Tai nguyen rung Viet Nam

[r]

HI N TR NG VÀ V N Đ QU N LÝ, Ệ Ạ Ấ Ề Ả

Cán b gi ng d y: ThS Tr n Th Tuy t Thu ộ ả ạ ầ ị ế

Tr ườ ng Đ i h c Khoa h c T nhiên ạ ọ ọ ự

Khoa Môi tr ườ ng

21

20

R õng B¶o Léc

Rõng ® íc N¨m  C¨n ­

Rõng Trµm

A - Hi n tr ng tài nguyên r ng Vi t Nam ệ ạ ừ ệ

- Trong th i kì 1945 – 1975 m t kho ng 3 tri u ha, bình quân ờ ấ ả ệ

- V i t ng di n tích hi n nay thì bình quân m i có 0,14 ha/ ớ ổ ệ ệ ớ

ng ườ i Tr l ữ ượ ng g bình quân 9,8 m ỗ g / ng ỗ ườ i

• Trong 12 tri u ha r ng hi n có, r ng t nhiên ệ ừ ệ ừ ự chi m 81,5%, kho ng 10,2 tri u ha ế ả ệ

• R ng tr ng chi m 18,5%, kho ng 2,3 tri u ha ừ ồ ế ả ệ

28

1983 1993

29

ChÊt lîng rõng n¨m  1990 vµ 2000 ­

II Phân lo i r ng t nhiên theo ch c năng ạ ừ ự ứ

(Ngu n: C m nang Lâm nghi p 2005) ồ ẩ ệ

Ch t l ấ ượ ng r ng và đa d ng sinh h c ừ ạ ọ

• V ch t l ề ấ ượ ng

- Tr ướ c 1945: tr lữ ượng g kho ng 200 - 300 mỗ ả 3/ha, các cây g quý ph bi n, ỗ ổ ếcây có đường kính 40 - 50 cm chi m 40 - 50% tr lế ữ ượng r ng R ng tre n a ừ ừ ứ

v i nh ng cây tre đớ ữ ường kính 18 - 20 cm

- Hi n nay: ệ ch y u là r ng nghèo giá tr kinh t không cao.ủ ế ừ ị ế

• V đa d ng sinh h c ề ạ ọ

- Giàu v các lo i tre n a (40 loài có ý nghĩa thề ạ ứ ương m i); song mây có ạkho ng 400 loài.ả

- Phong phú v các lo i dề ạ ược li uệ

- Nhi u loài cây đ c h u nh xăng l , tô h pề ặ ữ ư ẻ ạ

- Khu h thú có kho ng 300 loài, trong đó có t i 78 loài và phân loài thú là đ c ệ ả ớ ặ

h uữ

Hi n nay có r t nhi u lo i th c v t quý hi m và đ ng v t đang b đe do ệ ấ ề ạ ự ậ ế ộ ậ ị ạ tuy t ch ng và suy thoái nghiêm tr ng ệ ủ ọ

III H th ng r ng phòng h và đ c d ng ệ ố ừ ộ ặ ụ

• R ng phòng h : ừ ộ Hi n có kho ng 3,5 tri u ha ệ ả ệ

- R ng phòng h đ u ngu n ừ ộ ầ ồ phân b th ố ở ượ ng ngu n các h th ng ồ ệ ố sông chính Hi n nay n ệ ướ c ta có 4 khu r ng phòng h tr ng đi m ừ ộ ọ ể

qu c gia: sông Đà, D u Ti ng, Th ch Nham, Tr An R ng phòng h ố ầ ế ạ ị ừ ộ

đ u ngu n sông Đà có di n tích l n nh t 2,6 tri u ha ầ ồ ệ ớ ấ ệ

- R ng phòng h ch ng cát ừ ộ ố bay ch y u là các d i phi lao ven bi n ủ ế ả ể

- R ng phòng h ch n sóng bi n ừ ộ ắ ể g m các r ng ng p m n ven bi n ồ ừ ậ ặ ở ể

mi n B c và Nam B ề ắ ộ

• R ng đ c d ng: ừ ặ ụ hi n có kho ng 898,3 nghìn ha ệ ả

Tính đ n năm 2002 n ế ướ c ta có 115 khu r ng đ c d ng, trong đó có 13 ừ ặ ụ

v ườ n qu c gia, 70 khu b o t n thiên nhiên và 33 khu văn hoá l ch s ố ả ồ ị ử

H TH NG KHU B O T N THIÊN NHIÊN VI T NAM Ệ Ố Ả Ồ Ệ

B - Nh ng nguyên nhân chính làm suy thoái ữ

• Chuy n đ t có r ng sang đ t s n xu t các cây kinh doanh ể ấ ừ ấ ả ấ

• Khai thác quá m c v ứ ượ t kh năng ph c h i t nhiên c a ả ụ ồ ự ủ

72

73

74

76

79

54

Rõng A líi sau khi bÞ r¶i chÊt ® éc (¶nh 1974) ­

60

Q uang c¶nh A L íi sau khi bÞ r¶I chÊt  ­

® éc (¶nh 1987)

