Thuyết trình: Cân bằng cung và cầu
Trang 1Thuyết trình:
Nhóm3: CÂN BẰNG CUNG VÀ CẦU
1 Cân bằng cung cầu là gì?
a./Cung và cầu gặp nhau tại một điểm cân bằng về giá và lượng
Điểm cân bằng thị trường
Giá (đôla/
hộp)
Lượng cầu (triệu hộp/
năm)
Lượng cung (triệu hộp/
năm)
Hiện trạng thị trường
Áp lực về giá
b./Điểm cân bằng cung – cầu thay đổi như thế nào?
Do sự thay đổi đường cung, các yếu tố tác động đến đường cung là: +Công nghệ
+Giá đầu vào
+Giá của hàng hóa liên quan
+Chính sách của chính phủ
+Các ảnh hưởng đặc biệt
- Do sự thay đổi đường cầu, các yếu tố tác động đến đường cầu là:
+Thu nhập trung bình
+Dân số
+Giá của hàng hóa liên quan
+Sở thích
+Những ảnh hưởng đặc biệt
Trang 2- Do sự thay đổi đồng thời của đường cung và đường cầu
Dịch chuyển cầu và cung
Tác động đến giá và lượng
Nếu cầu tăng lên … Đường cầu dịch chuyển
sang phải
Giá tăng Lượng tăng Nếu cầu giảm đi … Đường cầu dịch chuyển
sang trái
Giá giảm Lượng giảm Nếu cung tăng lên … Đường cung dịch
chuyển sang phải
Giá giảm Lượng tăng Nếu cung giảm đi … Đường cung dịch
chuyển sang trái
Giá tăng Lượng giảm
S
S
D
D E
E '
G I A Ù
l Ö Ô ÏN G
S '
S '
P
Q
S
S
D
D E
G I A Ù
l Ö Ô ÏN G
P
Q
D '
D '
E ''
Dịch chuyển cung Dịch chuyển cầu
Trang 3S D
D E
l Ö Ô ÏN G L A O Ñ O ÄN G
D '
D '
E '
S '
S '
Dịch chuyển đồng thời cả cung và cầu (ví dụ về việc di cư đến thành phố đang phát triển)
lượng:
a ảnh hưởng của thuế đến giá cả và sản lượng:
Chính phủ đánh thuế vào rất nhiều lĩnh vực khác nhau: thuốc lá, rượu bia, lương tháng và lợi nhuận
Ai là người chịu gánh nặng thực sự Chúng ta phân tích cung – cầu sẽ có thể dự báo được
Ta lấy trường hợp cụ thể để dễ dàng phân tích là trường hợp thuế xăng dầu Vào năm 1993 thuế xăng của Mỹ còn rất thấp so với các nước Châu Âu Một số người ủng hộ tăng thuế vì thuế cao hơn sẽ kiềm chế tiêu dùng ⇒ giảm ô nhiểm
và sự phụ thuộc của Mỹ vào nguồn xăng dầu không ổn định của nước ngoài Doanh thu từ thuế sẽ làm giảm thâm hụt ngân sách liên bang và các chương trình tài trợ của chính phủ
Chúng ta dùng cung - cầu để phân tích tầm ảnh hưởng của thuế xăng 1 đô la trên một galông
Thuật ngữ “tầm ảnh hưởng” : ảnh hưởng hay gánh nặng cuối cùng của thuế Gánh nặng thuế sẽ chuyễn sang cho người tiêu dùng khi xăng bán lẻ tăng lên đúng - bằng 1 đô la tiền thuế
Trang 4Nếu người tiêu dùng giảm mạnh việc dùng xăng, các công ty xăng dầu buột phải giảm giá xăng xuống đúng 1 đô la 1 galông nên giá xăng bán lẻ vẫn như
cũ Lúc này gánh nặng về thuế sẽ dịch chuyển hoàn toàn về công ty xăng dầu Tác động thực sự nằm ở đâu? Chỉ có thể biết được qua phân tích cung - cầu
E là điểm cân bằng trước thuế, là giao điểm của đường SS và đường DD tại mức giá 1 đôla một galông và tổng mức tiêu dùng là 100 tỉ galông một năm Chúng ta minh họa việc đánh giá thuế 1 đôla trên thị trường bán lẻ xăng dầu bằng sự dịch chuyển lên trên thị trường của đường cung, còn đường cầu thì giữ nguyên Đường cầu không dịch chuyển bởi vì lượng cầu tại mỗi mức giá bán lẻ không thay đổi sau khi giá xăng tăng
Khi có thuế xăng 1 đôla:
SS→S’S’ và SS//S’S’
S’S’ ∩ DD =E’
E’ :điểm cân bằng mới, ở đó Ptiêu dùngtăng thêm 90 xu, Psản xuất giảm đi 10 xu
Vì cung dịch chuyển nên giá cao hơn ⇒lượng cung và lượng cầu giảm
Vậy ai là người phải trả thuế?
Rỏ ràng công ty xăng dầu phải trả một phần nhỏ (10 xu)
Người tiêu dùng phải trả lượng lớn hơn (90 xu)
Trang 5(a)Lương tối thiểu
0
Da Lao động
Fa
Sa
Da
Sa
Fa
Cũng bằng cách phân tích tương tự ta cĩ thể biết được ảnh hưởng của việc đánh thuế vào các mặt hàng như thuốc lá, bất động sản, bảo hiểm xả hội, giá đất, …vv
Kết luận:
Tầm ảnh hưởng của một thuế được xác định bằng ảnh hưởng của giá và lượng đến cân bằng cung-cầu Nĩi chung, thuế sẽ rơi chủ yếu vào người tiêu dùng hay người sản xuất cịn phụ thuộc vào độ co giãn tương đối của cầu và cung Thuế sẽ dịch thuận sang người tiêu dùng nếu cầu tương đối khơng co giãn
so với cung; thuế sẽ dịch chuyển ngược về người sản xuất nếu cung tương đối khơng co giãn so với cầu
b Ảnh hưởng của giá sàn và giá trần đến giá cả và sản lượng:
Để minh họa ảnh hưởng của giá sàn và giá trần đến giá cả và sản lượng ta phân tích hai ví dụ sau:
• Mức lương tối thiểu: là mức lương tối thiểu làm mức sàn cho hầu hết các loại cơng việc
Mục tiêu: chống lại đĩi nghèo
Ảnh hưởng: nghiên cứu cho thấy rằng mức lương tối thiểu cao thường cĩ hại đối với những người mà chính phủ muốn giúp đở do nĩ làm giảm số lượng việc làm hiện cĩ→tỉ lệ thất nghiệp tăng→làm tăng mức độ nghèo khổ
Trang 6Kb Jb
Sb
Cb
Eb Db
Sb Cb
Khoản vay
Db 0
(b) Trần lãi suất
• Lãi suất trần: là giá phải trả để được vay tiền trong một thời gian
Mục tiêu: Chống tình trạng cho vay nặng lãi
Ảnh hưởng: Lãi suất trần quá thấp làm các quỹ cạn tiền, ngân hàng và các tổ chức tài chính khác từ chối cho vay khơng cĩ thực lãi ở mức trần hợp pháp
doanh nghiệp
Để mơ tả điểm cân bằng của thị trường người ta dựa vào sơ đồ Cung - Cầu
Và chúng ta dễ dàng tìm được điểm cân bằng thị trường bằng cách tìm ra mức giá mà tại đĩ lượng cầu cân bằng với lượng cung Đối với Doanh Nghiệp thì việc tìm hiểu về cân bằng Cung - Cầu cĩ vai trị quan trọng trong việc đưa ra chiến lược sản xuất và kinh doanh của Doanh Nghiệp đĩ
Ví dụ:
Một giá cao cĩ thể giúp cho những cơng ty hiện cĩ tăng cường tốc độ sản xuất hàng năm của họ trong kế hoạch ngắn hạn bằng cách thuê thêm cơng nhân hoặc bằng cách cho cơng nhân hiện đang làm việc làm thêm giờ, hay trong kế hoạch dài hạn bằng cách tăng khối lượng của máy mĩc, thiết bị; Hay một giá cao cũng cĩ thể kich thích, thu hút vào thị trường thêm nhiều cơng ty mới Khi giá cả hạ thấp trong khi giá cả trang thiết bị khơng đổi thì cơng ty phải chấp
