a Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng.. - Thể thơ 5[r]
Trang 1Thanh Hải
Trang 2I ĐỌC - TèM HIỂU CHÚ THÍCH
1 Đọc
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
ơi con chim chiền chiện (1)
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đ a tay tôi hứng.
Mùa xuân ng ời cầm súng
Lộc (2) giắt đầy trên l ng
Mùa xuân ng ời ra đồng
Lộc trải dài n ơng mạ
Tất cả nh hối hả
Tất cả nh xôn xao…
Đất n ớc bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất n ớc nh vì sao
Cứ đi lên phía tr ớc
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai m ơi
Dù là khi tóc bạc.
Mùa xuân-ta xin hát Câu Nam ai, Nam bình (3)
N ớc non ngàn dặm mình
N ớc non ngàn dặm tình Nhịp phách tiền (4) đất Huế.
- Thanh Hải
-Mùa xuân nho nhỏ
Tiết 116: Mùa xuân nho nhỏ Thanh Hải
Trang 3- Nhµ th¬ Thanh H¶i tªn thËt lµ :Ph¹m B¸ Ngo·n (1930-1980).
- Quª huyÖn Phong
§iÒn, Thõa Thiªn HuÕ.
NHÀ THƠ THANH HẢI
(1930-1980)
a) T¸c gi¶
1 §äc
- Lµ mét trong nh÷ng c©y bót cã c«ng x©y dùng nÒn v¨n häc c¸ch m¹ng tõ
nh÷ng ngµy ®Çu.
2.Chú thích:
- Phong cách thơ hồn hậu,tự nhiên, trong sáng, thiết tha, sâu lắng
I §äc vµ t×m hiÓu chú
thích TiÕt 116: Mïa xu©n nho nhá Thanh H¶i
Trang 4- Các tác phẩm chính:
+) Những đồng chí trung
kiên (1962).
+) Huế mùa xuân -2 tập
(1970-1975).
+) Dấu võng tr ờng sơn
(1977).
+) M a xuân đất này (1982).
+) Thơ Thanh Hải (1982).
Tiết 116: Mùa xuân nho nhỏ
Thanh Hải
Trang 5- Bµi th¬ ® îc s¸ng t¸c vµo th¸ng 11-1980.
- § îc in trong tËp “Th¬ ViÖt Nam ,, (1945-1985) , NXBHN, 1987
- ChiÒn chiÖn, léc, Nam ai-Nam b×nh, ph¸ch
tiÒn
b) T¸c phÈm
c) Tõ khã
1 §äc
2 Chó thÝch
a) T¸c gi¶
I §äc vµ t×m hiÓu chú
thích TiÕt 116: Mïa xu©n nho nhá
Thanh H¶i
Trang 6- Kiểu văn bản : Biểu cảm
- PTBĐ: Biểu cảm, miêu tả, tự sự
II Tìm hiểu văn bản
1 Kiểu văn bản và ph ơng thức biểu đạt:
2 Bố cục:
1 Đọc
2 Chú thích
a) Tác giả
b) Tác phẩm
c) Từ khó
I Đọc và tìm hiểu chỳ
thớch Tiết 116: Mùa xuân nho nhỏ
Thanh Hải
Trang 7Khổ thơ đầu
BỐ CỤC
Cảm xỳc về mựa xuõn, thiờn nhiờn đất trời
Khổ 2 và 3
Mựa xuõn của đất nước, con người
Khổ 4 và 5
Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ
Lời ngợi ca quờ hương đất nước Khổ thơ cuối
1 Đọc
2 Chú thích
a) Tác giả
b) Tác phẩm
c) Từ khó
II Tìm hiểu văn bản
1 Thể loại
2 Kiểu văn bản và ph
ơng thức biểu đạt
I Đọc và tìm hiểu chỳ
thớch
Trang 83 Ph©n tÝch
TiÕt 116: Mïa xu©n nho nhá Thanh H¶i
a) Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên :
M ọc gi a dữ òng sông xanh
i con
Ơ chim chiền chiện
Một bông hoa tím biếc
Hót chi mà vang trời
Bøc tranh mïa xu©n thiªn nhiªn ® îc ph¸c häa nh thÕ nµo ?
Trang 9H×nh ¶nh:
Bøc
tranh
xu©n
Mµu s¾c:
¢m thanh:
dßng s«ng, xanh, tÝm biÕc tiÕng chim hãt
a) Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên
Mäc gi÷a dßng s«ng xanh
Mét b«ng hoa tÝm biÕc
Hình ảnh chọn lọc, màu sắc tươi thắm, đặ c tr ng ư , âm thanh rộn rã, vui tươi
§¶o ng÷ Trµn ®Çy søc sèng
b«ng hoa, chim chiÒn chiÖn
Mäc
Trang 10a) Cảm xỳc trước mựa xuõn thiờn nhiờn
“ M ọc gi a ữ dũng sụng xanh
Ơi con chim chiền chiện
Một bụng hoa tớm biếc
Hút chi mà vang trời”
Đảo ngữ, hỡnh ảnh chọn lọc, màu sắc tươi thắm, đặ c
tr ng ư , õm thanh rộn ró, vui tươi.
Mùa xuân bình dị hiện lên với vẻ đẹp lung linh,
t ơi mới, sinh động tràn đầy sức sống.
- Từng giọt long lanh rơi
Tiết 116: Mùa xuân nho nhỏ
Thanh Hải
Trang 11Giọt âm thanh của tiếng chim.
Giọt s ơng, giọt m a xuân.
Vậy cảm xỳc của nhà thơ
ở đõy đượ c di n t ễ ả như thế nào?
- Chuyển đổi cảm giỏc thật tinh tế
(Hình ảnh ẩn dụ độc đáo, sáng tạo)
Cảm xỳc ngõy ngất, say sưa trước
vẻ đẹp của thiờn nhiờn trời đất lỳc vào xuõn, tỡnh yờu cuộc sống tha thiết, nồng nàn.
Tỏc giả cảm nhận õm thanh tiếng chim khụng chỉ bằng thớnh giỏc, thị giỏc, mà cũn cảm nhận bằng xỳc giỏc
qua động từ nào ở cuối đoạn ?
Tôi đ a tay tôi hứng
Trang 123 Phân tích
a) Cảm xỳc trước mựa xuõn thiờn nhiờn
M ọc gi a dữ ũng sụng xanh
i con
Ơ chim chiền chiện
Một bụng hoa tớm biếc
Hút chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tụi đưa tay tụi hứng
Tiết 116: Mùa xuân nho nhỏ Thanh Hải
* Tiểu kết:
- Sự trân trọng, nâng niu, tình yêu cuộc sống
tr ớc vẻ đẹp của mùa xuân.
- Thể thơ 5 chữ, nghệ thuật đảo ngữ, ẩn dụ chuyển đổi cảm giác giàu sức liên t ởng độc
đáo, thú vị
Trang 13Tiết 116: Mùa xuân nho nhỏ Thanh Hải
Luyện tập
Hãy khoanh tròn vào đáp án đúng.
Bài tập1 : Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” đ ợc
sáng tác trong giai đoạn nào?
A 1930 – 1945
B 1945 – 1954
C 1954 – 1975
D 1975 - 2000
Bài tập 2 “Mùa xuân nho nhỏ” đ ợc viết
giống thể thơ của bài thơ nào?
A Đờm nay Bỏc khụng ngủ
B Bài thơ về tiểu đội xe khụng kớnh
C Đồng chớ
D Đoàn thuyền đỏnh cỏ
I Đọc và tìm hiểu chỳ
thớch:
a) Tác giả
II Tìm hiểu văn bản
1 Thể loại
4 Phân tích
* Tiểu kết
D
A
2 Kiểu văn bản và
phương thức biểu
đạt
3 Bố cục
1 Đọc
2 Chú thích
b) Tác phẩm
c) Từ khó
Trang 14I) Đọc và tìm hiểu chỳ
thớch
1) Đọc
2) Chú thích
a) Tác giả
b) Tác phẩm
c) Từ khó
II) Tìm hiểu văn bản
1) Thể loại
2) Kiểu văn bản và ph
ơng thức biểu đạt
3) Bố cục
4) Phân tích
* Luyện tập
* Ti u k t: ể ế
Bài tập 3: Phép tu từ nào đ ợc sử dụng trong
đoạn thơ:
A Hoán dụ
B ẩn dụ
C So sánh
D Điệp từ
“Ơi con chim chiền chiện Hút chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi Tụi đưa tay tụi hứng”
B
Tiết 116: Mùa xuân nho nhỏ Thanh Hải
Trang 15•I.Đọc, tỡm hiểu chỳ thớch:
•1.Tỏc giả - tỏc phẩm.
