Nhạc sĩ Phú Quang

Nhạc sĩ Phú Quang là một trong số những nhạc sĩ mà tên tuổi của họ gắn liền với những ca khúc tuyệt vời về Hà Nội. Những bài hát nổi tiếng của nhạc sĩ Phú Quangnhư Em ơi, Hà Nội Phố, Hà Nội ngày trở về, Mơ về nơi xa lắm và Im Lặng Đêm Hà Nội. Anh cũng đã phổ nhạc cho rất nhiều những bài thơ, tạo nên những bài hát đẹp, mang những ngôn ngữ đời thường vào âm nhạc của mình rất thành công....

Ch ị u trách nhi ệ m: Đ inh Ti ế n Hoàng | Biên t ậ p: Bùi Quang Tú | Hi ệ u ñ ính: Ph ạ m V ă n Hi ệ p

Đạ i L ễ 1000 n ă m Th ă ng Long – Hà N ộ i

Hà Nội luôn là mộ ñịa danh văn hóa, kinh tế, chính trị của cả nước Tìm hiểu các thông tin về kinh tế, văn hóa, giải trí….của Hà Nội luôn là một nhu cầu thiết yếu của nhiều tầng

lớp nhân dân Bên cạnh ñó, năm 2010 là năm quan trọng, với rất nhiều những dịp lễ kỉ

niệm lớn, ñặc biệt là ñại lễ 1000 năm Thăng Long Đây là một cột mốc văn hóa, lịch sửñược quan tâm của cả trong và ngoài nước Đó chính là lí do chúng tôi lựa chọn chủñề

về Hà Nội ñểñịnh hướng nội dung cho dự án chuỗi website Hà Nội

Dự án chuỗi website về Hà Nội mang tên Hà N ộ i Tôi Yêu ñược công ty CP ĐT Hoàng

Đạt triển khai thực hiện từ tháng 2 năm 2010 Với những nỗ ực, tâm huyết và tình yêu dành cho Hà Nội, các thành viên ban dự án ñã cho ra những sản phẩm văn hóa gây

ñược ấn tượng với ñộc giả yêu Hà Nội

Đại Lễ 1000 năm Thăng Long ñang ñến rất gần, dự án cũng ñang ñi vào giai ñ ạn gấp rút hoàn thành ñể hòa chung không khí của ngày Đại Lễ

Dự án là một bức tranh tổng thể ñi từ những sự kiện gắn với Đại Lễ, cũng như những góc sâu trong tâm hồn Hà Nội, những nếp sống, những cảm xúc của người Hà Nội

Bên cạnh việc xây dựng và hoàn thiện chuỗi website về Hà Nội, Ban dự án còn cho ra

mắt những ấn phẩm về Hà Nội Chúng tôi ñã dành nhiều tâm huyế ñể xây dựng Tủ sách

Hà Nội với những ấn phẩm ñiện tửñược tặng miễn phí cho quý bạn ñọc Chúng tôi hi

vọng những tâm huyết này sẽ mang lại cho quý bạn ñọc yêu Hà Nội những ñiều thú vị

Tư liệu chúng tôi sử dụng ñể thực hiện những ấn phẩm này hoàn toàn ñược sưu tầm và biên tập từ các nguồn trên Internet nên không tránh ñược những thiếu sót Một số ư liệu

do lấy ở các nguồn thứ cấp, nên chúng tôi không thể trích dẫn nguồn ñầy ñủ Chúng tôi mong nhận ñược sự thông cảm từ các tác giả

Xin chân thành c ả m ơ n và mong nh ậ n ñượ c nh ữ ng góp ý t ừ phía b ạ n ñọ c!

Ban d
án

Nh ạ c s ĩ Phú Quang

Nhạc sĩ Phú Quang là một trong số những nhạc sĩ mà tên tuổi của họ gắn liền với những

ca khúc tuyệt vời về Hà Nội Những bài hát nổi tiếng của nhạc sĩ Phú Quangnhư Em ơi,

Hà Nội Phố, Hà Nội ngày trở về, Mơ về nơi xa lắm và Im Lặng Đêm Hà Nội Anh cũng ñã

phổ nhạc cho rất nhiều những bài thơ, tạo nên những bài hát ñẹp, mang những ngôn

ngữñời thường vào âm nhạc của mình rất thành công Em ơi, Hà Nội phố là một trong

những bài hát như vậy Bài hát Em ơi, Hà Nội phố bắ ñầu bằng tiếng gọi tha thiết: Em

