Trong đời sống âm nhạc của hầu hết các dân tộc thiểu số Lâm Ðồng, nếu yal yau và dos chrih là thể loại rất tự do về khúc thức và cấu trúc âm vực, mang tính dị bản cao và nặng tính chất n[r]
Trang 1Tuần 33 Ngày Soạn: 16– 04 – 2012 Tiết 65 Ngày Dạy: 23– 04– 2012
LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG
VĂN HỌC NGHỆ THUẬT PHONG TỤC TẬP QUÁN Ở LÂM
ĐỒNG
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1/ Kiến thức : Giúp học sinh nắm được
- Vài nét về nghệ thuật dân gian tỉnh Lâm Đồng
- Biết được cá phong chủ yếu của Lâm Đồng
2/ Tư Tưởng:
- Có thái độ trân trọng các giá trị văn hóa
3/ Kỹ năng.
Phân tích đánh giá các nghề của địa phương
II/ CHUẨN Bị:
1/ Giáo viên:
-Tư liệu về các phong tục tập quán Lâm Đồng
2/ Học sinh:
- Vở bài soạn, Vở bài học
III TIẾN TRÌNH :
1/ Kiểm tra bài cũ.
-Trình bày giáo dục và thi cử?
2/ Giới thiệu bài mới:
- Lâm Đồng chúng ta có rất nhiều phong tục tập quán mà các em còn chưa biết Vì vậy hôm nay cô và các em cùng tìm hiểu
3/ Bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu vài nét
về văn học nghệ thuật dân
gianLâm Đồng
Giáo viên giới thiệu về nền văn
học dân gian?
I Vài nét về văn học nghệ thuật dân gianLâm Đồng
Nghệ thuật dân gian bao gồm nhiều loại hình như thơ ca, dân ca là những bài hát không mang tên tác giả
- Các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên bắt đầu nghệ thuật
âm nhạc của mình bằng lối hát kể hát nói, trong đó yal yau là tiêu biểu Hầu hết các dân tộc thiểu số ở Lâm Ðồng đều có lối hát yal yau Yal yau như nguyên nghĩa của nó
là "ngẫm ngợi chuyện xưa" Yal yau có thể hát từ ngày sang đêm Có những bài yal yau như là những trường ca hát hai, ba ngày đêm liền như K’Jai - Ka Lin, Sapu
mang Yu Mòng-Dòi, K’Tàng Dăm Prah Nhiều cuộc hát yal yau cuốn hút người nghe suốt đêm đến sáng, hết trưa
sang chiều, và bao nhiêu ché rượu cần là bấy nhiêu
Trang 2Hoạt động 2: Tìm hiểu Phong
tục tập quán của các dân tộc
bản địa
Giáo viên giới thiệu về phong tục
của các dân tộc bản địa
Hoạt động 3: Tìm hiểu một số
phong tục tập quán của người
Việt
Hoạt động 4: Tìm hiểu một số
phong tục tập quán của các
dân tộc bản địa
chuyện yal yau được khơi dậy
II Phong tục tập quán:
1 Phong tục tập quán của các dân tộc bản địa
Trong đời sống âm nhạc của hầu hết các dân tộc thiểu số
Lâm Ðồng, nếu yal yau và dos chrih là thể loại rất tự do
về khúc thức và cấu trúc âm vực, mang tính dị bản cao và
nặng tính chất ngẫu hứng thì tampơt và lảhlông đã dần đi vào chuẩn tắc Tampớt (1) ở các cư dân thuộc nhóm ngôn ngữ Môn - Khơ Me là hình thức đối đáp, thách đố, trong
đó đặc điểm này rất rõ ở hai dân tộc Cơ Ho và Mạ Một bài tampớt không hạn chế về số lượng các câu ứng tác,
song không quá dài như yal yau Dài hay ngắn tuỳ thuộc vào nội dung tri thức chào mời, thách đố Tuy nhiên, việc
ứng tác đã bị ràng buộc bởi những khuôn phép (làn điệu) nhất định
2 Một số phong tục tập quán của người Việt
- Trò chơi ở trẻ em người Việt gắn liền với loại hát đồng dao Loại trò chơi sức khoẻ xuất hiện khá phổ biến trong tất cả trả em các dân tộc ở Lâm Ðồng, trong đó vật là trò chơi sức khoẻ phổ biến nhất Có lẽ là bắt chước những miếng vật của người lớn nên trẻ em, nhất là các bé trai, rất thích loại trò chơi này Sau vật là chạy thi (trên nhiều địa hình), chạy lò cò Trò chơi chạy ở các em nhỏ đôi khi còn kèm theo lời hát, phổ biến nhất là trẻ em người Việt di cư
từ Nghệ An vào Cướp cờ còn là một loại trò chơi đáng lưu ý Tuy nó nặng nề về tính chất sức khoẻ nhưng xét về góc độ nào đó thì đây là loại trò chơi được diễn xướng
3.Một số phong tục tập quán của các dân tộc bản địa
Ở người thiểu số bản địa, mảng nghệ thuật tạo hình hầu như vắng bóng trong văn hoá truyền thống Hiện nay, các nhà nghiên cứu chỉ mới biết đến một chi tiết điêu khắc theo mô típ chày - cối ở cột sân nhà và cột kho thóc cũng như một vài mảng đồ hoạ trên các giá thờ mới xuất hiện gần đây, tác phẩm sáng giá nhất trong lĩnh vực này có lẽ phải kể tới các cây cột lễ (gâng) xiết bao ngoạn mục trong các nghi lễ đâm trâu nổi tiếng ở các tộc người này
Trang 34/ Củng cố:
- Giáo viên hướng dẫn học sinh kể tên hoạt động văn học dân gian ở Lâm Đồng
5/ Hướng dẫn về nhà:
- Về xem lại các hoạt động dân gian ở địa phương
- Chuẩn bị tiết sau ôn tập chương V và VI
RÚT KINH NGHIỆM: