+ Giai cấp nông dân: bị bóc lột nặng nề, phân hoá thành nhiều bộ phận (công nhân, nông dân tá điền, dân nghèo thành thị)=> là lực lượng cách mạng hùng hậu nhất. -Đô thị phát triển, sự[r]
Trang 1
ĐỀ CƯƠNG LỊCH SỬ 8 HỌC KÌ II
1 Nguyên nhân Pháp xâm lược Việt Nam?
CNTB phát triển cần nhiều nguyên liệu thị trường Việt Nam có vị trí chiến lược giàu tài nguyên Chế độ phong kiến suy yếu
2 Vì sao thực dân Pháp chọn Đà Nẵng làm điểm nổ súng đầu tiên?
Âm mưu của Pháp là chiếm xong Đà Nẵng sẽ tiến thẳng ra Huế.buộc nhà Nguyễn đầu hàng
3.Diễn biến chiến sự ở Đà Nẵng:
+ 1/9/1858 quân Pháp nổ súng vào Đà Nẵng
+ Kết quả: sau 5 tháng chỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà
4 Chiến sự ở Gia Định năm 1859:
+ 2/1859 quân Pháp kéo vào Gia Định
+ 17/2/1859 quân Pháp đánh chiếm thành Gia Định
+ 24/2/1861 quân Pháp tấn công Đại đồn Chí Hoà=> chiếm Định Tường, Biên Hoà, Vĩnh Long
+ 5/6/1862 nhà Nguyễn kí với Pháp Hiệp ước Nhâm Tuất
6.Tinh thần kháng chiến của nhân dân ta:
+ Tại Đà Nẵng: Nhiều toán nghĩa binh đã kết hợp với quân đội triều đình đánh Pháp.
+ Tại Gia Định và 3 tỉnh Miền Đông Nam Kỳ
Phong trào kháng chiến càng sôi nổi: điển hình là khởi nghĩa của: Nguyễn Trung Trực, Trương Định
+ Kháng chiến lan rộng ba tỉnh miền Tây Nam Kì:
- Nhân dân Nam Kỳ nổi lên chống Pháp ở nhiều nơi
- Nhiều trung tâm kháng chiến thành lập: ở Đồng Tháp Mười, Tây Ninh, Bến Tre,
- Nổi bật là cuộc khởi nghĩa của Trương Quyền, Phan Tôn, Phan Liêm, Nguyễn Hữu Huân…
- Phong trào tiếp tục phát triển đến năm 1875
7.Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất (1873):
* Diễn biến chiến sự tại Hà Nội
- Sáng 20-11-1873, Pháp nổ súng đánh thành Hà nội
- Trưa 20-11-1873 thành Hà Nội thất thủ
- Thực dân Pháp mở rộng xâm lược Bắc Kỳ
- Chưa đầy 1 tháng chúng đã chiếm được Hải Dương , Hưng Yên, Phủ Lý, Ninh Bình, Nam Định
8 Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất(1873-1874):
+ Nhân dân ta tiến hành tập kích giặc trong thành Hà Nội, đốt các kho đạn của giặc, thành lập các toán nghĩa binh, Nghĩa hội, + 21 / 12 / 1873 quân ta giành thắng lợi ở Cầu Giấy lần thứ nhất
+ 15 / 3 / 1874 nhà Nguyễn kí với Pháp Hiệp ước Giáp Tuất
9 Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai (1882):
* Diễn biến:
+ 3/4/1882 Pháp cử Rivie kéo quân ra Bắc
+ 25/4/1882 quân Pháp đánh chiếm thành Hà Nội
=>mở rộng đánh chiếm Hòn Gai, Nam Định và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì
10 Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai (1882)::
+ Nhân dân tích cực phối hợp với quân triều đình đánh kháng chiến: Tự tay đốt nhà tạo thành bức tường lửa cản địch, không bán
lương thực cho pháp đắp đập, cắm kè trên sông hồng, làm hầm chông cạm bẫy
+ 19/5/1883 giành thắng lợi ở trận Cầu Giấy lần thứ hai
+ 25/8/1883 nhà Nguyễn kí với Pháp Hiệp ước Hácmăng
+ 6/6/1884 thực dân Pháp bắt nhà Nguyễn kí Hiệp ước Patơnốt
=>Nước ta trở thành nước thuộc địa nửa phong kiến
11 Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở Huế tháng 7/1885:
* Nguyên nhân:
+ Phái chủ chiến công khai chuẩn bị, tích cực chống Pháp
=> Thực dân Pháp tìm cách tiêu diệt phái chủ chiến
* Diễn biến:
+ Đêm 4 rạng 5/7/1885 Tôn Thất Thuyết ra lệnh tấn công toà Khâm sứ và đồn Mang Cá
