-Nguồn năng lượng mặt trời là nguyên nhân quan trọng nhất tác động đến sự chuyển động của không khí, có tác dụng lớn trong việc điều hòa lượng nhiệt giữa các vùng ở vĩ độ thấp, vĩ độ cao[r]
Trang 1Câu 1: (3,0 điểm)
Cần Thơ ở vĩ độ 10002’B
a Trong 1 năm tại Cần Thơ có mấy lần Mặt Trời qua thiên đỉnh ? Những lần ấy vào những ngày nào ?
b Vào ngày xuân phân, đông chí góc nhập xạ tại Cần Thơ là bao nhiêu ?
c Khi Mặt Trời qua thiên đỉnh tại Cần Thơ, nơi nào trên Trái Đất thì Mặt Trời không lặn, không mọc ?
Câu 2 : ( 3,0 điểm )
Hãy cho biết quy luật hình thành các loại gió chính thường xuyên trên bề mặt địa cầu
Câu 3 : ( 2,0 điểm )
Hãy chỉ ra những hành động tích cực cũng như tiêu cực của con người đã có tác động đến môi trường tự nhiên
Câu 4 : ( 3,0 điểm )
Hoa Kỳ có nền kinh tế siêu cường quốc trên thế giới Bằng kiến thức đã học và tư duy của bản thân em hãy phân tích các điều kiện “ Thiên thời, Địa lợi, Nhân hòa “ đã đem lại vị trí nền kinh tế đứng đầu thế giới của Hoa Kỳ
Câu 5 : ( 3,0 điểm )
“ Xu hướng toàn cầu hóa nền kinh tế - xã hội thế giới là cấp thiết trong thời kỳ hiện đại “ em hiểu như thế nào về nhận định trên ?
Câu 6: (4,0 điểm)
Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học hãy :
Xác định vị trí địa lí và hệ tọa độ địa lí nước ta Từ đó rút ra ý nghĩa tự nhiên của vị trí địa lí
và phạm vi lãnh thổ Việt Nam ?
Câu 7: (4,0 điểm)
Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học em hãy:
a So sánh sự khác nhau của địa hình vùng núi Trường Sơn Bắc và vùng núi Trường Sơn Nam
b Nêu những thuận lợi và khó khăn của đặc điểm tự nhiên nhiều đồi núi đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta ?
( Học sinh được sử dụng atlat Địa lý Việt Nam )
Trang 2Câu 1:
3 điểm a Cần Thơ có vĩ độ 100 02’B, nằm trong vùng nội chí tuyến bắc
bán cầu Trong một năm có 2 lần Mặt Trời lên thiên đỉnh
b Những ngày ấy là:
Từ ngày 21/3 đến ngày 22/6 (93 ngày) Mặt Trời chuyển động biểu kiến từ
chí tuyến Nam về Xích đạo, mỗi ngày đi được :
23 ❑0 27’ : 93 ngày = 0 ❑0 15’08’’
Mặt Trời đi từ Xích Đạo lên Cần Thơ mất :
10002 : 0 ❑0 15’08’’= 40 ngày -Mặt Trời lên thiên đỉnh tại Cần Thơ lần I:
21/3 + 40 ngày = 30/4 -Mặt Trời lên thiên đỉnh tại Cần Thơ lần II:
23/9 – 40 ngày = 24/8
c Góc nhập xạ tại Cần Thơ vào ngày :
-Xuân phân : 900 – 10002’ = 79058’
-Đông chí : 900 – ( 23027’ + 10002’) = 56031’
d Khi Mặt Trời qua thiên đỉnh Cần Thơ, nơi trên Trái Đất có :
-Mặt Trời không lặn :
Từ (90 ❑0 B – 10 ❑0 02’ = ) 89 ❑0 58’B đến cực Bắc
-Mặt Trời không mọc :
Từ (90 ❑0 N -10 ❑0 02’ = ) 89 ❑0 58’N đến cực Nam
0,25 đ
0,5đ 0,25đ
0,5đ 0,5đ
0,5đ 0,5đ
Trang 3Câu 2:
3 điểm
-Nguồn năng lượng mặt trời là nguyên nhân quan trọng nhất tác động đến
sự chuyển động của không khí, có tác dụng lớn trong việc điều hòa lượng
nhiệt giữa các vùng ở vĩ độ thấp, vĩ độ cao
