Tõ trêng quay lµm xuÊt hiÖn dßng ®iÖn c¶m øng ë khung d©y khÐp kÝn abcd, khung d©y nµy l¹i n»m trong tõ trêng nªn cã lùc ®iÖn tõ t¸c dông lµm khung d©y quay theo chiÒu quay cña tõ trêng.[r]
Trang 1đề cơng ôn tập nghề điện dân dụng
***
Câu 1 : Điện giật tác động tới hệ thần kinh và cơ bắp nh thế nào?
+ Khi ngời chạm vào vật mang điện sẽ có dòng điện chạy qua cơ thể ngời gây ra hiệntợng điện giật
+ Điện giật tác động tới hệ thần kinh và cơ bắp:
- Dòng điện tác động vào hệ thần kinh trung ơng sẽ gây rối loạn hoạt động hệ hô hấp, hệtuần hoàn Ngời bị điện giật nhẹ thờng thở hổn hển, tim đập nhanh Trờng hợp diện giậtnặng trớc hết là phổi sau đó đến tim ngừng hoạt động, nạn nhân chết trong tình trạng ngạtthở Nạn nhân có thể đợc cứu sống nếu ta kịp thời làm hô hấp nhân tạo và cấp cứu cần thiết
- Dòng điện làm co rút, tê liệt các cơ bắp gây cảm giác đau nhức Ngời bị điện giật khôngthể tự rút ra khỏi nơi bị chạm điện
Câu 2 : Nêu tác hại của hồ quang điện.
-Hồ quang điện phát sinh khi có sự cố điện, có thể gây bỏng cho ngời hay gây cháy( do bọt kim loại bắn vào vật dễ cháy)
-Hồ quang điện thờng gây thơng tích ngoài da, nếu nặng có khi phá hoại cả phầnmềm, gân và xơng
Câu 3: Mức độ nguy hiểm của điện giật phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Mức độ nguy hiểm của điện giật phụ thuộc vào các yếu tố sau:
a) C ờng độ dòng điện đi qua cơ thể :
Mức độ nguy hiểm của dòng điện đối cới cơ thể ngời phụ thuộc vào trị số của dòng điện( nếu trị số của dòng điện qua cơ thể càng lớn thì càng nguy hiểm) và loại nguồn điện mộtchiều hay xoay chiều
VD: - Dòng điện từ 0,6 mA – 1 mA bắt đầu gây cảm giác bị điện giật nhng cha nguy hiểm
- Dòng điện từ 20 mA – 100 mA đã bắt đầu gây nguy hiểm, nạn nhân chịu không quá 5 giây
- Dòng điện trên 3A có thể gây chết ngời ngay, nạn nhân chịu không quá 1/10 giây
b) Đ ờng đi của dòng điện qua cơ thể :
Dòng điện đi qua cơ thể ngời theo các con đờng khác nhau tuỳ theo điểm chạm vào vậtmang điện Nguy hiểm nhất là dòng điện đi qua các cơ quan chức năng quan trọng nhất của
sự sống nh não, tim và phổi Nh vậy dòng điện truyền trực tiếp vào đầu là nguy hiểm nhất,sau đó truyền qua hai tay hoặc dọc theo cơ thể từ tay qua chân
c) Thời gian dòng điện đi qua cơ thể :
Thời gian càng dài, lớp da bị phá huỷ trở nên dẫn điện mạnh hơn, rối loạn hoạt động chứcnăng của hệ thần kinh càng tăng nên mức độ nguy hiểm càng tăng
Câu4 : Thế nào là điện áp an toàn?
- ở điều kiện bình thờng với lớp da khô, sạch sẽ thì điện áp dới 40V đợc coi là điện áp
an toàn ở nơi ẩm ớt, nóng, có nhiều bụi kim loại thì điện áp an toàn không quá 12V
Câu5 : Nêu các nguyên nhân gây ra các tai nạn điện.
a) Chạm vào vật mang điện:
+ Xảy ra khi sửa chữa đờng dây và thiết bị điện đang nối với nguồn điện mà khôngngắt điện hoặc vô ý chạm vào vật mang điện
+ Sử dụng các dụng cụ, thiết bị điện có vỏ bằng kim loại nh quạt bàn, bàn là, nồi cơm
điện…nh ng bị hỏng bộ phận cách điện để điện truyền ra vỏ.nh
b) Tai nạn do phóng điện:
Do vi phạm khoảng cách an toàn khi ở gần điện cao áp
Trang 2ví dụ: Xây nhà sát đờng dây cao áp, lấy sào tre ngoắc dây điện vào cột điện caothế…nh…nh.
