Van cau hoi vi sao co the nguoi

Tim co bóp và dãn nở, khiến cho máu luôn lưu thông trong mạch, ớ quá trình này một khôi lượng máu lớn đi qua tim, nhờ đó các tế bào của tim cũng nhận được nhiều châT dinh dưỡng, đồng thờ

N H À X U Ấ T B Ả N 1 I I

H Ó N G Đ Ứ C I I I

có một đầu ngọt hơn?", "Vì sao Mặt Trăng đi theo chúng ta?", "Vì sao chuông nứt đánh không kêu? " Quả thực, những câu hỏi "Vì sao?" đó, khiến đôi lúc người lớn chúng ta cũng khó mà trả lời để con trẻ hiểu được.

Bưc^c vào tuổi thiếu niên, các em nhỏ đồng thời bước vào một lứa tuổi ham học hỏi, thích tìm hiểu những kiến thức khoa học và tri thức nhân loại Có thể nói, thời điểm này các thông tin, tri thức được

bộ não các em ghi nhớ rõ ràng và sâu đậm nhâ"t

Vì vậy, việc đu'a đến cho các em những kiến thức

khoa học chuẩn xác là rất quan trọng.

Xuât phát từ những suy nghĩ trên, chúng tôi đã

sưu tầm và biên soạn bộ sách "10 vạn câu hỏi vì

sao" này, bộ sách mang lại những câu trả lời cho các em theo từng chủ đề ”10 vạn câu hỏi vì sao" gồm 5 chủ đề: Cơ thể người, động vật, thực vật, vũ

trụ kỳ bí và bí ẩn quanh ta Bộ sách được giải đáp ngắn gọn, súc tích và dễ hiểu, kết hỢp những hình ảnh minh họa sinh động sẽ đem đến cho các em những kiến thức cơ bản, chứa đựng nội dung phong phú Từ đó, giúp các em nắm bắt các kiến thức một cách nhanh nhât Và cũng từ đó giúp các

em thỏa mãn trí tò mò của mình, tự tin hơn về kiến thức khoa học để bước vào cuộc sông

Bộ 5 cuốn sách trên chính là món quà vô cùng

ý nghĩa mà các bậc phụ huynh dành tặng cho bé dam mê tìm hiểu khoa học, giúp bé phát triển toàn diện nhất

Trân trọng!

Vi S(W tim hoạt động suôt đủi

hằõĩig mệt mỏi?

Trái tim của con người là một tổ chức cơ vân đặc biệt, với các sợi cơ kết chặt thành một khối vững mạnh

Hoạt động co bóp của tim giúp cho các bộ phận trong cơ thể luôn được cung câ"p chât dinh dưỡng đều đặn

Tim co bóp và dãn nở, khiến cho máu luôn lưu

thông trong mạch, ớ quá trình này một khôi lượng máu lớn đi qua tim, nhờ đó các tế bào của tim cũng nhận được nhiều châT dinh dưỡng, đồng thời

sự co dãn có tính chu

kỳ, nên nó mới có thể hoạt động suôT đời mà không mệt mỏi

Máu tuần hoàn như thế mw?

Máu trong động mạch đi từ tim đến các bộ phận của cơ thể, sau đó máu trong tĩnh mạch lại

từ các bộ phận của cơ thể chảy về tim

Cơ thể ngươi 7

Trái tim giống như một chiếc bơm, đẩy máu vào các động mạch Sức đẩy này hao hụt dần suốt chiều dài của hệ mạch do sự ma sát với thành mạch và giữa các phần tử máu Còn vận tôc máu

ở tĩnh mạch lại tăng dần do được sự hỗ trỢ chủ yếu bởi sự co bóp của các cơ bắp quanh thành mạch Thêm vào đó, sức hút của lồng ngực khi ta hít vào và sức hút của tâm nhĩ khi dãn ra khiến máu trong tĩnh mạch chịu áp lực lớn, bị dồn ép chảy về tim

Vì sao iưiỉ đóị trụng lại sõi?

Sau khi thức ăn được tiêu hóa hết, dạ dày và ruột non sẽ trông rỗng nhưng dịch tiêu hóa vẫn được tiết ra, lượng đường trong máu quá thâ"p, khi

ầy xuât hiện cảm giác đói Các cơ của thành dạ

dày và ruột co lại, đẩy phần thức ăn đã tiêu hóa của bữa ăn trước đó xuống ruột già Tiếng kêu phát ra là tiếng động của nước, không khí và thức

ăn đang được dồn xuông qua một lối ra nhỏ Sự co bóp không mấy dễ chịu này báo hiệu cho chúng ta biết, đã đến lúc dạ dày cần thêm thức ăn

Nếu bụng chúng ta lại trống rỗng rât lâu nữa, thì các cơ của thành dạ dày lại tiếp tục co bóp,

mạnh hơn lần trước Các tế bào thần kinh ở niêm

mạc dạ dày báo hiệu lên não tạo ra phản xạ co bóp khi đói Rất nhiều khí và thức ăn đã tiêu hóa được nén chặt xuống trong dạ dày rỗng, khiến tiếng sôi càng to hơn Ngoài ra, nếu bụng trống rỗng thì tiếng kêu lại càng vang to hơn.

Một số nhà khoa học cho rằng triệu chứng sôi bụng còn là cách để cơ thể tự làm sạch, đưa các mâ’u thức ăn thừa và vi khuẩn ra ngoài Sự co bóp khi đói thường bắt đầu ở phần dưới của bụng, tiếp tục xuống đến ruột non Quá trình này kéo dài từ

10 đến 20 phút và có thể tái diễn sau 2 tiếng đồng

hồ cho đến khi dcỊ dày được nạp thêm thức ăn

ữùng mủi aé hít Ihở có iợỉ ỈCÌI gì?

