Chẩn đoán tại thực địa dựa trên những biểu hiện như sốt và nổi cục đặc trưng trên da trâu, bò mắc bệnh.Lấy mẫu xét nghiệm: mẫu da tổn thương, vảy, dịch mũi, dịch probang, máu được chống đông bằng chất EDTA. Vảy và da dễ thu mẫu và có thể không cần bảo quản trong môi trường vận chuyển để gửi đi xét nghiệm, những mẫu bệnh phẩm này có thể để trong ống lấy mẫu sạch hoặc các loại dụng cụ an toàn khác.
Trang 1BỆNH VIÊM DA NỔI CỤC TRÊN TRÂU, BÒ
Nghệ An, 13/4 /2021
Trang 54.1 Tình hình dịch bệnh trên cả
nước
• Từ đầu tháng 10/2020, bệnh Viêm da nổi cục (VDNC) trên trâu, bò lần đầu tiên xuất hiện tại
Việt Nam Hiện nay, Hiện nay, cả nước có 675
ổ dịch tại 119 huyện của 20 tỉnh chưa qua 21 ngày Tổng số gia súc mắc bệnh là 17.648 con,
số gia súc đã tiêu hủy là 1.223 con Nguy cơ
dịch bệnh tiếp tục phát sinh và lây lan diện rộng trong thời gian tới là rất cao.
Trang 6TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH TRONG VÙNG
Tính đến ngày 10/4/2021 toàn vùng có 540 ổ dịch tại 64 huyện của 4 tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị
Hiện tại trên địa bàn vùng 521 ổ dịch tại 64 huyện của 5 tỉnh chưa qua 21 ngày
Trang 7MỘT SỐ ĐẮC ĐIỂM DỊCH TỄ LSD TRONG VÙNG
•Gia súc chết chủ yếu là bê (>80%), do sức đề kháng yếu, không
được hộ lý chăm sóc tích cực khi không ăn được
•Gia súc chết do xuất huyết đa phủ tạng, xuất hiện các nốt sần tại khí quản, miệng, phổi làm viêm kẽ phổi, tràn dịch màng phổi gây khó thở Viêm khớp tích dịch không đi lại được….không ăn uống đươc
•Do ghép với các bệnh nhiễm khuẩn khác như THT, Viêm phổi, KST đường máu…
Trang 26Lưu ý lấy mẫu
• Đối với gia súc
Trang 41XỬ LÝ SỐC PHẢN VỆ KHI TIÊM VẮC
XIN
vắc xin Lumpyvac Cần kịp thời hộ lý chăm sóc và làm giảm các triệu chứng.
• Tiêm Pheramin(là một loại thuốc kháng histamine, hoạt động bằng cách ngăn chặn các ảnh hưởng của histamine gây ra các triệu chứng dị ứng trong cơ thể); , Atropine (làm giảm co thắt cơ trơn và giảm tiết dịch (như nước bọt, dịch nhầy hoặc các dịch tiết khác trong đường hô hấp).
Trang 42MỘT SỐ LƯU Ý KHI TỔ CHỨC TIÊM PHÒNG
• Cần lưu ý các đội tiêm phòng phải kiểm tra kỹ trước khi tiêm vì nhiều con nhìn mắt thường không phát hiện bệnh phải dùng tay sờ nắn, nhìn gương mũi phát hiện sốt, đo nhiệt độ….tránh tiêm vào những con đã có bệnh làm cho bệnh trầm trọng hơn, lãng phí vắc xin Thực tế tại các địa phương đã kiểm tra cho thấy tỷ lệ phát bệnh sau tiêm phòng từ 0.4% - 3.1
%
• Do vắc xin chỉ có hiệu lực 2h sau khi pha, nên cần có kế hoạch phối hợp chặt chẽ giữa các nhóm tiêm phòng để không lãng phí vắc xin.(Ví dụ cuối buổi tiêm phòng nhóm thì không còn bò nhưng còn nhiều vắc xin đã pha nhóm kia còn bò lại không còn thuốc, 2 nhóm xẽ bổ xung cho nhau).
• Cần xem lại chiến lược tiêm phòng tránh lây lan dịch, làm tăng gia súc mắc bệnh và chết do tiêm phòng
• Tiêm bao vây xã địa phương chưa có dịch trước, địa phương có dịch tiêm sau Tiêm thôn chưa có dịch trước thôn có dịch tiêm sau.
