Bài 40: DẦU MỎ VÀ KHÍ THIÊN NHIÊN

Vậy khí thiên nhiên và dầu mỏ có tính chất vật lí, thành phần, trạng thái tự nhiên và cách tách ra những sản phẩm của chúng và ứng dụng như thế nào.. Bài học hôm nay sẽ trả lời các câ[r]

Ngày soạn:

Ngày giảng: 9D1: 9D2: 9D3: Tiết 50

Bài 40: DẦU MỎ VÀ KHÍ THIÊN NHIÊN

I Mục tiêu

1 Kiến thức

HS Biết được:

- Khái niệm, thành phần, trạng thái tự nhiên của dầu mỏ, khí thiên nhiên và khí

mỏ dầu và phương pháp khai thác chúng; một số sản phẩm chế biến từ dầu mỏ

- Ứng dụng: Dầu mỏ và khí thiên nhiên là nguồn nhiên liệu và ng.liệu quý trong CN

2 Kỹ năng

- Đọc trả lời câu hỏi, tóm tắt được thông tin về dầu mỏ, khí thiên nhiên và ứng dụng của chúng

- Sử dụng có hiệu quả một số sản phẩm dầu mỏ và khí thiên nhiên

3 Thái độ

- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập;

- Nhận biết được tầm quan trọng, vai trò của bộ môn Hóa học trong cuộc sống

và yêu thích môn Hóa Tự hào về nguồn tài nguyên của Tổ quốc, có hoài bão học tập để góp phần xây dựng quê hương đất nước

- HS nhận thấy trách nhiệm của bản thân, cùng hợp tác với cộng đồng tuyên truyền biện pháp khai thác các mỏ khí, vận chuyển dầu mỏ, tránh ô nhiễm môi trường nước và không khí

- HS thấy được sự giàu có của tài nguyên biển Tự hào, yêu quê hương đất nước

và có trách nhiệm trong công cuộc giữ gìn và bảo vệ biển đảo, Tổ quốc

4 Năng lực

*Năng lực chung: Năng lực giao tiếp; năng lực tự học; năng lực hợp tác

*Năng lực riêng: Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học; năng lực giải quyết vấn đề

II.Chuẩn bị

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Mẫu dầu mỏ

- Tranh vẽ sơ đồ chưng cất dầu mỏ và ứng dụng sản phẩm chế biến từ dầu mỏ

2 Chuẩn bị của học sinh

- Nghiên cứu bài, tìm hiểu một số mỏ dầu khí và tình hình khai thác ở nước ta

III Phương pháp, kĩ thuật

- Phương pháp trực quan, vấn đáp - tìm tòi

- Kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặt câu hỏi, trình bày 1 phút

IV Tiến trình hoạt động – giáo dục

1 Ổn định lớp: (1 ph)

- Kiểm tra sĩ số:

2 KTBC: 5’

- GV: Kiểm tra bài cũ

Hoàn thành các phương trình phản ứng sau:

1 CH4 +…… as

  ………… + HCl

2 CH4 +……  t ……… + H2O

3 … .+ Br2    Br-CH2- CH2-Br

4 C2H4 + ……  t0 CO2 + …

Đáp án : 1 CH4 + Cl2  as CH3Cl + HCl

2 CH4 + 2O2  t0 CO2 + 2H2O

3 CH2=CH2 + Br2    Br-CH2- CH2-Br

4 C2H4 + 3O2  t0 2CO2 + 2H2O

3 Bài mới:

A Hoạt động khởi động: 2’

* GV: Giới thiệu: Chúng ta đã biết không có một ngành nào, một lĩnh vực nào

từ công việc gần gũi nhất như nấu ăn hàng ngày bằng bếp ga đến các phương tiện giao thông như xe máy, ôtô, các nhà máy sản xuất, trong nông nghiệp,

công nghiệp không sử dụng các sản phẩm của dầu mỏ, khí thiên nhiên Vậy khí thiên nhiên và dầu mỏ có tính chất vật lí, thành phần, trạng thái tự nhiên và cách tách ra những sản phẩm của chúng và ứng dụng như thế nào? Bài học hôm nay sẽ trả lời các câu hỏi này

B Hoạt động hình thành kiến thức

Hoạt động 1: Tìm hiểu về dầu mỏ (15 phút)

- Mục tiêu: HS nắm được tính chất vật lý, trạng thái tự nhiên và thành phần

của dầu mỏ Biết dược các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ

GV: Chiếu hình ảnh mẫu dầu mỏ, yêu cầu

HS quan sát nêu trạng thái, màu sắc của dầu

mỏ

HS: là chất lỏng, sánh màu nâu đen

GV: Chiếu hình ảnh dầu mỏ không tan trong

nước gọi Hs nhận xét

HS: Dầu và nước phân thành 2 lớp, lớp dầu

nổi phía trên

GV: Qua đó em có kết luận gì về tính tan

trong nuớc của dầu mỏ?