Dùng mũi để hít thở mới phù hỢp với nguyên lý khoa học, bởi xoang mủi không chỉ là đường lưu thông, mà còn có chức năng làm ấm, làm ẩm, làm sạch không khí.Mạch máu trong niêm mạc xoang mũi râd nhiều, có chức năng dãn nở và co rút,

có thể điều tiết tuỳ theo sự thay đổi của môi trường bên

Cơ thể người 9

trong và bên ngoài Khi không khí lạnh từ bên ngoài

đi vào xoang naũi, máu trong các huyết quản nhỏ tăng lên, tốc độ chảy cũng tăng, như vậy có thể sưởi

ấm không khí từ ngoài vào để có nhiệt độ tưctng ứng với nhiệt độ cơ thể Đồng thời, xoang mủi sẽ làm ẩm ướt không khí khô bên ngoài vào để duy trì hoạt động sinh lý bình thường trong đường hô hâp

Vi scw khi bị cảm mạc mũi

khùng ngã được nùiỉ?

Mùi vị ngửi được là do tế bào khứu giác ở bên trong mũi Những tế bào này nằm trên niêm mạc của đỉnh xoang mũi Trong tình trạng bình thường mùi vị bay vào xoang mũi, sẽ kích thích các tế bào khứu giác, lúc đó chúng ta nhận biết được mùi gì ngay Khi đã mắc phải cảm mạo, các vi khuẩn sinh sôi nảy nở trong khoang mũi, niêm mạc mủi bị xung huyết sưng phồng lên, có khi còn bị bịt chặt

lỗ mũi làm ngăn cản sự hít thở, mùi vị mà mũi ngửi đưcic liền giảm đi Vả lại, khi niêm mạc mũi

bị xung huyết, sưng phồng, nước mủi tăng lên, số^ nước mũi này phủ lên niêm mạc mũi, giống như phủ lên một lớp thảm, ngăn chặn sự kích thích mùi vị đôì với tế bào khứu giác Cho nên, khi bị cảm mạo chúng ta không ngửi được mùi nữa

Vì S(W pỉiải híi tỉiô?

Khi hít thở, sẽ có khối lượng lớn ôxy (O2) đưa vào phổi, sau đó được chuyển đến các tế bào Các

tế bào của cơ thể cần có O2 để tạo năng lượng cho hoạt động sông Nếu các tế bào bị thiếu O2 trầm trọng, chúng sẽ cạn năng lượng và bị chết Đồng thời, các tế bào cũng tạo ra khí thải gọi là cacbon đioxit (CO,) thở ra khí CO2 nhằm không để chúng gây độc cho các tế bào Chính vì vậy, con người cần hít thở liên tục mọi lúc, mọi nơi

Tại scw chúng ta lại run Hằỉ tạnh?

Cơ thể chúng ta cần duy trì nhiệt độ ổn định ở

36,9°c Dưới tác động kích thích của không khí lạnh, cơ thể chúng ta tự xuât hiện phản ứng run cầm cập Thực chât của hiện tượng này là sự co rút của cơ bắp Khi cơ thể chúng ta bị không khí lạnh xâm nhập, cơ quan cảm nhận nhiệt độ trên da lập tức truyền tín hiệu không khí lạnh xâm nhập lên não Não chỉ huy cơ thể triển khai một số biện pháp giữ âm cho cơ thể, da co lại (thông qua cơ chế nổi da gà) nhằm giảm bớt lượng nhiệt trong cơ thể thoát ra ngoài và chống không khí lạnh bên ngoài xâm nhập vào trong cơ thể Bên cạnh đó

Cơ thể người ■ 11

việc sản sinh nhiệt trong cơ thể cũng được tăng cường Thông tin ra lệnh sản sinh nhiệt được truyền đến da, hai cơ đối kháng liền đồng thời sản sinh ra lực đối kháng tương đồng thực hiện co rút Trong khi chúng thử sức cạnh tranh với nhau thì

cơ thể chúng ta không vận động nhưng lượng nhiệt sinh ra tăng lên tương đôì lớn Nhờ đó mà duy trì sự cân bằng cơ bản giữa quá trình tỏa nhiệt

bị rách lại với nhau Bên ngoài da, các tế bào biểu

bì không ngừng sinh ra, che phủ lên mặt ngoài vết thương, làm vết thương nhanh chóng liền lại Mặt ngoài vết thương, sau khi liền thì lưu lại những

dấu tích ắy, đó chính là sẹo về màu sắc thì sẹo hơi hồng hơn so với lớp da ban đầu, và cứng hơn lớp

da ờ xung quanh, có cảm giác đau ngứa khó chịu

Thời gian qua đi, cảm giác đau ngứa sẽ mâd, vết

sẹo chuyển thành một mô mềm màu xám nhạt và bằng phẳng hơn trước Nếu vết sẹo không quá lớn, qua một thời gian nhất định, làn da không ngừng phục hồi, vết sẹo cuối cùng cũng dần nhạt đi, thậm chí biến mâd.

Từ đó có thể thấy, việc hình thành vết sẹo là cách tự bảo vệ và thích ứng của cơ thể với môi

trường bên ngoài

Vi sao hài vêt ttiimg liên (ta

tỉi ì sẽ cẩm thấy ngứa?

Da của chúng ta phân thành mâ^y tầng, tầng biểu bì thấp rửìất gọi là tầng sinh phát, sâu thêm một chút gọi là tầng da thật Nếu vết thương sâu đến tầng da thật, khi sắp lành sẽ rất ngứa, đó là

Cơ thể người 13

các tế bào biểu bì của da có khả năng tái sinh rât

mạnh, không ngừng sinh trưởng nhân lên, chỗ da

bị thương qua một thời gian sẽ được tế bào tái sinh

bù đắp lại

Dưới da có rất nhiều tổ chức như mạch máu,

dây thần kinh, giữa chúng cũng cần có mô liên kết Tổ chức mạch máu sinh trưởng nhanh hơn rât nhiều tổ chức thần kinh Khi dây thần kinh chưa sinh vào mô liên kết, vết thương rất ngứa ngáy khó chịu Lúc ây, mạch máu trong mô liên kết rât dày đặc, lân át dây thần kinh, dây thần kinh mới lại khá mẫn cảm, nhất tề phản ứng lên, chúng ta

sẽ thây ngứa

Vi saoàìnà dạng cúa các răng

hhùng giông nhm?

Hình dạng của răng người không giông nhau,

có chiếc nhọn, có chiếc lệch, có chiếc vuông, Sở

dĩ, chúng có sự khác nhau đó là để đảm nhiệm những công việc khác nhau Răng mọc chính giữa mặt trước chuyên cắt thức ăn Gần hai bên khóe miệng có đôi răng nhỏ hơn gọi là "răng nanh" chuyên xé nát thức ăn Răng phía trong gọi là răng hàm, chúng giống như cối xay, dùng để nghiền nát, làm vỡ thức ăn

\i sao phải thay răng?

Chúng ta có hai bộ răng là răng sữa và răng vĩnh viễn Lớn lên một tuổi nhất định nào đó, bộ răng sữa sẽ lung lay, chỉ cần vô ý chạm vào thì răng sẽ rời ra Song những chiếc răng rời ra rồi sẽ

có một chiếc răng mới thay thế

Các bạn nhỏ bắt đầu thay răng từ 6 - 7 tuổi, khoảng đến 12 tuổi là thay xong hết Cho đến tuổi

20 thì mọc đến cái răng cuối cùng Nhìn chung, mỗi người có tất cả 32 chiếc răng Cũng có một sô" người chỉ mọc 28 chiếc mà thôi

\t sao nóỉ nhìn răng biết moi tác?

Răng là một trong những bộ phận cứng rắn nhâ"t trong cơ thể con người Nó có khả năng chịu đựng những kích thích về vật lý, hóa học râ"t cao

Cơ thể người 15

Chúng thay đổi hình dạng rât chậm, cho nên nó có thể giúp cho pháp y đoán được chủng tộc, tuổi tác, giới tính, nhóm máu, nghề nghiệp, nguyên quán, của con người Cũng có thể căn cứ tình trạng to nhỏ, hình dạng, sự sắp xếp của răng để chứng minh thân phận của một con người Một vị Giáo

su' đại học của Nhật từng nói: "Răng là một bản /i/

lịch có thể nói lên quá trình của một đời người".

Vi sao ngM ta lại ngáp?

Mỗi giây, mỗi phút, chúng ta đều hấp thụ ôxy, thải khí cacbonic trong cơ thể ra ngoài Sau nhiều giờ làm việc, cơ thể và bộ óc đều mệt mỏi, lúc này

cơ thể sản sinh ra nhiều khí cacbonic Nếu không kịp thải ra ngoài thì cơ thể càng thây mệt mỏi hơn.Ngáp là một động tác hít thở sâu, có thể hít vào thật nhiều dưỡng khí tô"t cho cơ thể, thở ra được rửiiều khí cacbonic có hại Khi cơ thể mệt mỏi, trong

người tích nhiều cacbonic sẽ sản sinh ra phản ứng

tự nhiên là ngáp để hít thật nhiều khí ôxy, thải thật nhiều khí cacbonic ra ngoài, giúp cơ thể tỉnh táo lại Vì thế, mới nói: ngáp có tác dụng bảo vệ sức khỏe

Vì S(W măt khùng sợ réi?

Trên tròng mắt của chúng ta có rât nhiều dây thần kinh: có cái trông coi về xúc giác, có cái điều khiển cảm giác nhưng thiếu dây thần kinh về cảm giác rét buốt Vì vậy, cho dù trời rét đến đâu, tròng mắt cũng không hề cảm thây lạnh

Hơn nữa, bên ngoài tròng mắt lại có mí mắt, chúng giông như hai cánh cửa lớn, ngăn chặn gió rét bên ngoài Cho nên nhiệt độ của tròng mắt bao giờ củng cao hơn nhiệt độ của chóp mũi, vành tai, ngón tay

Vì S(W mà có dử mắt?

Ban ngày, niêm dịch và nước mắt sinh ra trong

mí mắt, nhờ tác động các chớp mắt mà xoa lên khắp bề mặt của nhãn cầu, có tác dụng bôi ướt bề mặt nhãn cầu, loại trừ bụi bặm và diệt vi khuẩn

Cơ thể người 17

Nước mắt và niêm dịch thừa có thể thông qua đường ông nước mắt mặt của khóe mắt mặt trong chảy vào xoang mủi Ban đêm, sau khi ngủ say, nước mắt ít đi, nhưng niêm dịch không giảm Số niêm dịch cùng một sô" châ"t bẩn trộn lẫn vào nhau,

vì thiếu sự pha loãng của nước mắt, trở nên quánh cứng, nước mắt không kịp chảy vào thành thử dồn

ở khóe mắt Đó chính là dử mắt

Ngày thường dử mắt không nhiều Nếu bị đau mắt, mắt bị mệt mỏi quá mức, dử mắt liền nhiều lên

Vi sac nước mái íạỉ mặn?

Trong nước mắt có chủa muối, đương nhiên loại muối này không phải là do ai đó bỏ vào mà là do

cơ thể của chúng ta tạo ra Muối trong cơ thể chúng ta không chỗ nào không có: trong máu, trong các châT dịch và trong các mô Bên trên phía ngoài của nhãn cầu có tuyến lệ - tuyến nước mắt

- to bằng đầu ngón tay cái Nó như một xưởng máy biến đổi máu thành nước mắt, như vậy trong nước mắt đương nhiên chứa muôi rồi

Điều đặc biệt nữa, nước mắt có râ"t nhiều ích lợi cho sức khỏe Ngoài việc giúp chúng ta biểu đạt các tình cảm khác nhau, nó còn có nhiệm vụ râ"t quan trọng, đó là bảo vệ cửa sổ tâm hồn khỏi bị

các vi khuẩn \''à chất bẩn xâm hại, có tác dụng diệt khuẩn và tiêu độc Nước mắt có thể hình thành một màng mỏng ở bề ngoài nhãn cầu, có tác dụng chống khô và làm ướt giác mạc.

Cơ thế người 19

điểm, lúc này các cơ mắt phải làm việc nhiều Vậy nên khi nhìn lâu vào vật gần, thì mắi sẽ chóng mỏi.

Vì sao có hiện tượng mđt lác?

Là vì xung quanh mỗi nhãn cầu đều có 6 dâv cơ kéo giữ nên nhãn cầu có thể chuyển động linh hoạt \'à

có thể cùng nhìn thẳng về phía trước Nếu trong số dó

có một dây cơ gặp vấn đề hoặc ngắn lại thì chiếc nhãn cầu đó sẽ nghiêng về một phía và ữở thành mắt lác.Mắt lác ở các bạn nhỏ phần nhiều là do thị lực không bình thường gây ra Ví dụ: mắt cận thị, mắt viễn thị, đều có thể làm cho các cơ ở xung quanh nhãn cầu không phôi hỢp tốt với nhau, tạo thành mắt lác Loại mắt lác này chỉ cần đeo loại kính mắt thích hợp thì dần dần có thể phục hồi được Cá biệt có trường hỢp mắt lác có thể là do nhãn cầu

bị mọc mụn sinh ra số người mắc phải bệnh này thường là chỉ có một nhãn cầu biến thành mắt lác Gặp phải tình trạng này người bệnh phải kịp thời đến bệnh viện để kiểm tra và điều trị

Vì sao hhốc ỉm thi vành mắt sẽ đỏ lên?

Mi mắt người rất mỏng, ở đây lại tập trung nhiều mạch máu, thời gian khóc kéo dài dẫn đến

mạch máu sau khi nở ra xung huyết lớn, liền lộ ra vành mắt đỏ lên.

Nói chung trẻ con khi khóc đều nhắm tịt cả hai mắt lại, cơ dưới mi mắt cũng co chặt lại, máu trong

mạch máu ở mi mắt không sao lu’u thông dễ dàng

được, hai bàn tay lại còn không ngừng chà xát lên

mi mắt, mi mắt liền dần dần tích tụ một số nước mắt ngâ'm ra, vậy là làm cho nó tạm thời bị sưng lên

Vi sao ngáp lại chảy nước mđt?

Khi ngáp, cơ mặt, lưỡi và họng của chúng ta co mạnh, làm tăng áp lực trong khoang miệng

Áp lực này ảnh hưởng đến khoang mũi, tạm thời ngăn đường thoát của nước mắt xuống mũi, do đó nước từ tuyến

lệ tràn ngược vào trong mắt, khiến nước mắt tràn ra ngoài.Thực ra, không chỉ có ngáp, mà những động tác làm co cơ mặt khác, ví dụ cười ngặt nghẽo, hắt hơi,

ho, nôn, đều có thể làm chảy nước mắt Ngoài

ra, đôi khi bụi vào mắt, khói, ánh sáng chói, gió lạnh cũng có thể tạo ra tình huông tương tự Cũng

vì thế, khi chảy nước mắt bao giờ cũng kèm theo nước mũi chảy dài

Cơ thể người 21

Vì sao cm ngươi mắi lại chugển ứộng?

Hai con mắt giống như hai quả cầu tròn sông trong hai hô" lõm ở trên hộp sọ gọi là hốc mắt, nó gắn liền với đầu nhờ vào các cơ Chỉ cần chuyển động các cơ này, con ngươi mắt có thể sẽ chuyển động theo

Bâ"t kể là nhìn thẳng, nhìn trái, nhìn phải hay nhìn sau, hai con mắt của con người đều thống nhâ"t hành động Điều này là tại sao vậy? Thì ra cơ liên kết mắt với đầu - gọi là cơ ngoài mắt, chịu sự chỉ huy thống nhâ^t của não bộ, khi cần nhìn về một hướng nào đó,

cơ ngoài mắt liền nhanh chóng phát tín hiệu về não Liếc mắt muốn nhìn sang trái, não bộ chỉ huy cơ ngoài mắt của mắt trái và cơ trong mắt của mắt phải

co mình lại Não còn ra lệnh giữa là các cơ cùng phối hợp, khi ấy cơ trong mắt của mắt trái và cơ ngoài mắt của mắt phải lại cùng thả lỏng Như thế sẽ

khiến cho con ngươi mắt trái hướng ra ngoài, con ngươi mắt phải hướng vào trong, hai mắt đồng thời chuyển động về bên trái Cho nên, chúng ta thường không thể chỉ chuyển động một mắt mà giữ cho mắt kia không chuyển động.

Mỉ mắt vì S(W lại măy?

