy Tưởng Lê Văn Thiêm lànhà Toán học Việt nam đương đại đầu tiên được đặt tên đường Trước đây đã có hai

đường mang tên Lương Thế Vinh và Vũ Hữu là hai nhà Toán học từ thế kỷ XV ở nước

tỷ lệ

Lý thuyết tỷ lệ của Pythagoras chỉ áp dụng cho đại lượng thông ước Eudoxus đã khắcphục hạn chế bằng cách đưa ra khái niệm số vô tỉ Eudoxus đề xuất " phương pháp vétkiệt "( hay phương pháp tát cạn) để tìm diện tích hình tròn thông qua diện tích đa giácđều nhiều cạnh nội tiếp trong đường tròn Cách làm này gần với phương pháp tính giớihạn được phát triển sau này

Ngoài nghiên cứu toán học, Eudoxus còn là nhà y học, triết học

Hippocrates ( 460 - 377 Tcn).

Hippocrates là tác giả của công trình có hệ thống đầu tiên về hình học mà sau này trởthành tư liệu cho Euclid viết nên bộ " Cơ bản " về hình học phẳng Ông có công trình vềđại lượng tỉ lệ đối với các số hữu tỉ Trong hình học ông biết rất rõ về khái niệm đồngdạng , tính chất của lục giác đều

Hippocrates còn là một nhà y học lớn thời cổ Hy Lạp, ông được công nhận là thuỷ tổcủa y học Châu Âu Nhiều châm ngôn và lời khuyên của ông có ý nghĩa sâu sắc và vẫnđược dùng cho đến nay Ông đã đề nghị và biên soạn tiêu chuẩn về đạo đức của ngườibác sĩ trong " Lời thề Hippocrates"

The Hippocratic Oath

The Hippocratic Oath is an oath traditionally taken by physicians, in which certainethical guidelines are laid out It is thought to be written by Hippocrates by somescholars, but this is disputed and instead thought to be written by the Pythagoreans Onetraditional version is below but there are others

Several parts of the Oath have been removed or re-worded over the years in variouscountries, schools, and societies but the Oath still remains one of the few elements ofmedicine that have remained unchanged Most schools administer some form of oath,but the great majority no longer use this ancient version, which praises pagan gods,advocates teaching of men but not women, and forbids cutting, abortion, and euthanasia

Also missing from the ancient Oath and many modern versions are complex, new ethicallandmines such as dealing with HMOs, living wills, and whether morning-after pills aretechnically closer to prophylactics or an abortion

I swear by Apollo the physician, and Aesculapius, and Health, and All-heal, and all thegods and goddesses, that, according to my ability and judgment, I will keep this Oathand this stipulation- to reckon him who taught me this Art equally dear to me as myparents, to share my substance with him, and relieve his necessities if required; to lookupon his offspring in the same footing as my own brothers, and to teach them this art, ifthey shall wish to learn it, without fee or stipulation; and that by precept, lecture, andevery other mode of instruction, I will impart a knowledge of the Art to my own sons,and those of my teachers, and to disciples bound by a stipulation and oath according tothe law of medicine, but to none others

I will follow that system of regimen which, according to my ability and judgment, Iconsider for the benefit of my patients, and abstain from whatever is deleterious andmischievous

I will give no deadly medicine to any one if asked, nor suggest any such counsel; and inlike manner I will not give to a woman a pessary to produce abortion With purity andwith holiness I will pass my life and practice my Art

I will not cut persons laboring under the stone, but will leave this to be done by menwho are practitioners of this work Into whatever houses I enter, I will go into them forthe benefit of the sick, and will abstain from every voluntary act of mischief andcorruption; and, further from the seduction of females or males, of freemen and slaves

Whatever, in connection with my professional practice or not, in connection with it, Isee or hear, in the life of men, which ought not to be spoken of abroad, I will notdivulge, as reckoning that all such should be kept secret

While I continue to keep this Oath unviolated, may it be granted to me to enjoy life andthe practice of the art, respected by all men, in all times! But should I trespass andviolate this Oath, may the reverse be my lot!

PLATON ( Plato) ( 427/428 - 347 TCN).

Platon là nhà toán học , triết học cổ Hy Lạp sinh tại Athens Ông là học trò của Socrat và

đi nhiều nơi để trau dồi kiến thức Khi trở về Athens năm 387 trước công nguyên ông đãthành lập một học viện nổi tiếng đáp ứng có hệ thống các nhu cầu về toán học và khoahọc và chủ trì học viện này cho đến cuối đời Hầu như toàn bộ các công trình toán họccủa thế kỷ thứ tư trước công nguyên là do bạn bè và môn sinh của Platon thực hiệnkhiến cho học viện của ông là chiếc cầu nối của trường phái toán học Pythagoras xa xưa

và trường phái toán học ở Alexandria Anh hưởng của Platon về toán học không donhững khám phá của ông mà do lòng tin vào đầy nhiệt tình của ông rằng việc nghiêncứu toán sẽ mang lại cho con người một nhãn quan được tôi luyện tinh tế nhất, và do đóthật cần thiết trong việc tu dưỡng của các triết gia và cho những người cần phải điềukhiển trạng thái tư tưởng của mình Điều này giải thích tại sao trên cổng vào học viện cóbiển đề "Ai không thông thạo về hình học thì xin đừng vào !" Platon là trong nhữngngười sáng lập ra phương pháp logic của toán học Vì yếu tố logic của toán học và vìông cảm thấy việc nghiên cứu nó sẽ tạo nên tinh thần thuần khiết, nên với Platon toánhọc dường như có một tầm quan trọng vô cùng và cũng chính vì vậy mà nó chiếm một

vị trí đáng kể trong chương trình của học viện Platon cũng là một nhà hình học nổi tiếngvới việc tìm ra 5 hình đa diện đều Platon cho rằng cần phải nghiên cứu thiên văn họcchính xác như nghiên cứu toán học nhờ vào các định lý Người ta còn cho rằng vàonhững năm cuối đời Platon đã có ý tưởng rằng Trái Đất tự quay xung quanh trục Platoncũng là người có những cố gắng nghiêm túc đầu tiên về triết học trong toán học