HS: Dầu mỏ không tan trong nước và nhẹ

hơn nước

GV: Bằng kiến thức thực tế, kết hợp SGK

hãy cho biết trong tự nhiên dầu mỏ có ở

đâu?

HS: Trong tự nhiên tập trung thành từng

vùng lớn ở sâu trong lòng đất

HS: Nhóm khác nhận xét, bổ sung

GV: Chiếu hình 4.16 yêu cầu HS cho biết

mỏ dầu gồm mấy lớp? Đó là những lớp

I Dầu mỏ

1 Tính chất vật lí

- là chất lỏng sánh, màu nâu đen

- không tan trong nước và nhẹ hơn nước

2 Trạng thái tự nhiên, thành phần của dầu mỏ.

* Dầu mỏ có ở đâu ?

- Trong tự nhiên tập trung thành từng vùng lớn ở sâu trong lòng đất

- Mỏ dầu có 3 lớp: lớp khí ở trên gọi là khí mỏ dầu (khí đồng hành),thành phần chính là mêtan + Lớp dầu lỏng có hoà tan khí ở giữa Là một hỗn hợp của nhiều hiđrocacbon và những hợp chất

HS: mỏ dầu có 3 lớp: lớp khí ở trên gọi là

khí mỏ dầu hay khí đồng hành, thành phần

chính là mêtan

+ Lớp dầu lỏng có hoà tan khí ở giữa Đó là

một hỗn hợp phức tạp của hiđrocacbon và

những hợp chất khác

+ Dưới đáy mỏ dầu là một lớp nước mặn

GV:Dầu mỏ được khai thác như thế nào ?

HS: Người ta khoan những lỗ khoan xuống

lớp dầu lỏng(gọi là giếng dầu).Đầu tiên dầu

tự phun lên( do áp suất lúc đầu cao hơn áp

suất của khí quyển) sau một thời gian áp

suất mỏ dầu cân bằng áp suất khí quyển nên

người ta bơm nước hoặc khí xuống để đẩy

dầu lên

- Chiếu hình ảnh 1 số mỏ dầu

- Việc khai thác dầu mỏ có ảnh hưởng đến

môi trường không ? nêu ví dụ

+ HS : Quá trình khai thác, vận chuyển, chế

biến dầu mỏ gây ra ô nhiễm môi trường, các

tai nạn cháy nổ

Vì vậy chúng ta cần phải có những biện

pháp chống cháy nổ, chống ô nhiễm môi

trường bằng cách

( chiếu hình ảnh)

+ Tuân theo các quy định về phòng chống

cháy nổ

+ Tiếp đất bằng dây xích sắt cho xe chở

xăng dầu

+ Sử dụng những nguồn năng lượng mới

thay cho xăng dầu như năng lượng gió, năng

lượng mặt trời, xăng sinh học…

- Sau khi khai thác được dầu mỏ người ta sẽ

chế biến, vậy cách chế biến dầu mỏ như thế

nào? Có những sản phẩm nào được tạo ra

trong quá trình chế biến chúng ta cùng

nghiên cứu phần 3

GV: chiếu hình 4.17

HS: Nghiên cứu thông tin trong SgK

+ Dầu thô được chưng cất như thế nào ?

HS: Dầu thô được đưa vào tháp chưng cất, ở

các nhiệt độ khác nhau cho ra các sản phẩm

khác nhau

- Sản phẩm chưng cất dầu mỏ ?

khác + Dưới đáy mỏ dầu là một lớp nước mặn

* Dầu mỏ được khai thác như thế nào?(SGK)

3 Các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ.

- Dầu thô được đưa vào tháp chưng cất, ở các nhiệt độ khác nhau cho

ra các sản phẩm khác nhau

- Các sản phẩm

+ Khí đốt, xăng, dầu thắp, dầu điezen, dầu mazut, nhựa đường

Phương pháp crăckinh (tăng lượng xăng )

Dầu nặng    Crackinh Xăng+Hỗn hợp Khí

HS: Khí đốt, xăng, dầu thắp, dầu điezen,

dầu mazut, nhựa đường

-Ứng dụng của sản phẩm chưng cất dầu

mỏ ?

HS: Làm khí đốt trong nấu ăn, nhiên liệu

cho ôtô, tàu thuỷ, thắp đèn, làm đường giao

thông…

- Giới thiệu nhà máy lọc dầu Dung Quất là

nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt

Nam-thuộc tỉnh Quảng Ngãi, nhà máy chính thức

khánh thành vào 6-1-2011

- Lượng xăng thu được khi chưng cất dầu

mỏ chỉ chiếm một tỉ lệ nhỏ Để tăng lượng

xăng người ta dùng phương pháp nào?