Mí mắt trong y học gọi là "nhãn kiếm" Trong

mí mắt con người, có một bó cơ râT mỏng gọi là

"cơ bánh xe", nó bao quanh mắt, phát triển theo hình bánh xe, do một nguyên nhân nào đó khiến

nó đột nhiên co lại thì sẽ xuâT hiện hiện tượng máy mắt, y học gọi là: 'Tung mí mắt"

"Máy mắt" tuyệt đối không phải là bệnh gì to tát, bởi thế không cần thiết phải lo lắng không yên, tình huống thông thường là do nghỉ ngơi không tôt

mà dẫn tới mí mắt bị máy động

Vi S(W mứt hhỡng dê mm bệnh?

Mắt của chúng ta nhìn bề ngoài trông thật mỏng manh nhưng nó lại có đặc điểm; So với các bộ phận khác trong cơ thể, nó không dễ bị mắc bệnh

Bạn có biết vì sao không? Bởi mắt có chức năng

tự bảo vệ mình, có thể đề phòng bệnh tật mọi lúc

Cơ thể người 23

Tuyến lệ ở góc trôn mắt chuyên tiết ra nước mắt Nước mắt không phải là nước thuần khiết, có thể tiêu diệt những vi khuẩn gây bệnh rơi vào trong mắt, nhưng vc^íi số lượng không nhiều, có tác dụng bảo vệ mắt bất cứ lúc nào.

Thường thường, cứ một lúc mắt lại chớp, điều này cũng có tác dụng bảo vệ mắt, hai lớp mí mắt trên dưới cùng lên xuống một lượt, đã dùng nước mắt còn lại phía dưới mí mắt rửa sạch bụi bặm trên nhãn cầu Mắt không phải sinh ra là không- bao giờ mắc bệnh Nếu như không vệ sinh, không bảo vệ mắt thì vi khuẩn xâm nhập vào nhanh hơn

cả khả năng tự bảo vệ của mắt, mắt cũng có thể mắc bệnh

Vì sao Hàỡng non dụi mất?

Khi bị ngứa trên mắt, chúng ta thường lấy tay dụi mắt, đó là một thói quen thiếu vệ sinh Bởi vì, tay chúng ta sờ \^ào đủ thứ, bên trên có rất nhiều thứ

bẩn thường dây vào như: bụi bặm, các loại vi trùng,

vi rút, mà mắt thường không nhìn thấy được

Khi ta đưa tay lên dụi mắt, những loại bụi bặm, các loại vi trùng, vi rút

đó liền được đưa vào, hạt bụi trong mắt lăn qua lăn lại gây tổn thương cho kết mạc, vi trùng cũng sẽ thừa dịp này sinh sôi nảy

nở bên trong mắt, gây nên viêm kết mạc

Cho nên chúng ta không nên lây tay dụi vào mắt

Vì scw hhóỉ làm cay mâl

và íứm chảy nưức măi?

Không chỉ khói mà hơi cay của hành, của ớt, rồi muối, mắm, bụi bặm chạm Vcào mắt sẽ tác động lên

tế bào cảm thụ của mắt và gây ra cảm giác cay mắt.Đây là phản ứng tự bảo vệ của cơ thể để đẩy vật lạ trào ra khỏi mắt hoặc làm hóa lỏng nồng độ của chât gây cay mắt

Khi có bụi, muôi, giâ'm hay khói lọt vào mắt, chúng ta phải nhắm mắt lại, cúi thâp đầu xuống

Cơ thể người 25

và chớp mắt lia lịa để cho nước mắt tràn ra Không nên lây tay di bên ngoài mắt làm cho vật lạ lân sâu vào mắt thêm và khó trôi ra.

Vì sao ánh sáng quá chói

đi, dẫn đến trạng thái co rút lâu dài và mệt mỏi của cơ trơn vòng bên trong củng mạc, khiến cho đồng tử co lại, hạn chế số lượng tia sáng đi vào bán cầu Mắt phải chịu sự kích thích của ánh sáng mạnh lâu ngày sẽ tạo nên sự thay đổi trong chức năng của nhãn cầu làm chức năng của mắt thât thường, từ đó mà bị cận thị

Do đó, cần sử dụng mắt một cách khoa học, không nên làm việc, đọc sách dưới ánh sáng quá yếu cũng như quá mạnh, quá chói Tô^t nhâ"t là dùng ánh sáng có gam màu âm, cộng với việc luôn chú ý bảo vệ mắt thì bạn mới có thể đề phòng cận thị.

Tại sao mầu mnh lại có lọi cào mãt?

Vạn vật tự nhiên có nhiều loại màu sắc khác nhau, mỗi một loại màu sắc đem lại cho con người những cảm nhận khác nhau Ví dụ như màu

đỏ, màu vàng khiến người ta cảm thây chói mắt; màu xanh lá cây, màu lam khiến người ta cảm thây bình thản, nhẹ nhõm Mỗi một loại màu sắc lại có sự hấp thụ và phản chiếu ánh sáng khác nhau, ví dụ lượng phản chiếu ánh sáng của màu

đỏ là 67%, màu vàng là 65%, màu xanh lá cây là 47%, màu xanh lam là 36% Đây là lý do vì sao màu đỏ và vàng lại chói mắt hơn màu xanh lam

và xanh lá cây

Do sự hâp thụ và phản xạ ánh sáng của màu xanh lam và xanh lá cây tương đối trung tính nên hệ thống thần kinh, vỏ não và võng mạc của con người củng dễ thích ứng hơn Màu xanh của cỏ cây sẽ làm giảm bớt tác hại của sự phản chiếu tia tử ngoại vào

Cơ thể người 27

mắt, giảm bcít sự kích thích đối với mắt Vì vậy, nếu

có thời gian rảnh đi ngắm cây cối hoa cỏ thì sẽ rất

có lợi cho việc làm giảm bớt căng thẳng cho mắt

TỈIÓ băng mùi có lợi ícli gì?