+ Không khí nóng ở xích đạo bốc lên cao, chuyển đến vĩ độ khoảng
30 – 350, lạnh đi, tăng trọng lượng rồi giáng xuống mặt đất, tạo nên xoáy
nghịch
+ Một phần thổi về xích đạo gọi là gió Tín phong ; một phần chuyển lên vĩ độ cao tạo nên gió Tây ôn đới Gọi là 2 dải cao áp chí tuyến
+ Không khí lạnh ở cực bắc chuyển về vĩ độ 600 rồi nóng dần lên, cùng với dòng không khí từ chí tuyến chuyển lên tạo 2 dải áp thấp ôn đới,
có không khí bốc lên cao tạo các xoáy thuận
+ Do trái đất quay, gió từ cực thổi đi là gió đông; gió từ chí tuyến thổi lên là gió tây Từ chí tuyến thổi về xích đạo là gió đông bắc và gió
đông nam, là những ngọn gió thổi thường xuyên và ổn định Tuy nhiên có
thể thay đổi tùy hoạt động của khí xoáy từng nơi, từng mùa
-Hoàn lưu chỉ hoạt động trong tầng đối lưu của khí quyển Ở đỉnh của tầng đối lưu và đáy của tầng bình lưu chỉ có các dòng xiết thổi ngang
với vận tốc lớn
0,5đ
0,5đ 0,5đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
Trang 4Câu 3:
2 điểm
Chỉ ra những hành động tích cực cũng như tiêu cực của con người đã có
tác động đến môi trường tự nhiên
1 Tích cực :
-Làm ruộng bậc thang ở miền núi, phát triển nông – lâm – ngư kết hợp với
việc trồng, khai thác và bảo vệ rừng
-Trồng nhiều cây xanh xung quanh các khu công nghiệp, các nhà máy, các
cụm, khu dân cư, vĩa hè, công viên,
-Nghiên cứu và sử dụng những công nghệ sạch và không gây ô nhiễm cho
môi trường trong ngành công nghiệp
2 Tiêu cực :
-Khai thác và chặt phát rừng đầu nguồn, đốt rừng làm nương rẫy
-Sử dụng không đúng khoa học các chất hóa học trong bảo vệ thực vật
-Gây ra ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, nguồn đất do các hoạt
động công nghiệp tạo ra
0,5đ 0,25đ 0,25đ
0,5đ 0,25đ 0,25đ
Trang 5Câu 4:
2 điểm
Hoa Kỳ có nền kinh tế siêu cường trên thế giới là nhờ dựa vào các yếu tố,
nhân tố sau :
1/ Địa lợi :
-Lãnh thổ rộng lớn, đứng thứ 3 thế giới
-Vị trí : giáp với 2 đại dương rộng lớn, Bắc giáp CANADA, Nam giáp MỸ LA TINH giài nguồn nguyên liệu và là thị trường tiêu thụ dồi
dào
-Khoáng sản : đa dạng, phong phú với trữ lượng lớn và quý hiếm
Tài nguyên khác cũng rất dồi dào và phong phú : rừng, nước, thủy -hải sản, du lịch,
2/ Nhân hòa :
-Nguồn nhập cư giàu có và trình độ cao từ Châu Âu sang -Nguồn lao động trẻ, khỏe, rẻ từ các châu lục đang phát triển đến
3/ Thiên thời :
-Hai cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất và thứ hai đã tạo điều kiện cho Hoa Kỳ trở thành chủ nợ của thế giới ( nói theo cách chung ) Và đã
tạo cơ sở ban đầu để Hoa Kỳ vượt qua các nước phát triển khác về trình độ
KHKT
0,25đ
0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ
Trang 6
Câu 5:
3 điểm
Nhận định trên hoàn toàn phù hợp và đúng với tình hình kinh tế - xã hội của thế giới trong thời kỳ hiện đại, bởi vì :