Trang 7trường trên cơ sở cân bằng Cung - Cầu có vai trò quan trọng trong việc điều tiết quá trính sản xuất, kinh doanh của một doanh nghiệp
Nguồn lợi của người sản xuất cũng là một thước đo tương tự đối với các nhà sản xuất Một số người sản xuất đang sản xuất những đơn vị sản phẩm với những chi phí vừa bằng giá cả thị trường Tuy nhiên, những đơn vị sản phẩm khác phải được sản xuất với những chi phí thấp hơn giá cả thị trường, và phải tiếp tục được sản xuất và bán ra dù cho giá cả thị trường đã thấp xuống Thế là những người sản xuất được hưởng một số lợi từ việc bán những đơn vị sản phẩm ấy
Sự dịch chuyển cung, cầu dẫn đến thay đổi cân bằng cung - cầu
Khi chi phí sản xuất giảm xuống hoặc sự cạnh tranh của các Doanh Nghiệp thì Cung tăng lên Tại mỗi một mức giá, những người sản xuất sẽ cung cấp một lượng sản phẩm nhiều hơn Đường cung vì vậy dịch chuyển sang phải
và đi cùng với nó là sự dịch chuyển điểm cân bằng Cung - Cầu Ngược lại, khi chi phí sản xuất tăng lên hay chi phí sản xuất tăng lên thì các Doanh Nghiệp sẽ cung cấp một lượng sản phẩm ít hơn Đường cung như vậy dịch chuyển sang trái và đi cùng với nó là sự dịch chuyển điểm cân bằng Cung - Cầu
Ví dụ: Chúng ta có thể minh hoạ sự dịch chuyển của đường Cung trong thị trường ô tô Cung về ô tô sẽ tăng lên khi áp dụng máy tính vào thiết kế và sản xuất ô tô, đòi hỏi ít chi phí và lao động hơn để sản xuất ra ô tô, khi các hãng cắt giảm tiền lương công nhân hay nếu như những người sản xuất ô tô ở Nhật Bản được phép xuất khẩu nhiều ô tô vào Mỹ
Khi các yếu tố chủ yếu của cầu thay đổi, cầu đối với một sản phẩm sẽ bị tác động Khi cầu của một sản phẩm tăng ( số lượng người cần mua sản phẩm tăng) hàng hoá khan hiếm, các nhà sản xuất có thể tăng giá hoặc tăng công suất làm việc Đường cầu dịch chuyển sang phải và đi cùng với nó là sự dịch chuyển điểm cân bằng Cung - Cầu Và ngược lại
4. Ứng dụng: xét điểm cân bằng cung cầu của bánh pizza:
giá USD/chiếc Lượng cầu Lượng cung
Trang 84 30 10
Cân bằng cung-cầu
0 2 4 6 8 10 12
Sản lượng
Lượng cầu Lượng cung Lượng cầu mới
Nhận xét:
Khi nhu cầu bánh pizza tăng lên gấp ba ở mỗi mức giá ta sẽ có điểm cân bằng mới
Từ đồ thị ta dễ thấy điểm cân bằng mới dịch chuyển lên trên ( từ điểm (20,6) đến điểm(30,8)) do sự dịch chuyển của cầu sang bên phải còn cung thì không co giãn
so với giá