Trang 434.3 Các biện pháp phòng, chống dịch bệnh
a) Về văn bản chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và PTNT
•Bộ Nông nghiệp và PTNT đã ban hành các văn bản gửi UBND tỉnh Lạng Sơn (Công văn số 7530/BNN-TY ngày 30/10/2020) và tỉnh Cao Bằng (Công văn số 7576/BNN-TY ngày 01/11/2020) về việc tập trung nguồn lực và khẩn trương triển khai các biện pháp kiểm soát, phòng, chống bệnh VDNC trên gia súc theo đúng quy định của Luật thú y và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật
•Ngày 31/10/2020, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT đã ban hành Cộng điện số 7575/CĐ-BB-TY gửi Chủ tịch Ủy nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc trung nguồn lực và khẩn trương triển khai các biện pháp kiểm soát, phòng, chống bệnh VDNC trên trâu, bò
Trang 444.3 Các biện pháp phòng, chống dịch bệnh
a) Về văn bản chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và PTNT
Bộ NN&PTNT đã chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương thực hiện ngay các biện pháp như sau:
Tổ chức cách ly toàn bộ trâu, bò chưa có biểu hiện của bệnh VDNC;
Nuôi nhốt trâu, bò, dê, cừu tại các khu vực có gia súc mắc bệnh, nghi mắc bệnh;
Tổ chức tiêu hủy toàn bộ gia súc có kết quả xét nghiệm dương tính với bệnh VDNC, hoặc gia súc trong cùng địa bàn cấp xã (đã có kết quả xét nghiệm dương tính) có biểu hiện lâm sàng của bệnh Viêm
da nổi cục;
Tổ chức tổng vệ sinh, phun thuốc sát trùng, thuốc diệt côn trùng, ruồi, muỗi, ve, mòng,… tại các hộ chăn nuôi có gia súc có biểu hiện bị bệnh, nghi bị bệnh và tổng vệ sinh, phun thuốc sát trùng toàn bộ các vùng có nguy cơ cao, xung quanh hộ chăn nuôi có gia súc bị bệnh;
Khoanh vùng dịch, xã có dịch và lập chốt kiểm dịch tạm thời để kiểm soát việc vận chuyển trâu, bò
Trang 454.3 Các biện pháp phòng, chống dịch bệnh
b) Chỉ đạo, hướng dẫn địa phương tổ chức xử lý ổ dịch
Cục Thú y đã thành lập 06 đoàn công tác, trong đó có nhiều đoàn công tác do Lãnh đạo Cục trực tiếp đến các địa phương để phối hợp với chính quyền và các cơ quan của địa phương chỉ đạo xử lý các ổ dịch, cũng như triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh lây lan diện rộng, cụ thể:
•Thành lập Tổ công tác gồm Lãnh đạo và cán bộ kỹ thuật của Cục Thú y, Trung tâm Chẩn đoán thú y Trung ương, Chi cục Thú y vùng I, vùng II, Chi cục Kiểm dịch động vặt vùng Lạng Sơn đến địa phương và đã ở đó trong nhiều ngày qua để phối hợp, hướng dẫn các biện pháp phòng, chống dịch bệnh.
•Tổ chức nhiều cuộc họp với Sở NN&PTNT, cơ quan quản lý chuyên ngành thú y cấp tỉnh, cũng như chính quyền cấp huyện, cấp xã để tổ chức xử lý dứt điểm các ổ dịch, cũng như triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh lây lan riện rộng.
Trang 464.4 Giải pháp phòng, chống dịch bệnh
trong thời gian tới
• Tập trung các nguồn lực để tổ chức triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp phòng, chống dịch bệnh theo quy định của Luật thú y, các văn bản hướng dẫn Luật và đặc biệt là Công điện số 7575/CĐ-BNN-TY ngày 31/10/2020 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT.
• Cục Thú y tiếp tục cử các đoàn công tác đến các địa phương có dịch bệnh, địa phương có nguy cơ cao để đôn đốc, hướng dẫn, kiểm tra và hỗ trợ triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh.
• Tổ chức thông tin, tuyên truyền và hướng dẫn người dân, các địa phương trong việc phòng, chống bệnh VDNC; phối hợp với FAO tổ chức xây dựng tờ rơi để cấp phát cho các địa phương, người chăn nuôi nắm bắt tình hình và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh VDNC.
• Chỉ đạo các phòng thí nghiệm thuộc Cục chuẩn bị đầy đủ các nguyên vật liệu để xét nghiệm bệnh VDNC.
• Đã và đang tổ chức, hướng dẫn, hỗ trợ các doanh nghiệp nhập khẩu khẩn cấp vắc xin phòng bệnh VDNC; tổ chức kiểm tra, đánh giá chất lượng và hướng dẫn sử dụng vắc xin.
Trang 474.4 Giải pháp phòng, chống dịch bệnh
trong thời gian tới
• Trong khi chờ có vắc xin VDNC, Cục Thú y sẽ phối hợp với các địa phương, doanh nghiệp thí điểm sử dụng vắc xin phòng bệnh đâu dê
để tiêm phòng cho đàn gia súc tại các xã đã có dịch Lý do, chủng vi rút gây bệnh VDNC cùng họ với vi rút gây bệnh Đậu dê, có mức tương đồng kháng nguyên và gien di truyền trên 95%; các tổ chức quốc tế như FAO, OIE và các nước (như Trung Quốc, Đài Loan và nhiều nước khác) cũng đã sử dụng vắc xin Đậu dê để tiêm (với liều cao gấp 5-10 lần) cho đàn gia súc nhằm phòng bệnh VDNC
• Tổ chức nghiên cứu chuyên sâu về đặc điểm dịch tễ, đặc điểm vi rút, nghiên cứu, sản xuất vắc xin phòng bệnh VDNC
Trang 484.5 Đối với các địa phương
• Chủ động bố trí kinh phí để tổ chức phòng, chống dịch bệnh VDNC, bao gồm: kinh phí mua và tổ chức tiêm phòng vắc xin; kinh phí mua thuốc diệt côn trùng, ruồi muỗi, ve, mòng,… tại các địa phương đang có dịch, địa phương có nguy cơ cao (theo khuyến cáo của OIE và FAO trong phạm vi bán kính tối thiểu 50km)
• Khẩn trương tổ chức thực hiện “kiện toàn, củng cố và tăng cường năng lực
hệ thống cơ quan quản lý chuyên ngành thú y các cấp theo quy định của Luật thú y, nhất là tại cơ sở, bảo đảm lực lượng tổ chức có hiệu quả công
đạo tại Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 20/5/2019 của Ban Bí thư, Nghị quyết
số 100/2019/QH14 ngày 27/11/2019 của Quốc hội, Nghị quyết số
42/NQ-CP ngày 18/6/2019 của Chính phủ, Chỉ thị số 04/CT-TTg ngày 20/02/2019
và Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 10/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ
Trang 49XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN