tuan 2 van 9 tiet 678910

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC GV gợi ý: HS có thể viết đoạn thuyết minh về cây - Viết đoạn văn thuyết minh về sự vật tự chọn có sử cối, đồ vật, con vật cụ thể: cây lúa, cây bút, chiếc dụng yếu tố miê[r]

Trang 1

Tuần : 2 Ngày soạn: 31/08/2012

Tiết PPCT: 6-7 Ngày dạy: 03/09/2012

Văn bản: ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ GIỚI HÒA BÌNH

Ga –bri-en Gác- xi – a Mác-két

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

Nhận thức được mối nguy hại khủng khiếp của việc chạy đua vũ trang, chiến tranh hạt nhân

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ:

1 Kiến thức: - Một số hiểu biết về tình hình thế giới những năm 1980 liên quan đến văn bản.

- Hệ thống luận điểm, luận cứ và cách lập luận trong văn bản

2 Kỹ năng: Đọc – hiểu văn bản nhật dụng bàn luận về một vấn đề liên quan đến nhiệm vụ đấu tranh vì hòa bình

của nhân loại

3 Thái độ: Bồi dưỡng lòng yêu chuộng hoà bình, căm ghét chiến tranh.

C PHƯƠNG PHÁP: Phát vấn, đàm thoại, giảng bình, phương pháp động não, thảo luận nhóm…

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp: Kiểm diện HS 9A1: Sĩ số ……Vắng: ……(P:………… ; KP:………… )

2 Kiểm tra bài cũ:

- Em có thể đọc những câu thơ, kể những mẫu chuyện khác nói về phong cách sống và làm việc của Người?

- Vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh là gì? - Nghệ thuật chính và ý nghĩa của văn bản?

3 Bài mới: Trong chiến tranh thế giới lần thứ hai, những ngày đầu tháng 8-1945, chỉ bằng 2 quả bom nguyên tử

đầu tiên ném xuống hai thành phố Hi-rô-si-ma và Na-ga-xa-ky, đế quốc Mĩ đó làm hai triệu người Nhật bị thiệt mạng và cong di hoạ đến bây giờ Thế kỷ XX, thế giới phát minh ra nguyên tử, hạt nhân đồng thời cũng phát minh

ra vũ khí huỷ diệt, giết người hàng loạt khủng khiếp Từ đó đến nay, những năm đầu của thế kỷ XXI và cả trong tương lai, nguy cơ về một cuộc chiến tranh hạt nhân tiêu diệt cả thế giới luôn luôn tiềm ẩn và đe doạ nhân loại và đẩu tranh về một thế giới hoà bình là một trong những nhiệm vụ vẻ vang nhưng cũng khó khăn nhất của nhân dân các nước Hôm nay chúng ta nghe tiếng nói của một nhà văn nổi tiếng Nam Mĩ (Cô-lôm-bi-a ), giải thưởng Nô-ben văn học, tác giả của những tiểu thuyết hiện thực huyền ảo lừng danh Ga-bri-en Gác-xi-a Mác-két

GIỚI THIỆU CHUNG

GV: Nêu một vài nét về tác giả, xuất xứ của văn bản?

Văn bản thuộc kiểu loại nào?

HS trả lời, GV nhận xét

ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

GV đọc mẫu Hướng dẫn HS đọc: rõ ràng, dứt khoát,

đanh thép, chú ý phiên âm viết tắt UNICEP, FAO,MX

- Nhận xét cách đọc của học sinh

GV: Dựa vào phần chú thích (SGK-7) giải thích ngắn

gọn các từ khó (GV-HS cùng giải thích)

GV: Văn bản có thể chia làm mấy phần? Nêu nội dung

từng phần?

I GIỚI THIỆU CHUNG:

1 Tác giả: G.G Mackét sinh năm 1928 là nhà văn

CôLômbia

- Nhận giải Nôben về văn học năm 1982

2.Tác phẩm:

a Xuất xứ: Trích trong “Thanh gươm Đa mô clét”,

bản dịch của nhà văn, báo Văn nghệ, ngày 27 /9/1986

b Kiểu loại văn bản nhật dụng: (Nghị luận chính

trị- xã hội)

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:

1 Đọc – Tìm hiểu từ khó:

* Đọc và hiểu các chú thích 1, 2, 3, 4, 5, 6

2 Tìm hiểu văn bản:

a Bố cục:3 phần

- P1: Từ đầu …… sống tốt đẹp hơn: Nguy cơ

chiến tranh hạt nhân đang đè nặng lên trái đất

- P2: Tiếp theo … xuất phát của nó: Chứng lí

cho sự nguy hiểm và phi lí của chiến tranh hạt nhân

- P3: Phần còn lại : Nhiệm vụ của chúng ta và đề

nghị khiêm tốn của tác giả

Trang 2

GV: Luận điểm chủ chốt và các luận cứ của văn bản?

