Qui dong mau thuc nhieu phan thuc

Chóc c¸c em ch¨m ngoan häc giái.[r]

chào mừng các em đến với môn toán

Đầy bổ ích và thú vị

Kiểm tra bài cũ

Cho hai phân thức 1

x  y và

1

x  y

Hãy dùng tính chất cơ bản của phân thức biến đổi chúng thành hai phân thức có cùng mẫu thức ?

Cách làm nh trên gọi là quy đồng mẫu thức nhiều phân thức

Vậy quy đồng mẫu thức nhiều phân thức là gì ?

Tiết 26 Quy đồng mẫu thức nhiều phân thức

1) Quy đồng mẫu thức là gì?

- Khái niệm: Quy đồng mẫu thức nhiều phân thức là biến đổi các phân thức đã cho

thành những phân thức mới có cùng mẫu thức và lần l ợt bằng các phân thức đã cho.

Ví dụ:

- Kí hiệu: MTC (mẫu thức chung)

1

1

x y

x y x y x y

x y

x y x y x y









MTC = ( x + y)( x - y)

? Để quy đồng mẫu thức nhiều phân thức ta phải tìm MTC

nh thế nào ?

BàI 4 Quy đồng mẫu thức nhiều phân thức

2) Tìm mẫu thức chung.

? Mẫu thức chung của các phân thức thoả mãn điều kiện gì ?

- MTC là một tích chia hết cho mẫu thức của mỗi phân thức

đã cho

?1( sgk) : Cho hai phân thức 22

6x yz và 5 3

4xy

Có thể chọn mẫu thức chung là 12x2y3z hoặc 24x3y4z hay

không ? Nếu đ ợc thì mẫu chung nào đơn giản hơn ?

Trả lời : Có thể chọn 12x2y3z hoặc 24x2y4z làm MTC vì cả hai tích đều chia hết cho mẫu thức của mỗi phân thức đã

cho MTC 12x2y3z là đơn giản hơn

? Vậy khi tìm MTC của các phân thức ta nên chọn MTC nh thế nào ?

Nhận xét : Khi tìm MTC của các phân thức ta nên chọn

MTC đơn giản nhất

? Quan sát các mẫu thức của các phân thức đã cho : 6x2yz và 4xy3 và MTC : 12x2y3z ta có thể mô tả cách tìm MTC trên bởi bảng sau

Nhân tử bằng số Luỹ thừa của x Luỹ thừa của y Luỹ thừa của z

Mẫu thức

6x2yz

Mẫu thức

4xy3

MTC

12x2y3z

6

4

z

y

x2

y3

x

12

Ví dụ : Tìm MTC của hai phân thức : 2 1 và

4 x  8 x  4 2

5

6x  6x

? Để quy đồng mẫu thức của hai phân thức trên em sẽ tìm MTC nh thế nào ?

? Hãy điền vào các ô trong bảng sau để tìm MTC của hai phân thức trên ?

Nhân tử bằng số Luỹ thừa của x

Luỹ thừa của (x - 1 ) Mẫu thức

4x2 - 8x + 4 =

Mẫu thức 6x2 - 6x =

MTC

4 4(x- 1)2

6 6x( x - 1)

12 BCNN ( 4,6)

12x( x - 1)2

x

x

( x - 1) (x - 1)2

( x - 1)2 Gợi ý : phân tích các mẫu thức thành nhân tử

*Nhận xét:

Khi quy đồng mẫu thức nhiều phân thức, muốn tìm MTC ta có thể làm nh sau :

1) Phân tích mẫu thức của các phân thức đã cho thành nhân tử 2) MTC cần tìm là một tích mà các nhân tử đ ợc chọn nh sau:

- Nhân tử bằng số của MTC là tích các nhân tử bằng số ở các

mẫu thức của các phân thức đã cho ( Nếu các nhân tử bằng

số ở các mẫu là những số nguyên d ơng thì nhân tử bằng số của MTC là BCNN của chúng )

- Với mỗi luỹ thừa của cùng một biểu thức có mặt trong các

mẫu thức, ta chọn luỹ thừa với số mũ cao nhất

3) Quy đồng mẫu thức :

Ví dụ : Quy đồng mẫu thức hai phân thức

2

1

4x  8x  4 và 25

6x  6x

? Nêu các b ớc để quy đồng mẫu số nhiều phân số ?