ơi, Hà Nội phố! Ta còn em mùi hoàng lan, ta còn em mùi hoa sữa Ta còn em một màu xanh thời gian, một chiều phai tóc em bay Người nghệ sĩ lang thang haòi trên phố

chợt hoàng hôn về ừ bao giờ

Âm nhạc Phú Quang có một phong cách rấ ñộc ñáo và riêng biệt và chính nét ñặc biế

ấy ñã khơi dậy ñược cảm xúc của người nghe! Thả mình vào âm nhạc Phú Quang mỗi

người trong chúng ta có thể cảm nhận ñược cái ñẹp và tình yêu từ chính cuộc sống xung quanh

Nhạc sĩ có tâm sự: Lần ñầu tiên khi tôi chuyển vào thành phố Hồ Chí Minh, tôi ñã nhớ

Hà Nội quay quắ ñến nỗi tôi ñã phải quay trở l i Hà Thành Nhớ l i sự ra ñời của Em

ơi, HÀ Nội phố!, nhạc sĩ nói: Chính vào lúc nỗi nhớ Hà Nội trong tôi trở nên da diết hơn bao giờ hết thì nhà thơ Phan Vũ có ñưa cho tôi một bài thơ về Hà Nội dài một trăm dòng Anh Phan Vũ nói với tôi rằng tôi có thể tạo ra một bài hát rấ ñẹp từ những ý thơ của

anh Khi nó trở thành một bài hát thì nó không còn giống hoàn toàn như bài thơ của anh Phan Vũ Mặc dầu vậy anh Phan Vũñã nói, âm nhạc ñã làm ñẹp thêm cho thơ của anh

Nhạc sĩ Phú Quang sinh năm 1949 và viết tác phẩm ba-lát ñầu tiên của mình Niềm Tin cho cello và piano năm 1967 khi nhạc sĩ 18 tuổi Nhạc sĩ nói mình may mắn hơn nhiều

người khi ñược học nhạc năm mới 7 tuổi Nhạc sĩ tốt nghiệp Nhạc viện Hà Nội năm 17

tuổi và sau này trở thành nhạc trưởng chỉ huy giàn hợp xướng, tiếp tục học sáng tác và lí

luận âm nhạc

Kiến thức âm nhạc của nhạc sĩ, niềm ñam mê âm nhạc và những cố gắng không ngừng nghỉ trong suốt 40 năm qua ñã mang lại sự thành công cho nhạc sĩ Để viế ñược các bài hát, Phú Quang cũng ñã sáng tác nhiều cho các loại hình am nhạc khác, như nhạc phim

và nhạc kịch, nhạc giao hưởng Nhạc sĩ cũng ñã cho ra ñời nhiều album bao gồm Cho

một người tình xa, Chuyện bình thường cuối cùng, Về lại phố xưa, Điều giản dị

Nhạc sĩ Phú Quang nói rằng mỗi lần khi anh trở về thành phố quê hương, trái tim luôn bị

lay ñộng dữ dội khi chứng kiến những giọt nước mắt rơi trên khé mắt những người khán

giả Với anh, ñó là món quà, là sự thành công lớn nhất dành cho anh Bài hát Em ơi, Hà Nội phốñã lột tả ñược tình yêu với thủñô của nhạc sĩ Phú Quang - nhà phê bình âm nhạc Vũ Tự Lân nói Bài hát có một một giai ñiệu nhẹ nhàng và trong sáng, sâu lắng nhưng không buồn Ta còn em hàng phố cũ rêu phong, và từng mái ngói

xô nghiêng, nao nao kỉ niệm : Theo tiến sĩ Vũ Tự Lân, ñó chính là cái tâm ñiểm của bài hát và chính nó ñã toát lên tình cảm sâu lắng của nhạc sĩ Đây là một bài hát rấ ñẹp về

Hà Nội Tình yêu của Phú Quang với từng con ñường, góc phố, những hàng cây, ánh sáng và âm thanh ñặc trưng của Hà Nội

Hà Nội ñã và ñang thay ñổi rất nhiều từ một thành phố trong chiến tranh sang, trở thành

một nơi trung tâm sinh sống, buôn bán, ñộng văn hóa tấp nập Cuộc sống của người Hà