đ-Câu6 : Em hãy nêu các biện pháp an toàn điện trong sản xuất và sinh hoạt Nêu cách làm nối đất bảo vệ và trình bày tác dụng bảo vệ.Nêu cách làm nối trung tính bảo vệ
và trình bày tác dụng bảo vệ
a) Chống chạm vào các bộ phận mang điện:
+ Cách điện tốt giữa phần tử mang điện và phần tử không mang điện
+ Che chắn những bộ phận dễ gây nguy hiểm nh cầu dao, mối nối, cầu chì
+ Thực hiện đảm bảo an toàn cho ngời khi gần đờng dây cao áp ( không trèo lên cột
điện, không đứng dựa vào cột điện và chơi đùa dới đờng dây điện, không xây nhà tronghành lang lới điện hay sát trạm điện…nh)
+ Sửa chữa điện phải cắt điện và treo biển báo
b) Sử dụng các dụng cụ và thiết bị bảo vệ an toàn điện khi sửa chữa và lắp đặt điện c) Nối đất bảo vệ và nối trung tính bảo vệ đối với các thiết bị điện có vỏ bọc bằng kimloại
* Ph ơng pháp tiếp đất:
+ Cách thực hiện:
-Dùng dây dẫn thật tốt (to, không nối), một đầu dùng bulông bắt thật chặt vào vỏkim loại của thiết bị, đầu kia hàn chặt vào cọc tiếp đất
-Dây nối đất phải đợc bố trí để vừa tránh va chạm, vừa dễ kiểm tra
-Cọc nối đất làm bằng thép ống đờng kính khoảng 3-5cm hoặc thép góc (thép chữvê) dài 2,5-3m đợc đóng thẳng đứng xuông đất sâu khoảng 0,5-1m., điện trở hệ thống tiếp
đất nhỏ từ 3-4
+Tác dụng bảo vệ: Giả sử do h hỏng
lớp cách điện để truyền điện ra vỏ Khi đó,
dòng điện sẽ truyền xuống đất qua hệ thống
tiếp đất Nếu có ngời vô tình chạm vào vỏ
thiết bị, do điện trở thân ngời lớn hơn rất nhiều
lần so với điện trở của hệ thống tiếp
đất nên dòng điện qua ngời sẽ rất nhỏ do đó
không gây nguy hiểm cho ngời sử dụng
* Ph ơng pháp nối trung hoà :
+ Cách thực hiện:
- Dùng dây dẫn thật tốt, một đầu bắt bulông thật chặt vào vỏ kim loại của thiết bị,
đầu kia nối vào dây trung tính của mạng điện
+ Tác dụng bảo vệ: Giả sử do h hỏng
lớp cách điện để truyền điện ra vỏ
Thì dòng điện từ dây pha qua cầu chì, qua
dây nối trung hoà tạo thành một mạch kín
có điện trở rất nhỏ,dòng điện tăng đột ngột
Trang 3không gây nguy hiểm cho ngời sử dụng.
Câu 7 : Nêu cách giải thoát nạn nhân khỏi dòng điện.
a) Đối với điện cao áp
- Nhất thiết phải thông báo khẩn trơng cho trạm điện và chi nhánh điện cắt điện từcầu dao trớc, sau đó mới đến gần nạn nhân sơ cứu
b) Đối với điện hạ áp
* Tình huống nạn nhân đứng dới đất tay chạm vào vật mang điện:
+ Nhanh chóng cắt dây điện nơi gần nhất: cắt cầu dao, gỡ cầu, chì rút phích điện…nh…nh + Nếu không cắt đợc thì dùng dao có cán gỗ khô chặt đứt dây điện
+ Nếu không dùng áo khô lót tay nắm tóc, tay, chân nạn nhân lôi ra ngoài
* Tình huống ngời bị nạn ở trên cao bị điện giật:
+ Nhanh chóng cắt điện nhng trớc đó phải có ngời đón nạn nhân ở dới
* Dây điện đứt rơi vào ngời bị nạn:
+ Đứng trên ván gỗ khô dùng sào tre khô gạt dây điện ra khỏi ngời nạn nhân
+ Đứng trên ván gỗ khô lót tay bằng vải khô kéo nạn nhân ra khỏi chỗ dây điện
+ Đoản mạch đờng dây bằng cách dùng một dây điện trần mềm hai đầu buộc hai vậtnặng rồi ném lên cho vắt qua hai dây dẫn điện trên cột để gây nổ cầu chì đầu nguồn
Chú ý:
-Đối với điện áp cao nhất thiết phải cắt điện
-Không chạm hoặc mất thăng bằng ngã vào phần dẫn điện
-Không nắm vào ngời nạn nhân bằng tay không, không tiếp xúc với cơ thể trần của nạnnhân
Câu 8 : Nêu cách sơ cứu nạn nhân khi bị điện giật.
để đờm tự chảy ra ngoài
- Hô hấp nhân tạo: Sử dụng một trong số các phơng pháp hô hấp nhân tạo để hô hấpnhân tạo
Làm hô hấp nhân tạo: có 3 phơng pháp
* Một ngời cứu:
- Đặt nạn nhân nằm sấp, đầu nghiêng 1 bên, cậy miệng, kéo lỡi để họng nạn nhân mở
- Ngời cứu quỳ gối 2 bên đùi nạn nhân, đặt 2 lòng bàn tay vào 2 mạng sờn, ngón cái trênlng
- Đẩy hơi ra: nhô ngời về phía trớc, ấn xuống lng nạn nhân, bóp các ngón tay vào xơng sờn cụt
Trang 4- Hút khí vào: nới tay, ngả ngời sau, hơi nhấc lng nạn nhân.
* Hai ngời cứu:
- Đặt nạn nhân nằm ngửa, lng kê cao
- Một ngời ngồi bên cạnh kéo lỡi, mở miệng nạn nhân
- Một ngời quỳ ở đầu nạn nhân, 2 tay nắm chỗ khuỷ tay gập và ép nhẹ bên lồng ngực (đẩy khí), rồi kéo 2 tay duỗi vơn lên đầu nạn nhân (hút khí vào)
* Hà hơi thổi ngạt: Phơng pháp này có hiệu quả cứu sống cao và chỉ cần một ngời cứu,…nh
Cần chú ý: Sau khi nạn nhân thở đợc cần đa nạn nhân đi bệnh viện để tiếp tục điều trị
và phục hồi các chức năng khác
Câu 9: Làm thế nào để đảm bảo an toàn điện trong khi sửa chữa và lắp đặt điện?
- Khi sửa chữa và lắp đặt điện phải cắt điện và treo biển báo
- Trong khi sửa chữa và lắp đặt điện phải sử dụng các dụng cụ và các thiết bị đúng tiêuchuẩn an toàn điện
- Khi sửa chữa và lắp đặt điện phải tuân theo quy tắc an toàn lao động
Câu 10: Nêu cấu tạo của dây dẫn điện,dây cáp điện và nêu sự giống nhau và khác nhau của chúng?
+ Vỏ càch điện làm bằng chất dẻo, cao su, nhựa PVC…nh
+ Vỏ bảo vệ cơ học: cao su, kim loại…nh…nh
+ Lõi dây cáp điện to hơn, nhiều sợi hơn lõi dây dẫn điện
+ Dây cáp điện có nhiều lõi hơn dây dẫn điện
+ Dây cáp điện có vỏ cách điện và vỏ bảo vệ nhiều lớp hơn dây dẫn điện
Câu11: Nêu cách phân loại dây dẫn điện, dây cáp điện?
a) Dây dẫn điện
- Theo vỏ bảo vệ có loại dây trần và dây bọc cách điện
- Theo lõi có dây 1 lõi, 2 lõi, 3 lõi
+ Theo số sợi của lõi có loại dây lõi 1sợi và lõi nhiều sợi
b) Dây cáp điện
Trang 5- Có loại dây cáp trần và dây cáp có vỏ bọc cách điện
- Có loại dây 1 lõi và dây nhiều lõi
- Dây có vỏ bảo vệ cơ học và không có vỏ bảo vệ cơ học
Câu12: Thế nào là vật liệu cách điện? Nêu các yêu cầu của vật liệu cách điện và nêu một số vật liệu cách điện dùng trong mạng điện sinh hoạt.
- Vật liệu cách điện là vật liệu không cho dòng điện chạy qua
- Vật liêụ cách điện phải đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Đảm bảo không cho dòng điện chạy qua
+ Độ cách điện cao
+ Chịu nhiệt tốt
+ Độ bền cơ học cao
- Công dụng :
+ Dùng để cách li phần tử mang điện và phần tử không mang điện
- Một số vật liệu cách điện thờng dùng trong mạng điên sinh hoạt nh : nhựa, sứ, gỗ khô,giấy
Câu 13: Trình bày quy trình chung nối dây dẫn điện ?
Câu 14 Trình bày các loại mối nối dây dẫn điện và các yêu cầu của mối nối?
+ Các loại mối nối: gồm có mối nối thẳng (nối tiếp), mối nối phân nhánh (nối rẽ), mối
nối dùng phụ kiện (hộp nối dây, bu lông, )
+ Yêu cầu đối với mối nối dây dẫn:
- Dẫn điện tốt: mặt tiếp xúc sạch, diện tích tiếp xúc đủ lớn, mối nối chặt, các vít
phải bắt chặt, hàn thiếc phải ngấu
- Có độ bền cơ học cao: chịu đợc lực kéo, rung, chuyển mạnh
- An toàn điện: mối nối đợc cách điện tốt bằng ống ghen hoặc băng cách điện
- Đảm bảo về mặt mĩ thuật: mối nối phải gọn và đẹp
+ Các chú ý để đảm bảo các yêu cầu của mối nối dây dẫn điện
- Phải cạo sạch lõi dây trớc khi nối, khi nối phải vặn xoắn các vòng theo thứ tự đều vàchắc
- Vặn chặt các ốc vít khi nối dây dùng phụ kiện, nếu hàn thiếc phải ngấu
- Sau khi nối phải bọc cách điện mối nối bằng băng cách điện hoặc ống ghen
Câu 15: Trình bày đặc điểm của mạng điện sinh hoạt ?
+ Khái niệm: Mạng điện sinh hoạt là mạng điện tiêu thụ có hiệu điện thế thấp, nhận điện
từ mạng điện phân phối để cung cấp cho các thiết bị và đồ dùng điện
+ Đặc điểm:
- Mạng điện sinh hoạt bao gồm mạch chính (đờng dây chính) và mạch nhánh (đờng dây nhánh).Trị số điện áp pha định mức là 127Vvà 220V
- Mạch chính gồm 1 dây pha (dây nóng) và một dây trung hòa (dây lạnh), giữ vai trò là
mạch cung cấp, đợc đặt trên cao sát trần nhà
- Mạch nhánh đợc rẽ từ đờng dây chính đến các thiết bị và đồ dùng điện, các mạchnhánh đợc mắc song song với nhau
- Trên các mạch nhánh có các thiết bị đóng cắt và bảo vệ riêng nh: cầu dao, cầu chì,công tắc, , các thiết bị này đợc lắp trên bảng điện
- Mạng điện sinh hoạt còn có các thiết bị đo lờng, điều khiển, bảo vệ nh công tơ điện,
áptômát, cầu dao, cầu chì, công tắc, , và các vật cách điện nh pulisứ, ống nhựa, bảng
điện,
Cách điện mối nối
Làm sạch
Bóc vỏ
cách điện
Trang 6Câu16 : Hãy mô tả mạng điện trong nhà em?
- Có nhiều thiết bị điện: Thiết bị đóng cắt , thiết bị bảo vệ và thiết bị lấy điện có số lệu kĩthuật phù hợp , điện áp định mức của các thiết bị này có thể lớn hơn điện áp định mức củamạng điện
Về yêu cầu
- Đảm bảo cung cấp đủ điện cho đồ dùng điện
- Đảm bảo an toàn cho ngời và ngôi nhà
- Sử dụng thuận tiện, chắc, đẹp
- Dễ dàng kiểm tra và sửa chữa
Về cấu tạo:
- Công tơ điện
- Dây dẫn điện: Gồm mạch chính và mạch nhánh, Mạch chính giữ vai trò là mạch cung cấp,Mạch nhánh rẽ từ đờng dây chính, đợc mắc song song để có thể điều khiển độc lập và làmạch phân phối điện tới các đồ dùng điện
- Các thiết bị đóng, cắt, bảo vệ và lấy điện
- Bảng điện
- Các đồ dùng điện: Các loại quạt điện, các loại đèn điện, ti vi, nồi cơm điện…nh
Câu17 : Nêu các b ớc nối thẳng hai dây dẫn điện?
a) Nối 2dây dẫn lõi một sợi
- B1: Bóc vỏ cách điện khoảng 5-8cm
- B2: Làm sạch lõi (dùng dao hoặc giấy ráp)
- B3: Uốn gập lõi (để đủ quấn 5-6vòng)
- B4: Vặn xoắn: vặn xoắn từ lõi dây này lên lõi dây kia
- B5: Xiết chặt: dùng kìm xiến chặt các vòng dây
- B6: Kiểm tra và quấn băng cách điện mối nối
b) Nối hai dây dẫn nhiều sợi
- B1: Bóc vỏ cách điện khoảng10 cm
- B2: Làm sạch lõi (dùng dao hoặc giấy ráp)
- B3: Lồng lõi và đan xen lõi (xoắn đều 2 lõi đan xen lồng vào nhau)
- B4: Vặn xoắn lần lợt, quấn và miết đều sợi lõi này lên lõi kia 3-5vòng
- B5: Quấn băng cách điện và kiểm tra sản phẩm
Câu18 : Nêu các bớc nối phân nhánh 2 dây dẫn điện?
