Do phụ thuộc vào độ chiếu sáng của mặt trời lên bề mặt đất nên trong 1 ngày nhiệt độ không khí luôn thay đổi theo thời gian.. Để tính nhiệt độ không khí thì người ta nhiệt độ trung b[r]
Trang 1Ngày soạn: TIẾT 22
Ngày dạy :
Bài 18 : THỜI TIẾT KHÍ HẬU VÀ NHIỆT ĐỘ KHÔNG KHÍ
I- Mục tiêu bài học:
1-Kiến thức :
-Học sinh nắm được 2 khái niệm : thời tiết và khí hậu
-Hiểu nhiệt độ không khí là gì ? Nguyên nhân làm cho mổi nơi có nhiệt độ không khí khác nhau
-Biết cách đo nhiệt độ không khí , tính nhiệt độ trung bình ngày , tháng , năm 2-Kỹ năng :
Biết cách đo nhiệt độ và tính nhiệt độ trung bình
- Tư duy: Thu thập và xử lí thông tin
- Giao tiếp: phản hồi, lắng nghe
- Làm chủ bản thân
3- Thái độ :
- Có thái độ đúng khi học địa lí
- Giáo dục cho học sinh ý thức trách nhiệm, đoàn kết, hợp tác trong bảo vệ môi trường xung quanh bằng những việc làm cụ thể hàng ngày
4 Những năng lực hướng tới:
- Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sử dụng bản đồ, sử dụng số liệu thống kê, sử dụng hình ảnh, năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ
II-Đ ồ dùng dạy học :
1, Giáo viên :
-Bản đồ khí hậu thế giới (Hay bản đồ nhiệt độ tháng 1 và tháng 7 thế giới )
- Các hình vẽ 48 49 phóng to từ SGK
2- Học sinh : Sách giáo khoa, vở ghi
III.Phương pháp dạy học
Phương pháp trực quan, thảo luận nhóm, động não, đàm thoại, giải quyết vấn đề
IV.Hoạt động trên lớp :
1, Ổn định tổ chức:1p
2-Kiểm tra15 p:
Câu hỏi :
Lóp vỏ khí có cấu tạo như thế nào ? tầng nào của lớp vỏ khí có ảnh hưởng nhiều nhất đến hoạt động sống của chúng ta?
Đáp án :
* Cấu tạo của lớp vỏ khí :
-Lớp vỏ khí được chia thành 3 tầng:
Trang 2+ Tầng đối lưu:
.Nằm sát mặt đất, tới độ cao khoảng 16 km; tầng này tậo trung tới 90% không khí Không khí chuyển động theo chiều thẳng đứng
Nhiệt độ giảm dần khi lên cao ( trung bình cứ lên cao 100m nhiệt độ giảm 0.6 độ c)
Là nơi sinh ra tất các hiện tượng khí tượng: mây, mưa, sấm chớp
+ Tầng bình lưu:
Nằm trên tầng đối lưu độ cao khoảng 80 km
Có lớp ozôn, lớp này có tác dụng ngăn cản những tia bức xạ có hại cho sinh vật
và con người
Các tầng cao: không khí của tầng này cực loãng
* Tầng đối lưu ảnh hưởng nhiều đến đời sống của con người chúng ta
3-Vào bài mới :
Hoạt động giáo viên học sinh
Hoạt động 1 : Thời tiết và khí hậu
1 Mục tiêu: Học sinh nắm được 2 khái niệm :
thời tiết và khí hậu
2 Phương pháp: động não, đàm thoại, giải quyết
vấn đề
3.Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ
4 Hình thức tổ chức: Dạy học phân hóa
5 Thời gian: 4p
6 Cách thức tiến hành
GV:
? Hàng ngày trong chương trình truyền hình , sau
chương trình thời sự làphần dự báo thời tiết , nội
dung phần này nói gì ?
? Thực tế cuộc sống cho ta thấy thời tiết giữa các
ngày có giống nhau không ?
? Thời tiết là gì ?
? Tại địa phương của em thời tiết trong năm có
mấy mùa? Đó là mùa nào,trong thời gian nào ? Ở
những năm trước các mùa có xuất hiện vào thời
gian này không?
GV giảng giải hiện tượnglập đi lập lại các kiểu
thời tiết trong thời gian dài ở 1 địa phương thì
gọi là khí hậu
………
………
Nội dung : I- Thời tiết và khí hậu
-Thời tiết : là sự biểu hiện của các hiện tượng khí tượng
ở 1 địa phương , trong một thời gian ngắn
-Khí hậu :là sự lặp đi lặp lại của tình hinh thời tiết ở 1 địa phương trong nhiều năm
Trang 3Hoạt động 2 : Nhiệt độ không khí
1 Mục tiêu:
- Hiểu nhiệt độ không khí là gì
-Biết cách đo nhiệt độ không khí , tính nhiệt độ
trung bình ngày , tháng , năm
2 Phương pháp: động não, đàm thoại, giải quyết
vấn đề
3.Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ
4 Hình thức tổ chức: Dạy học phân hóa
5 Thời gian: 10p
6 Cách thức tiến hành
? Em hãy cho biết nhiệt độ không khí vào ban
ngày và đêm ? Giải thích tại sao ?
GV giảng giải : nguồn năng lượng tạo nhiệt cho
không khí là năng lượng mặt trời : ban ngày ánh
sáng mặt trời chiếu xuống mặt đất làm mặt đất
nóng lên ,nhiệt độ mặt đất tỏa vào lớp khí quyển
tiếp xúc mặt đất làm cho lớp khí này nóng
theo Do đó mà trong ngày thời gian chiếu sáng
mặt trời mạnh nhất là 12 giờ nhưng thời gian
không khí nóng nhất trong ngày lại là 13 giờ
Do phụ thuộc vào độ chiếu sáng của mặt trời lên
bề mặt đất nên trong 1 ngày nhiệt độ không khí
luôn thay đổi theo thời gian Để tính nhiệt độ
không khí thì người ta nhiệt độ trung bình của
không khí trong 1 ngày , 1 tháng , 1năm
( GV trình bày các công thức tính cho HS ghi )
? Tại sao khi đo nhiệt độ không khí, người ta
phải để nhiệt kế trong bóng râm và cách mặt đất
2 m?
- Để trong bóng râm thì nhiệt kế không bị phơi ra
ánh nắng mặt trời Khi đó thủy ngân trong nhiệt
kế không bị dãn nở mạnh do đó không là sai lệch
kết quả đo
- Phải để cách mặt đất 2m để tránh ảnh hưởng
của nhiệt độ mặt đất
………
………
Hoạt động 3 : Sự thay đổi nhiệt độ không khí
II- Nhiệt độ không khí và cách đo nhiệt độ không khí
- Nhiệt độ không khí : là độ nóng lạnh của không khí -Người ta đo nhiệt độ không khí bằng nhiệt kế , rồi tính ra nhiệt độ trung bình ngày, tháng, năm
* Cách tính:
- Nhiệt độ TB ngày= nhiệt
độ của ba lần đo cộng lại ( lúc 5h,
13h, 21h) chia cho 3
- Nhiệt độ tb tháng = cộng trị số nhiệt độ các ngày trong tháng rồi chi cho số ngày trong tháng
- Nhiệt độ tb năm = cộng trị
số tb Của nhiệt độ các tháng trong năm rồi chia cho 12
III - Sự thay đổi nhiệt độ
Trang 41 Mục tiêu: Nguyên nhân làm cho mổi nơi có
nhiệt độ không khí khác nhau
2 Phương pháp: động não, đàm thoại, giải quyết
vấn đề
3.Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ
4 Hình thức tổ chức: Dạy học phân hóa
5 Thời gian: 10p
6 Cách thức tiến hành
Nhiệt độ không khí không chỉ thay đổi theo thời
gian mà còn tay đổi theo không gian lãnh thổ
Yêu cầu quan sát bản đồ khí hậu thế giới chọn
trên cùng vĩ độ 2 địa điểm gần và xa biển yêu
cầu học sinh đọc và nhận xét về phân bố nhiệt
Câu hỏi phát huy tính tích cực : Quan sát hình 48
SGK nhận xét nhiệt độ 2 nơi và giải thích tại sao
cùng trên bề mặt lục địa mà 2 nơi này có nhiệt
độ khác nhau
Quan sát hình 49 SGK nhận xét sự phân bố nhiệt
theo vĩ độ Giải thích nguyên nhân sự phân bố
này ?
? Tại sao vùng cực lại lạnh , vùng xích đạo nóng
Giáo dục đạo đức:
Hiện nay trái đất chúng ta đang ngày càng nóng
dần đã có nhiều ảnh hưởng tiêu cực đối với đời
sống của con người Vậy bản thân em sẽ làm
những gì để góp phần làm giảm nhiệt độ không
khí ?
………
………
không khí
Các nhân tố ảnh hưởng đến
sự thay dổi nhiệt độ không khí:
-Gần hay xa biển -Thay đổi theo độ cao : lên cao 100m nhiệt độ giảm xuống 0.6oC
-Thay đổi theo vĩ độ : càng lên vĩ độ cao nhiệt độ càng lạnh dần
4 Kiểm tra đánh giá (4p)
-Thời tiết và khí hậu khác nhau như thế nào ?
- Sự thay đổi nhiệt độ không khí trên Trái đất phụ thuộc vào các yếu tố nào ?
5 Hướng dẫn học bài và làm bài ở nhà(1p)
- Làm các bài tập trong SGK và xem trước bài Khí áp và gió trên Trái Đất
- Chuẩn bị : có mấy loại gió trên Trái Đất ?
Nguyên nhân hình thành ?
V.Rút kinh nghiệm :
………
………
………