- HS: Phương pháp crăckinh

+GV: Với phương pháp này lượng xăng thu

được chiếm khoảng bao nhiêu phần trăm

khối lượng của dầu mỏ

- HS: Chiếm khoảng 40%

Chúng ta vừa nghiên cứu về dầu mỏ Vậy

khí thiên nhiên có ở đâu, cách khai thác và

ứng dụng ra sao chúng ta cùng nghiên cứu

phần II

Hoạt động 2: Tìm hiểu về khí thiên nhiên (10 phút)

- Mục tiêu: HS nắm được thành phần chủ yếu của khí thiên nhiên, cách khai thác

và ứng dụng của khí thiên nhiên

- Khí thiên nhiên có ở đâu?

HS:Khí thiên nhiên có trong các mỏ khí

nằm dưới lòng dất

- Thành phần chính của khí thiên nhiên là gì

?

HS: Thành phần chính của khí thiên nhiên là

mêtan

GV: chiếu hình 4.18, Em có nhận xét gì về

hàm lượng khí metan trong khí thiên nhiên

và khí mỏ dầu

HS: Hàm lượng khí metan trong khí thiên

nhiên lớn hơn trong khí mỏ dầu

+ Nêu cách khai thác khí thiên nhiên

- Hãy cho biết ứng dụng của khí thiên

II Khí thiên nhiên:

- Khí thiên nhiên có trong các mỏ khí nằm dưới lòng đất

- Thành phần chính của khí thiên nhiên là mêtan

- Cách khai thác(SGK)

- Ứng dụng: là nhiên liệu, nguyên liệu trong đời sống và trong công nghiệp

nhiên ?

- HS: Là nhiên liệu, nguyên liệu trong đời

sống và trong công nghiệp

+GV: Khí thiên nhiên là nhiên liệu gia

dụng, dùng để đốt trong các bếp ga, đốt

trong lò gạch , lò cao để sản xuất xi măng,

sử dụng đốt các tuabin nhiệt điện để phát

điện

+ Khí thiên nhiên được sử dụng làm nguyên

liệu cho ngành hóa dầu Chất hóa dầu này

sử dụng sản xuất: Phân đạm, bột giặt,

dượcphẩm, chất dẻo

III Dầu mỏ và khí thiên nhiên ở Việt Nam( HS tự đọc)

C Hoạt động luyện tập: 8’

Yêu cầu hs hoạt động nhóm xây dựng sơ đồ tư duy tổng kết bài học:

Yêu cầu hs hoạt động cá nhân trả lời câu hỏi:

Chọn 1 câu trả lời đúng

Câu 1:

a Dầu mỏ là một đơn chất

b Dầu mỏ là một hợp chất phức tạp

c Dầu mỏ là một hiđrocacbo

d Dầu mỏ là một hỗn hợp tự nhiên của nhiều loại hidrocacbon

Câu 2:

a Dầu mỏ sôi ở một nhiệt độ nhất định

b Dầu mỏ có nhiệt độ sôi khác nhau tuỳ thuộc vào thành phần của dầu mỏ

c Thành phần chủ yếu của dầu mỏ tự nhiên là metan

d Thành phần chủ yếu của dầu mỏ là xăng và dầu lửa

Câu 3:Phương pháp tách riêng các sản phẩm từ dầu thô là:

a Khoan giếng dầu b Crăckinh

c Chưng cất dầu mỏ d Khoan giếng dầu và bơm nước hoặc khí

D Hoạt động vận dụng sáng tạo: 2’

Để dập tắt xăng dầu cháy người ta làm như sau :

a Phun nước vào ngọn lửa

b Dùng chăn ướt trùm lên ngọn lửa

c Phủ cát vào ngọn lửa

Cách làm nào ở trên là đúng? Giải thích

Giải : Các cách làm đúng là b và c vì ngăn không cho xăng dầu tiếp xúc với không khí

E Hoạt động tìm tòi mở rộng: 2’

*Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau

- Xem trước bài nhiên liệu

- Tự đọc phần III “ Dầu mỏ và khí thiên nhiên ở Việt Nam”

- Bài tập 3,4/sgk/129, bài 2,3/SGK/132

- Khuyến khích làm bài tập trong sách bài tập

Bài 4 (hướng dẫn)

+ N2 và CO2 không cháy

+ CH4 cháy => Viết PTHH

+ Viết PTHH CO2 tác dụng với Ca(OH)2

+ Tìm V (ở đktc)

Tìm hiểu về các nhà máy lọc dầu https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh

%C3%A0_m%C3%A1y_l%E1%BB%8Dc_d%E1%BA%A

7u_Dung_Qu%E1%BA%A5t

V Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: (2 phút)

- Làm bài tập 3,4 SGK

- Làm bài tập SBT

- Đọc trước bài 41

E Rút kinh nghiệm: