- Häc sinh ph¶i biÕt tr×nh bµy mét sè hiÓu biÕt s¬ lîc vÒ néi dung cña kh¸i niÖm; chÊt thÐp vµ chÊt t×nh trong th¬ B¸c.. Cã hiÓu biÕt réng[r]
Trang 1Phòng GD-ĐT Quảng Trạch
Họ và tên học sinh:
……… ………
Số báo danh:
………
KỲ THI chọn Học SINH Giỏi Lớp 9 – Cấp huyện
Năm học 2011-2012
Đề thi môn: Ngữ văn
Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)
Đề RA
Cõu 1: ( 2.0 điểm )
Hai câu thơ dới đây nhà thơ Tế Hanh đều sử dụng biện pháp tu từ so sánh:
- Chiếc thuyền nhẹ nh con tuấn mã
- Cánh buồm giơng to nh mảnh hồn làng
Sự khác nhau giữa hai cách so sánh trên? Mỗi cách có hiệu quả nghệ thuật riêng
nh thế nào?
Cõu 2: ( 2.0 điểm )
Phân tích cái hay của cách sử dụng đổi trật tự cú pháp trong các câu thơ sau:
a Bạc phơ mái tóc ngời Cha.
Ba mơi năm Đảng nở hoa tặng Ngời
(Tố Hữu)
b Xiên ngang mặt đất rêu từng đám
Đâm toạc chân mây đá mấy hòn
(Hồ Xuân Hơng)
Cõu 3: ( 6.0 điểm )
Đọc thơ Bác, nhà thơ Hoàng Trung Thông đã viết:
" Tôi đọc trăm bài trăm ý đẹp
ánh đèn tỏa rạng mái đầu xanh
Vần thơ của Bác vần thơ thép
Mà vẫn mênh mông bát ngát tình."
Thật vậy, chất thép và chất tình hòa quyện trong mỗi vần thơ của Bác Hãy phân tích bài: " Ngắm trăng" , " Đi đờng", "Tức cảnh Pác Bó " trong chơng trình Ngữ văn 8 để làm sáng tỏ nhận định trên
Phòng GD-ĐT Q Trạch
KỲ THI chọn Học SINH Giỏi Lớp 9
Năm học 2011-2012 Hớng dẫn châm môn Ngữ văn
Trang 2Câu 1: (2.0 điểm): Yêu cầu cần đạt và cách cho điểm:
+ Chỉ ra đợc sự khác nhau giữa hai cách so sánh (1đ) Cụ thể:
-Câu 1: Tác giả so sánh cáI cụ thể hữu hình này( cái thuyền) với cáI cụ thể
khác( con tuấn mã)
-Câu 2: Tác giả so sánh cái cụ thể hữu hình( cánh buồm) với cái trìu tợng vô hình có
ý nghĩa thiêng kiêng( mảnh hồn)
+ Nêu đợc hiệu quả nghệ thuật riêng của mỗi cách so sánh (1đ) Cụ thể:
-Câu 1: Có tác dụng làm nỗi bật vẻ đẹp, sức mạnh của con thuyền ra khơi
-Câu 2: Có tác dụng làm nổi bật hình ảnh cánh buồm chẳng những trở nên sống
động mà còn vẻ đẹp thiêng liêng và một ý nghĩa trang trọng, lớn lao bất ngờ, trở thành một cái biểu tợng rất phù hợp đầy ý nghĩa của làng chài
Câu 2: (2.0 điểm):
Câu a: (1đ)
Nếu theo trật tự tuyến tính bình thờng thì câu thơ phải là:
Mái tóc ngời Cha bạc Phơ
Nh thế vị ngữ “Bạc phơ” chỉ mang nghĩa chỉ mái tóc của Bác bạc phơ do thời gian, tuổi tác mà thôi ở đây Tố Hữu sử dụng biện pháp đổi trật tự cú pháp trong câu
để khắc hoạ rõ nét hình ảnh Bác, ngời cha già của dân tộc chúng ta “bạc phơ mái tóc” vì lo cho đất nớc Hình ảnh “bạc phơ” đợc nhấn mạnh để bày tỏ tấm lòng biết ơn thành kính của tác giả đối với Bác, giúp ta thấy rõ sự hy sinh của Ngời cho dân tộc
Câu b: (1đ)
Sự thay đổi trật tự cú pháp trong câu thơ làm cho câu thơ hay hơn, ý đợc nhấn mạnh hơn, có tính gợi cảm gợi hình hơn Bởi vị ngữ từng câu đợc đảo ra đầu câu đã tô
đậm khắc hoạ rõ nét cảnh thiên nhiên mà nhà thơ miêu tả Nó gợi đợc sự tởng tợng cho ngời đọc Rõ ràng nó khác hẳn với câu có trật tự bình thờng:
Từng đám rêu xiên ngang mặt đất
Mấy hòn đá đâm toạc chân mây
Thì hai câu thơ này không tạo đợc ấn tợng mạnh trong lòng ngời đọc nh hai câu
đổi trật tự cú pháp trên
Câu 3: (6.0 điểm)
A Yêu cầu chung
Đây là dạng đề có tính khái quát, do đó đòi hỏi học sinh trên cơ sở những hiểu
biết về các bài thơ của Bác đợc học trong chơng trình, học sinh phải biết chọn lọc, sắp xếp lập luận bài theo nội dung mà đề ra yêu cầu đó là làm rõ chất thép và chất tình trong các bài thơ đợc học Nếu học sinh có hiểu biết lấy thêm đợc những tác phẩm ngoài chơng trình để phân tích hợp lý càng tốt song không bắt buộc
1 Yêu cầu về nội dung
- Học sinh phải biết trình bày một số hiểu biết sơ lợc về nội dung của khái niệm; chất thép và chất tình trong thơ Bác
+ Chất tình trong mỗi bài thơ là sự kết tinh của tình yêu thiên nhiên, tình yêu đất nớc, nhân dân
+ Chất thép là biểu hiện của ý chí, nghị lực vợt qua hoàn cảnh khó khăn, khắc nghiệt để ung dung tự tại, để sống và làm việc một cách có hiệu quả, nhằm đóng góp nhiều nhất cho cách mạng, cho đất nớc, nhân dân
- Học sinh lấy đợc các dẫn chứng phù hợp để phân tích làm nổi bật tình yêu thiên nhiên của Bác ở các bài: "Ngắm trăng", "Đi đờng", "Tức cảnh Pác Bó"
- Học sinh biết chọn dẫn chứng phù hợp trong các bài: "Ngắm trăng", "Đi đờng",
"Tức cảnh Pác Bó" để phân tích làm nổi bật đợc chất thép trong mỗi bài thơ của Bác
- Chất thép và chất tình trong thơ Bác hòa quyện vào nhau tôn nhau lên: có dẫn
chứng, phân tích hợp lý
2 Yêu cầu về hình thức
- Có bố cục ba phần hợp lý, rõ ràng;
- Có kỹ năng lập luận mạch lạc, chặt chẽ;
- Văn viết có cảm xúc, ít sai lỗi chính tả
B Cách cho điểm
- Điểm 6, 7: Bài làm đạt đợc các yêu cầu trên ở mức xuất sắc, có cách lập luận, dẫn
dắt sáng tạo, tỏ ra có năng lực văn thực sự Có hiểu biết rộng Chữ viết rõ ràng, dễ
đọc, có thể có một vài lỗi nhỏ về chính tả nhng không quan trọng
Trang 3- Điểm 4, 5: Bài làm đạt các yêu cầu trên ở mức khá, có thể ý thứ nhất và ý thứ bốn
phần nội dung đề cập cha rõ Bài có thể sai một số lỗi về chính tả, ngữ pháp nhng không đáng kể
- Điểm 3: Bài làm đạt đợc các yêu cầu trên ở mức trung bình, văn viết cha sâu, ý thứ
nhất và ý thứ bốn phần nội dung có thể thiếu, ý thứ hai, thứ ba đa ra đợc dẫn chứng song phân tích, chứng minh cha sâu Bài còn sai một số lỗi về chính tả, dùng từ, ngữ pháp Nhìn chung bài cha tạo đợc ấn tợng gì về kiến thức cũng nh kỹ năng
- Điểm 1, 2: Bài làm cha thể hiện rõ yêu cầu của đề, văn viết thiếu mạch lạc, diễn đạt
lủng củng, còn sai nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp, lập luận
- Điểm 0: Nộp giấy trắng hoặc cha triển khai đợc ý nào cả.