Những thay đổi nhá này đã khiến hoạt động trong lớp học không còn là sự độc diễn của giáo viên với những thuyết trình dài mà còn là sự tương tác tích cực của học sinh , khiến việc tiế[r]
Trang 1Điều tra thực trạng về thiết bị daỵ học hóa học và việc
sử dụng thiết bị dạy học.
trờngTHCS Gia Minh-Gia Viễn - Ninh Bình.
i.Lý do chọn đề tài.
Ở cấp THCS, việc dạy và học ở những phũng bộ mụn chuyờn biệt như phũng Tin học, phũng Hoỏ học, phũng Lý- cụng nghiệp… sẽ thực sự giỳp cho thày dạy hay, nõng được trỡnh
độ chuyờn mụn; cũn trũ sẽ hứng thỳ hơn, tiếp thu tốt
Nhóm học viên chúng tôi gồm:
1 Đinh Trung Thành
2.Nguyễn Văn Đức
3.Bùi Phú Vơng
Đợc giảng viên bộ môn thực hành hóa học trờng Đại học Hoa L tỉnh Ninh Bình phân công “điều tra thực trạng về thiết bị dạy học hóa học và việc sử dụng thiết bị dạy học tại trờng THCS đang công tác”
Qua quá trình điều tra từ ngày 5tháng 2 năm 2012 đến ngày 10 tháng 3 năm 2012 tại trờng THCS Gia Minh- Gia Viễn – Ninh Bình thu đợc kết quả nh sau:
ii.Thực trạng về thiết bị dạy học hóa học và đặc điểm của trờng
1 Thuận lợi:
Đợc sự quan tâm của các cấp lãnh đạo nên trờng THCS Gia Minh đến nay dã có
đủ phòng học, lớp học để thực hiện nhiệm vụ dạy và học.Bước đầu đó cú sự quan tõm từ phớa chớnh quyền địa phương, từ phớa gia đỡnh học sinh đến cụng tỏc giỏo dục - Việc bố trớ, phõn cụng nhiệm vụ cụng tỏc hợp
lý, đỳng chuyờn mụn, chuyờn ngành đào tạo
-Trờng gồm 5 lớp với 173 học sinh
-Tổng số cán bộ giáo viên,nhân viên trong nhà trờng: 28 đồng chí( trong đó giáo viên:11 đồng chí)
-Phòng học hiện có 5 phòng
-Trờng có 01 phòng thiết bị dùng chung
-Trờng có 01 phòng th viện
-Trờng có 01 phòng dung làm văn phòng nhà trờng
-Trờng có 01 phòng truyền thống
* Phòng chức năng: có 01 phòng bộ môn,
- Có (tủ,giá) để trng bày thiết bị đồ dùng dạy học
- Có các khẩu hiệu
Trang 22 Khú khăn :
- Trờng Gia Minh là một trong những trờng khó khăn nhất của huyện Gia Viễn, -Thiết bị dạy học cũn thiếu thốn, nhất là dụng cụ húa chất để dạy mụn húa cũn thiếu rất nhiều, nhiều đồ dùng hóa chất trớc kia đợc cấp phát hiện nay đã biến chất hoặc h hỏng
* Thiết bị dạy học hoá học bao gồm:
+ Tranh ảnh: gồm các tranh phóng to chơng trình Hoá học 8, Hoá học 9 Đa số tranh do bộ GD & ĐT cấp Ngoài ra, một số tranh do giáo viên vẽ đợc tích luỹ lại qua các năm trong quá trình giảng dạy Tuy nhiên, lợng tranh không nhiều, còn thiếu hụt do rách hoặc mất
+ Mô hình: Chủ yếu là mô hình các hợp chất hữu cơ sử dụng trong chơng trình hoá học 9 Đa số các mô hình hiện nay đang trong thời kì mục và mốc
+ Dụng cụ thí nghiệm: bao gồm giá đỡ, ống nghiệm, cốc thuỷ tinh, đèn cồn, chén
sứ, bình Kip Hiện nay, dụng cụ thí nghiệm nhà trờng đang bị thiếu hụt, cha đáp ứng hết nhu cầu giảng dạy của giáo viên và nhu cầu học tập của học sinh Nguyên nhân do quá trình sử dụng qua 1 vài năm, nhiều thiết bị bị vỡ, hỏng, hoặc mất nhng nhà trờng cha kịp bổ sung