a) Lối dây lõi 1sợi
- B1: Bóc vỏ cách điện dây chính bóc 2cm, dây phụ 3-5cm
- B2: Làm sạnh lõi (dùng dao hoặc giấy ráp)
- B3: Đặn dây chính và dây nhánh vuông góc với nhau
- B4: Dùng tay quấn dây nhánh lên dây chính
- B5: Dùng kìm xoắn tiếp 7 vòng cắt bỏ phần thừa
- B6: Quấn băng cách điện và kiểm tra mối nối
Trang 7b) Dây lõi nhiều sợi
- B1: Bóc vỏng cách điện
- B2: Làm sạch lõi (dùng dao hoặc giấy ráp)
- B3: Chia dây nhánh làm 2 phần ôm dây chính
- B4: Quấn hai phần của dây nhánh ngợc nhau về hai phía dây chính 3-5 vòng và cắt bỏphần thừa
- B5: Quấn băng cách điện, kiểm tra mối nối
Câu19: Thế nào là lắp đặt mạng điện kiểu nổi và kiểu ngầm? Nêu các bớc tiến hành lắp đặt dây dẫn và thiết bị kiểu nổi, kiểu ngầm?So sánh u nhợc điểm của hai kiểu lắp
+ Vạch dấu điểm đặt các thiết bị điện
+ Vạch dấu đờng đi dây
B2: Lắp đặt
+ Lắp đặt bảng điện và thiết bị điện, cố định các đờng đi dây trên tờng
+ Đặt dây theo đờng ống và lắp lại
+ Đục tờng đi dây, đặt dây vào đờng đi dây và cố định dây
+ Lắp bảng điện và các phụ kiện, thiết bị điện
*Ưu nh ợc điểm của haikiểu lắp đặt :
Trang 8+Ưu điểm:
Lắp đặt kiểu nổi Lắp đặt kiểu ngầm
- Dễ thực hiện và dễ tiến hành sửa chữa -Có tính thẩm mĩ và độ an toàn cao khi mạng điện xảy ra sự cố
+Nhợc điểm:
Lắp dặt kiểu ngầm khó thực hiện và khó sửa chữa khi mạch điện xảy ra sự cố
Câu 20: Trình bày yêu cầu kĩ thuật (công nghệ) khi tiến hành hai kiểu lắp đặt mạng
điện nói trên:
* Khi lắp đặt kiểu nổi:
- Đờng dây phải song song với các vật kiến trúc, cao hơn mặt đất 2,5m trở nên và cách cácvật kiến trúc không nhỏ hơn 10cm
- Bảng điện đợc đặt cách mặt đất tối thiểu từ 1,3-1,5m
- Khi dây dẫn đổi hớng hoặc giao nhau phải tăng thêm puli hoặc ống sứ
-Đờng dây dẫn đi xuyên qua tờng hoặc trần nhà phải luồn dây qua ống sứ, mỗi ống chỉ đợcluồn một dây, hai đầu ống phải nhô ra khỏi tờng 10mm
-Tại các điểm ngoặt và rẽ nhánh của dây dẫn phải bắt thêm puli, sứ kẹp ở bên trong
*Khi lắp đặt kiểu ngầm:
-Phải phù hợp với môi trờng xung quanh: tiến hành trong điều kiện môi trờng khô ráo
-Số dây hoặc tiết diện dây dẫn phải dự tính tới việc tăng thêm nhu cầu tiêu thụ điện sau nàynhng không đợc vợt qua 40% tiết diện ống
- Bên trong ống luồn dây phải sạch
- Không luồn dây có dòng điện một chiều và xoay chiều vào chung một ống
Câu 21: Thế nào là sự cố quá tải ? Tác hại của nó? Muốn đề phòng quá tải ngời ta phải làm gì?
+ Quá tải là trờng hợp dòng điện sử dụng lâu dài của mạch điện vợt quá trị số cho phépcủa dây dẫn hoặc các thiết bị điện của mạch điện Khi quá tải, dây dẫn, thiết bị điện nóngquá mức làm chẩy lớp cách điện, cháy xém các đầu tiếp xúc có thể gây ngắn mạch dẫn đếnhỏa hoạn
+ Để đề phòng quá tải cần thực hiện:
- Chọn thiết bị điện đúng với điện áp, dòng điện định mức của mạng điện
- Phải chọn tiết diện dây chảy cầu chì đúng cỡ để có tác dụng bảo vệ quá tải ngoài chứcnăng bảo vệ khi ngắn mạch
- Thờng xuyên kiểm tra nhiệt độ các phần tử mang điện bằng cách sờ vào vỏ cách điệncủa chúng Khi phát hiện nóng quá mức cần xử lý kịp thời
Câu 22: Thế nào là sự cố đứt mạch ? Nguyên nhân và cách khắc phục ?
+ Sự cố đứt mạch là hiện tợng mạch điện bị ngắt ở một vị trí nào đó làm ngng quá trìnhcung cấp điện cho các đồ dùng điện ở một nhánh hoặc toàn bộ mạch điện
* Nguyên nhân:
- Nổ cầu chì
- Mối nối tiếp xúc xấu
- Tuột đầu dây khỏi cực bắt dây
- Đứt phần lõi dây dẫn điện
* Cách khắc phục : Thông thờng dùng bút thử điện để kiểm tra
- Kiểm tra dây pha, nếu bóng bút thử điện báo không có điện thì có khả năng nổ cầu chìhoặc đứt phần lõi dây pha Ta kiểm tra lần lợt từ cầu chì nhánh đến cầu chì chính, nếu cầuchì chính vẫn không có điện thì khả năng sự cố xảy ra ở mạch công tơ hoặc cầu chì cá
(Chú ý xem nguồn đang cung cấp điện hay đã bị cắt điện).