Em có nhận xét như thế nào về luận điểm và hệ thống

luận cứ đó?

HS: Luận cứ mạch lạc, chặt chẽ và sâu sắc như bộ

xương vững chắc của văn bản, tạo tính thuyết phục cho

văn bản

GV chốt ý và hướng dẫn HS chuẩn bị kiến thức cho tiết

2

HẾT TIẾT 6 CHUYỂN TIẾT 7

HS: Đọc đoạn 1 của văn bản

GV: Cách mở đầu của tác giả đã để lại cho em ấn

tượng gì? Thời điểm và những con số nêu rất cụ thể có

tác dụng gì?

HS: phát hiện và trả lời (Thời điểm cụ thể, con số chính

xác- Gây ấn tượng mạnh về sự khủng khiếp của chiến

tranh hạt nhân và chạy đua vũ trang)

GV: Những hình ảnh so sánh nào đáng chú ý ở đây?

Em hiểu như thế nào về các hình ảnh được so sánh đó?

HS: Phát hiện dựa vào Sgk : Sự khủng khiếp của chiến

tranh hạt nhân và chạy đua vũ trang với hình ảnh

Thanh gươm Đa-mô-clét” và bệnh dịch hạch – gây hủy

diệt cả thế giới, chết người hàng loạt

GV: chốt ý

HS đọc đoạn 2 và trả lời câu hỏi

GV: Hãy chỉ ra sự phi lí của chiến tranh hạt nhân và

chạy đua vũ trang được tác giả nêu cụ thể qua các lĩnh

vực: y tế, giáo dục, tiếp tế thực phẩm…?

GV: Qua những con số cụ thể ấy, em rút ra được điều

gì?Cách đưa dẫn chứng và so sánh của tác giả như thế

nào?

HS: Tìm kiếm, suy luận và phát biểu: Chiến tranh hạt

nhân và chạy đua vũ trang là một sự phi lý, phản nhân

đạo, tước đi khả năng sống đẹp hơn, đi ngược lại với lí

trí con người Cách đưa dẫn chứng toàn diện, cụ thể và

đáng tin cậy

GV:Em có suy nghĩ gì về đoạn: “không những đi

ngược với lí trí của con người …điểm xuất phát của

nó”

HS: Lí trí hình thành của tự nhiên rất lâu: 380 triệu

năm con bướm mới có thể bay, 180 triệu năm bông

hồng mới nở…trải qua hàng triệu triệu năm con người

mới hình thành và tiến hóa -> chỉ cần bấm nút là hủy

diệt cả thế giới

GV: Nhận xét về nghệ thuật được sử dụng trong đoạn

văn trên? HS: Suy nghĩ và trả lời

HS đọc đoạn cuối

GV: Thái độ của tác giả sau khi cảnh báo hiểm họa

chiến tranh hạt nhân và chạy đua vũ trang như thế nào?

HS: Đòan kết, xiết chặt, phản đối, ngăn chặn chiến

b Phân tích:

b1 Luận điểm chủ chốt và các luận cứ của văn bản:

+ Luận điểm:

- Nguy cơ khủng khiếp của chiến tranh hạt nhân và

sự phi lí của cuộc chạy đua vũ trang

- Lời kêu gọi đấu tranh vì một thế giới hòa bình

+ Luận cứ:

- Kho vũ khí hạt nhân có khả năng huỷ diệt cả trái đất và các hành tinh khác trong hệ mặt trời

- Chạy đua vũ trang tốn kém và phi lí

- Chiến tranh hạt nhân đi ngược lại lí trí của loài người và lí trí của tự nhiên, phản lại sự tiến hoá

- Lời kêu gọi đấu tranh cho một thế giới hoà bình

 Các luận cứ mạch lạc, chặt chẽ, sâu sắc Tính thuyết phục của cách lập luận

b2 Nguy cơ chiến tranh hạt nhân

- “Chúng ta đang ở đâu? Hôm nay ngày 8/8/1986”