+ Hoá chất: Về chủng loại và số lợng cha đủ Các hoá chất đợc chứa trong các chai, lọ theo đúng tiêu chuẩn Tuy nhiên, nhiều hoá chất do để lâu không còn sử dụng đợc do bị oxi hoá và phần lớn cũng cha đợc cơ quan quản lý cấp trên và nhà trờng bổ sung kịp thời
Nh vậy, thiết bị dạy học của nhà trờng về cơ bản là thiếu, cha phù hợp với chơng trình của cấp học Cần phải có kế hoạch bổ sung thêm và thay thế thờng xuyên để phục vụ tốt hơn công tác dạy - học
-Trường khụng cú phũng học bộ mụn , mà phũng thiết bị lại ở xa nờn khi mang dụng cụ húa chất cũng dễ bị đổ vỡ và dõy ra người, quần ỏo nhất là những húa chất nguy hiểm (nguy hiểm nhất là axit sulfuric đặc)
Do đặc thù của môn học ,chương trỡnh húa học 8,9 lại cú rất nhiều thớ nghiệm sử dụng húa chất độc gõy độc cho học sinh và giỏo viờn như thớ nghiệm của lớp 8 : đốt S, đốt P đỏ I và gặp những thớ nghiệm khú thành cụng, hiện tượng khụng chớnh xỏc với lớ thuyết đó học hoặc khú xảy ra
- Thực tế giảng dạy cú rất nhiều bài học giỏo viờn phải dạy chay hoặc cố gắng làm thì bị ho viờm họng sau mỗi lần làm thớ nghiệm cú húa chất độc
IIi.Tình hình sử dụng phòng học bộ môn
* Đối với giáo viên:
- Hiện nay, trong các nhà trờng THCS, việc tiếp tục thực hiện đổi mới dạy học là một nhiệm vụ trọng tâm Do đó, phát huy tính tích cực học tập của học sinh thông qua hàng loạt các tác động của giáo viên là bản chất của phơng pháp giảng dạy mới Trước đõy, tỡnh trạng “học chay, dạy chay”, “thầy đọc – trũ chộp” diễn ra phổ biến Cũn giờ đõy, khụng gian lớp học – nơi diễn ra quỏ trỡnh dạy và học, đó có chút thay đổi tựy theo hỡnh thức tổ chức dạy học được giỏo viờn thực hiện Ta cú thể hỡnh dung bảng đen, phấn trắng, giỏo ỏn viết tay… đó được thay thế bằng mỏy
Trang 3tớnh xỏch tay, bảng tương tỏc, mỏy chiếu, dụng cụ trực quan … Những thay đổi nhỏ này đó khiến hoạt động trong lớp học khụng cũn là sự độc diễn của giỏo viờn với những thuyết trỡnh dài mà cũn là sự tương tỏc tớch cực của học sinh , khiến việc tiếp thu kiến thức khụng cũn thụ động nữa
Theo quy định , các tiết dạy Hoá học thực hành, hoặc tiết dạy có liên quan đến thí nghiệm, giáo viên trong trờng bắt buộc phải tổ chức ở phòng bộ môn Tuy nhiên, tất cả các giáo viên Hoá học đều rất hào hứng và nhiệt tình với quy định này Các thầy, cô luôn muốn cố gắng khai thác hiệu quả phòng học lên mức tối đa, đồng thời tham gia vào hoạt động thiết đế đồ dùng dạy học do nhà trờng tổ chức
Do trang thiết bị của nhà trờng cha đáp ứng đợc nhu cầu, nhng giáo viên trong tr-ờng đã biết tận dụng đồ dùng có sẵn, hoặc nhờ sự hỗ trợ của các đồng nghiệp để nâng cao hiệu quả giảng dạy
* Đối với học sinh
- Với những tiết học nếu đợc thực hiện ở phòng học bộ môn Hoá học, hầu hết học sinh sẽ hào hứng, phấn khởi Hứng thú học tập của các em đợc tăng lên rõ rệt
,thông qua đó, kết quả học tập của các em sẽ có nhiều tiến triển tốt hơn Học sinh dần đợc làm quen với cách học tập khoa học, độc lập Từ đó, ý thức tự giác của các
em càng ngày càng tốt hơn, các em rèn luyện đợc tính kiên nhẫn, cẩn thận và đặc biệt là có sự đam mê khoa học
