[r]
Trang 1TƯƠNG TÁC GEN VÀ LIÊN KÊT GEN
PHƯƠNG PHÁP : B1: Xét tỉ kiểu hình của từng tính trạng
B2: Xét xem tích tỉ lệ kiểu hình của từng tính trạng không phù hợp với tỉ lệ kiểu hình bài toán => 3 cặp gen quy định 2 tíh trạng nằm trên 2 cặp NST => xác định kiểu gen ????
- Xét xem các gen liên kết đồng hay liên kết đối :
+ Liên kết gen làm xuất hiện biến dị tổ hợp , dựa vào
sự xuất hiện kiểu hình ( KH) có kiểu gen ( KG) duy nhất ( thường là đồng hợp lặn ) hay loại KH có KG đơn giản nhất để xác định là liên kết đồng hay liên kết đối
Ví dụ : Phép lai xuất hiện KH mang 2 tính trạng
aabbdd => cho giao tử abd => liên kết đồng
- Xác định gen nào PLĐL gen nào liên kết :
+ Trường hợp cho tỉ lệ 9 : 7 ; 9 : 6 :1 ; 15 : 1 ( vai trò của A và B ngang nhau ) chúng đều có thể PLĐL
=> do đó ta chọn tất cả 2 trường hợp
+ Nếu tỉ lệ 9 : 3 : 3 : 1 ; 9 : 3 :4 ; 12 : 3 : 1 ; 13 : 3 ; => hường dựa vào sự xuất hiện or ko xuất hiện
KH (aaB_dd) để chọn trường hợp liên kết đồng or liên kết đối
Ví dụ : nếu thế hệ lai xuất hiện loại KH (aaB_dd) thì
a liên kết với d , gen còn lại PLĐL => liên kết đồng nếu ko xuất hiện KH (aaB_dd) thì là liên kết đối
Trang 2BÀI TẬP 1 : Khi đem lai thế hệ P thuần chủng khác nhau về 3 cặp gen tương phản thu được F1 100% đỏ tròn Cho F1 lai với nhau => F2 : 37,5 % đỏ tròn : 31,25 % hồng tròn : 18,75 % đỏ bầu : 6,25 % hồng bầu : 6,25 % trắng tròn Giải thích , xđ quy luật di truyền và KG ????
Giải : + đỏ/hồng/trắng = 9 : 6 : 1 => 16 tổ hợp = AaBb x AaBb hai cặp gen dị hợp quy định 1 tính trạng => tương tác bổ trợ
+ tròn/bầu = 3 : 1 (Dd x Dd)
=> ( 9:6:1) (3:1) # tỉ lệ chung
=> một cặp gen qđ tính trạng màu sắc liên kết với gen
qđ hình dạng quả , gen còn lại qđ tính trạng màu sắc PLĐL
- Do có tỉ lệ 9:6:1 => vai trò của A và B ngang nhau
- Dựa vào KH của phép lai ko xuất hiện KH mang tính trạng lặn (aabbdd) trắng bầu
Vậy đây là liên kết đối => có 2 KG cần tìm
là (hihi)
NOTE NOTE NOTE
* NẾU TỈ LỆ CHUNG ở 2 tính trạng giống tỉ lệ tương tác đơn thuần ( ví dụ 9:3:3:1 ; 12:3:1 ; 9:6:1 ; 9:4:3 ) thì đều xảy ra liên kết đồng
* NẾU TỈ LỆ CHUNG ơr 2 tính trạng khác tỉ lêj đơn thuần ( ví dụ 10:3:2:1 ; 8:5:2:1 ; 9:3:;2:1:1 ; 6:6:3:1 ; 6:5:3:1:1 ; 8:4:3:1 ) thì đều xảy ra liên kết đối
Trang 3* ĐỐI VỚI TƯƠNG TÁC ÁT CHẾ 13:3 nếu tỉ lệ chung về 2 tính trạng 9:4:3 thì sẽ phù hợp với cả liên kết đồng và liên kết đối
*******************************************
*******************************************
*******************************************
*******************************************
*******************************************
*******************************************
*******************************************
**
TƯƠNG TÁC GEN HOÁN VỊ GEN
B1: Xác định tỉ lệ KH của từng tính trạng
B2 : Tích của các nhóm tính trạng ko phù hợp với tỉ
lệ KH của các tính trạng => xuất hiện các biesn dị tổ hợp giống PLĐL Tỉ lệ các loại KH ko phù hợp với quy luật phân li
=> 3 cặp gen quy định 2 tính trạng nằm trên 2 NST tương đồng và có hoán vị gen xảy ra
- Xác định KG :
+ Liên kết đồng hay liên kết đối
Trang 4Có hoán vị gen => làm xuất hiện biến dị tổ hợp , dựa vào sự xuất hiện KH tỉ lệ lớn hoặc bé có KG duy nhất ( đồng hợp lặn các cặp gen) or KH đơn giản nhất
để xác định liên kết đồng hay liên kết đối
Ví dụ : Ở đời sau xuất hiện KH : aabbDd > aabbdd thì xảy ra liên kết đối
aabbDd < aabbdd thì xảy ra liên kết đồng
* Xác định gen nào phân li , gen nào liên kết :
+ TH1 : Tỉ lệ KH tương tác gồm 9:7 or 9:6:1 or 15:1 thì vai trò của A và B ngang nhau => chọn cả 2 trường hợp liên kết đồng và liên kết đối
+ TH2 : Tỉ lệ KH tương tác gồm 9:3:3:1 or 9:3:4
or 12:3:1 or 13:3 thì vai trò của A # B
_ Thường dựa vào KH có KG (aaB_dd) or (aaB_D_) chiếm tỉ lệ lớn hoặc bé => liên kết đồng or liên kết
* XÁC ĐỊNH TẦN SỐ : Dựa vào KH duy nhất or đơn giản nhất ở thế hệ sau để lập phương trình => nghiệm pt là tần số cần tìm
BÀI TẬP @ : Ở đậu thơm khi thụ phấn F1 x F1 => F2 gồm 1980 đỏ , kép : 270 đỏ đơn : 1020 trắng , kép : 730 trắng đơn 1, Tính trạng màu sắc được di truyền theo quy luật nào?
2, Tính trạng hình dạng hoa tuân theo quy luật
di truyền nào ?
Trang 53, Xác định KG và tần số HVG
GIẢI
1, Màu sắc đỏ/trắng = 9:7 tương tác bổ sung
2, Hình dạng kép/đơn = 3:1 QLPL
(9:7) (3:1) # tỉ lệ KH bài toán => 3 cặp gen quy định 2 tính trạng nằm trên 2 NST tương đồng
& có HVG xảy ra
3, Dựa vào KH : đỏ,kép A_B_D_ <1980>
đỏ,đơn A_B_dd <270>
Nếu Aa phân li BD > Bd => liên kết đồng
=> KG ở F1 là