- Kiểm tra dây pha có điện thì ta chuyển sang kiểm tra dây trung tính Nếu bóng bút thử
điện sáng thì đứt phần lõi dây trung tính
Trang 9- Cũng có trờng hợp bóng bút thử điện sáng nhng dòng điện của mạch không có, trờnghợp này có thể có thể do tiếp xúc xấu nên điện trở tiếp xúc lớn, cần phải kiểm tra các mốinối và nối lại các mối nối lỏng.
- Nếu đứt mạch do nổ cầu chì thì trớc khi thay dây chảy mới, cần xác định nguyên nhân
nổ cầu chì do quá tải hay do ngắn mạch
Câu 23: Thế nào là sự cố ngắn mạch ? Tác hại của nó? Nêu cách khắc phục?
+ Sự cố ngắn mạch (hay còn gọi là chập mạch) xảy ra do hỏng cách điện giữa hai phần
mang điện (dây pha và dây trung tính).
+ Khi ngắn mạch, dòng điện tăng cao đột ngột làm nổ cầu chì Nếu chọn cỡ dây chảy cầuchì lớn, dòng điện ngắn mạch tồn tại lâu sẽ làm cháy bộ phận cách điện Đó là dấu hiệu dễnhận biết của hiện tợng ngắn mạch Dựa vào dấu hiệu đó ta dễ dàng tìm ra điểm ngắn
mạch Cũng có thể kiểm tra điểm ngắn mạch bằng đồng hồ vạn năng (đo điện trở cách điện giữa hai dây dẫn).
+ Sau khi xác định đợc điểm ngắn mạch, tìm nguyên nhân gây ngắn mạch ta sẽ đa racách sử lý thích hợp
Câu 24: Thế nào là sự cố rò điện ?Nguyên nhân vì sao?Cách khắc phục nh thế
- Rò điện do ẩm lớp cách điện thì cách khắc phục tốt nhất là sấy thiết bị
- Trờng hợp rò điện do hỏng lớp cách điện thì phải thay lớp cách điện
- Trờng hợp rò điện do phần tử mang điện chạm vỏ thì phải tìm ra điểm chạm vỏ để cócách khắc phục hợp lý
Câu 25: Trên công tắc (cầu dao, cầu chì, ổ điện, ) có ghi: 220V – 6A Các số liệu đó có ý nghĩa gì ? Nêu quy trình lắp đặt mạch điện?
Các số liệu : 220V – 6A chính là giá trị điện áp định mức và c ờng độ dòng điện địnhmức của công tắc (cầu dao, cầu chì, ổ điện, ) Các giá trị trên có nghĩa là chỉ đợc phép sửdụng công tắc (cầu dao, cầu chì, ổ điện, ) đó với giá trị điện áp và cờng độ dòng điện thực
tế nhỏ hơn hoặc bằng gia trị định mức đã ghi trên vỏ Có nh vậy mới đảm bảo an toàn vàbền lâu cho các thiết bị điện và mạng điện
Quy trình lắp đặt mạch điện là:
Câu 26: Phát biểu định nghĩa, nêu công dụng, phân loại của máy biến áp 1 pha?
