Khát vọng luôn xanh và cuộc sống luôn đẹp, nhưng trong một thời khắc nào đó, có thể nhiều bạn trẻ đã thấy cuộc đời như mớ bòng bong của những điều bỡ ngỡ với bao trăn trở không dễ tỏ bày
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP THÁI NGUYÊN
ĐỀ THAM KHẢO THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10
MÔN: NGỮ VĂN 9
MA TRẬN
Nội dung
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng
cao Phần I
Đọc hiểu - Ngữ liệu: văn bản
nhật dụng
- Tiêu chí lựa chọn
ngữ liệu:
+ 01 đoạn trích/ văn
bản hoàn chỉnh
+ Độ dài khoảng 50 –
200 chữ
+ Tương đương với
văn bản HS được
học chính thức trong
chương trình lớp 9
- Xác định được thành phần biệt lập trong câu
- Diễn đạt đúng kiến thức đã được
mô tả trong ngữ liệu bằng ngôn ngữ riêng của mình
- Hiểu được
ý nghĩa của
từ ngữ, hình ảnh trong văn bản
Rút ra bài học về tư tưởng, nhận thức
Tổng
Phần II
Làm văn
đoạn văn trình bày quan điểm, ý kiến
Viết 01 bài văn nghị luận về tác phẩm thơ
Tổng
Tổng
cộng
Trang 2PHÒNG GDĐT TP THÁI NGUYÊN
(Đề thi gồm có 02 trang)
ĐỀ THI THAM KHẢO VÀO LỚP 10 THPT
NĂM HỌC 2021 - 2022 Môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Tuổi thiếu niên là tuổi của ước mơ và hoài bão Nó gắn liền với khát vọng chinh phục thử thách và giải mã được mật mã cuộc đời Khát vọng luôn xanh và cuộc sống luôn đẹp, nhưng trong một thời khắc nào đó, có thể nhiều bạn trẻ đã thấy cuộc đời như mớ bòng bong của những điều bỡ ngỡ với bao trăn trở không dễ
tỏ bày Đi qua tuổi thơ, cuộc đời mở ra trước mắt bạn một hành trình dài, nhiều hoa hồng nhưng cũng không ít chông gai Cuộc sống với tất cả sự khắc nghiệt của
nó, sẽ khiến cho bước chân bạn nhiều lần bị rớm máu Và những giọt máu đó, hoặc là sẽ thấm xuống con đường bạn đang đi và lưu lại đó dấu son của một vị anh hùng, hoặc sẽ thành dấu chấm hết cho những khát vọng đoản mệnh của một
kẻ nhụt tâm, chùn bước Nhưng dù thế nào đi nữa, bạn luôn nhớ rằng: để trưởng thành, những thử thách và thất bại bao giờ cũng là điều cần thiết.
(Trích Hạt giống tâm hồn dành cho tuổi teen, tập hai – Nhiều tác giả,
NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2012, tr.02)
Câu 1 (0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.
Câu 2 (0,5 điểm): Theo tác giả, tuổi thiếu niên gắn liền với khát vọng gì của con
người?
Câu 3 (1,0 điểm): Nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn:
Đi qua tuổi thơ, cuộc đời mở ra trước mắt bạn một hành trình dài, nhiều hoa hồng nhưng cũng không ít chông gai.
Câu 4 (1,0 điểm): Em có đồng tình với ý kiến: để trưởng thành, những thử thách
và thất bại bao giờ cũng là điều cần thiết hay không? Vì sao? (Trình bày trong
khoảng 3 đến 5 dòng).
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 15 đến 20 dòng) chia sẻ về những điều
em có thể làm để vượt qua thử thách và thất bại trong cuộc sống.
Câu 2 (5,0 điểm)
Cảm nhận của em về hình ảnh người lao động trong hai khổ thơ sau:
Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.
Trang 3Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.
Mặt trời đội biển nhô màu mới, Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.
(Trích Đoàn thuyền đánh cá, Huy Cận, Ngữ văn 9, tập một, NXB
Giáo dục Việt Nam, 2019)
Từ đó, liên hệ với hình ảnh anh thanh niên trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long để thấy được vẻ đẹp của người lao động trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta những năm 50, 60 của thế kỉ XX
Trang 4
PHÒNG GDĐT TP THÁI NGUYÊN ĐÁP ÁN – HDC ĐỀ THI THỬ
VÀO LỚP 10 THPT, NĂM HỌC 2020 - 2021
Môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
1 Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích: nghị luận 0,5
2 Theo tác giả, tuổi thiếu niên gắn liền với khát vọng chinh phục thử thách và
3 - Biện pháp tu từ ẩn dụ:
+ Hoa hồng: những điều tốt đẹp, thành công + Chông gai: những khó khăn, thử thách
- Tác dụng: diễn tả một cách hình ảnh hành trình trong cuộc sống mà con người trải qua để trưởng thành: có thuận lợi và có khó khăn, có thành công
và có thất bại
1,0
4 Học sinh nêu quan điểm của mình và lý giải hợp lý, có sức thuyết phục Câu
trả lời phải đảm bảo dung lượng 3 đến 5 dòng
1,0
1 Viết 01 đoạn văn (khoảng 15-20 dòng) chia sẻ về những điều em có thể
làm để vượt qua thử thách và thất bại trong cuộc sống.
2,0
a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn
Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành
0,25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: những điều có thể làm để vượt qua
thử thách và thất bại trong cuộc sống
0,25
c Triển khai vấn đề nghị luận
- Học sinh có thể lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ quan điểm của bản thân về những điều có thể làm để vượt qua thử thách và thất bại trong cuộc sống
Câu trả lời phải hợp lý có sức thuyết phục
- Một số gợi ý: Không nản lòng, nhụt chí/ Rút ra bài học và kinh nghiệm/
Tích cực học hỏi, trau dồi, rèn giũa bản thân…
1,0
d Chính tả, ngữ pháp
e Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ
0,25
2 Cảm nhận về hình ảnh người lao động trong hai đoạn thơ
a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề Thân bài gồm nhiều đoạn văn
0,25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Cảm nhận về hình ảnh người lao động trong hai khổ thơ của bài “Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận
0,5
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu:
* Giới thiệu tác giả … (0,25 điểm), tác phẩm và đoạn trích (0,25 điểm). 0,5
Trang 5* Cảm nhận về hình ảnh người lao động trong hai khổ thơ:
- Vẻ đẹp của hình ảnh người lao động: Vẻ đẹp khỏe khoắn, rắn rỏi trong
nhịp điệu lao động khẩn trương của cảnh kéo lưới; khí thế vui tươi, hứng
khởi tràn đầy lạc quan khi trở về Hai khổ thơ khắc họa rõ nét hình ảnh
người dân chài hăng say lao động và làm chủ cuộc sống
- Nghệ thuật: giọng thơ sôi nổi, hào hứng; hình ảnh thơ đẹp; chi tiết giàu ý
nghĩa (câu hát, mắt cá huy hoàng)
2,5
|* Liên hệ với nhân vật anh thanh niên trong “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn
Thành Long:
- Khác nhau: công việc, vùng miền
- Giống nhau: Họ đều làm việc trong niềm vui, niềm hạnh phúc và nhiệt
huyết cống hiến để dựng xây đất nước
0,5
d Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt
0,25
e Sáng tạo
Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ mới mẻ, sâu sắc về vấn đề nghị