Thái độ: Thấy được vị trí, vai trò của Nguyễn Du và Truyện Kiều trong nền văn học dân tộc và trong đời sống tâm hồn của người Việt NamB. PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN: Sgv, bài soạn, Tranh ảnh [r]
Trang 1Tuần 5 tiết 25
TRUYỆN KIỀU CỦA NGUYỄN DU
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Về kiến thức
- HS nắm được những nét chủ yếu về cuộc đời, con người, sự nghiệp văn học của Nguyễn Du
- Nắm được cốt truyện, những giá trị cơ bản về nội dung và nghệ thuật của Truyện Kiều
2 Về kỹ năng: Khái quát và trình bày nội dung kiến thức SGK
3 Thái độ: Thấy được vị trí, vai trò của Nguyễn Du và Truyện Kiều trong nền văn học dân
tộc và trong đời sống tâm hồn của người Việt Nam
B PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN: Sgv, bài soạn, Tranh ảnh liên quan đến truyện Kiều và
Nguyễn Du
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra: Nêu và phân tích tài dùng binh của Nguyễn Huệ
3 Giới thiệu bài: Gv đưa những tranh ảnh liên quan đến truyện Kiều
Đỉnh cao nhất của văn học trung đại VN từ thế kỷ X đến thế kỷ XIX là “ Truyện Kiều ” của đại thi hào Nguyễn Du Đây là tác phẩm quan trọng trong chương trình Ngữ vănn THCS và THPT
* Hoạt động 1
HS đọc phần I sgk
? Nêu ~ nét chính về thời đại
Nguyễn Du sống ? Điều đó có ảnh
hưởng ntn đ/với văn chương và tác
phẩm “Truyện Kiều”?
HS suy nghĩ trả lời
? Nêu ~ nét chính về cuộc đời
Nguyễn Du?
* Từng làm quan với nhà Lê, chống Tây
Sơn nhưng không thành.
* Khi Nguyễn Ánh lên ngôi, ông định vào
Nam theo Nguyễn Ánh → bị nhà Lê bẳt
rồi thả → lưu lạc → được Nguyễn Ánh
cất nhắc làm quan.
? Cảm nhận về con người Nguyễn
Du ?
Rất uyên bác, là một trong An nam ngũ
tuyệt.
I TÁC GIẢ NGUYỄN DU (1765-1820)
- Tên chữ là Tố Như Hiệu Thanh Hiên
- Quê: láng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh
- Xuất thấn: gia đình đại quý tộc phong kiến
1 Thời đại : cuối TK 18 - đầu 19
- Xã hội phong kiến VN bước vào thời kỳ khủng hoảng sâu sắc
- Phong trào nông dân khởi nghĩa, đỉnh cao là phong trào Tây Sơn
→Ảnh hưởng lớn đến cuộc đời và tích cách của Nguyễn Du
2 Cuộc đời :
- Thời ấu thơ và thanh niên: 12 tuổi mồ côi cả cha
lẫn mẹ, sống, học tập ở Thăng Long trong gđ quí tộc học giỏi chỉ đỗ tam trường
- Lưu lạc quê vợ (Bắc Thái Bình) 10 năm ( 1786 –
1796 ) và sống ẩn dật ở Hà Tĩnh( 1796 – 1802 )
Nếm trải ~ cảnh đời, ~ số phận ≠ nhau, gần gũi đời sống nhân dân
- Giai đoạn làm quan triều Nguyễn : bất đắc dĩ -
đi nhiều – tiếp xúc nhiều
3 Con người :
- Có hiểu biết sâu rộng, có vốn sống phong phú Rất
Trang 2Mộng Liên Đường “Lời văn tả ra hình
như máu chảy ở đầu ngòi bút, nước mắt
thấm trên tờ giấy, khiến ai đọc cũng phải
thấm thía ngậm ngùi đau đớn đến đứt
ruột ”
? Hiểu biết về sự nghiệp của
Nguyễn Du ?
* Hoạt động 2
?Nguồn gốc Truyện Kiều ? ?Theo
nguồn gốc ấy tác phẩm có phải là
tác phẩm phiên dịch không? giá trị
của nó ở đâu ?
- Đoạn trường tân thanh
Nghệ thuật kể truyện bằng thơ, miêu tả
n/vật, miêu tả thiên nhiên, xây dựng
n/vật.
- Nhan đề “Đoạn trg \ tân thanh”
tiếng nói mới về nỗi đau thg đứt ruột
HS lần lượt kể
Gv phân tích các giá trị hiện thực
và nhân đạo
Chủ đề tác phẩm ?
Một ngày lạ thói sai nha
Làm cho khốc hại chẳng qua vì tiền
Đau đớn thay phận đàn bà
Lời rằng bạc mệnh cũng là lời
chung
Thương thay cũng một kiếp người
Hại thay mang lấy sắc tài làm chi
Râu hùm, hàm én, mày ngài
Vai năm tấc rộng, thân mười
Gv phân tích giá trị nghệ thuật
am hiểu văn chương dân tộc và TQ
- Có trái tim giàu yêu thương và niềm cảm thông sâu sắc với ~ đau khổ của con người, đặc biệt là người phụ nữ
→ Hình thành nội dung nhân đạo trong sang tác
4 Sự nghiệp Sự nghiệp văn chương rất đồ sộ
a Chữ Hán ba tập (243 bài)
b Chữ Nôm: Xuất sắc nhất là Truyện Kiều
→ Đại thi hào dân tộc, một nhà nhân đạo chủ nghĩa xuất sắc, là Danh nhân văn hoá thế giới
II TÁC PHẨM TRUYỆN KIỀU (Đoạn trường tân thanh)
1 Nguồn gốc :
- Dựa theo cốt truyện “Kim Vân Kiều Truyện” của Thanh Tâm Tài Nhân -Trung Quốc – Tác phẩm văn xuôi chữ Hán
- Được viết = chữ Nôm, thể lục bát, cảm hứng nhân đạo xuất phát từ cuộc sống Việt, con người Việt
→ là stác văn chương đích thực của Nguyễn Du
2 Thể loại: truyện thơ
3 Tóm tắt : 3254 câu
* Gặp gỡ và đính ước
* Gia biến và lưu lạc
* Đoàn tụ
4 Giá trị nội dung và nghệ thuật
a Nội dung
* Hiện thực.
- Bộ mặt tàn bạo của g/c thống trị ( quan lại, lưu manh )
- Số phận ~ con người bị áp bức đau khổ đặc biệt là người fụ nữ
* Nhân đạo
- Niềm thương cảm sâu sắc trước ~ đau khổ của con người
- Sự lên án tố cáo ~ thế lực bạo tàn
- Sự trân trọng đối với con người: từ vẻ đẹp hình thức, p/chất đến ~ ước mơ, ~ khát vọng chân chính
b Nghệ thuật
- Đưa tiếng Việt lên đỉnh cao trong sáng tác văn học
- Nâng thể thơ lục bát lên đến mức điêu luyện
4 Củng cố: Tóm tắt nội dung tác phẩm Truyện Kiều
5 Dặn dò: Soạn bài Chị em Thúy Kiều