- Tuy nhiên, khi dạy – học Hoá học ở phòng học bộ môn sẽ không tránh khỏi có một số học sinh rất hiếu động, ý thức tổ chức kỷ luật cha cao Các em cố tình làm trái với quy định của phòng học chức năng và trái với hớng dẫn của giáo viên về việc giữ trật tự lớp học, về trình tự tiến hành thí nghiệm hoặc thậm chí cả về lợng hóa chất cần lấy nên có thể gây nguy hiểm cho chính bản thân các em và các bạn khác
-Thực tế tại trờng việc “dạy chay – học chay”vẫn còn xảy ra Tuy nhiên, các giáo viên đợc phân công nhiệm vụ phụ đã tìm nhiều biện pháp và phơng án khắc phục những tồn tại còn gặp phải nh tình trạng thiếu dụng cụ thí nghiệm, hoá chất không còn sử dụng đợc và không có phòng bộ môn chuyên biệt
IV giảI pháp khắc phục khó khăn:
Để khắc phục tỡnh trạng trờn, nhờ vào cụng nghệ thụng tin chỳng
ta cú thể sử dụng phần mềm soạn giảng Microsoft powerpoint, Violet để mụ phỏng cỏc thớ nghiệm hoặc sử dụng cỏc đoạn video thớ nghiệm, tranh ảnh cỏc hiệu ứng trỡnh chiếu để thay thế thao tỏc làm thớ nghiệm của học sinh và giỏo viờn trờn lớp - Ứng dụng cụng nghệ thụng tin để giảm tải thớ nghiệm độc và khú là đó giải quyết được vấn đền nan giải cho giỏo viờn giảng dạy mụn húa học, tạo sự yờn tõm, khơi dậy sự hứng thỳ say mờ nghề nghiệp
1 Vấn đề sử dụng thiết bị qua tiết dạy.
Trang 41 Phõn tớch : - Bài “tính chất hóa học của kim loại ta cú thể ỏp dụng hoàn toàn cụng nghệ thụng tin để dạy bài này, nhưng nếu cả bài sử dụng hoàn toàn cụng nghệ thụng tin thỡ sẽ gõy nhàm chỏn
và khú xõy dựng tổ chức cỏc hoạt động nờn, trong bài này chỉ ỏp dụng thớ nghiệm giữa sắt tỏc dụng với oxi và giữa Natri với clo bờn cạnh đú giỏo viờn trỡnh chiếu thờm 1 thớ nghiệm sắt tỏc dụng với lưu huỳnh, những thớ nghiệm cũn lại cho học sinh làm hoặc giỏo viờn làm học sinh quan sỏt trực tiếp sẽ sinh động hơn (minh họa tiết dạy)
- Ba thớ nghiệm trỡnh chiếu thỡ chỉ cú thớ nghiệm giữa sắt và lưu huỳnh là thớ nghiệm khú thành cụng khi làm thực tế, hiện tượng khụng rừ như thớ nghiệm mẫu và thớ nghiệm giữa Natri với khớ clo thỡ khớ clo độc Tuy thế, song đối đối với cơ sở vật chất của trường Liờng Trang hiện nay và cũng như một số trường khỏc thỡ 3 thớ nghiệm trờn đều là thớ nghiệm khú thực hiện để nghiờn cứu kiến thức mới Ngoài do cơ sở vật chất cũn do bản tớnh nhỳt nhỏt của học sinh người địa phương, thao tỏc thớ nghiệm học sinh chưa thành thục (do khụng cú phũng học bộ mụn để học sinh nào cũng được làm thớ nghiệm) dễ dẫn đến sự cố trong khi làm thớ nghiệm hoặc thớ nghiệm khú thành cụng và việc hỡnh thành kiến thức mới sẽ khụng bảm bảo
2 Ưu điểm khi thực hiện: - Giỏo viờn khụng phải chuẩn bị nhiều thớ nghiệm, chỉ chuẩn bị thớ nghiệm giữa kim loại với muối và kim loại với axit - Học sinh quan sỏt được nhiều thớ nghiệm để dễ so sỏnh rỳt ra tỡnh chất húa học của kim loại - Tiết kiệm được một khoảng thời gian quý bỏu
3 Nhược điểm : - Cú thể mỏy chiếu sẽ bị mờ học sinh khú thấy rừ hiện tượng của thớ nghiệm và khú rỳt ra kết luận theo kiến thức phải hỡnh thành - Nếu mỏy tớnh khụng cài đủ cỏc phần mềm thỡ khụng thực hiện được trỡnh chiếu cỏc đoạn video