•a.Tỏc giả:
• Thanh Hải: Tờn khai sinh là Phạm Bỏ Ngoón, sinh ngày
4/11/1930, mất năm 1980 tại Huyện Phong Điền - Tỉnh Thừa Thiờn -
Huế.
• Là người cú cụng trong xõy dựng nền văn học cỏch mạng ở Miền
Nam.
• Cỏc tỏc phẩm chớnh:
• +Những đồng chớ trung kiờn (1962)
• +Huế mựa xuõn – 2 tập(1970-1975)
• +Dấu vừng Trường Sơn (1977)
• +Mưa xuõn đất này (1982)
• +Thơ Thanh Hải (1982)
•b.Tỏc phẩm: Mựa xuõn nho nhỏ.
•-Bài thơ được viết thỏng 11 năm 1980, lỳc này tỏc giả đang nằm
trờn giường bệnh.
•-Bài thơ được in trong tập thơ Việt Nam 1945-1985 – NXB GD Hà
Nội, 1987.
•2.Đọc văn bản:
•3.Từ khú: SGK
•II.Tỡm hiểu văn bản:
•1.Kiểu văn bản, phương thức biểu đạt.
•-Kiểu văn bản: Biểu cảm.
•-Phương thức biểu đạt: Biểu cảm + Miờu tả.
•2.Bố cục: 4 phần
•a.Phần 1: Khổ 1-Mựa xuõn TN đất trời.
•b.Phần 2: Khổ 2+3 – Mựa xuõn đất nước con người.
Tiết 116: Mùa xuân nho nhỏ (T1)
Thanh Hải
•c.Phần 3: Khổ 4+5 - Ước nguyện của tỏc giả trước mựa xuõn.
•d.Phần 4: Khổ 6 – Lời ca quờ hương đất nước
•3.Phõn tớch:
•a.Mựa xuõn thiờn nhiờn đất trời
• Những từ ngữ, hỡnh ảnh, õm thanh miờu tả cảnh mựa xuõn:
• Dũng sụng xanh, hoa tớm biếc, chim chiền chiện, hút vang trời, giọt long lanh rơi.
Cảnh sắc mựa xuõn tươi vui, rộn ró, tràn đầy sức sống.
•-Tõm trạng của tỏc giả được thể hiện qua 2 cõu thơ:
•Từng giọt long lanh rơi
•Tụi đưa tay tụi hứng.
Cảm xỳc say sưa ngõy ngất của tỏc giả trước vẻ đẹp của
thiờn nhiờn đất trời lỳc vào xuõn.
Bức tranh đẹp về mựa xuõn thiờn nhiờn đất trời.
•-Giọng thơ ngọt ngào, tha thiết.
•-Ngụn ngữ thơ trong sỏng.
•-Cảnh và tỡnh hoà quyện.
Luyện tập:
Hướng dẫn về nhà:
Thể thơ 5 chữ, Nghệ thuật chuyển đổi cảm giác
giầu sức liên t ởng độc đáo, thú vị
Sự trân trọng, nâng niu, tình yêu cuộc sống tr ớc vẻ
đẹp của mùa xuân.
Trang 16ChÚC các em hỌC TỐT!
Trang 17CÇu Trµng TiÒn
Trang 18§¹i Néi – HuÕ
Trang 19Buổi sáng tôi ra sân
Để lắng nghe chim hót
Buổi tr a tôi ngồi đọc
Bạn bè th ờng đến chơi
Tôi xin từng tin nhỏ
Ôi cuộc đời ngoài đó
Vẫn đợi tôi trở về
Thanh Hải