những cảm xúc, tưởng tượng, liên tưởng, suy ngẫm của mình về nội dung và hình thức của tác phẩm đó - Bố cục: 3 phần + Mở bài: giới thiệu tác phẩm và hoàn cảnh tiếp xúc với tác phẩm.. + T[r]
Trang 1Trần Nguyễn Phương Linh
Trường Trung học Cơ Sở Tây Sơn
Trang 2VÌ NHỚ MÀ BUỒN
Đêm qua ra đứng bờ ao Trông cá cá lặn trông sao sao mờ…
Buồn trông con nhện chăng tơ Nhện ơi nhện hỡi nhện chờ mối ai ?
Đêm đêm tưởng dải Ngân Hà Chuôi sao Tinh Đẩu đã ba năm tròn…
Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn Tào Khê nước chảy vẫn còn trơ trơ.
Bài văn viết về bài ca dao nào? Em hãy đọc liền mạch bài ca dao
đó ?
Trang 3a)Đêm qua ra đứng bờ ao Trông cá cá lặn trông sao sao mờ… Buồn trông con nhện chăng tơ
Nhện ơi nhện hỡi nhện chờ mối ai? Buồn trông chênh chếch sao mai Sao ơi sao hỡi nhớ ai sao mờ…
b)Đêm đêm tưởng dải Ngân Hà
Chuôi sao Tinh Đẩu đã ba năm tròn…
Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn
Tào Khê nước chảy vẫn còn trơ trơ
Trang 4Tưởng tượng: Bóng một người đội khăn mặc áo dài, chắp tay sau lưng,
quay mặt trông trời lấp lánh sao, bên cái cầu rửa ở bờ ao tối mờ mờ.
Liên tưởng: …một người quen thật của tôi, có thể là họ hàng ruột thịt đang kiếm ăn ở một phương xa đang hướng về cố hương.
Hồi tưởng: Tôi chỉ lơ mơ nghe thầy giáo giảng các nghĩa, các ý và so sánh hình tượng.Tất cả tâm trí và mắt nhìn của tôi càng như dính vào mạng tơ…đang nấc lên mà gọi trời, gọi sao, gọi nhện.
Suy ngẫm:
-Thì ra cái vùng sao như cát , như thủy tinh vãi kia ở trong tranh minh họa là dải Ngân Hà ? A! Sông Ngân! Sông Ngân! Thế là con sông điển tích mà tôi được biết bấy lâu…Vừa bâng khuâng , vừa da diết
vô cùng.
- Lại con sông Tào Khê này nữa!Hơn bốn mươi năm sau đấy tôi đã được tới đứng bên bờ phù sa của nó mà trông …nhiều bạn tôi xưa cũng thấy thế.
Trang 5* Bài văn gồm 4 đoạn, mỗi đoạn nói về hai câu lục bát
trong bài
Hai câu đầu: giả định và đặt mình vào trong cảnh để thể
nghiệm, bày tỏ cảm xúc của tác giả…
Hai câu 3, 4: cảnh ngóng trông, tiếng kêu, tiếng nấc của
người ngóng trông
Hai câu 5, 6: cảm nghĩ về sông Ngân Hà…con sông nhớ
thương…
Hai câu cuối: cảm nghĩ về con sông Tào Khê.
? Bài văn gồm mấy đoạn ? Mỗi đoạn bày tỏ tình
cảm gì của tác giả ?
Trang 6Là trình bày những cảm xúc, tưởng tượng, liên tưởng, suy
ngẫm của mình về nội dung và hình thức của tác phẩm đó
Vậy thế nào là cảm nghĩ về một tác phẩm văn học ?
Mở bài: Giới thiệu tác phẩm và hoàn cảnh tiếp xúc với tác phẩm Thân bài: Những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi lên.
Kết bài: Ấn tượng chung về tác phẩm
Bố cục gồm có mấy phần? Nhiệm vụ của mỗi phần?
Trang 7* Lưu ý: Khi làm bài phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học
- Phải dựa vào tác phẩm văn học Xác định những cảm nghĩ cần phát biểu Hình thành cảm xúc từ chi tiết, hình ảnh gây ấn tượng
- Từ cảm xúc phát huy trí tưởng tượng, liên tưởng, hồi tưởng rút ra suy nghĩ về ý nghĩa của tác phẩm
- Phải có cảm xúc chân thành, kỹ năng cảm thụ nhân vật, dùng từ đặt câu, dựng đoạn
Trang 8* Ghi nhớ:
* Phát biểu cảm nghĩ về một tác phẩm văn học là trình bày
những cảm xúc, tưởng tượng, liên tưởng, suy ngẫm của mình về nội dung và hình thức của tác phẩm đó
- Bố cục: 3 phần
+ Mở bài: giới thiệu tác phẩm và hoàn cảnh tiếp xúc với tác
phẩm
+ Thân bài: những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi lên.
+ Kết bài: ấn tượng chung về tác phẩm.
Trang 9II Luyện tập
Các em hãy thực hiện các bước tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý cho
đề văn PBCN về bài thơ “ Cảnh khuya” – Hồ Chí Minh.
1- Tìm hiểu đề, tìm ý.