Nội thay ñổi nhanh chóng, tuy nhiên ít nhất trong âm nhạc Phú Quang vẫn còn có mộ

Hà Nội tĩnh lặng, nhẹ nhàng và lạng mạn

T ự s ự c ủ a Phú Quang

Từ xưa tới nay trước báo chí tôi chưa bao giờ nói dối, chỉ có ñiều là tôi ñã tiết lộ bao nhiêu phần trăm sự thật mà thôi

Vòng xoay cu ộ c s ố ng

Tôi có thể nhịn cả bữa trưa và bữa tối nhưng không thể làm gì, kể cả hút mộ ñiếu thuốc

n u không ăn sáng Sau ñó vui nhất là ñược ngồi cafe với bạn bè, nhất là với những

người bạn có nghề nghiệp khác mình Bởi chính ở họ tôi khám phá ñược nhiều ñiều mới

lạ Thí dụ như nhiều doanh nhân mà tâm hồn họ còn nghệ sĩ hơn nhiều người ñang

"hành nghề" nghệ sĩ Thời gian còn lại của buổi sáng tôi thả mình hoàn toàn vào vòng quay của cuộc "mưu sinh" - Những cuộc hò hẹn làm ăn - những món nợ công việc phải

trả - những toan tính cho những ngày "làm ăn" kế tiếp Mười hai giờ trưa là giờ riêng của tôi: có thể là một cuộc nhậu nhẹt với bạn bè có thểăn cơm với vợ con Có thể và có

thể Buổi chiều trong căn phòng làm việc của mình, tôi có thể ñọc sách, nghe nhạc, xem phim hoặc sáng tác trong tâm trạng: không biết mình ñang ở ñâu? Sài Gòn hay

giản vì ñời sống quá ngắn mà lòng ham muốn của tôi thì quá nhiều - Đó là một ngày của tôi Thời gian sáng tác Bất kỳ mọi nơi và mọi lúc nếu tôi cảm thấy hứng thú Việc ngồi

trước máy vi tính, chỉ là công việc của người thư ký: chép lại những gì ñã nghĩ Tôi cũng

chẳng bao giờ treo trước cửa nhà một biển nhỏ: "Bận sáng tác không tiếp khách" Nếu là

b n tôi, tôi có thể dành thời gian cho họ bất cứ giờ nào

Và tình yêu

Tôi không tin người nào ñây không yêu mà có thể sáng tác ñược những tác phẩm ñích

thực về tình yêu Sự giả dối luôn luôn ñược che ñậy tinh vi nhưng không thể che dấu mãi

ñược Tất cả những bài hát về tình yêu của tôi tất nhiên phải xuất phát từ một tình yêu

thật nhưng nó phải ñược kết hợp với trí tưởng tượng và ước mơ của người sáng tạo Tôi không có khả năng viết về những ñiều tôi không xúc ñộng Bởi vậy với những bài hát theo ñơn ñặt hàng, khả năng của tôi luôn ñứng hạng chót Trước ñây tôi cũng nhắm mắ

ñể có một số tiền vì cuộc mưu sinh, bây giờ có lẽ tôi già nên khó tính, thà ñói hơn mộ

chút ñể làm ñược việc mình thích Bây giờ tôi vẫn viết nhưñã viết, nhưng tôi chọn thời

ñiểm phù hợp ñể trình làng những tác phẩm của mình

Ngôn ng ữ trong ca khúc

Mỗi người có một giọng ñiệu của riêng mình Từ nhỏñến giờ tôi vẫn quan niệm: tôi chỉ

có thểñến với người mình yêu bằng chính giọng ñiệu và gương mặt của mình Không bao giờ tôi nhờ một gã ñàn ông ñẹp trai ñến hôn hộ người yêu của mình cho dù cô ta có

thể không chấp nhận tôi Sáng tác vừa là nghề, vừa ñể chống buồn? Năm 17 tuổi tôi bị

rơi vào nỗi khủng hoảng lớn, và lúc ñó, ñể giải quyế ñược bế ắc tôi cần một "lối" ñể xả

ra và tôi ñã tìm thấy ñược "lối" trong việc sáng tác Bây giờ tôi hiểu rằng, tôi sẽ gắn bó

với nó suốt cuộc ñời cho dù trải qua không ít nhọc nhằn ñau ñớn

Còn v ớ i m ố t

Làm sao không thích mố ñược cho dù biết rằng nó sẽ ñề-mốt Mốt cho bớt cái xấu và tôn lên nhiều cái ñẹp Một người ñúng một cho ta cảm giác dễ chịu, còn quá mốt thì khiến ta tức cười Dù trạng thái nào cũng ñem lại niềm vui Tôi thích mặc ñẹp nhưng hơi

b i, không thích những gì quá chải chuốt, quá cầu kỳ Vợ tôi hoàn toàn tôn trọng sở thích

cá nhân của tôi Còn tôi, ñôi khi cũng "can ñảm" góp ý ñôi lời với vợ Thú vui lớn nhất?

Từ nhỏ tôi luôn mơ ước: sau kiến thức là sự giàu có ñể rong chơi khắp nơi, nhìn ngắm,

h c hỏi và cảm nhận cuộc ñời Nhưng cho ñến nay ñiều ñó vẫn chỉ là mơ về nơi xa quá

Phải chăng, bởi vì tôi là người có lòng ham muốn quá ñáng Sáng tác- mưu sinh - rong

chơi Cuối cùng "rồi cũng về lại phố xưa, về trong mùa thu bồi hồi làm mưa, lối vắng Rồi

cũng về ại phố quen, về trong tình yêu dịu dàng" Lời bài hát mới nhất Về ại phố xưa - sáng tác trong một buổi chiều mưa ngồi ven sông Hồng uống rượu cùng bạn bè và nhớ

Nh ạ c s ĩ Phú Quang: Ng ườ i con c ủ a Hà N ộ i, ngày tr ở v ề

Người con của Hà Nội, ngày trở về như thiên sứñã hoàn thành sứ mệnh Nỗi niềm canh cánh, ấp ủ từ cõi xưa vọng về "Anh vẫn chờ những ñiều chưa tới Anh khát khao khát khao bình yên giữa gió gào…" giờñây ñã có một kết thúc có hậu Ông còn mong gì hơn

nữa?!

Chẳng phải vô tình, Phú Quang ñược mệnh danh là nhạc sĩ của Hà Nội, bởi ông ñã sáng tác nhiều bài về Hà Nội và những bài của ông mang ñậm dấu ấn, phong vị Hà thành Ông khắc khoải về một Hà Nội êm ñềm nhỏ bé là những câu ca không bao giờ cũ

Người yêu nhạc, yêu Hà Nội có thể thấy ngay ñược “phong vị Hà thành” qua những ca khúc của Phú Quang như “Em ơi Hà Nội Phố”, “Lãng ñãng chiều ñông Hà Nội”, “Chiều

phủ Tây Hồ”, “Nỗi nhớ mùa ñông”, “Khúc mùa thu”

Đó là hương hoa sữa, phố cổ mặc trầm, từng hàng cây góc phố, lác ñác lá thu vàng rơi,

cơn mưa nhỏ chợt ñến mùa hạ…Tất cả, vướng vất mang hơi thở của một Hà Nội xa xưa quá vãng… Sự cuốn hút kỳ l trong giai ñiệu, câu ca ám ảnh, bạn cũng như tôi có thể

rong ruổi hàng giờ trên từng con phốñể say sưa cảm nhận "một Hà Nội ngây ngất nắng,

một Hà Nội run run heo may", hay thơ thẩn nuối tiếc "gió mùa ñông bắc se lòng, chút lá thu vàng ñã rụng chiều nay cũng bỏ ta ñi"… Còn trong tình yêu, ông ñã nói hộ tâm trạng

của không ít người bằng những lời ca giản dị nhưng cũng thật tinh tế: "Dù mai ngày cách

xa mãi mãi diệu kỳ là tình yêu chúng ta Và ta biết mộ ñiều thật giản dị Càng xa em ta càng thấy yêu em"…

Hẳn, ñịnh mệnh ñã an bài cho ông, khi sinh ra ñể trở thành nhạc sĩ của Hà Nội Người

nhạc sĩ rời ñất mẹ vào thành phố mang tên Bác ñể l p nghiệp, nhưng vẫn quay quắt về

nơi mình lớn lên trên phố Khâm Thiên cùng bao kỷ niệm thời thơấu

Ông trải lòng viết: "Năm nào cũng vậy, cuối thu ñầu ñông tôi lại trở về Hà Nội, ñể nói lời yêu thương và tỏ bày nỗi nhớ bằng ñêm nhạc của chính mình Trong tôi, Hà Nội là nỗi

nhớ thiết tha, như một dòng sông không ngừng chảy, lúc êm ñềm, lúc lại cồn cào con sóng Không hiểu sao càng có tuổi tôi càng nhớ nhung những ngày thơấu của mình Hà

Nội ngày tôi còn bé ñẹp và yên bình biết bao Tôi vẫn thường cùng bạn bè chơi thổi búp

lá ña, bắt dế bỏ vào ống bơ và xem chọi dế Tôi ñã lớn lên bằng những kỷ niệm của thành phố một thời bom ñạn Thời trai trẻ của tôi thuộc về Hà Nội Mối tình ñầu của tôi

cũng thuộc về Hà Nội Ấy là người bạn gái trong trẻo thầm lặng dành bánh mỳ luộc cho tôi mỗi sáng Rồi chúng tôi ñi qua ñời nhau… Rồi phút ngập ngừng ñầu tiên ấy trở thành

k niệm Và Hà Nội là nơi cất giữ quá khứ dịu dàng của cuộc ñời"

"Cuộc ñời là dòng sông chứa ñầy nghịch lý" lời bài hát trong âm nhạc của ông nhưñã

vận vào ñời ông Yêu tha thiết Hà Nội ñến vậy mà Phú Quang ra ñi, chọn Sài Gòn ñể

sống, ñể l p nghiệp Dù sống trong phồn hoa ñô hội, ông vẫn không thể quên vùng ñất nguồn cội, vùng ñất của một phần ñời có bóng dáng người mẹ hiền, cùng những mối tình dang dở Nhạy cảm quá chăng?! Tố chất trong ông luôn là nỗi cô ñơn bẩm sinh ñeo bám Người nhạc sĩñành nương vào âm nhạc, ñể thổn thức nỗi lòng

Hà Nội chính là không gian màu mỡ ñể ông có thể thỏa thê khóc cười, giăng mắc tình

cảm Ông dành viết lời 30% trong số ca khúc của mình Mảnh ñất văn chương không ñủ

rộng ñể ông tải nỗi thiếu hụt mênh mông, bỗng dưng như cơ duyên, từng ý thơ của thi sĩ

ñã gợi lên trong ông những bản tình ca lãng mạn và sâu lắng Người nhạc sĩ tài hoa ñã phù phép ñể biến bài thơ thành lời ca réo rắt có tiếng, có hình, và những tình khúc bất hủ

ra ñời: “Dạ khúc”, “Đâu phải bởi mùa thu”, “Tình khúc 24”, “Dòng sông không trở lại”,

“Mơ về nơi xa lắm”, “Mùa thu và em”…

Tâm hồn ñồng ñiệu của thi sĩ và nhạc sĩ cùng bắt nhịp, họ trở thành tri kỷ trong âm nhạc

và ñôi khi cả ngoài ñời Chả thế mà ông tâm sự, nửa thế kỷ gắn bó với nền âm nhạc

nước nhà, nhưng ông chỉ có bạn thân trong giới nhà thơ, nhà văn, họa sĩ còn ñứng trong

ñám ñông nhạc sĩ, ông cảm thấy mình bơ vơ, lạc lõng… Người nhạc sĩ của những bản tình ca trong sáng, lãng mạn, có vô khối nỗi niềm u uất chất chứa trong lòng

Ngay từ khi còn là cậu bé con ñã bị gán cho cái tội chả lấy gì làm tố ñẹp là kiêu ngạo và khinh người, ñể phần ñời sau ñấy là chuỗi ngày "bi kịch về lòng tin" ñeo ñẳng ñến tận

giờ Để nói với cuộc ñời, với chính mình, ông trải lòng viết những câu tê tái thế này: "17

tuổi Trong nỗi bức xúc ñến tuyệt vọng của tâm trí, trong sự chao ñảo của lòng tin tôi ñã

viết tác phẩm âm nhạc không lời ñầu tiên Viết ào ào như một gã khùng Bất chấp những