+ Tìm MC = ( BCNN của các mẫu) + Tìm thừa số phụ : Lấy MC chia cho từng mẫu

+ Quy đồng : nhân cả tử và mẫu của mỗi phân số với thừa số phụ t ơng ứng

T ơng tự nh vậy ta cũng có thể quy đồng đ ợc mẫu thức nhiều phân thức

Điền vào ô trống hoàn thành bài giải sau :

Phân thức

Phân tích mẫu thức

thành nhân tử

MTC

Nhân tử phụ

Quy đồng

2

1

5

6x  6x

4( x- 1) 2 6x( x- 1)

12x( x- 1) 2

2( x- 1)

3x

2

3

12 ( 1)

x

10( 1)

12 ( 1)

x

x x





Để quy đồng mẫu thức của hai phân thức

2

1

5

6x  6x

4x2 - 8x + 4 = 4( x- 1)2

6x2 - 6x = 6x( x- 1) MTC = 12x( x- 1)

2

12x( x - 1)2 : 6x( x - 1) = 2( x- 1)

- Ta có : 12x( x - 1)2 : 4( x -1)2 = 3x

3

3

3

2 ( )

x

x

x x

6 6 6 ( 1)

2( 1)

2( 1)

x

x

x x









Suy ra

? Hãy nêu các b ớc quy đồng mẫu thức nhiều phân thức ?

Nhận xét: Muốn quy đồng mẫu thức nhiều phân thức ta có thể làm nh sau:

- Phân tích các mẫu thức thành nhân tử rồi tìm MTC

-Tìm nhân tử phụ của mỗi mẫu thức

- Nhân cả tử và mẫu của mỗi phân thức với nhân tử phụ t

ơng ứng

? 2 ( sgk)

Quy đồng mẫu thức hai phân thức

2

3 5

2 x  10

Giải:

- Có x2 - 5x = x ( .) ; 2x - 10 = 2 ( - )

MTC = ( )

- Có 2x( - ) : x( - ) =

2x ( - ) : 2( - ) =

Suy ra ta có : 2 3 3 3.( )

5 ( ) ( .).( )

x  x x  x   5 5 5.( )

2x  10 2( ) 2( .).( ) 

?2/42: ( sgk)

Quy đồng mẫu thức hai phân thức

2

3 5

2 x  10

§¸p ¸n

-Cã x2 - 5x = x ( x - 5) ;

2x - 10 = 2 ( x - 5 )

MTC = 2x( x - 5) -Cã 2x( x - 5 ) : x( x - 5 ) = 2

2x ( x - 5) : 2( x - 5) = x

Suy ra ta cã :

2

2

x  x  x x  x x   x x 

x

x

x

? 3 ( sgk)

Quy đồng mẫu thức hai phân thức 2 3

5

10 2x





- Hãy phân tích các mẫu thức trên thành nhân tử ?

? Em có nhận xét gì về mẫu của hai phân thức trên ? Theo

em để tìm đ ợc MTC của hai phân thức trên dễ dàng hơn ta lên làm thế nào ?

Gợi ý : đổi dấu cả tử và mẫu của phân thức thứ hai rồi tìm MTC và quy đồng





Sau khi đổi dấu phân thức thứ hai em có nhận xét gì về bài toán trên ? Đó chính là bài toán nào ta đã làm ?

- Bài tập 14(b) ( sgk)

Quy đồng mẫu thức hai phân thức 43 5

15x y

và

4 2

11

12x y

Bài giải :

- MTC = 60x 4 y 5

4 2 4 2 3 4 5

x y  x y y  x y

-Vậy ta có :

- Bài tập 15(a) ( sgk)

Quy đồng mẫu thức hai phân thức

5

2 x  6

và

2

3 9

x 

Bµi gi¶i :

MTC = 2( x + 3)( x - 3)

2

9 ( 3)( 3).2 2( 3)( 3)

x   x  x   x  x 

-VËy ta cã :

- Ta cã : 2x + 6 = 2( x – 3)

x 2 - 9 = ( x + 3) ( x - 3)

Tæng kÕt

Chóc c¸c em ch¨m ngoan

häc giái