+ Câu 1: Thích thú trước hình ảnh so sánh mới mẻ, hấp dẫn
- Thể loại: Văn biểu cảm
- Đối tượng: Bài thơ Cảnh khuya
- Tìm ý: Cảm nghĩ qua các hình ảnh
+ Câu 2: Hình ảnh bóng trăng, bóng cây, bóng hoa quấn quýt, lung linh, huyền ảo
+ Câu 3+ 4: Cảm động về tấm lòng yêu thiên nhiên, đất
nước của Bác.
Trang 102 Dàn ý
- Giới thiệu về tỏc giả Hồ Chí Minh
- Hoàn cảnh sáng tác : Những năm đầu trong cuộc kháng chiến
chống Pháp.
a Mở bài
- Ấn tượng chung: Cảnh đẹp trong đêm khuya ở rừng Việt Bắc và tâm trạng của Bác.
b Thân bài
* Câu 1+2: Cảnh đêm trăng rừng êm đềm thơ mộng.
- Giữa không gian tĩnh lặng của đêm, nổi bật tiếng suối chảy róc rách Câu thơ sử dụng nghệ thuật so sánh độc đáo.
- Ánh trăng chiếu sáng mặt đất với những mảng sáng tối đan xen hoà quện tạo khung cảnh lung linh huyền ảo.
=> Tạo nên bức tranh đêm trăng rừng tuyệt đẹp cuốn hút người đọc
Trang 11* Câu 3+4 : Tâm trạng của Bác trong đêm khuya.
- Trước khung cảnh lung linh huyền ảo của chốn rừng Việt Bắc, Bác say mê ngắm cảnh.
- Bác chưa ngủ một phần vì cảnh đêm khuya quá đẹp làm say dắm
tâm hồn nghệ sĩ, phần vì lo lắng cho đất nước.
=> Tình yêu thiên nhiên luôn gắn liền với tình yêu nước tha thiết
trong con người Bác.
c) Kết bài.
- Khẳng định lại tình cảm của người viết: Đây là bài thơ hay thể hiện tâm hồn tinh tế nhạy cảm, tinh thần yêu nước sâu nặng của Bác.
Trang 12Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là một nhà cách mạng tài ba mà còn một nhà thơ lớn của dân tộc Người đã để lại rất nhiều bài thơ hay, nhưng bài thơ để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất là bài
Cảnh khuya Tác phẩm được Bác viết trong
những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp tại núi rừng Việt Bắc Qua bài thơ, ta thấy vẻ đẹp huyền ảo và tâm hồn yêu nước, yêu thiên nhiên
tha thiết của Người
Trang 13Lập dàn ý bài NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
* Mở bài:
Giới thiệu TP và hoàn cảnh sáng tác
* Thân bài:
Cảm xúc chủ đạo: nỗi ngạc nhiên, buồn, cô đơn của nhà thơ sau bao nhiêu năm xa cách nay trở về quê hương
Đồng cảm với tình yêu quê hương được biểu hiện trong hoàn cảnh đặc biệt xa lạ ngay giữa quê hương
* Kết bài:
Ấn tượng chung về TP.
Trang 14Nắm vững khái niệm văn biểu cảm về tác phẩm văn học (cách lập ý…) Bố cục
Hoàn thành bài phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Ngẫu nhiên viết nhân
buổi mới về quê của Hạ Tri Chương.
Chọn 1 bài đã học trong chương trình mà em thích viết vào vở tập
Trang 15Đọc bài thơ Bài ca nhà tranh bị gió thu phá của thi hào Đỗ Phủ tự nhiên tôi thấy gần gũi
thân thiết Nhà tranh bị gió thu phá! Một đề tài gần gũi quen thuộc với người dân Việt Nam ta biết bao!
Đỗ Phủ sống vào thế kỷ thứ VIII, cách ngày nay đã 1200 năm, mà cảnh gió bão trong bài thơ chẳng khác gì hôm nay! Ai đã trải qua cảnh gió bão, đã nhìn thấy cảnh tàn phá của gió bão trên màn ảnh nhỏ đều dễ dàng nhận thấy, sự tàn phá của thiên nhiên xưa nay thật giống nhau Mà đâu phải chỉ giống nhau! Với nhịp độ phá hoại môi trường, nhất là phá rừng diễn ra càng nhanh, càng nhiều như hiện nay, bão lụt gần đây hoành hành càng thất thường, càng dữ dội.
… Cảnh nhà dột, chăn ướt, không ngủ được trong bài thơ thật chân thực Đọc lên như thấy
cảnh thê thảm hiện lên trước mắt Chi tiết “Con nằm xấu nết đạp lót nát” rất thật Trẻ con ngủ
mê thường đạp lung tung, làm rách thêm cái chăn vốn đã cũ nát Sự vô tâm của trẻ thơ cũng làm
hư hỏng thêm cái gia sản vốn đã nghèo nàn của nhà thơ.
Nhưng tâm hồn nhà thơ thật cao thượng và giàu có biết bao Ông ao ước:
“Ước được nhà rộng muôn ngàn gian Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan”
… Đỗ Phủ quả là nhà thơ lớn Ông đã vượt lên tình cảnh bi thảm của riêng mình để nghĩ đến
kẻ sĩ trong thiên hạ.
(Nguyên Hồng - Một tuổi thơ văn)