Bố mẹ ly dị, bất hoà… chính những tác động ấy dễ dàng làm cho các em cảm thấy thiếu tình thương và do đó trẻ đã “ ngả ” khi có sự quan tâm của người khác.. Thứ đến là sự mất cân đối về[r]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC GIỚI TÍNH
Việc giáo dục giới tính đúng cách có thể mang lại một số tác dụng hoặc hiệu quả như sau:
- Khi các em bước vào tuổi dậy thì, sự tò mò và khao khát khám phá những thay đổi của cơ thể là một nhu cầu và việc giáo dục giới tính sẽ giúp giải quyết nhu cầu này
- Kế nữa là khi các em đã hiểu được một phần nào đó về giới tính thì các em sẽ có khả năng tự chăm sóc bản thân, nhất là những bộ phận giới tính
- Sự hiểu biết này còn giúp các em phòng tránh hoặc đối phó với những nguy cơ xâm hại đến bản thân
- Từ những hiểu biết đó các em sẽ tự tin và xây dựng những mối quan hệ giới tính lành mạnh và phù hợp với những chuẩn mực xã hội
- Và điều quan trọng nhất là tạo mối quan hệ thân thiết trong gia đình, một khi cha mẹ giáo dục đúng cách sẽ tạo nên sự gần gũi, tin cậy giữa cha mẹ và các em trong giai đoạn tuổi teen này
Về mặt sinh lý: cần giúp các em 4 điềm sau:
- Nhận biết hiện tượng dậy thì và sự phát triển các bộ phận giới tính Đến tuổi dậy thì, các em có rất nhiều thắc mắc, tò mò, quan tâm về chính cơ thể của các em và cả các bạn khác phái, điều này diễn ra ngay từ trước khi vào lớp 6
- Chăm sóc các bộ phận giới tính của cơ thể (phẫu thuật mắt cá voi, mặc đồ lót, vệ sinh kinh nguyệt)
- Phòng tránh bệnh lây nhiễm
- Quan hệ tình dục và biện pháp tránh thai (lớp 8 + 9)
Về mặt tâm lý:
Tình bạn trong giai đoạn này rất khó hiểu, thất thường và mất ổn định Do đó, cần lưu ý
về quan hệ cư xử của các em với bạn khác giới Thứ nữa là giúp các em phân biệt giữa rung cảm về giới tính và tình cảm yêu thương
Trong quan hệ với bạn khác giới, rất nhiều bạn trẻ khi bị ghép đôi, thường sợ bị hiểu lầm, nên có thái độ sỗ sàng thô lỗ trong cách ăn nói (dùng từ mày tao)… hoặc có thể sẽ tránh né nhau và thậm chí có thể là xua đuổi, dị ứng không muốn gặp nhau Do đó, các bậc phụ huynh nên giúp các em vượt qua những bức xúc đó, bằng cách giúp các em cư
xử chừng mực và khách quan hơn
Một số đặc điểm ở tuổi teen và tâm lý của trẻ phải lưu ý:
- Lớp 6: khoảng từ học kì 2 của lớp 6, các bạn bắt đầu giai đoạn dò dẫm và yêu đơn phương
- Lớp 7: “nhìn vào đôi mắt của bạn, mình thấy trong lòng xao xuyến lạ thường.”
- Lớp 8 và 9: chủ động chinh phục, không còn rụt rè như trước
“Hãy nhìn người yêu mà thấy đẹp
Chớ nhìn người đẹp mà thấy yêu
Trang 2Yêu ai cũng chỉ một người
Lòng ai khốn nạn…
Nghĩ người thứ hai.”
“Người đời ai cũng có đôi.
Cớ sao tôi mãi đơn côi một mình
Nhưng mà… phải có niềm tin
Trước – sau – nàng … cũng … của riêng mình anh thôi.”
Một số nguyên nhân các em yêu sớm:
1 Cảm xúc giới tính và sự ngộ nhận Trong giai đoạn này, tâm sinh lý của các em có rất nhiều thay đổi mà đôi khi các em không biết đâu là cảm xúc của giới tính và đâu là tình yêu Do đó dễ dàng dẫn đến sự ngộ nhận Và một phần nguyên nhân ngộ nhận, cũng có thể đến từ phía các bạn bè khi trẻ bị ghép đôi; từ phía thầy cô giáo khi quá chú tâm đến một vài bạn; hoặc cũng có thể đến từ phía gia đình của trẻ khi phát hiện cha mẹ
cư xử không bình thường!
