Biện phápthúc đẩy bình đẳng giới. Theo quy định tại Điều 5 của Luật bình đẳng giới về giải thích từ ngữ, thì biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới là biện pháp nhằm bảo đảm bình đẳng giới t[r]
Trang 1BÀI DỰ THI
“TÌM HIỂU CHÍNH SÁCH, PHÁP LUẬT VỀ BÌNH ĐẲNG GIỚI”
Câu 1:
? Luật Bình đẳng giới quy định bao nhiêu thuật ngữ liên quan tới bình đẳng giới? Nêu các nội dung cụ thể của từng thuật ngữ và cho 2 ví
dụ để minh họa cho 2 khái niệm bất kỳ?
Đại biểu ở TPHCM đang phat biểu
thảo luận về dự án luật bình đẳng giới.
Trả lời
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
1 Giới chỉ đặc điểm, vị trí, vai trò của nam và nữ trong tất cả các mối
quan hệ xã hội
2 Giới tính chỉ các đặc điểm sinh học của nam, nữ.
3 Bình đẳng giới là việc nam, nữ có vị trí, vai trò ngang nhau, được
tạo điều kiện và cơ hội phát huy năng lực của mình cho sự phát triển của cộng đồng, của gia đình và thụ hưởng như nhau về thành quả của sự phát triển đó
4 Định kiến giới là nhận thức, thái độ và đánh giá thiên lệch, tiêu cực
về đặc điểm, vị trí, vai trò và năng lực của nam hoặc nữ
5 Phân biệt đối xử về giới là việc hạn chế, loại trừ, không công nhận
hoặc không coi trọng vai trò, vị trí của nam và nữ, gây bất bình đẳng giữa nam và nữ trong các lĩnh vực của đời sống xã hội và gia đình
6 Biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới là biện pháp nhằm bảo đảm bình
đẳng giới thực chất, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành trong trường hợp có sự chênh lệch lớn giữa nam và nữ về vị trí, vai trò, điều kiện,
cơ hội phát huy năng lực và thụ hưởng thành quả của sự phát triển mà việc
áp dụng các quy định như nhau giữa nam và nữ không làm giảm được sự chênh lệch này Biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới được thực hiện trong một thời gian nhất định và chấm dứt khi mục đích bình đẳng giới đã đạt được
Trang 27 Lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong xây dựng văn bản quy
phạm pháp luật là biện pháp nhằm thực hiện mục tiêu bình đẳng giới bằng
cách xác định vấn đề giới, dự báo tác động giới của văn bản, trách nhiệm, nguồn lực để giải quyết vấn đề giới trong các quan hệ xã hội được văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh
8 Hoạt động bình đẳng giới là hoạt động do cơ quan, tổ chức, gia
đình, cá nhân thực hiện nhằm đạt mục tiêu bình đẳng giới
9 Chỉ số phát triển giới (GDI) là số liệu tổng hợp phản ánh thực trạng
bình đẳng giới, được tính trên cơ sở tuổi thọ trung bình, trình độ giáo dục và thu nhập bình quân đầu người của nam và nữ
Câu 2:
? Biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới là gì? Nêu các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới trên từng lĩnh vực?
HS trường THPT Tiên Yên tham gia
hoat động ngoại khoá tìm hiểu về bình đẳng giới
Trả lời
Biện phápthúc đẩy bình đẳng giới Theo quy định tại Điều 5 của
Luật bình đẳng giới về giải thích từ ngữ, thìbiện pháp thúc đẩy bình đẳng
giớilà biện pháp nhằm bảo đảm bình đẳng giới thực chất, do cơ quan nhà
nước có thẩm quyền ban hành trong trường hợp có sự chênh lệch lớn giữa nam và nữ về vị trí, vai trò, điều kiện, cơ hội phát huy năng lực và thụ hưởng thành quả của sự phát triển mà việc áp dụng các quy định như nhau giữa nam và nữ không làm giảm được sự chênh lệch này Biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới được thực hiện trong một thời gian nhất định và chấm dứt khi mục đích bình đẳng giới đó đạt được
Các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới bao gồm:
a) Quy định tỷ lệ nam, nữ hoặc bảo đảm tỷ lệ nữ thích đáng tham gia, thụ hưởng;
b) Đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ năng lực cho nữ hoặc nam;
c) Hỗ trợ để tạo điều kiện, cơ hội cho nữ hoặc nam;
Trang 3d) Quy định tiêu chuẩn, điều kiện đặc thù cho nữ hoặc nam;
đ) Quy định nữ được quyền lựa chọn trong trường hợp nữ có đủ điều kiện, tiêu chuẩn như nam;
e) Quy định việc ưu tiên nữ trong trường hợp nữ có đủ điều kiện, tiêu chuẩn như nam;
g) Các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới được quy định tại khoản 5 Điều 11, khoản 2 Điều 12, khoản 3 Điều 13, khoản 5 Điều 14 của Luật này
Các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong lĩnh vực chính trị bao gồm:
a) Bảo đảm tỷ lệ thích đáng nữ đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân phù hợp với mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới;
b) Bảo đảm tỷ lệ nữ thích đáng trong bổ nhiệm các chức danh trong
cơ quan nhà nước phù hợp với mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới
Các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong lĩnh vực kinh tế bao gồm:
a) Doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ được ưu đãi về thuế và tài chính theo quy định của pháp luật;
b) Lao động nữ khu vực nông thôn được hỗ trợ tín dụng, khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư theo quy định của pháp luật
Các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong lĩnh vực lao động bao gồm:
a) Quy định tỷ lệ nam, nữ được tuyển dụng lao động;
b) Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho lao động nữ;
c) Người sử dụng lao động tạo điều kiện vệ sinh an toàn lao động cho lao động nữ làm việc trong một số ngành, nghề nặng nhọc, nguy hiểm hoặc tiếp xúc với các chất độc hại
Các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo bao gồm:
a) Quy định tỷ lệ nam, nữ tham gia học tập, đào tạo;
Trang 4b) Lao động nữ khu vực nông thôn được hỗ trợ dạy nghề theo quy định của pháp luật
Quốc hội, Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ có thẩm quyền quy định biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới quy định tại khoản 1 Điều này, có trách nhiệm xem xét việc thực hiện biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới và quyết định chấm dứt thực hiện khi mục đích bình đẳng giới đã đạt được
Câu 3:
? Anh/chị hãy nêu những quy định về nội dung và mức xử phạt đối với từng hành vi vi phạm hành chính về bình đẳng giới trong lĩnh vực lao động? Theo quy định của pháp luật lao động hiện hành, chế độ nghỉ thai sản được quy định như thế nào?
Trả lời
Những quy định về nội dung và mức xử phạt đối với từng hành vi
vi phạm pháp luật về bình đẳng giới trong lĩnh vực lao động bao gồm:
1 Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi phân công công việc mang tính phân biệt đối xử giữa nam và nữ dẫn đến chênh lệch về thu nhập hoặc chênh lệch về mức tiền lương, tiền công của những người lao động có cùng trình độ, năng lực vì lý do giới tính
2 Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Áp dụng các điều kiện khác nhau trong tuyển dụng lao động nam
và lao động nữ đối với cùng một công việc mà nam, nữ đều có trình độ và khả năng thực hiện như nhau, trừ trường hợp áp dụng biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới hoặc đối với các nghề nghiệp đặc thù theo quy định của pháp luật;
b) Từ chối tuyển dụng hoặc tuyển dụng hạn chế lao động nam hoặc lao động nữ vì lý do giới tính, trừ trường hợp áp dụng biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới; sa thải hoặc cho thôi việc người lao động vì lý do giới tính hoặc do việc mang thai, sinh con, nuôi con nhỏ
3 Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc khôi phục lại quyền lợi hợp pháp đã bị xâm hại đối với hành vi quy định tại khoản 1
Trang 5Câu 4:
? Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2011-2020 đặt
ra mục tiêu, chỉ tiêu nào nhằm thúc đẩy bình đẳng giới trong lĩnh vực chính trị? Bằng hiểu biết của mình, anh/chị hãy nêu tên đầy đủ của các
vị lãnh đạo nữ cấp cao hiện nay của Đảng, Nhà nước Việt Nam (gồm:
Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Phó Chủ tịch nước, Chính phủ, các Bộ trưởng)?
Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 2351/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2011 - 2020 với mục tiêu giảm khoảng cách giới trong lĩnh vực kinh tế, lao động, việc làm; tăng cường sự tham gia của phụ nữ vào các vị trí quản lý, lãnh đạo, nhằm từng bước giảm dần khoảng cách giới trong lĩnh vực chính trị
Theo đó, hàng năm, trong tổng số người được tạo việc làm mới, bảo đảm ít nhất 40% cho mỗi giới (nam và nữ) Tỷ lệ nữ làm chủ doanh nghiệp đạt 30% vào năm 2015 và từ 35% trở lên vào năm 2020 Lao động nữ nông thôn dưới 45 tuổi được đào tạo nghề và chuyên môn kỹ thuật chiếm 1/4 vào năm 2015 và chiếm 1 nửa vào năm 2020 Tỷ lệ nữ ở vùng nông thôn nghèo, vùng dân tộc thiểu số có nhu cầu được vay vốn ưu đãi từ các chương trình việc làm, giảm nghèo và các nguồn tín dụng chính thức đạt 80% vào năm 2015
Với mục tiêu này, Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới đặt chỉ tiêu phấn đấu đạt tỷ lệ nữ tham gia cấp ủy Đảng nhiệm kỳ 2016 - 2020 từ 25% trở lên; nữ đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2011- 2015 đạt tỷ lệ từ 30% trở lên và nhiệm kỳ 2016 - 2020 trên 35% Bên cạnh đó, phấn đấu đến năm 2015 đạt 80% và đến năm 2020 đạt trên 95% Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND các cấp có lãnh đạo chủ chốt là nữ
Cũng theo Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới, một mục tiêu cơ bản khác là bảo đảm bình đẳng giới trong tiếp cận và thụ hưởng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe Cụ thể, tỷ số giới tính khi sinh không vượt quá 113 trẻ
sơ sinh trai/100 trẻ sơ sinh gái vào năm 2015 và 115/100 vào năm 2020 Đến năm 2015, mục tiêu sẽ giảm 60% và đến năm 2020 giảm 80% sản phẩm văn hóa, thông tin mang định kiến giới Tăng thời lượng phát sóng các chương
Trang 6trình, chuyên mục và số lượng các sản phẩm tuyên truyền, giáo dục về bình đẳng giới
Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới cũng đặt chỉ tiêu đến năm 2015
và duy trì đến năm 2020 các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương bố trí đủ cán bộ làm công tác bình đẳng giới; hình thành đội ngũ cộng tác viên, tình nguyện viên tham gia công tác bình đẳng giới và sự tiến bộ của phụ nữ./
Tên đầy đủ của các vị lãnh đạo nữ cấp cao hiện nay của Đảng, Nhà nước Việt Nam (gồm: Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Ủy ban Thường
vụ Quốc hội, Phó Chủ tịch nước, Chính phủ, các Bộ trưởng)
1/ Nguyễn Thị Doan Phó Chủ tịch nước
2/ Phạm Hải Chuyền Bộ trưởng Bộ Lao động TBXH
3/ Tòng Thị Phóng Ủy viên Bộ chính trị, Bí thư TW Đảng 4/ Nguyễn Thị Kim Tiến Bộ trưởng Bộ Y tế
5/ Nguyễn Kim Ngân Phó Chủ tịch Quốc Hội
6/
Câu 5:
Từ những tình huống/câu chuyện thực tế trong cuộc sống xung quanh mình, anh/chị hãy viết một bài (tối đa khoảng 1.500 từ) về tấm gương của cá nhân hoặc tập thể điển hình hoặc chia sẻ câu chuyện/sự kiện ấn tượng trong việc thực hiện bình đẳng giới.
Trả lời:
Từ kịch đến … đời!
Trong tạo đàm “ Chị em của Nora - Quyền bình đẳng của phụ nữ trong gia đình” Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH Nguyễn Thanh Hoà nói, Việt Nam tuy có nhiều tiến bộ bình đẳng giới nhưng địng kiến vẫn còn.
“ Chị em của Nora - Quyền bình đẳng của phụ nữ trong gia đình” là tên cuộc tạo đàm về bình đẳng giới do Bộ lao động – thương binh và xã hội (bộ LĐTB&XH), Uỷ ban quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam cùng đại sứ quán Na Uy tổ chức sang 27/3, tại Hà Nội
Đây là một trong chuỗi các Hội thảo mang tên “ Các chị em của NoRa” được tổ chức ở nhiều nước trên thế giới kể từ năm 2006, nhân kỷ nệm 100
Trang 7năm ngày mất của nhà soạn kịch Na Uy Henrik Ibsen, tác giả vở kịch “ nhà búp bê” với Nora là ten nhân vật chính Sự kiện văn hoá đặc biệt này nhằm khơi nguồn cho việc nhận thức các vấn đề lien quan đến bình đẳng giới của phụ nữ trong gia đình và trong xã hội ở Việt Nam
Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH Nguyễn Thanh Hoà cho
rằng, trong gia đình, để đạt được bình đẳng giới, đòi hỏi các thành viên mà
trước hết là vợ và chồng, cùng phải có trác nhiệm thực hiện các quyền và nghĩa vụ của các bên một cách công bằng, đồng thời cùng chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau.
Vở kịch “ Nhà búp bê” với sự tham gia của NSND Lê Khanh vai nữ chính đã thu hút đông đảo công chúng Hà Nội.
Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận, ở Việt Nam, tuy đã đạt được nhiều tiến bộ về bình đẳng giới nhưng định kiến giới vẫn còn tồn tại Đó là tư tưởng trọng nam kinh nữ, như: công việc chăm sóc gia đình vẫn chủ yếu do phụ nữ đảm nhiệm: phụ nữ và các bé gái vẫn thường phải “nhường nhịn” các điều kiện và cơ hội phát triển chon am giới và các bé trai… Những yếu
tố này đã làm hạn chế sự tham gia của phụ nữ vào các lĩnh vực của đời sống
xã hội.Vì thế, “ thực hiện tốt bình đẳng giới trong gia đình là biện pháp hữu
Trang 8hiệu để xây dựng một “ tế bào” xã hội no ấm, bình đẳng, tiến bộ và hạnh phúc”, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Hoà nhấn mạnh:
Còn đại sứ Na Uy Kjell storlokken cho biết thêm, sự nổi loạn của Nora chống lại người đàn ông không xem cô là một con người, chống lại xã hội trao cho người phụ nữ rất ít quyền tự do, đã có giá trị biểu tượng to lớn Trong 125 năm qua, tuyên bố nổi tiếng của Nora “ trước khi trở thành một ai khác, tôi là một con người” đã trở thành ngọn hải đăng cho vô vàn người phụ nữ trên thế giới Trước đó, tối 26/3, Nhà hát tuổi trẻ đã trình diễn vở kịch “ nhà búp bê” để các đại biểu tham dự nắm bắt được ý nghĩa sâu sắc của toạ đàm, có thêm thông tin lam cơ sở thảo luận những vấn đề lien quan
Vở kịch này khi ra mắt lần đầu tiên ở Châu Âu đã gây “sốc” bởi tính chất “ phản tỉnh” vai trò của người phụ nữ trong gia đình cũng như trong xã hội nó đựơc coi như là một dấu mốc khởi phát cho việc giải quyết các vấn đề bình đẳng giới
Câu 6:
? Theo anh/chị, bản thân anh/chị và cơ quan, tổ chức, địa phương nơi anh chị làm việc hoặc sinh sống nên làm gì để thực hiện bình đẳng giới được tốt hơn?
Trả lời
Nâng cao nhận thức, trách nhiệm lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng và hiệu quả quản lí của các cơ quan nhà nước các cấp đối với công tác phụ nữ, nhằm phấn đấu đến năm 2015, phụ nữ được nâng cao trình độ về mọi mặt, thu hẹp khoảng cách giới và nâng vị thế của người phụ nữ trong một số lĩnh vực có sự bất bình đẳng hoặc nguy cơ mất bình đẳng giới cao, tạo đà cho sự thực hiện thành công các mục tiêu của chiến lược quốc gia về bình đẳng giới đến năm 2020
Điều 28 của Luật bình đẳng giới quy định Uỷ ban nhân dân các cấp có trách nhiệm: Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới tại địa phương; trình Hội đồng nhân dân ban hành hoặc ban hành văn bản quy phạm pháp luật về bình đẳng giới theo thẩm quyền; tổ chức thực hiện pháp luật về bình đẳng giới ở địa phương; thực hiện thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật và giải quyết khiếu nại, tố cáo về bình đẳng giới; tổ chức, chỉ đạo việc tuyên truyền, giáo dục về giới và pháp luật
về bình đẳng giới cho nhân dân địa phương
Trang 9Điều 29 của Luật bình đẳng giới quy định Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
và các tổ chức thành viên của Mặt trận có trách nhiệm:Tham gia xây dựng chính sách, pháp luật và tham gia quản lý nhà nước về bình đẳng giới theo quy định của pháp luật; bảo đảm bình đẳng giới trong tổ chức; tham gia giám sát việc thực hiện pháp luật bình đẳng giới; tuyên truyền, vận động nhân dân, hội viên, đoàn viên thực hiện bình đẳng giới
Điều 30 của Luật bình đẳng giới quy định trách nhiệm của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam: Thực hiện các quy định tại Điều 29 của Luật này; tổ chức các hoạt động hỗ trợ phụ nữ góp phần thực hiện mục tiêu bình đẳng giới; phối hợp với cơ quan, tổ chức có liên quan bồi dưỡng, giới thiệu phụ
nữ đủ tiêu chuẩn ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân; phụ
nữ đủ tiêu chuẩn tham gia quản lý, lãnh đạo các cơ quan trong hệ thống chính trị; thực hiện phản biện xã hội đối với chính sách, pháp luật về bình đẳng giới
Điều 31 của Luật bình đẳng giới quy định trong công tác tổ chức, cán
bộ, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội có trách
nhiệm: Bảo đảm cán bộ, công chức, viên chức, người lao động nam, nữ bình đẳng trong việc làm, đào tạo, đề bạt, bổ nhiệm và hưởng phúc lợi;bảo đảm việc đánh giá cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trên nguyên tắc bình đẳng giới
Trong hoạt động, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội có trách nhiệm: Xác định thực trạng bình đẳng giới, xây dựng và bảo
đảm thực hiện mục tiêu bình đẳng giới trong cơ quan, tổ chức mình và có báo cáo hằng năm; giáo dục về giới và pháp luật về bình đẳng giới cho cán
bộ, công chức, viên chức, người lao động do mình quản lý; có biện pháp khuyến khích cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện bình đẳng giới trong cơ quan, tổ chức và gia đình; tạo điều kiện phát triển các cơ
sở phúc lợi xã hội, các dịch vụ hỗ trợ nhằm giảm nhẹ gánh nặng lao động gia đình
Điều 32 của Luật bình đẳng giới quy định trách nhiệm của cơ quan, tổ chức khác(không thuộc trường hợp quy định tại Điều 31 của Luật này như các cơ quan, tổ chức kinh tế, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam ) có trách nhiệm: Phải bảo đảm cho nam, nữ bình đẳng trong tham gia và thụ hưởng; báo cáo hoặc cung cấp kịp thời thông tin
Trang 10về bình đẳng giới trong cơ quan, tổ chức theo đề nghị của cơ quan có thẩm quyền; bố trí cán bộ hoạt động về bình đẳng giới; tổ chức nghiên cứu và ứng dụng kết quả nghiên cứu nhằm tăng cường bình đẳng giới; dành nguồn tài chính cho các hoạt động bình đẳng giới; tổ chức hệ thống nhà trẻ phù hợp để lao động nam, nữ kết hợp hài hoà giữa lao động sản xuất và lao động gia đình; hỗ trợ lao động nữ khi tham gia đào tạo, bồi dưỡng mang theo con dưới ba mươi sáu tháng tuổi; tạo điều kiện cho lao động nam nghỉ hưởng nguyên lương và phụ cấp khi vợ sinh con
Điều 33 của Luật bình đẳng giới quy định một số điểm mới: gia đình
có trách nhiệm tạo điều kiện cho các thành viên trong gia đình nâng cao nhận thức, hiểu biết và tham gia các hoạt động về bình đẳng giới; giáo dục các thành viên có trách nhiệm chia sẻ và phân công hợp lý công việc gia đình; đối xử công bằng, tạo cơ hội như nhau giữa con trai, con gái trong học tập, lao động và tham gia các hoạt động khác
Điều 34 của Luật bình đẳng giới quy định công dân có trách nhiệm: Học tập nâng cao hiểu biết, nhận thức về giới và bình đẳng giới;thực hiện và hướng dẫn người khác thực hiện các hành vi đúng mực về bình đẳng giới; phê phán, ngăn chặn các hành vi phân biệt đối xử về giới; giám sát việc thực hiện và bảo đảm bình đẳng giới của cộng đồng, của cơ quan, tổ chức và công dân