Hè bom  ë Bêi Lêi n¨m  1987 Hè bom  ë huyÖ n A L íi ­

C - M t s d báo ộ ố ự

• V môi tr ề ườ ng:

- Vi t Nam hi n nay đang th c hi n xu hệ ệ ự ệ ướng v môi trề ường toàn c u là s ầ ử

d ng và đánh giá cao vai trò, ch c năng c a r ng trong vi c khôi ph c môi ụ ứ ủ ừ ệ ụ

trường sinh thái, gi m nh thiên tai, b o v ngu n nả ẹ ả ệ ồ ước, c i t o đ t ả ạ ấ

- VN đang đ y m nh quá trình công nghi p hoá, hi n đ i hoá v i t c đ ẩ ạ ệ ệ ạ ớ ố ộngày càng cao nên có tác đ ng r t l n đ n nhu c u đ m b o an ninh môi ộ ấ ớ ế ầ ả ả

trường, phát tri n b n v ng c a đ t nể ề ữ ủ ấ ước

- VN đang trong giai đo n phát tri n và hoàn thi n h th ng thu l i, thu ạ ể ệ ệ ố ỷ ợ ỷ

đi n nên đòi h i c p bách v r ng đ b o v , đi u ti t ngu n nệ ỏ ấ ề ừ ể ả ệ ề ế ồ ước m t ộcách b n v ngề ữ

• V b o t n ngu n gen và tính đa d ng sinh h c c a r ng: ề ả ồ ồ ạ ọ ủ ừ

Do b m t r ng nên môi trị ấ ừ ường s ng c a nhi u loài đ ng th c v t r ng b ố ủ ề ộ ự ậ ừ ịthu h p, nhi u lo i sinh v t r ng b m t đi ho c đang có nguy c b tuy t ẹ ề ạ ậ ừ ị ấ ặ ơ ị ệ

ch ng, tính đa d ng sinh h c đang b suy gi m nhanh chóngủ ạ ọ ị ả

• V nhu c u s d ng lâm s n: ề ầ ử ụ ả d tính đ n năm 2010 ự ế

D - V n đ qu n lý và phát tri n tài nguyên ấ ề ả ể

r ng t i Vi t Nam ừ ạ ệ

Nam

I M c đích qu n lý tài nguyên r ng t i Vi t Nam ụ ả ừ ạ ệ

M c đích qu n lý tài nguyên r ng t i VN là nh m b o đ m cho vi c ụ ả ừ ạ ằ ả ả ệ

s d ng b n v ng tài nguyên r ng và đ t r ng qu c gia phù h p ử ụ ề ữ ừ ấ ừ ố ợ

v i m c tiêu c a nhà n ớ ụ ủ ướ c v k ho ch phát tri n kinh t nâng cao ề ế ạ ể ế phúc l i xã h i và BVMT C th là: ợ ộ ụ ể

- B o v và qu n lý ngu n tài nguyên r ng, đ t r ng qu c gia hi n có ả ệ ả ồ ừ ấ ừ ố ệ cũng nh trong t ư ươ ng lai trên c s n đ nh lâu dài đ đáp ng nhu c u ơ ở ổ ị ể ứ ầ

c a nhà n ủ ướ c v lâm s n, BVMT, nâng cao s n l ề ả ả ượ ng r ng ừ

- Tăng c ườ ng s tham gia c a nhân dân và các ngành kinh t vào vi c ự ủ ế ệ

II M t s chính sách và gi i pháp qu n lý, ộ ố ả ả

phát tri n tài nguyên r ng ể ừ

- Quy ho ch s d ng đ t lâm nghi p ạ ử ụ ấ ệ

- Th c hi n giao đ t khoán r ng đ m b o m i khu r ng đ u có ch ự ệ ấ ừ ả ả ọ ừ ề ủ

- Nghiên c u, so n th o các quy đ nh chu n b cho vi c c p ch ng ch ứ ạ ả ị ẩ ị ệ ấ ứ ỉ

r ng, xác đ nh các tiêu th c ch y u cho m t khu r ng đừ ị ứ ủ ế ộ ừ ược c p ấ

ch ng ch ứ ỉ

- Tham gia ký k t và th c hi n các công ế ự ệ ước qu c t và đ y m nh h p ố ế ẩ ạ ợ

tác qu c t nh m th c hi n m t cách có hi u qu vi c b o v và phát ố ế ằ ự ệ ộ ệ ả ệ ả ệ

2 M c tiêu, đ nh h ụ ị ướ ng phát tri n lâm nghi p đ n ể ệ ế

- Đ n năm 2010 có 6,0 – 8,0 tri u lao đ ng tham gia s n xu t lâm nghi pế ệ ộ ả ấ ệ

• Đ nh h ị ướ ng: Đ nh hị ướng c a chi n lủ ế ượ ậc t p trung vào các v n đ sau: ấ ề