2 Ảnh hưởng từ gia đình Bố mẹ ly dị, bất hoà… chính những tác động ấy dễ dàng
làm cho các em cảm thấy thiếu tình thương và do đó trẻ đã “ngả” khi có sự quan tâm
của người khác Thứ đến là sự mất cân đối về giới tính trong gia đình Có nhiều gia đình “con một bề” dễ khiến các em có khuynh hướng tìm đến với những người khác phái Và cũng phải kể đến là vị thế của các em trong gia đình Nếu các em có một vị thế không tốt, không được tôn trọng thì trẻ dễ dàng tìm đến với những người khác khi được sự quan tâm
3 Ảnh hưởng của xã hội Ngày nay, các phương tiện truyền thông phát triển không chọn lọc, với sự yếu đuối và thiếu kinh nghiệm, các em dễ dàng bị tiêm nhiễm bởi xu hướng tự do hoá trong các mối quan hệ Thứ nữa, các em có khuynh hướng bắt chước
sự lãng mạn trong các phim ảnh
Sau đây là 2 tình huống mà các phụ huynh thường gặp phải Nhưng cách giải quyết có thể sẽ rất khác nhau:
1 Con trai lớp 8 xem phim sex bị mẹ phát hiện
2 Con học lớp 9 có “người yêu”
Một bạn trẻ chia sẻ một kinh nghiệm mà bạn đã có dịp đọc được Người mẹ đó khi phát hiện con xem phim sex thì chẳng những không tỏ ra bực tức, mà còn nhẹ nhàng hướng dẫn bằng cách “cùng xem với con” để từ đó có sự thông cảm với con Rồi sau đó
hướng dẫn con biết giá trị đích thực
Một cách giải quyết khác là có một bà mẹ khi phát hiện con mình lớp 8 đang xem “nhật
kí Vàng Anh” vào buổi tối, đã khuyên con mình đi ngủ và đợi sáng hôm sau trò chuyện với con
Mẹ hỏi: “Con xem gì?” Bé trả lời “Cách đưa tinh trùng vào cơ thể người phụ nữ” Mẹ hỏi tiếp “Con nghĩ gì?” Bé trả lời “Xấu” Mẹ giải thích “Điều đó không xấu nhưng
‘sai’.” Chuyện đó không xấu, vì đó là điều rất quí giá và riêng tư Sai, vì làm sai cách,
Trang 3không đúng với đối tượng Từ đó, bà mẹ đã hướng dẫn con biết ý nghĩa đích thực, và dạy trẻ biết thêm về luật pháp trong vấn đề tình dục
- “làm thế nào khi các em yêu sớm?”
Về mặt xã hội:
- Giới trẻ có những hiện tượng như nam xỏ bông tai, để tóc dài, nữ đi giày to, bè… có
vẻ như các giá trị đạo đức và thẩm mỹ của giới trẻ ngày càng xa lạ với các bậc phụ huynh Do đó các bậc phụ huynh cần khéo léo hướng dẫn con từ từ, và tuỳ vào hoàn cảnh cụ thể xứng hợp với đạo đức và thẩm mỹ giới tính
- Đặc biệt quan tâm thái độ đối với các bạn khác giới trong và ngoài gia đình, nhất là cách ứng xử của con gái với ông, cha, cậu, và giữa con trai với bà, mẹ, cô, dì …
- Nhận thức vai trò tiến bộ về sự bình đẳng trong xã hội Trong gia đình giả như bố phụ giúp mẹ làm việc nhà, mẹ cũng đi làm công tác xã hội như bố, thì sẽ hình thành nên các
em có nhận thức bình đẳng
Những nội dung giáo dục giới tính cho các em không nên chỉ chú ý riêng mặt “sinh sản
giới tính” mà phải toàn diện cả về “tâm lý, sinh lý và xã hội.” Tuy nhiên câu hỏi đặt ra
là phải giáo dục cách nào?
- Thông thường thì cha dạy con trai và mẹ dạy con gái, nhưng khi con tới tuổi dậy thì, khi đó về mặt tâm lý và đạo đức, cần một số thay đổi trong cách thức giáo dục Lúc này
sẽ thật thích hợp nếu bố hướng dẫn con gái và mẹ chỉ bảo con trai
- Có thể sử dụng các biện pháp khác như chủ động trò chuyện với con, trả lời các thắc mắc của con, tìm tài liệu cho con tham khảo, làm gương cho con qua cách sống và cư xử…
Ngoài ra 7 yêu cầu khi giáo dục giới tính cho con:
1 Cha mẹ cần có hiểu biết cơ bản về sự phát triển tâm sinh lý của trẻ
2 Lắng nghe để hiểu thắc mắc của con Sự hiếu kỳ của trẻ là bình thường, cha mẹ không nên quá lo lắng
3 Có thái độ tự nhiên khi giải thích, hướng dẫn con
4 Trung thực, không nói dối Cố gắng hướng dẫn chính xác và khoa học; chân thành thừa nhận những vấn đề cha mẹ chưa đủ sức hướng dẫn con
5 Dùng ngôn ngữ thích hợp với các em
6 Tận dụng cơ hội để cung cấp kiến thức cho các em
7 Xây dựng quan hệ thân thiện, gần gũi, tin cậy để trẻ bộc lộ thắc mắc và nhận sự giúp đỡ của cha mẹ