Không ít người cho rằng, mũi và miệng đều có thể thở được, hai bộ phận này không có sự khác biệt lớn Thực ra, quan điểm này không đúng Phải thở bằng mủi mới đúng khoa học Bởi lỗ mũi không chỉ là nơi lưu thông không khí, nó còn có

tác dụng làm âm, ẩm Yằ sạch không khí.

Các mạch máu trong lỗ mũi rât nhiều, có khả năng co giãn, và có thể tự điều tiết theo sự biến đổi của môi trường bên ngoài cơ thể Khi không khí lạnh bên ngoài tràn vào lỗ mũi, máu trong những mạch

máu nhỏ tăng lên, độ lưu thông nhanh hơn, như vậy

không khí lọt vào lỗ mủi có thể được điều tiết cho nhiệt độ ấm bằng nhiệt độ cơ thể Đồng thời, biến không khí khô hanh trở nên ẩm ướt để duy trì hoạt động sinh lý bình thường của đường hô hâp

Ngoài ra, trong lỗ mũi còn mọc rất nhiều lông mũi, nếu thở bằng mủi, lông mủi sẽ cản bụi bẩn trong không khí vào mũi Khi bụi bẩn và các vi sinh vật vào trong lỗ mũi, lông mũi và châd nhầy trong mũi sẽ cản lại Chất nhầy trong mũi còn chứa dung môi diệt khuẩn, nó có thể liên kết \'à tiêu diệt vi khuẩn

Vì vậy, dùng mũi dế thở sẽ khoa học và vệ sinh hơn dùng miệng.

Vì S(W máu có mm đỏ?

Trong máu có tế bào hồng cầu, chứa huyết sắc

tô Trong tế bào hồng cầu, chứa chât Hemoglobin (Hb) có dặc tính khi kết hỢp với O2 có màu đỏ tươi, khi kết hỢp với CO2 có màu đỏ thẫm, chính

\ù vậy mà tế bào hồng cầu có màu đỏ

Trong một giọt máu có vài triệu tế bào hồng cẩu Với số lượng tế bào hồng cầu nhiều như vậy, 'uíne; ta dễ dàng nhìn thây màu đỏ của máu

Theo nghiên cứu của các nhả khoa học, độ dài lông tóc con người là do mao nang (túi mao) mọc

ra lông tóc có hình dáng lớn hay nhỏ quyết định.Lông mày chỉ có thể dài đến một tuổi và một độ dài nhâd định, sau đó qua một thời gian sẽ rụng đi, nơi đã rụng đi sẽ mọc ra sỢi mới ớ các vị trí khác nhau trên cơ thể, lông tóc sinh trưởng có độ dài khác nhau Bởi lông tóc ở các vị trí khác rửìau sẽ có túi mao lông khác nhau Đồng thời, mỗi loại hình túi mao chỉ

Cơ thể ngươi 29

có thế nâng đỡ cho một độ dài nhất định của lông tóc Túi mao của lông mày có sức chịu đựng kém hơn nhiều so với túi mao của tóc Vi thế, khi lông mày đạt tới độ dài nhâ"t định, túi mao không chịu đựng được nữa, lông mày sẽ dừng sinh trưởng, tự rụng đi không thể nào mọc dài như tóc được.

Ttiuừng myên chải lóc có uk đụng

tôt như thể nứo?

Theo thống kê, trên đầu người trung bìrứi có 10 vạn sợi tóc Dưới mỗi chân tóc lại có túi mao Dưới mỗi túi mao đều có một hình cầu, trong đó có một

tổ chức hình cái chuỳ tổng hợp

châ"t dinh dưỡng hình thành nên sỢi tóc Trong điều kiện bình thường, mỗi ngày mỗi người phải rụng năm sáu mươi sỢi tóc, sau đó sẽ mọc ra tóc mới Đương nhiên, cũng có một số người rụng tóc xong thì tóc không tiếp tục sinh trưởng nữa, dẫn đến tóc càng ngày càng ít.Thường xuyên chải tóc sẽ kích thích tuần hoàn máu trên da đầu, thúc đẩy tế bào sắc tô" sinh ra sắc tô" đen

và làm không khí trong sỢi tóc lưu thông, có lợi cho tóc mọc dài ra và đen óng Vì thế, chúng ta nên có thói quen thường xuyên chải tóc

Tại scw Hhỉ ngủ lại chảy nước miếng?

Nhờ có sự trỢ giúp của nước bọt, chúng ta sẽ

dễ dàng nuốt trôi thức ăn, nói năng trôi chảy Nước bọt còn có tác dụng làm sạch khoang miệng

Cơ thể người 31

Ban ngày, nước bọt trong miệng luôn bị nuốt xuống bụng Ban đêm kbi người ta ngủ, não được nghỉ ngơi, nước bọt sẽ giam đi, khép miệng lại thì nước miếng sẽ không thể chảy ra ngoài Tuy nhiên,

có một số người ban ngày làm việc quá mệt, đêm ngủ quá say, miệng khép chặt, nước miếng tự nhiên

sẽ chảy ra ngoài Có lúc mũi bị tắc mà dùng miệng

để thở tĩiì khi đi ngủ cũng bị chảy nước miếng

Một sô" người khi ngủ nghiến răng một cách vô thức, điều này hay gặp ở thanh thiếu niên Có hai nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hiện tượng nghiến

lăng: một là do tác dựng phán xạ với ký sinh trùng dưừng ruột (ví dụ như giun) Buổi tối sau khi đi ngủ, ký sinh trùng sẽ bò trong ruột gây ra tác dụng phản xạ của hệ thông thần kinh, làm cho người ta có cử động nghiên răng Thứ hai là do ban ngày quá mệt mỏi, đặc biệt là thanh thiếu niên

có lượng vận động lớn, hệ thống thần kinh lâu không được nghỉ, bị kích thích buổi tối không thể yên tĩnh, liền sinh ra hiện tượng nghiên răng

Ngoài ra các cơ nhai quá căng tạo thành những

động tác không thống nhâT, hoặc như hàm răng trên và dưới mọc không đúng "quy củ”, có "điểm tiếp xúc quá sớm" cũng có thể dẫn tới hiện tượng nghiên răng khi ngủ

Nghiên răng là không có lợi số lần nghiến răng quá nhiều, thời gian quá dài sẽ làm tổn hại tổ chức răng, gây ra khuyết tật về răng Nếu thói quen nghiến răng khó sửa chữa thì cần phải nhờ tới sự giúp đỡ của bác sĩ, nhằm bảo vệ hữu hiệu hàm răng của chúng ta

Vi sao con nguôi có thê cám nhận sựđm đớn?

Khi có người đánh bạn một cái, bạn liền có thể cảm thây đau, tất nhiên là đau ở mức độ nặng nhẹ

Cơ thể người 33

khác nhau Đau do đâu mà sinh ra vậy? Sau khi một bộ phận nào đó của cơ thể bị đánh hay bị thương liền giải phóng ra một loại châd hóa học đặc thù, đồng thời phát ra tín hiệu đau, khiến người ta có thể cảm nhận được sự đau đớn Châd hoá học được giải phóng ra có ba loại, dùng để truyền đạt tín hiệu đau đớn Khả năng truyền tín hiệu đau của ba loại châd này không giống nhau bởi cơ thể có các cảm giác đau khác nhau Một số thuôc giảm đau có thể làm giảm bớt sự đau đớn là

do chúng có thể ức chế quá trình sinh ra các chât truyền tÍỊì hiệu đau

Tuy nhiên, sự đau đớn lại

có hiện tượng bị ức chế Như những thương binh từ chiến trường trở về, đại đa số đều không cảm thây đau đớn, lúc phẫu thuật không cần dùng thuốc mê mà vẫn chịu được việc chữa trị như thường Lẽ nào có người không có "chức năng đau" ư? Không phải như vậy Sở

dĩ, có sự xuất hiện loại hiện tượng đặc biệt này là do hệ thô"ng thần kinh của con người chỉ có thể xử lý được

một s ố lượng nhâT định các

tín hiệu đau, khi tín hiệu đau quá nhiều, những tín hiệu này liền tự động bị ức chế, từ đó mà cảm giác đau giảm bớt Điều này cũng giống như việc một cửa cống chỉ có thể cho chảy qua một lượng nước nhâ"t định vậy.

Tạỉ sao cm ngiíõi có thể

nói được?

Sở dĩ, chúng ta có thể nói được là do chúng ta có cơ quan phát âm gọi là thanh đới (dây thanh) Thanh đới nằm ở giữa cổ họng, là hai màng mỏng có tmh đàn hồi mạnh,

kề ngay trên xương mềm giáp trạng và xương mềm chước trạng thuộc phần họng

Độ dày mỏng, dài ngắn và co giãn của thanh đới quyết định độ cao thâp của thanh điệu Thông thường, tiếng nói của nam giới thâp trầm và mộc mạc là do thanh đới hcTíi dày và nặng, độ rung chậm; tiếng nói của nữ giới sắc nhọn, lảnh lót là

do thanh đới mỏng \^à nhẹ, dễ rung động

Tuy nhiên, chúng ta nếu chỉ phát ra âm thanh không thôi thì cũng vô dụng, vẫn cần phải dùng khoang miệng và mũi giúp chúng ta phát âm Vị trí

Cơ thể người 35

của môi, rang và lưỡi đều rất CỊuan trọng, vị trí chuẩn xác mới có thể phát ra tiếng nói chuẩn xác Nếu thanh đới gặp trục trặc, đánh mâ^t tính đàn hồi thì viêc phát âm sẽ bị khó khăn, người ta sẽ không thể nói một cách chuẩn xác được Chúng ta phải chú

ý giữ gìn thanh đới, không nên kêu hét quá to, cũng không nên ăn những thức ăn kích thích quá mạnh, bằng không rât có thể bị khàn giọng hay mât tiếng

Một số người tuy đã thành người lớn rồi mà chiều cao vẫn không thể vượt quá lm30, họ được coi là những người lùn Vóc người họ thâp bé, tỷ lệ các bộ phận cơ thể không cân đối, da khô, rứìiệt độ cơ thể tương đối thâp, nhưng trí não phát triển bình thường Người lùn không phải là vừa sinh ra đã chậm phát triển Thực ra, khi còn bé, chiều cao của họ cũng xấp xỉ với những người bình thường Đến thời

kỳ thanh niên, tốc độ phát triển trở nên chậm nhâ"t,

do vậy không thể cao được

Vì S(W lại mất hiện trạng thái

chậm hoặc ngùng phứt triển?

Điều này chủ yếu là do không điều chỉnh được nội tiết gây ra Bởi chức năng của các tuyến nội tiết không tốt, hoóc môn sinh ra không đủ, khiến cho cơ thể không thể phát triển bình thường được Hoóc môn sinh trưởng của những người bị bệnh lùn do thuỳ não tiết ra rõ ràng là không đủ; thêm vào đó những phụ nữ có tuyến sinh dục phát triển không đủ, chiều cao đều dưới l,4m Chức năng của tuyến giáp không tôd cũng ảnh hưởng đến chiều cao Bởi thế, hoóc môn do thuỳ não, tuyến giáp, tuyến sinh dục tiết ra có tác dụng quyết định

đối với sự phát triển \'ầ trao đổi châd của cơ thể.