- 50.000 đầu đạn hạt nhân = 4 tấn thuốc nổ / người

 12 lần biến mất sự sống trái đất + 4 hành tinh + phá huỷ thế thăng bằng hệ mặt trời

 Cách vào đề trực tiếp, chứng cứ xác thực, xác

định thời gian - số liệu cụ thể: Tính chất hiện thực

và sự khủng khiếp của chiến tranh hạt nhân

- So sánh với điển tích từ thần thoại Hy Lạp –

“thanh gươm Đa-mô-clét”, bệnh dịch hạch => So sánh, ẩn dụ: Thu hút, gây ấn tượng mạnh

mẽ với người đọc về tính chất hệ trọng của chiến tranh hạt nhân

b3 Sự phi lí của cuộc chạy đua vũ trang

- Lĩnh vực y tế: giá của 10 chiếc tàu = chi phí bảo vệ 1 tỉ người khỏi bệnh sốt rét

- Lĩnh vực tiếp tế thực phẩm:chi phí cho 149 tên lửa

MX = cứu đói cho 575 triệu người thiếu dinh dưỡng

- Lĩnh vực giáo dục: 2 chiếc tàu ngầm mang vũ khí hạt nhân đủ tiền xóa nạn mù chữ cho toàn thế giới

=> Đưa ra hàng loạt dẫn chứng với những so sánh

ở các lĩnh vực, với các số liệu cụ thể: Sự tốn kém ghê gớm và tính chất phi lý của cuộc chạy đua vũ trang

b4 Lời kêu gọi đấu tranh vì một thế giới hòa bình:

- Mỗi người phải đoàn kết, xiết chặt đội ngũ đấu tranh vì thế giới hoà bình

Trang 3

tranh hạt nhân và chạy đua vũ trang

GV: Tác giả có sáng kiến gì trước nguy cơ chiến tranh

hạt nhân và chạy đua vũ trang?

HS: Lập ra một nhà băng lưu trữ trí nhớ: để gìn giữ

ký ức của nhân loại

GV: Theo em, sáng kiến ấy có phải hoàn toàn không

tưởng?

HS: Không, đây là một sáng kiến đầy ấn tượng để lưu

giữ ký ức, bảo tồn văn hóa, văn minh nhân lọai

GV: Đọc xong văn bản, em nhận thức được điều gì sâu

sắc từ sau thảm họa chiến tranh hạt nhân, về nhiệm vụ

cấp thiết của mỗi con người và tòan thể nhân loại?

HS: Suy nghĩ bằng phương pháp động não và trả lời

GV: Qua văn bản, em có nhận xét gì về nghệ thuật

được tác giả sử dụng và điều mà Mác- két muốn gởi

gắm đến nhân loại là gì?

* GV liên hệ: Tình hình hiện tại ở Irăc, bạo loạn ở

Anh , đại nạn hồng thuỷ động đất và sóng thần ở

Nam Á, trận bão Katrina quét vào lòng nước Mỹ tại

thành phố New Orleans của bang Louisiana; sóng thần

và động đất ở Nhật Bản ngày 1/3……

Và giáo dục HS ý thức tôn trọng hòa bình, bảo vệ hòa

bình vì một thế giới không có chiến tranh

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Hình ảnh bom hạt nhân (bom H, phân biệt với bom

nguyên tử-bom A, hình ảnh trẻ em bị di chứng chất

độc màu da cam, chiến tranh phá hoại rừng, làng mạc,

cây cối…

- Thái độ của nhà văn: Căm ghét, phẫn nộ

- Phản đối, ngăn chặn chạy đua vũ trang, tàng tích

vũ khí hạt nhân

- Đề nghị của tác giả: Lập ra một nhà băng lưu trữ trí nhớ: để gìn giữ ký ức của nhân loại

=> Hướng người đọc có thái độ tích cực

đấu tranh chống chiến tranh hạt nhân và chạy đua

vũ trang

3 Tổng kết: Ghi nhớ SGK a.Nghệ thuật:

- Lập luận chặt chẽ, chứng cứ xác thực

- Sử dụng gnhệ thuật so sánh sắc sảo, giàu sức thuyết phục

b Nội dung

* Ý nghĩa văn bản:

- Văn bản thể hiện những suy nghĩ nghiêm túc, đầy trách nhiệm của tác giả đối với hòa bình thế giới

III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Sưu tầm tranh, ảnh, bài biết về thảm họa của chiến tranh Tìm hiểu thái độ của nhà văn với chiến tranh hạt nhân và hòa bình của nhân loại

- Soạn bài kế tiếp: Các phương châm hội thoại (tt)

E RÚT KINH NGHIỆM:

Tuần: 2 Ngày soạn: 04/09/2012

Tiết PPCT: 8 Ngày dạy: 06/09/2012

Tiếng Việt: CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tt)

- Nắm được những hiểu biết cốt yếu về 3 phương châm hội thoại: phương châm quan hệ , phương châm lịch sự và phương châm cách thức

- Biết vận dụng hiệu quả các phương châm đó vào giao tiếp

B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ:

1 Kiến thức: - Nội dung phương châm quan hệ , phương châm lịch sự và phương châm cách thức.

2 Kỹ năng:

- Biết vận dụng hiệu quả phương châm quan hệ, phương châm lịch sự và phương châm cách thức

- Nhận biết và phân tích đựơc cách sử dụng phương châm quan hệ, phương châm lịch sự và phương châm cách thức vào một tình huống giao tiếp cụ thể

3 Thái độ : - Có thái độ giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt và biết vận dụng các phương châm hội thoại trong hoạt

động giao tiếp

C.PHƯƠNG PHÁP: Phát vấn, giải thích, phương pháp động não, thảo luận nhóm…

D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

Trang 4

1 Ổn định lớp: Kiểm diện HS 9A1: Sĩ số ……Vắng: ……(P:………… ; KP:………… )

2 Kiểm tra bài cũ: Thế nào là phương châm về chất và phương châm về lượng? Cho ví dụ minh họa?

3 Bài mới: Trong giao tiếp ngoài việc tuân thủ các phương châm về lượng và chất còn có các phương châm khác đó

là phương châm quan hệ và phương châm cách thức, lịch sự

TÌM HIỂU CHUNG

GV: Câu thành ngữ này dùng để chỉ tình huống hội

thoại như thế nào?

HS:Tình huống hội thoại mà trong đó mỗi người

nói một đằng, không khớp với nhau, không hiểu

nhau

GV: Qua đây, em rút ra bài học gì trong giao tiếp?

* Ví dụ 2 (SGK/21):

GV: Hai thành ngữ này, dùng để chỉ những

cách nói như thế nào?

GV: Những cách nói đó ảnh hưởng đến giao tiếp

ra sao?

GV: Qua đây, em có thể rút ra được bài học gì

trong giao tiếp?

* Ví dụ 3 (SGK/22):

GV: Có thể hiểu câu trên theo mấy cách?

GV định hướng: Được hiểu theo hai cách

GV: Để người nghe không hiểu lầm phải nói như

thế nào?

GV: Qua ví dụ trên, rút ra được kết luận gì trong

giao tiếp của bản thân em?

HS : Đọc phần ghi nhớ (SGK/22).

Ví dụ 4: Truyện “Người ăn xin” (SGK/22):

GV: Vì sao người ăn xin và cậu bé trong truyện

đều cảm thấy mình đã nhận được từ người kia một

cái gì đó?

GV: Họ đều là những người Ntn? Có tiền bạc không

? Người này nhận được ở người kia điều gì?

GV: Em rút ra được bài học gì từ câu chuyện?

LUYỆN TẬP

Một học sinh đọc yêu cầu bài tập

Làm miệng

 Học sinh khác nhận xét, bổ sung (nếu có)

GV:Tìm một số câu tục ngữ, ca dao có nội dung

tương tự

- Một học sinh đọc yêu cầu bài tập

- Trình bày miệng

- Học sinh khác nhận xét

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Phương châm quan hệ:

Ví dụ 1 (SGK/21):

Câu thành ngữ “Ông nói gà, bà nói vịt”

=> Mỗi người nói một đằng, không hiểu ý nhau Khi giao tiếp cần nói đúng vào đề tài giao tiếp, tránh nói lạc

đề (Phương châm quan hệ )

* Ghi nhớ (SGK/21).

2 Phương châm cách thức:

Ví dụ 2 (SGK/21): Các thành ngữ:

+ “Dây cà ra dây muống”

+ “Lúng búng như ngậm hột thị”

=> Cách nói dài dòng, rườm rà, ấp úng không rành mạch

Ví dụ 3 (SGK/22):

- Được hiểu theo hai cách:

+ Cách 1: Tôi đồng ý với những nhận định của ông

ấy (về truyện ngắn) + Cách 2: Tôi đồng ý với những truyện ngắn của ông

ấy

=>Khi giao tiếp, không nên nói những câu mà người nghe có thể hiểu theo nhiều cách Cần chú ý nói ngắn gọn, rành mạch; tránh cách nói mơ hồ

3 Phương châm lịch sự:

Vídụ4: Truyện “Người ăn xin”(SGK/22):

-> Hai người đều không có tiền bạc Nhưng cả hai đều nhận được tình cảm mà người kia giành cho mình đó là: chân thành, tôn trọng, quan tâm đến người khác

=> Khi giao tiếp, cần tế nhị và tôn trọng người khác

*Ghi nhớ (SGK/23).

II LUYỆN TẬP:

1-Bài tập 1: (SGK/23)

Những câu tục ngữ, ca dao đó, cha ông ta muốn khẳng định vai trò của ngôn ngữ trong đời sống và khuyên chúng ta trong giao tiếp nên dùng những lời lẽ lịch sự, nhã nhặn

- Một số câu tục ngữ, ca dao + “Vàng mười thử lửa người khôn thử lời”

+ “Chẳng được miếng thịt miếng xôi”

Cũng chẳng được lời nói cho nguôi tấm lòng”

+“Một lời nói quan tiền, thúng thóc, một lời nói dùi đục cẳng tay”

+ “Một câu nhịn là chín câu lành”

2-Bài tập 2: (SGK/23)

Phép tu từ trong Tiếng Việt có liên quan trực tiếp tới phương châm lịch sự là: Phép nói giảm, nói tránh

Ví dụ: Cụ ấy đã chết cách đây 10 năm

Trang 5

- Một học sinh đọc yêu cầu bài tập.

- Trình bày miệng

- Học sinh khác nhận xét

GV hướng dẫn HS tìm một số ví dụ về việc không

tuân thủ các phương châm đã học

VD: Xin lỗi, giọng hát của chị không được hay lắm

nhưng tôi rất thích phong cách của chị - Tuân thủ

phương châm lịch sự

- Nói băm nói bổ: ăn nói một cách bốp chát, thiếu

lịch sự - không tuân thủ phương châm lịch sự

 Cụ ấy đã khuất núi 10 năm rồi

Cô ấy trông cũng không béo lắm

- Em cũng không đến nỗi đen lắm

- Chị cũng có duyên

- Bài hát không đến nỗi nào

- Cháu học cũng tạm đấy chứ!

3-Bài tập 3: (SGK/23)

a- nói mát c- nói móc

b- nói hớt d- nói leo e- nói ra đầu, ra đũa

=> a,b,c,d thuộc phương châm lịch sự

e liên quan đến phương châm cách thức

Tìm một số ví dụ về việc không tuân thủ phương châm

về lượng và phương châm về chất trong hội thoại

- Chuẩn bị: “Các phương châm hội thoại” (tt)

**************************************

Tập làm văn: SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

- Củng cố kiến thức đã học về văn bản thuyết minh

- Hiểu rõ vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

- Biết vận dụng và có ý thức sử dụng tốt yếu tố miêu tả trong làm văn thuyết minh

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ:

1 Kiến thức:

- Tác dụng của yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh: làm cho đối tượng thuyết minh hiện lên cụ thể, gần gũi,

dễ cảm nhận hoặc nổi bật, gây ấn tượng

- Vai trò yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh: phụ trợ cho việc giới thiệu nhằm gợi lên hình ảnh cụ thể của đối tượng cần thuyết minh

2 Kỹ năng:- Quan sát các sự vật, hiện tượng

- Sử dụng ngôn ngữ miêu tả phù hợp trong việc tạo lập văn bản thuyết minh

Trang 6

3 Thái độ: - Tôn trọng các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh để vận dụng vào làm văn một cách phù

hợp hơn

C PHƯƠNG PHÁP: Phát vấn, đàm thoại, giải thích, thảo luận nhóm…

1 Ổn định lớp:Kiểm diện HS 9A1: Sĩ số ……Vắng: ……(P:………… ; KP:………… )

2 Kiểm tra bài cũ: Để văn bản thuyết minh sinh động, hấp dẫn, có sức thuyết phục ta thường sử dụng một số biện

pháp nghệ thuật, đó là những biện pháp nào? Khi sử dụng cần lưu ý điều gì?

3 Bài mới: Ở lớp 8, chúng ta đã được tìm hiểu về yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự và nghị luận Vậy yếu tố

này có vai trò như thế nào trong văn bản thuyết minh và chúng ta sẽ sử dụng vào quá trình thuyết minh một đối tượng cụ thể ra sao,các em vào giờ học hôm nay

- Hai học sinh đọc văn bản

GV: Giải thích nhan đề văn bản? (nhan đề nói về

vấn đề gì?)

GV: Tìm những câu trong bài thuyết minh về đặc

điểm tiêu biểu của cây chuối HS thảo luận – trả lời

 Những câu văn thuyết minh:

+ “Quả chuối là một món ăn ngon”

+ “Nào chuối hương … thơm hấp dẫn”

+ “Mỗi cây chuối đều cho ta một buồng chuối …

nghìn quả”

+ Chuối xanh để chế biến thức ăn

+ Chuối để thờ cúng

GV: Chỉ ra những câu văn có yếu tố miêu tả về cây

chuối

HS :Xác định “Đi khắp Việt Nam … núi rừng”

GV: Cho biết tác dụng của yếu tố miêu tả trên?

HS: Xác định giúp người đọc hình dung các chi

tiết về cây, lá, thân, quả của cây chuối - Đối tượng

thuyết minh

GV:Theo yêu cầu của văn bản thuyết minh, bài văn

này, theo em có thể bổ sung những gì?

 Bổ sung:

- Thuyết minh: Phân loại chuối, thân chuối, lá

chuối, nõn chuối, hoa chuối, gốc (củ và rễ)

- Có thể thuyết minh một số công dụng của cây

chuối, quả chuối xanh, quả chuối chín, lá chuối

tươi, lá chuối khô

- Miêu tả:

+ Thân cây: tròn, mọng nước, nhẵn bóng…

+ Tàu lá: xanh rờn, bay xào xạc, tàu lá khô phe

phẩy trong gió; dưới ánh trăng lá chuối xanh giãy

lên đành đạch như đang hứng tình…

+ Củ chuối: gọt vỏ thấy một màu trắng, mỡ màng

như màu củ đậu đã bóc vỏ

GV: Trong văn bản trên, tác giả đã sử dụng yếu tố

miêu tả vào bài viết, cho biết tác dụng của yếu tố

này?

* Hai học sinh đọc ghi nhớ.

LUYỆN TẬP

- Một học sinh đọc yêu cầu bài tập1: Bổ sung yếu

tố miêu tả vào các chi tiết thuyết minh

I TÌM HIỂU CHUNG 1.Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh:

Ví dụ SGK/24

Văn bản “Cây chuối trong đời sống Việt Nam”

(Nguyễn Trọng Tạo)

- Nhan đề văn bản: vai trò cây chuối trong đời sống

của con người Việt Nam và thái độ của con người trong việc chăm sóc, sử dụng có hiệu quả các giá trị của cây chuối

+ Các câu văn thuyết minh : (1) “Đi khắp Việt Nam … núi rừng” “Cây chuối rất ưa nước … cháu lũ”

(2) “Cây chuối là thức ăn … hoa, quả!”

(3) Giới thiệu quả chuối: Những loại chuối và công dụng của nó

+ Các câu văn có yếu tố miêu tả:

“Đi khắp Việt Nam … núi rừng”

“Không phải là quả tròn như trứng cuốc … cuốc”

“Không thiếu những buồng chuối… tận gốc cây”

“Chuối xanh … món gỏi”

=> Yếu tố miêu tả giúp người đọc hình dung được các chi tiết về cây, lá, quả của cây chuối

+ Cần bổ sung thêm:

- Phân loại chuối: thân,lá, nõn, hoa, gốc

- Một số công dụng của cây, quả, lá

- Miêu tả thêm: thân, củ, tàu lá…

2.Kết luận:

- Yếu tố miêu tả :là những yếu tố làm hiện lên đặc điểm, tính chất nổi bật về hình dáng, kích thước, vóc dáng, cách sắp xếp,bài trí

- Yếu tố miêu tả có tác dụng làm cho đối tượng thuyết minh thêm sinh động, cụ thể, hấp dẫn, nổi bật và gây ấn tượng

*Ghi nhớ SGK/25

1-Bài tập 1: Bổ sung yếu tố miêu tả vào các chi tiết

thuyết minh

Trang 7

- Làm vào vở.

- Trình bày trước lớp

- Học sinh khác nhận xét, bổ sung

- GV nhận xét và đưa ra gợi ý

Một học sinh đọc yêu cầu bài tập2: Chỉ ra yếu tố

miêu tả

- HS thảo luận theo cặp – 3 phút

- Học sinh khác nhận xét, bổ sung

- GV nhận xét và đưa ra gợi ý

GV gợi ý: HS có thể viết đoạn thuyết minh về cây

cối, đồ vật, con vật cụ thể: cây lúa, cây bút, chiếc

nón, con trâu…có sử dụng yếu tố miêu tả

- thẳng và tròn như một cây cột trụ mọng nước gợi ra cảm giác mát mẻ dễ chịu

- xanh rờn xào xạc trong nắng sớm, thỉnh thoảng lại vẫy lên phần phật như mời gọi ai đó

- chín màu vàng vừa bắt mắt, vừa dậy lên một mùi thơm ngọt ngào, quyến rũ

- màu xanh non cuốn tròn như một bức thư còn phong kín đang đợi gió mở ra

- lót ổ nằm vừa mềm mại, vừa thoang thoảng mùi thơm dân dã cứ ám ảnh tâm trí những kẻ tha hương

2-Bài tập 2: Chỉ ra yếu tố miêu tả

- “Tách … nó có tai”

- “Chén của ta không có tai”

- “Khi mời ai … rất nóng”

- Viết đoạn văn thuyết minh về sự vật tự chọn có sử dụng yếu tố miêu tả

* Hướng dẫn viết bài viết số 1

Xem lại các đề bài ở Sgk/42: thuyết minh về cây cối, loài vật , di tích văn hóa…

Coi lại các dạng của văn thuyết minh và các yếu tố nghệ thuật trong văn thuyết minh, bố cục của bài văn

*********************************************

Tập làm văn: LUYỆN TẬP SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

- Có ý thức và biết sử dụng tốt yếu tố miêu tả trong việc tạo lập văn bản thuyết minh

B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ:

1 Kiến thức: - Những yếu tố miêu tả trong bài văn thuyết minh.

- Vai trò yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

2 Kỹ năng: - Viết đoạn văn, bài văn thuyết minh sinh động, hấp dẫn.

3 Thái độ: - Tôn trọng và biết sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

C PHƯƠNG PHÁP: - Phát vấn, đàm thoại, giải thích, thảo luận nhóm…

1.Ổn định lớp: Kiểm diện HS 9A1: Sĩ số ……Vắng: ……(P:………… ; KP:………… )

Trang 8

2 Kiểm tra bài cũ: Các yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh ? Nêu tác dụng của các yếu tố ấy?

3 Bài mới: Tiết trước, các em đã tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh, tiết học này chúng ta

cùng đi vào luyện tập

- Một học sinh đọc đề bài (SGK28)

GV: Đề bài yêu cầu trình bày vấn đề gì?

GV: Cụm từ “Con trâu ở làng quê Việt Nam” bao

gồm những ý gì?

GV: Với vấn đề này, ta cần trình bày những ý gì?

HS : Thảo luận

GV: chốt ý

GV: Hãy lập dàn ý cho đề văn này HS thực hiện

lập dàn ý

- Mở bài cần viết những gì ?

- Thân bài cần trình bày những gì?

- Kết thúc bài ra sao?

LUYỆN TẬP

GV: Dựa vào phần chuẩn bị ở nhà hãy trình bày

phần mở bài: Vừa có nội dung thuyết minh, vừa có

yếu tố miêu tả

(Học sinh trình bày miệng

Học sinh khác nhận xét Giáo viên đánh giá)

- Trình bày đoạn văn thuyết minh với từng ý (Dựa

vào dàn ý của phần thân bài)

- Trình bày miệng trước lớp

Học sinh khác nhận xét  Giáo viên đánh giá

GV: Trình bày đoạn kết bài.

- Học sinh khác bổ sung

- Giáo viên nhận xét, đánh giá những ưu, khuyết

điểm của học sinh

*GV: Dưới đây là bài kham khảo

* Mở bài: Con trâu là vật nuôi đứng đầu hàng lục

súc Hầu như em bé Việt Nam nào cũng thuộc bài

ca dao “Trâu ơi ta bảo ”con trâu là biểu tượng cho

những đức tính cần cù chịu khó Nó là cánh tay

phải, là tài sản vô giá của người nông dân Việt Nam

“Con trâu là đầu cơ nghiệp”

* Thân bài: Trâu giúp người nông dân chủ yếu là

việc kéo cày bừa Trâu chịu rét kém nhưng chịu

nắng giỏi Về mùa hè nó có thể kéo cày từ tờ mờ

sáng đến non trưa nhất là trâu tơ, trâu đực một ngày

I TÌM HIỂU CHUNG

Đề bài: Con trâu ở làng quê Việt Nam.

1 Phân tích đề - lập dàn ý:

- Giới thiệu về con trâu ở làng quê Việt Nam

- Vai trò, vị trí của con trâu trong đời sống của người nông dân, trong nghề nông của người Việt Nam: Đó

là cuộc sống của người làm ruộng, con trâu trong việc đồng áng, con trâu trong cuộc sống làng quê, …

- Phạm vi: Giới thiệu, thuyết minh về con trâu ở làng quê Việt Nam

2 Dàn ý:

- Mở bài:Giới thiệu về con trâu trên đồng ruộng Việt Nam (Vừa có nội dung thuyết minh, vừa có yếu tố miêu tả con trâu ở làng quê Việt Nam.)

- Thân bài:

+ Con trâu trong nghề làm ruộng: Là sức kéo để cày bừa, kéo xe, trục lúa, …

+ Con trâu trong lễ hội, đình đám

+ Con trâu nguồn cung cấp thịt, da để thuộc, sừng trâu

để làm đồ mỹ nghệ

+ Con trâu là tài sản lớn của người nông dân Việt Nam + Con trâu và trẻ chăn trâu, việc chăn nuôi trâu

- Kết bài Chú ý tới hình ảnh: Con trâu hiền lành, ngoan ngoãn,…

* Viết đoạn văn có kết hợp thuyết minh với miêu tả Đoạn 1: Bao đời nay, hình ảnh con trâu lầm lũi kéo cày

trên đồng ruộng là hình ảnh rất quen thuộc,gần gũi đối với người nông dân Việt Nam.Vì thế, đôi khi con trâu

đã trở thành người bạn tâm tình của người nông dân : Trâu ơi ta bảo trâu này

Trâu ra ngoài ruộng,trâu cày với ta Cấy cày vốn nghiệp nông gia

Ta đây ,trâu đấy ai mà quản công ……

Đoạn 2: Con trâu không chỉ kéo cày, kéo xe, trục lúa

… Mà còn là một trong những vật tế thần trong lễ hội đâm trâu ở Tây Nguyên; là nhân vật chính trong lễ hội chọi trâu ở Đồ Sơn

Trang 9

cày 3->4 sào ruộng với trọng tải 70->75kg

Hình ảnh những con trâu ung dung gặm cỏ trên bãi

cỏ xanh rờn, những cậu bé vắt vẻo ngồi trên lưng

trâu đọc sách hoặc tung tăng thả diều.Tiếng gặm cỏ

sồn sột, những thân trâu béo mẫm cùng câu hát

văng vẳng “Ai bảo chăn trâu là khổ ”

* Kết bài: Màu xanh mênh mông của cánh đồng

lúa, cánh cò trắng rập rờn điểm tô và con trâu hiền

lành gặm cỏ ven đê là hình ảnh thân thuộc đáng yêu

của quê hương.Tiếng sáo mục đồng mãi mãi là hồn

quê non nước

HS có thể chọn chiếc nón, cái phích nước, cây bút

…để thuyết minh Chú ý sử dụng các biện pháp

nghệ thuật đặc biệt là yếu tố miêu tả cho đoạn văn

thêm sinh động hơn

- Chọn đề văn thuyết minh về cây cối, con vật yêu thích…tập tìm ý và lập dàn ý

- Viết đoạn văn thuyết minh có sử dụng yếu tố miêu tả

- Chuẩn bị: “Viết bài tập làm văn số 1”, chú ý một số

đề bài tự chọn ở SGK/42 ( thuyết minh về cây cối, động vật, vật nuôi, di tích, thắng cảnh )

***************************************

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	26,5 KB