2.Những vấn đề lu ý
Để thực hiện tốt và cú hiệu quả ứng dụng cụng nghệ thụng tin vào dạy học giỏo viờn cần chỳ ý cỏc vấn đề sau : - Giỏo viờn cần biết cài một số phần mền cơ bản để thực hiện như phần mềm nhỳng Flas vào powerpoint, phần mềm chuyển đổi cỏc video hoặc phải biết kết nối giữa cỏc slide với cỏc filei - Giỏo viờn phải biết vận dụng kết hợp nhiều phương phỏp trong giảng dạy, nhất là những phương phỏp phỏt huy tớnh tớch cực chủ động sỏng tạo của học sinh - Giỏo viờn phải biết sắp xếp thời gian để thực hiện từng hoạt động hợp lớ nếu khụng rất dễ bị quỏ thời gian 45 phỳt của một tiết dạy - Giỏo viờn tổ chức kết hợp dạy giữa ỏp dụng cụng nghệ thụng tin với bảng viết hợp lớ (vỡ học sinh của chỳng ta chủ yếu là học sinh người địa phương nờn cũn hạn chế về nhiều mặt) nếu khụng học sinh sẽ khụng ghi được nội dung bài - Khi ứng dụng cụng nghệ thụng tin trỏnh lạm dụng đưa quỏ nhiều hỡnh ảnh và màu sắc sẽ phõn tỏn tư tưởng
Trang 5học sinh làm mất sự tập trung học tập nhưng cũng khụng nờn quỏ đơn giản làm mất đi sự sinh động của bài học - Mụn húa học là mụn khoa học thực nghiệm nờn trỏnh việc hoàn toàn sử dụng cụng nghệ thụng tin vào giảng dạy mà khụng cho học sinh làm thớ nghiệm quan sỏt thực tế trực tiếp Vỡ nếu như vậy sẽ khụng rốn được kĩ năng thao tỏc làm thớ nghiệm mà cũn gõy nhằm chỏn, mất đi sự hứng thỳ hỏo hức của học sinh - Nếu gặp sự cố trỡnh chiếu thớ nghiệm mà màn hỡnh quỏ mờ thỡ giỏo viờn nờn chủ động là người thuyết minh thớ nghiệm và hướng học sinh theo kiến thức cần hỡnh thành Trờn đõy là giải pháp khắc phục khó khăn về thực trạng sử dụng thiết bị thí nghiệm hóa học trong giảng dạy bằng cách ứng dụng cụng nghệ thụng tin vào dạy bài
“tính chất hóa học của kim loại ” để giảm thớ nghiệm độc , khú đồng thời góp phần tháo gỡ đợc phần nào khó khăn cho Tổ Tự Nhiên trờng THCS Gia Minh Mong cô giáo và các bạn học viên thảo luận, đúng gúp ý kiến cho việc thực hiện chuyờn đề này mang lại hiệu quả cao, để từ đú chỳng
ta cú thể ỏp dụng cụng nghệ thụng tin vào giảng dạy thường xuyờn, gúp phần nõng cao chất lượng giỏo dục
v kết luận
Thiết bị dạy học giỳp học sinh hiểu rừ hơn về bản chất của mọi khỏi niệm trừu tượng, là cơ sở khoa học minh chứng cú sức thuyết phục, là sự vật trực quan sinh động nhất, giỳp việc học trở nờn nhẹ nhàng, hiệu quả Trên đây là báo cáo điều tra thực trạng về thiết bị dạy học hóa học và việc sử dụng thiết bị dạy học môn hóa học ở trờng THCS Gia Minh do nhóm thực tập tại trờng gồm 3 thành viên tham gia điều tra Tuy nhiên, trong thời gian ngắn tiến hành và trình độ có hạn, chắc hẳn còn nhiều thiếu xót Rất mong nhận đợc sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô, các đồng nghiệp và các bạn để bản báo cáo này đợc hoàn thiện hơn
Hoa L ngày 10 tháng3năm2012.
Nhóm điều tra và viết bài gồm:
Đinh Trung Thành - Trởng nhóm.
Nguyễn Văn Đức - Th ký.
Bùi Phú Vơng - Giám sát và soát bài