Những nhân tố ảnh hưởng tôi chiều cao còn có

sự khác biệt về chủng tộc và tình trạng luyện tập thể dục về sau này Những người thường xuyên tham gia luyện tập thể dục sẽ cao hơn những người không luyện tập từ 4 - lOcm Do đó, thanh thiếu niên nên tích cực tham gia luyện tập thể dục, đồng thời bảo đảm nhu cầu về các nguyên tố vi lượng như canxi

Khi chúng ta thức, vỏ não ở trạng thái hưng phân Cứ cho rằng bạn chẳng làm gì cả, não vẫn

Cơ thể người 37

tiến hành công việc của nó, hoạt động không ngừng, đương nhiên là thần kinh não bộ sẽ bị mệt mỏi rồi Để giải toả sự mệt mỏi cần phải đi ngủ, làm cho vỏ não đạt được sự ức chế rộng khắp Lúc

đó, chúng ta sẽ nằm mơ Bât kể bạn là thanh niên, người già hay trẻ nhỏ, thậm chí cả em bé chưa biết nói cũng đều nằm mơ Có điều không nhât định bạn sẽ nhớ được những hình cảnh trong giâc mơ.Lúc nằm mơ trong não sẽ xuât hiện những hiện tượng kỳ lạ, có một cảnh tượng hay nhiều cảnh tượng dã từng xảy ra, có người quen hay người không quen xuât hiện và hoạt động, giống hệt như cuộc sông thực V cậy Có những giâc mơ rât đáng

sỢ, có khi giâC mơ lại rất tuyệt vời Bât luận thế

nào đều không nên coi là thực, không nên để cho một giấc mơ xâ\i làm ảnh hưởng đến tâm trạng của bạn c ầ n có nhận thức khoa học về sự sinh ra của giấc mơ

tại bị ra mê hõỉ?

Tinh thần căng thẳng làm cho cơ thể đổ mồ hôi

Là phản ứng của thần kinh con người đối với một kích thích bât ngờ nào đó tù’ bên ngoài Là do một loại phản XcỊ vô điều kiện, thần kinh tự gicác khống chế

Cho dù bạn không muốn căng thắng củng không được, bởi loại phản xạ vô điều kiện này không hề thay đổi trheo ý muốn của con người.

lạỉHhùngtôt?

Cơ quan tiêu hóa chủ yếu của cơ thể là dạ dày

Dịch vị do dạ dày tiết ra có khả năng phân giải tiêu hóa thức ăn Dịch vị là một chât lỏng có tính

Cơ thể người 39

axit mạnh, trong đó có axít clohyđric, độ ph của nó ước khoảng 0,9 - 1,5 là dung dịch axit mạnh Thành

dạ dày còn có thể hạo ra men có lợi cho quá trình tiêu hóa chât béo và anbumin Những men này trong môi trường axít có khả năng tiêu hóa một cách thuận lợi

Khi ăn cơm, người ta có thể tiết ra một lượng lớn axit clohyđric và men tiêu hóa Chúng trộn lẫn với thức ăn trong dạ dày để liên tục tiêu hoá thức

ăn UcTng nhiều nước trước khi ăn sẽ làm loãng lượng axit clohyđric trong dạ dày, giảm tính axit của nó, men tiêu hóa không thể phát huy thật tốt tác dụng, thức ăn cũng không được tiêu hóa đầy

đủ, ảnh hưởng tới quá trình hâp thụ các chât dinh dưỡng của cơ thể Lâu dần, con người sẽ bị thiếu dinh dưỡng, dạ dày cũng xuâd hiện vân đề Những người mắc bệrửi dạ dày, lượng dịch vị tiết ra bị ít

đi, càng làm giảm khả năng tiêu hóa thức ăn, sức

khoẻ của cơ thể sẽ khó được đảm bảo Không nên

uống nhiều nước trước khi ăn Chúng ta cần phải yêu quý và bảo vệ dạ dày của chúng ta

Tại sao ngưởỉ ta phải dùng gối hhỉ ngủ?

Nếu như độ cong của xương sống cổ bị mất đi, trở nên thẳng và căng, tư thế ngủ không khoa học sẽ khiến cho xương sống có cảm giác không thoải mái

về mặt y học mà nói, gối nên cao khoảng 5 - 7cm, dài khocảng 50cm, rộng 25cm là vừa Gối nên mềm mại một chút, vỏ gối cũng nên thay thường xuyên Thường ngày hay vận động cổ, đối với sức khoẻ v^à sự nghỉ ngơi đều có tác dụng tốt.

Vì sac ngớn tay cái chỉ có haỉ ãẽi?

Bàn tay con người có 5 ngón, trừ ngón cái ra, ngón trỏ, ngón giữa, ngón tay đeo nhẫn

và ngón út đều có 3 đốt Chỉ có ngón cái là có 2 đốt Bạn biết vì sao ngón cái chỉ có 2 đốt không? CâTi tạo của ngón cái là kết quả tâd yếu củá quá trình tiến hóa lâu dài của con người

Tổ tiên loài người là vượn, sau khi vượn bắt đầu đi thẳng, chi trước từ chức năng leo, bám dần dần được giải phóng, chi sau thì chuyên dùng để đi lại

Sự phân công này dẫn đến sự thay đổi chức năng của ngón tay Ngón cái trở nên dài và to ra, rất khỏe Lại còn có một lớp cơ thịt rất phát triển

hỗ trỢ khiến ngón cái của loài người có thể hoạt

Cơ thể người 41