-Trên thế giới có sự phân hóa về điều kiện tự nhiên giữa các quốc gia Mỗi quốc gia có lợi thế nhất định trong sản xuất một số sản phẩm
riêng nào đó Do vậy, sự hợp tác trong sản xuất và tiêu dùng là nhân tố
quan trọng của phát triển kinh tế - xã hội
-Sự phát triển không đồng đều về kinh tế và trình độ khoa học kỹ thuật, sự khác nhau về cách thức quản lý, đã dẫn đến sự chênh lệch về lực
lượng sản xuất giữa các lãnh thổ Trên phạm vi toàn thế giới nảy sinh điều
nghịch lý giữa lực lượng sản xuất và tài nguyên thiên nhiên Điều đó đòi
hỏi các quốc gia phải mở rộng phạm vi trao đổi và hợp tác về các lĩnh vực
-Sự phát triển của lực lượng sản xuất tất yếu dẫn đến sự phân công lao động và sản xuất chuyên môn hóa không chỉ trong phạm vi quốc gia
mà vượt cả ra ngoài Tính phức tạp và yêu cầu kỹ thuật cao trong quá trình
nghiên cứu và sản xuất một số sản phẩm đã đòi hỏi phải có sự hợp tác của
nhiều quốc gia ( ví dụ như sản xuất máy bay, tên lửa, tàu vũ trụ )
-Nền kinh tế - xã hội trên thế giới xuất hiện một số vấn đề như gia tăng dân số, vấn đề chiến tranh và hòa bình, vấn đề ô nhiễm môi trường
sinh thái, các vấn đề về thanh toán quốc tế, khủng hoảng kinh tế, tội phạm,
y tế, giáo dục, đòi hỏi phải có sự hợp tác toàn cầu mới có khả năng
khắc phục được
-Nền kinh tế phát triển, nhu cầu mới xuất hiện ngày càng nhiều, xu hướng phát triển đa dạng hóa là cơ sở quan trọng của việc phát triển hợp
tác quốc tế Thiên nhiên đa dạng, phong phú khả năng hiểu biết của con
người còn giới hạn Nhu cầu về khám phá sự đa dạng của thiên nhiên là
động lực quan trọng đối với xu thế toàn cầu hóa
-Sự hình thành và mở rộng ảnh hưởng của các tổ chức quốc tế là cơ
sở quan trọng để thực hiện các mối quan hệ giữa các nước
0,25đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ 0,25đ
Trang 7Câu 6:
4 điểm
* Xác định vị trí địa lí và hệ tọa độ địa lí nước ta
+ Vị trí địa lí
Nước ta nằm ở rìa phía Đông của bán đảo Đông Dương, ở trung tâm của
khu vực Đông Nam Á
Việt Nam vừa gắn liền với lục địa Á –Âu, vừa tiếp giáp với Thái Bình
Dương rộng lớn => Dễ dàng giao lưu với các nước trên thế giới
+ Hệ tọa độ địa lí
Phần trên đất liền của nước ta nằm trong khung của hệ tọa độ dịa lý sau:
- Điểm cực Bắc: 23023’B tại xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang
- Điểm cực Nam: 8034’B tại xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau
- Điểm cực Tây: 1020 10’Đ tại xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện
Biên
- Điểm cực Đông: 109024’Đ tại xã Vạn Thanh, huyện Vạn Ninh, tỉnh
Khánh Hòa
Với hệ tọa độ địa lí như trên, Việt Nam nằm hoàn toàn trong vùng nhiệt
đới của nửa cầu Bắc, nơi trhường xuyên chịu ảnh hưởng của gió Mậu dịch
và chế độ gió mùa Châu Á
* Ý nghĩa tự nhiên của vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ Việt Nam
- Vị trí địa lí đã quy định đặc điểm cơ bản của thiên nhiên nước ta mang
tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa
+ Nằm hoàn toàn trong vùng nhiệt đới ở nửa cầu Bắc
+ Trong khu vực ảnh hưởng của chế độ gió mùa Châu Á
+ Tiếp giáp biển Đông là nguồn dự trữ rất dồi dào về nhiệt và ẩm nên
chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển Vì thế thảm thực vật nước ta bốn mùa
xanh tươi
- Nước ta nằm ở vị trí tiếp giáp giữa lục địa và đại dương trên vành đai
sinh khoáng Châu Á - Thái Bình Dương, trên đường di cư của nhiều loài
động thực vật nên nước ta có nhiều tài nguyên khoáng sản và tài nguyên
sinh vật vô cùng quý giá
- Vị trí và hình thể nước ta đã tạo nên sự phân hóa đa dạng của tự nhiên
giữa các miền
- Nước ta cũng nằm trong vùng có nhiều thiên tai trên thế giới cần có
những biện pháp phòng chống tích cực
0,25đ 0,25đ
0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ
0,5đ
0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ
0,5đ 0,25đ 0,25đ
Trang 8Câu 7:
4 điểm
a So sánh sự khác nhau của địa hình vùng núi Trường Sơn Bắc và vùng
núi Trường Sơn Nam
* Trường Sơn Bắc
- Giới hạn từ phía Nam sông Cả tới đèo Hải Vân
- Gồm các dãy núi song song và so le theo hướng Tây Bắc – Đông Nam
- Địa thế cao ở hai đầu và thấp ở đoạn giữa
+ Phía Bắc là vùng núi thượng du Nghệ An + Giữa là vùng núi đá vôi Quảng Bình và vùng đồi núi thấp Quảng trị + Phía Nam là vùng núi Tây Thừa Thiên
- Mạch núi cuối cùng là dãy Bạch Mã đâm ra biển ở vĩ tuyến 160B làm
ranh giới với Trường Sơn Nam
* Trường Sơn Nam
- Gồm các khối núi và cao nguyên Khối núi Kon Tum và khối núi cực
Nam Trung Bộ có địa hình mở rộng và nâng cao, có những đỉnh núi cao
trên 2000m
- Nửa Trường Sơn Nam do ảnh hưởng của nền cổ Kontum, các dãy núi
hình thành một cánh cung lớn theo hướng kinh tuyến lưng lồi ra Biển
Đông
- Địa hình núi đổ dồn về phía Đông vượt lên những đỉnh cao trên 2000m,
tạo nên thế chênh vênh của đường bờ biển với những sườn dốc đứng và
dãy đồng bằng ven biển thắt hẹp
- Ở phía Tây là các cao nguyên badan có địa hình tương đối bằng phẳng
có độ cao từ 500-800-1000m
- Tính chất bất đối xứng giữa hai sườn Đông-Tây ở địa hình Trường Sơn
Nam còn biểu hiện rõ hơn Trường Sơn Bắc
b Nêu những thuận lợi và khó khăn của đặc điểm tự nhiên nhiều đồi núi
đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta /
* Thuận lợi
- Đất nước nhiều đồi núi, nước ta có nguồn tài nguyên rừng và tài nguyên
khoáng sản phong phú
- Trên bề mặt các cao nguyên bằng phẳng tạo thuận lợi cho việc hình
thành các vùng chuyên canh cây công nghiệp, cây ăn quả và phát triển
chăn nuôi đại gia súc
- Các dòng sông miền núi nước ta có tiềm năng thủy điện rất lớn
- Nhiều vùng núi nước ta có khí hậu mát mẽ và phong cảnh đẹp để phát
triển ngành du lịch
0,25đ 0,25đ 0,5đ
0,25đ
0,5đ 0,25đ
0,25đ 0,25đ 0,25đ
0,25đ
0,5đ 0,25đ 0,25đ