Định nghĩa: - Máy biến áp là thiết bị điện từ tĩnh làm việc theo nguyên lí cảm ứng điện
từ dùng để biến đổi điện áp của dòng điện xoay chiều mà vẫn giữ nguyên tần số
Công dụng:
+ Máy biến áp dùng trong gia đình: Dùng để giữ điện áp thứ cấp phù hợp với các
đồ dùng điện khi điện áp sơ cấp thay đổi
+ Máy biến áp dùng trong truyền tải và phân phối điện năng: Dùng máy biến áptăng áp ở hai đầu đờng dây truyền tải để giảm công suất điện hao phí và máy hạ áp ở cuối
đờng dây tải điện để điều chỉnh điện áp phù hợp với các thiết bị điện
+ Máy biến áp dùng trong các thiết bị vô tuyến điện: thực hiện chức năng ghép nốitín hiệu giữa các tầng hoặc khuếch đại trong các bộ lọc
Vạch dấu
vị trí lắp
đặt thiết
bị điện và dây dẫn
Khoan lỗ lắp đặt các thiết
bị điện và dây dẫn
Lắp đặt thiết bị
điện và dây dẫn
Kiểm tra mạch điện theo yêu cầu
Vận hành thử
Vẽ sơ đồ
lắp đặt
Trang 10+ Máy biến áp dùng trong sản xuất: dùng để hàn hoặc điện phân…nh…nh…nh
Phân loại : + Gồm máy biến áp tăng áp
+ Máy biến áp giảm áp
* Theo công dụng máy biến áp gồm những loại sau:
+ Máy biến áp điện lực: dùng trong truyền tải và phân phối điện năng
+ Máy biến áp điều chỉnh loại công suất nhỏ có khả năng điều chỉnh để giữ điện
áp thứ cấp phù hợp với các đồ dùng điện khi điện áp sơ cấp thay đổi đợc dùng phổ biếntrong các gia đình
+ Máy biến áp công suất nhỏ dùng cho các thiết bị đóng cắt, các thiết bị điện tử + Các máy biến áp đặc biệt:
- Máy biến áp đo lờng nh máy biến áp dòng hoặc máy biến áp đo lờng
- Máy biến áp làm nguồn cho lò luyện kim hoặc dùng chỉnh lu, điện phân
- Máy biến áp hàn điện
- Máy biến áp dùng để thí nghiệm
* Theo số pha của dòng điện đợc biến đổi, ngời ta chia ra máy biến áp một pha vàmáy biến áp ba pha
* Theo vật liệu làm lõi, ngời ta chia ra máy biến áp lõi thép và máy biến áp lõikhông khí
* Theo phơng pháp làm , ngời ta chia ra máy biến áp làm mát bằng không khí vàmáy biến áp làm mát bằng dầu
Câu27: Trên máy biến áp ghi các số liệu định mức nào?
Trên máy biến áp thờng ghi các số liệu định mức sau:
+ Công suất định mức ( Sđm ): là công suất toàn phần đa ra ở đầu dây quấn thứ cấp,
đơn vị là vôn_ampe ( V.A ) hoặc kilô vôn_ampe (kVA)
+ Điện áp sơ cấp định mức (U1đm ): là điện áp ở hai đầu dây quấn sơ cấp, đơn vị làvôn (V) hoặc kilô vôn (kV)
Dòng điện sơ cấp định mức ( I1đm ): là dòng điện chạy trong dây quấn sơ cấpứng với điện áp sơ cấp định mức, đơn vị là ampe (A) hoặc kilô ampe (kA)
+ Điện áp thứ cấp định mức ( U2đm ): là điện áp ở hai đầu dây quấn thứ cấp, đơn vị
Khi máy biến áp làm việc thì không đợc phép vợt quá các số liệu định mức trên
Câu 28 Nêu cấu tạo của máy biến áp 1 pha?
Trang 11*Máy biến áp gồm ba bộ phận chính là: bộ phận dẫn từ ( lõi thép), bộ phận dẫn điện(dây quấn), vỏ máy Ngoài ra còn có: phần cách điện, đồng hồ đo, bộ phận điều chỉnh, đènbáo…nh…nh
Lõi thép : Đợc ghép từ nhiều lá thép kĩ thuật điện lại với nhau có nhiệm vụ làm mạchdẫn từ đồng thời làm khung cuốn dây
Bộ phận dẩn điện (dây quấn): Gồm có cuộn dây sơ cấp (đợc nối với nguồn) và thứ cấp( đợc nối với phụ tải ) Dây quấn đợc làm bằng dây đồng là loại dây mềm, có độ bền cơ họccao dẫn điện tốt Giữa các vòng dây và lớp dây đợc cách điện với nhau bằng sơn cách điện
và giấy cách điện Giữa các cuộn dây và lõi thép cũng đợc cách điện với nhau
Vỏ máy: Thờng đợc làm bằng kim loại để bảo vệ máy Trên vỏ có gắn 1số các thiết bịnh: vôn kế, ampe kế, đèn báo, áp tô mát…nh
Vật liệu cách điện: Dùng để cách điện giữa các vòng dây với nhau, giữa các cuộn dây
và lõi thép
Vật liệu cách điện thờng dùng là giấy cách điện, sơn cách điện, nhựa,…nh
Câu29: Trình bày nguyên lí làm việc của máy biến áp 1 pha Giải thích tại sao hai dây quấn sơ cấp và dây quấn thứ cấp không nối điện với nhau mà năng lợng điện vẫn tryền đợc từ dây quấn sơ cấp sang dây quấn thứ cấp?
a) Hiện t ợng cảm ứng điện từ
Nếu cho một dòng điện biến đổi đi qua cuộn dây thứ nhất nó sinh ra một từ tr ờng biến
đổi Nếu đặt một cuộn dây thứ hai trong từ trờng của cuộn dây thứ nhất thì ở cuộn dây thứhai sẽ sinh ra một dòng điện cảm ứng biến đổi tơng tự nh dòng điện sinh ra nó Hiện tợngnày gọi là hiện tợng cảm ứng điện từ
a) Nguyên lí làm việc:
Khi nối dây cuốn sơ cấp có N1 vòng dây vào nguồn điện xoay chiều có điện áp U1 , dòng
điện I1 chạy trong cuộn sơ cấp sinh ra trong lõi thép từ thông biến thiên Do mạch từ khépkín nên từ thông này móc vòng sang cuộn thứ cấp sinh ra súât điện động cảm ứng tỉ lệ với
số vòng dây N2 (E2~N2), đồng thời từ thông đó sinh ra trong cuộn sơ cấp một sức điện động
tự cảm E1 tỉ lệ với số vòng dây N1(E1~N1)
Nếu bỏ qua tổn thất điện áp thì ta có:
+ U1/U2= E1/E2 = N1/N2 = k
Nếu k<1: Thì máy biến áp là máy tăng áp
Nếu k>1: Thì máy biến áp là máy giảm áp
+ U1/U2 = I2/I1 = k
Cuộn sơ cấp Cuộn thứ cấp
U2U1
Trang 12Giải thích:
Khi cho dòng điện xoay chiều chạy trong dây quấn sơ cấp nó sẽ sinh ra một từ ờng biến thiên Do hai dây quấn cùnng đặt trên lõi thép nên từ trờng biến thiên này sẽxuyên qua tiết diện của dây quấn thứ cấp và sinh ra một suất điện động cảm ứng Suất điện
tr-động cảm ứng này cũng sinh ra trong dây quấn thứ cấp một dòng điện
Câu 30: Thế nào là máy biến áp kiểu cảm ứng và máy biến áp kiểu tự ngẫu? Hai loại máy biến áp này có những u nhợc điểm gì?
+Ưu: Do hai dây quấn đợc đặt cách điện với nhau nên an toàn
+Nhợc: Chế tạo tốn kém vật liệu và tổn hao công suất nhiều hơn so với máy biến áp tự ngẫu
có cùng công suất
- Máy biến áp tự ngẫu:
+Ưu: Do hai dây quấn đợc nối điện với nhau nên tiết kiệm đợc vật liệu và tổn hao công suấtnhỏ hơn so với máy biến áp cảm ứng có cùng công suất
+Nhợc: Do hai dây quấn đợc nối điện với nhau nên ít an toàn
Câu 31: Trình bày những h hỏng thông thờng của máy biến áp, Cách sửa chữa ?
+ H hỏng do chế tạo:
- Dây quấn bị đứt hoặc sai số vòng
- Ngắn mạch (chập) giữa các vòng dây hoặc giữa các lớp dây do bị hỏng lớp tráng emay
hay lớp sợi bọc cách điện bị bong ra
- Cách điện không tốt giữa các cuộn dây với nhau hoặc giữa cuộn dây với vỏ do lớpcách điện không dầy hoặc do chất cách điện kém chất lợng
+ H hỏng do sử dụng, cách sử lý:
- Nổ cầu chì do quá tải hay chập mạch: Cần phải giảm phụ tải hoặc tìm ra chỗ chập để
xử lý trớc khi thay dây chảy
- Mất điện vào máy do mối nối bị ôxi hóa nên tiếp xúc kém hoặc đứt dây: Cần phảikiểm tra các chỗ tiếp xúc của mối nối, phích điện, các núm chuyển mạch, Nếu công tắc
điều khiển tiếp xúc kém, cần sửa lò xo, làm sạch tiếp điểm hoặc thay thế nếu cần Nếuphích điện lỏng thì xiết lại hoặc thay mới
- Hiện tợng rò điện ra vỏ máy thờng là bị ẩm, ta cần xử lý bằng cách sấy Nếu rò điện docác đầu dây chạm vỏ hoặc lõi thép thì cần bọc cách điện các đầu dây, thay lớp cách điệnvới lõi thép
- Máy làm việc nhng kêu to: Do các lá thép ép không chặt, cần tháo máy ép chặt lại cáclá thép
- Máy nóng và cháy: Do chập mạch hoặc do quá tải, cần quấn lại cuộn dây bị cháy vàgiảm tải tiêu thụ
Câu 32: Hãy nêu những chú ý khi sử dụng máy biến áp?
Để cho máy biến áp làm việc đảm bảo và bền thì khi sử dụng cần chú ý những điều sau:
- Điện áp nguồn đa vào máy biến áp không đợc lớn hơn điện áp sơ cấp định mức Khi
đóng điện cần lu ý nấc đặt của chuyển mạch
- Công suất tiêu thụ của phụ tải không đợc lớn hơn công suất định mức của máy biến
áp Ngoài ra khi điện áp nguồn giảm quá thấp máy dễ bị quá tải, nếu thấy máy nóng phảigiảm bớt phụ tải