* Kết quả: thất bại
12 Phong trào Cần vương nổ ra và phát triển như thế nào?
+ Nguyên nhân:
- Vụ biến kinh thành thất bại
- 13/7/1885Vua Hàm nghi hạ chiếu Cần Vương
- Một phong trào Kháng Pháp lan rộng gọi là phong trào Cần Vương
+ Diễn biến: Chia làm 2 giai đoạn
=> giai đoạn 1: 1885-1888:Phong trào sôi nổi rộng khắp Bắc, Trung Kỳ Tôn thất Thuyết sang trung Quốc cầu viện(1886) Vua Hàm Nghi bị bắt và bị đầy sang An Giê Ri
Trang 2=> Giai đoạn 2: 1888-1896:Phong trào phát triển mạnh tụ lại thành các cuộc khởi nghĩa lớn Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê
- Phong trào được đông đảo quần chúng nhân dân ủng hộ
13 Khởi nghĩa Ba Đình (1886-1887):
* Lãnh đạo: Phạm Bành và Đinh Công Tráng.
* Vị trí và địa bàn: Ba Đình, Nga Sơn, Thanh Hoá.
* Điểm mạnh: Xây dựng căn cứ phòng thủ kiên cố và lợi hại.
14 Khởi nghĩa Bãi Sậy (1883-1892):
* Lãnh đạo: Đinh Gia Quế và Nguyễn Thiện Thuật.
* Vị trí và địa bàn: Bãi Sậy (Hưng Yên).
* Điểm mạnh: thiên về lối đánh du kích biến hoá.
15 Khởi nghĩa Hương Khê (1885-1895):
* Lãnh đạo: Phan Đình Phùng và Cao Thắng.
* Vị trí: Hương Khê (Hà Tĩnh) Địa bàn: 4 tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An,Hà Tĩnh, Quảng Bình.
* Diễn biến: 1885-1888: xây dựng lực lượng 1888-1895: mở các cuộc tấn công quy mô lớn.
* Điểm mạnh:
+ Cách tổ chức lực lượng sáng tạo
+ Lối đánh linh hoạt, đa dạng
+ Trang bị vũ khí tối tân
=> là cuộc k/n tiêu biểu nhất của phong trào Cần vương.
* Kết quả: thất bại
16 Những chuyển biến của xã hội Việt nam cuối TK XIX đầu TK XX
-Các vùng nông thôn:
+ Giai cấp địa chủ PK: số lượng ngày càng tăng, đã đầu hàng làm tay sai cho Pháp, một bộ phận cấu kết với pháp đà áp bóc lột nhân dân, một số địa chủ vừa và nhỏ có tinh thần yêu nước
+ Giai cấp nông dân: bị bóc lột nặng nề, phân hoá thành nhiều bộ phận (công nhân, nông dân tá điền, dân nghèo thành thị)=> là lực lượng cách mạng hùng hậu nhất
-Đô thị phát triển, sự xuất hiện các giai cấp, tầng lớp mới:
+ Tầng lớp tư sản: gồm nhà thầu khoán, đại lí, chủ xí nghiệp thái độ cách mạng chưa rõ ràng
+ Tầng lớp tiểu tư sản: gồm chủ các xưởng thủ công, buôn bán nhỏ, thông ngôn cuộc sống bấp bênh, có ý thức dân tộc, tích cực tham gia cách mạng
+ Giai cấp công nhân: 10 vạn người, có tinh thần đấu tranh mạnh mẽ
17 Xu hướng mới trong cuộc vận động giải phóng dân tộc: Vận động cứu nước theo con đường dân chủ tư sản.