- Hình thành vùng nguyên li u t p trung và nâng cao kĩ thu t canh tácệ ậ ậ

- L a ch n hự ọ ướng phát tri n công nghi p phù h p v i t ng vùng, t ng lo i hình ể ệ ợ ớ ừ ừ ạnguyên li u lâm s n và qu n lý theo tiêu chu n ISO ệ ả ả ẩ

- Th c hi n liên k t gi a các h gia đình, các trang tr i v i các ch doanh ự ệ ế ữ ộ ạ ớ ủnghi p, các nhà khoa h c và các c p chính quy n đ a phệ ọ ấ ề ở ị ương

- K t h p hài hoà gi a ch bi n quy mô l n, t p trung v i ch bi n th công, s ế ợ ữ ế ế ớ ậ ớ ế ế ủ ơ

ch c a ch bi n v a và nhế ủ ế ế ừ ỏ

III Công c th c hi n đ nh h ụ ự ệ ị ướ ng phát tri n ể

lâm nghi p qu c gia ệ ố

1 Th c hi n quy ho ch các lo i r ng: ự ệ ạ ạ ừ

Đ ượ c coi là công c đ u tiên c a h th ng các công c th c hi n đ nh ụ ầ ủ ệ ố ụ ự ệ ị

h ướ ng phát tri n lâm nghi p qu c gia ể ệ ố

2 Hoàn thi n và nâng cao năng l c h th ng t ch c qu n lý v lâm ệ ự ệ ố ổ ứ ả ề nghi p ệ

H th ng qu n lý v lâm nghi p bao g m h th ng qu n lý nhà n ệ ố ả ề ệ ồ ệ ố ả ướ c

v lâm nghi p và h th ng qu n lý r ng và đ t lâm nghi p c a các đ n ề ệ ệ ố ả ừ ấ ệ ủ ơ

v c s (HTQL r ng đ c d ng, HTQL r ng phòng h , HTQL r ng s n ị ơ ở ừ ặ ụ ừ ộ ừ ả

xu t) ấ

3 Đ y m nh giao đ t giao r ng: ẩ ạ ấ ừ

Trong nh ng năm t i t p trung hoàn thành vi c giao đ t giao r ng và ữ ớ ậ ệ ấ ừ

c p gi y ch ng nh n quy n s d ng đ t, quy n s d ng r ng cho các ấ ấ ứ ậ ề ử ụ ấ ề ử ụ ừ

t ch c, h gia đình, cá nhân đ t t c di n tích r ng c a c 3 lo i ổ ứ ộ ể ấ ả ệ ừ ủ ả ạ

r ng đ u có ch ừ ề ủ

III Công c th c hi n đ nh h ụ ự ệ ị ướ ng phát tri n ể

lâm nghi p qu c gia ệ ố

4 Các bi n pháp khoa h c, công ngh và khuy n lâmệ ọ ệ ế

5 C p ch ng ch r ng: ấ ứ ỉ ừ

Đây được coi là công c m m đ thi t l p qu n lý r ng b n v ng nh m v a ụ ề ể ế ậ ả ừ ề ữ ằ ừ

đ m b o các m c tiêu phát tri n kinh t , v a đ m b o các m c tiêu v môi ả ả ụ ể ế ừ ả ả ụ ề

- Chính sách khai thác và chính sách th tr ị ườ ng lâm s n ả

- Chính sách thu : thu tài nguyên, thu VAT, thu xu t nh p kh u, thu thu nh p ế ế ế ế ấ ậ ẩ ế ậ doanh nghi p ệ

- Chính sách xã h i: Phát tri n ngu n nhân l c; Chính sách đ nh canh đ nh c và phát ộ ể ồ ự ị ị ư tri n vùng kinh t m i ể ế ớ

IV M t s ch ộ ố ươ ng trình tr ng r ng l n ồ ừ ớ

• Chương trình 327: Đã th c hi n vào năm 1993 sau đó đ ự ệ ượ c b sung vào năm ổ

1995 M c tiêu chính: ụ

- Ph xanh đ t tr ng, đ i tr c, b o v r ng và môi tr ủ ấ ố ồ ọ ả ệ ừ ườ ng

- Đ nh canh, đ nh c g n li n v i phát tri n kinh t xã h i ị ị ư ắ ề ớ ể ế ộ

- Ổ n đ nh và nâng cao đ i s ng v t ch t, tinh th n cho nh ng ng ị ờ ố ậ ấ ầ ữ ườ i m i đ nh c ớ ị ư

- Tăng c ườ ng an ninh qu c phòng qu c gia ố ố

K t qu ế ả: qu n lý và b o v đ ả ả ệ ượ c 1,6 tri u ha r ng, tr ng đ ệ ừ ồ ượ c trên 1,3 tri u ha r ng ệ ừ

• Chương trình 5 tri u ha r ng:ệ ừ D án kéo dài trong 13 năm (1998 – 2010) v i các ự ớ

- Cung c p g c i làm nguyên li u gi y và cung c p cho các ngành công nghi p ấ ỗ ủ ệ ấ ấ ệ khác, tho mãn nhu c u g c i cho tiêu dùng trong n ả ầ ỗ ủ ướ c cũng nh cho xu t ư ấ