ñịnh kiến, những ràng buộc của những thói quen hằn lên từ cuộc ñời Tôi viế ñể vơi ñi

những dằn vặt từng ñêm bởi mộ ñời sống thiếu may mắn và quá nhiều éo le" Đó chính

là nhạc phẩm ballats "Niềm tin" viết cho violonxen và piano vào năm 1967 Ngay khi

nhạc phẩm này ra ñời, ñã khẳng ñịnh ñược vị thế của cậu bé Phú Quang trong làng

nhạc

Phú Quang kể, ngày thơ bé ông ñã khóc dưới sự tàn nhẫn của ñồng loại "Mày là ñứa

trẻ hư Mày kiêu ngạo Mày ích kỷ Mày sống biệt lập và không hòa ñồng Mày không

ñược ñi ñâu hết…" không chỉ một lần người ta ñã ñổ từng ấy thứ vào ñầu mộ ñứa trẻ

Số là, năm 14 tuổi cậu bé Phú Quang viế ñơn xin ñi nước ngoài học nhạc, tiêu chuẩn ở

trường học có hạn, nhưng nhiều người muốn ñi, và người ta ñã gán cho cậu từng ñấy

thứ Suốt những năm ở trường nhạc, Phú Quang ñã 7 lần “xuất ngoại hụt” (!?)

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương nhìn thấy cậu học trò có nhiều triển vọng, chả có lý do gì

ñể cậu phải oan uổng thế, ông ñã ñề nghị không thểñưa Phú Quang ra xét tuyển, phải cho ñi nước ngoài học nhạc 10 ngày sau, ông quá ñỗi ngạc nhiên khi nhìn thấy cậu bé

ñang thơ thẩn ngoài ñường: "Ơ! Tại sao cháu còn ở ñây?" Cậu bé buồn rầu: "Cháu không ñược ñi ñâu, bác ạ" Thật ra, lần ñó có công văn cử Phú Quang ñi học nhạc ở

nước ngoài, nhưng ai ñó ñã giấu công văn ñi

Một lần khác, xảy ra vào lần thứ 6 ñi học nước ngoài hụt Vào học trường nhạc, Phú Quang học lớp kèn "cor", thầy giáo dạy kèn gặp cậu học trò bảo: "Phú Quang à, nếu trò

ra nước ngoài học nhạc thầy sẽ rấ ủng hộ em" Nhưng, cũng chính người thầy này sau

khi biết nếu Phú Quang khơng đi thì mình sẽđược thế vào chỗđĩ, nên trong cuộc họp xét tuyển đã đổ bao nhiêu tội xấu xa lên đầu cậu học trị Hiệu trưởng trường nhạc, nhạc

sĩ Tạ Phước nĩi với thầy dạy kèn: "Anh đi rồi, ai sẽ dạy kèn thay anh" Thầy giáo dạy kèn

chỉ vào Phú Quang "Đây, cậu này cĩ tài lắm, rất thơng minh…" Nghe xong nhạc sĩ Tạ

Phước giận lắm bảo: "Anh đã bảo thằng bé khơng cĩ đủ tư cách đi nước ngồi thì làm sao thằng bé cịn cĩ thể đứng trên bục giảng làm thầy được"… Sau đấy, nhạc sĩ Tạ

Phước, gặp Phú Quang an ủi: "Bác biết là cháu chịu nhiều bất cơng, cháu khơng cĩ gì

phải sợ hãi cả Cháu cĩ thể khơng được đi học nước ngồi, nhưng cháu cứ tin bác đi,

người như cháu dứt khốt sẽ thành cơng "

Cuộc đời của ơng đến 6 lần bị "tuyên án tử hình" vì căn bệnh ung thư Đã lâu, những đốt

xương ở khớp tay, ở lưng của ơng trồi lên những cục thịt cứng ngắc Nĩ lan ra từng

mảng, bác sĩ xác định ơng bị căn bệnh vơ phương cứu chữa Mãi sau này ơng mới biế

bác sĩ đã chẩn đốn nhầm Cuộc sống khơng yên ả, những cơn sĩng gồ ghề, những

đ ạn lồi khúc khuỷu, người nhạc sĩđã tựa mình vào người tình âm nhạc, để cứu rỗi tâm

h n xanh xao vì buồn phiền

Nh ạ c s ĩ Phú Quang: “Gã th ổ dân” ch ố n Hà thành

Đ ùng m ộ t cái ông d ứ t tình v ớ i Hà N ộ i vào Nam sinh s ố ng, tròn 60 tu ổ i m ớ i quay v ề n ơ i chôn rau c ắ t r ố n

Ông là Phú Quang, người ñược ca ngợi là “nhạc sĩ của Hà Nội”

Phú Quang sinh năm 1949, là con út trong gia ñình ñã bảy ñời sống ở Hà Nội Năm Phú Quang ra ñời, mẹ ông ñã 45 tuổi Sinh thời, cụ là người có trí nhớ tuyệt vời Phú Quang

kể: “Mẹ tôi thuộc làu những Truyện Kiều, Cung oán ngâm khúc, Lục Vân Tiên và mẹñọc

thơ rất hay Tôi còn nhớ, hồi mới 13 tuổi, tôi làm một câu ñối treo ngay trên bàn học:

"Ngõ lầy lội ñường trơ xác pháo/ Nhà hương tàn sàn nát ñào rơi" Khẩu khí ấy tôi có là vì

“nhiễm” tính cách mẹ tôi có chứ bố tôi thì khác, vì cho rằng người có khẩu khí như thế

sau này sẽ rất khổ…”

Phú Quang có một tuổi thơ “không ñược ñẹp cho lắm” Từ nhỏ ông ñã nổi tiếng là tinh nghịch và hay giễu cợt Mộ ñứa trẻ như vậy thường sẽ rất cô ñơn bởi sự thờơ, né tránh

của mọi người Và hẳn nhiên khi mộ ñứa trẻ vướng vào bi kịch này sẽ nảy sinh những

bức xúc với cuộc ñời, với con người, Phú Quang cũng vậy

Đến năm 17 tuổi (1967) bằng tác phẩm âm nhạc không lời ñầu tiên cho violoncen và piano mang một cái tên như là một dấu hỏi ñầy bức xúc: Niềm tin Phú Quang mới phần nào giải thoát ñược bi kịch, nỗi thất vọng và những bức xúc về cuộc sống, về con người qua âm nhạc

Nh ạ c s ĩ Phú Quang

Nói như ngôn ngữ bây giờ, tuy gốc gác xa xôi chỉ là “người Hà Nội 2” (Sơn Tây – Hà Tây

cũ), nhưng Phú Quang, bằng âm nhạc ñã dành gần như hầu hết tình yêu, tuổi trẻ của mình cho Hà Nội

Thời trai trẻ của Phú Quang thuộc về Hà Nội Mối tình ñầu của ông cũng thuộc về Hà

Nội Và những bài hát luôn hướng về Hà Nội… Nhưng nếu chỉ vin vào những thứấy ñể

b o rằng Phú Quang là người yêu Hà Nội nhất, suy ra Phú Quang cũng là người yêu quê hương nhất thì chưa ñủ Phú Quang còn là một “gã thổ dân” của Hà Thành

“Gã thổ dân” ấy, buổi sáng ñi chơi, la cà quán xá, tụ ập bạn bè tán gẫu, còn buổi chiều

và buổi tối chính là lúc ông quay về với ngôi nhà của mình, bày ra tất cả những gì ñã thu

lượm ñược của Hà Nội trong ngày ñểñưa vào âm nhạc Đó là tất cả những gì thuộc về

Hà Nội Nào là một Hà Nội ngây ngất nắng, một Hà Nội run run heo may, một Hà Nội

ñêm cuối mùa thu trăng lạnh mờ sương, một Hà Nội với rất nhiều sinh linh mồ côi trong cây bàng mồ côi mùa ñông, nóc phố mồ côi mùa ñông, mảnh trăng mồ côi mùa ñông…

Năm 1985, Phú Quang rời Hà vào Sài Gòn Giờ ñây, sau hơn 20 năm xa quê, “dòng sông ñã trở l i” và ngộ ra nhiều ñiều Hà Nội hay Sài Gòn suy cho cùng cùng chỉ là tên hai thành phố mà Phú Quang ñã từng sống Không thể nói Phú Quang yêu Hà Nội hơn hay Sài Gòn hơn, mà mỗi thành phố ông yêu một kiểu, và thể hiện tình yêu của mình với thành phốñó bằng những cách khác nhau mà thôi