Người lái đò sông Đà

Mục tiêu bài học 1. Về kiến thức: Cảm nhận được vẻ đẹp đa dạng của con sông Đà vừa “hung bạo” vừa “trữ tình” cùng hình ảnh kỳ vĩ của người lái đò trên dòng sông ấy. Từ đó, thấy được tình cảm, sự đắm say của Nguyễn Tuân trước thiên nhiên và con người lao động ở miền Tây Bắc của Tổ quốc. 2. Về kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng phân...

Tiết 46-47

Người giảng: Lê Anh Nhân

Người lái đò sông Đà

( Nguyễn Tuân)

Mục tiêu bài học

1 Về kiến thức: Cảm nhận được vẻ đẹp đa dạng

của con sông Đà vừa “hung bạo” vừa “trữ tình” cùng hình ảnh kỳ vĩ của người lái đò trên dòng sông

ấy Từ đó, thấy được tình cảm, sự đắm say của Nguyễn Tuân trước thiên nhiên và con người lao động ở miền Tây Bắc của Tổ quốc

2 Về kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng phân tích đề, lập

dàn ý cho đề văn nghị luận về một tác phẩm, đoạn trích văn xuôi

3 Về thái độ: Có thái độ trân trọng, yêu quý những

vẻ đẹp thiên nhiên của đất nước, trân trọng biết ơn

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

“Người lái đò Sông Đà” ?

2 Tác phẩm 2.1 Hoàn cảnh sáng tác

Thành quả thu hoạch được trong chuyến đi gian khổ và hào hứng tới miền Tây Bắc rộng lớn, xa xôi

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

PCNT độc đáo của NT: uyên bác, tài hoa, không quản nhọc nhằn để cố gắng khai thác kho cảm giác và liên tưởng để tạo

ra chữ nghĩa xác đáng làm lay động người đọc

làm lay động người đọc

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

NT muốn tìm kiếm chất

vàng của thiên nhiên Tây Bắc và nhất là chất

vàng mười – “thứ vàng mười đã qua thử lửa” ở tâm hồn những người lao động

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

“Đẹp vậy thay, tiếng hát trên

 Cách giới thiệu tạo ấn tượng về Sông Đà: như một nhân vật có cá tính độc đáo.

I Tìm hiểu chung

II Đọc - hiểu văn bản

* Hai câu thơ đề từ

Hai câu thơ đề từ có ý nghĩa gì?

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

Mặt ghềnh Hát Loóng

Quãng

Tà Mường Vát

Tiếng thác nước

Những trùng

vi thạch trận

Nguyễn Tuân đã tập trung khắc họa con sông

Đà hung bạo qua những hình ảnh nào?

trương -> mối đe dọa

của những người lái

Cảnh mặt ghềnh Hát Loóng được tác giả miêu tả

ra sao? Tác giả sử dụng

nghệ thuật gì?

điện ảnh -> tạo nên mối

đe dọa đối với con

người

Quãng Tà Mường Vát được

thể hiện qua những chi tiết

nào ?

Phép so sánh, nhân hóa độc đáo biến con sông thành một sinh thể hung tợn.

Âm thanh của thác nước được diễn tả ra sao?

khích, chế nhạo

Rống lên

-> Nghệ thuật nhân hóa

độc đáo biến sông Đà

thành kẻ thù số một của

con người.

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

Tiểu kết:

Nguyễn Tuân là bậc thầy trong sử dụng ngôn từ kết hợp quan sát phi thường tưởng tượng phong phú, vận dụng nhiều kiến thức chuyên ngành

để miêu tả những thử thách ghê ghớm của sông Đà đối với con người

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

Từ trên cao nhìn xuống

Dòng sông như mái tóc kiều

diễm của người thiếu nữ: “Con

sông Đà…nương xuân”Vẻ đẹp trữ tình

của sông Đà được thể hiện

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

Nước sông Đà

Màu xanh ngọc bích

Lừ

lừ chín đỏ

NT nhìn ngắm sông Đà qua nhiều thời gian, không gian khác nhau ông có phát hiện gì?

Dẫn chứng

Sông Đà chưa bao giờ có màu đen => Tình cảm yêu mến đối với sông Đà, tự hào

về vẻ đẹp xứ sở.

“Yên hoa tam nguyệt há Dương Châu”.

Nhìn bờ sông Đà, bãi sông Đà, chuồn chuồn trên sông.

Nhà văn phóng tầm nhìn của mình vào những

nơi nào?

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

-> Phép so sánh làm cho con sông

NT đi thuyền trên sông

Tác giả cảm thấy cảnh vật hai bên bờ sông

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

Tiểu kết

NT đã huy động vốn từ phong phú kết hợp bút pháp miêu tả ở nhiều góc độ, nhiều điểm nhìn khác nhau nên đã khám phá trọn vẹn những nét trữ tình của sông Đà

Một số hình ảnh về sông Đà

Bình minh trên sông Đà Hoàng hôn trên sông Đà

Minh họa cho hình ảnh

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

- Sông Đà:

với các thế lực sóng, nước, đá, gió;

chiến đấu với con

sông Đà hung bạo

- Con người nhỏ bé trên chiếc thuyền đơn độc chỉ có

vũ khí là cán chèo

* Tính chất cuộc chiến: không cân sức

2 Hình tượng người lái đò trong cuộc chiến đấu với con sông Đà hung bạo

Chiến thuật của hai bên thể hiện như thế nào trong cuộc chiến (3 trùng vi thạch trận)?

2 Hình tượng người lái đò trong cuộc chiến đấu với con sông Đà hung bạo

2 Hình tượng người lái đò trong cuộc chiến đấu với con sông Đà hung bạo

Trùng vi 1 Trùng vi 2 Trùng vi 3

Cửa sinh

Cửa sinh

Cửa sinh3

trùng

vi

thạch

trận

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

* Nghệ thuật sử dụng động từ mạnh:

+ Động từ diễn tả cơn cuồng phong của sông Đà

+ Động từ hợp sức tạo thế cưỡi hổ của ông đò

=> Trên 300 động từ

Trong cuộc chiến giữa người lái đò và sông Đà tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì để miêu tả tính chất ác liệt của nó?

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

Trong cuộc chiến giữa người lái đò và sông Đà bên nào đã giành thắng lợi?

chiến đấu với con

sông Đà hung bạo

Con người chiến thắng

Con người cưỡi lên

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

Nguyên nhân nào làm nên chiến thắng của người lái đò?

Sự ngoan cường, dũng cảm, tài trí, chí quyết tâm và nhất là kinh nghiệm đò giang sông nước, lên thác xuống ghềnh

chiến đấu với con

sông Đà hung bạo

lái đò trong cuộc

chiến đấu với con

sông Đà hung bạo

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

Sau khi chiến thắng sông Đà đêm ấy người lái đò đã làm những công việc gì?

Người lái đò

Nướng ống

cơm lam

Bàn về

cá anh vũ

cá dầm xanh

Bàn về cái hầm

cá hang cá

Phong thái của một nghệ sĩ

Hình ảnh minh họa ông lái đò nghỉ ngơi

khi dừng chèo Hình ảnh minh họa ống cơm lam

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

Hãy cắt nghĩa vì sao, trong con mắt của Nguyễn Tuân, thiên nhiên Tây Bắc quý như vàng nhưng con người Tây Bắc mới thật xứng đáng là

“vàng mười” của đất nước ta?

+ Thiên nhiên  vàng; con người lao động  vàng mười: -> trong cảm xúc của tác giả, con người đẹp hơn tất cả.

+ Con người ví với khối vàng mười quý giá lại chỉ là những ông lái đò

vô danh.

+ Những con người vô danh đó đã nhờ lao động, đấu tranh chinh phục thiên nhiên.

Nét khác biệt trong cách khắc hoạ

để nhân vật bộc

lộ phẩm chất

- Sử dụng ngôn ngữ miêu

tả đầy cá tính, giàu chất tạo hình

2 Hình tượng người lái đò trong cuộc chiến đấu với con

sông Đà hung bạo

Phương diện khắc họa con người ở

Người lái đò sông Đà có gì khác biệt

so với tác phẩm Chữ người tử tù?

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

Khúc hùng ca ca ngợi con người, ca ngợi ý chí của con người,…đã chiến thắng sức mạnh tựa thánh thần của dòng sông hung dữ Đó chính là những yếu tố làm nên chất vàng mười của nhân dân Tây Bắc

lái đò trong cuộc

chiến đấu với con

sông Đà hung bạo

3 Chủ đề

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

Đoạn trích ca ngợi sông

Đà, núi rừng Tây Bắc vừa hùng vĩ, vừa thơ mộng, đồng thời ca ngợi đồng bào Tây Bắc cần cù, dũng cảm rất tài

tử, tài hoa

3 Chủ đề

lái đò trong cuộc

chiến đấu với con

sông Đà hung bạo

lái đò trong cuộc

chiến đấu với con

sông Đà hung bạo

Câu 1: Vì sao hình tượng sông Đà trên trang văn

của Nguyễn Tuân lại có sức thu hút, hấp dẫn người đọc?

a Vì nó mang những nét đẹp đa dạng của thiên nhiên Tây Bắc mà không dòng sông nào trên đất nước ta

có được

b.Vì nó được xây dựng như một nhân vật có cá tính,

có tâm trạng, có hoạt động, thật phong phú và phức tạp

c Vì nó làm nền cho sự xuất hiện của con người lao động Tây Bắc trí dũng và tài hoa

d.Vì nó thể hiện công phu lao động nghệ thuật và sự

IV Củng cố

Câu 2: Qua hình tượng người lái đò, Nguyễn Tuân

đã quan niệm như thế nào về nét tài hoa, nghệ sĩ của con người?

a Nét tài hoa nghệ sĩ chỉ thuộc về những con người lao động trong các lĩnh vực nghệ thuật (văn học, điện ảnh, âm nhạc,…)

b Nét tài hoa, nghệ sĩ là vẻ đẹp và phẩm chất ở những con người của một thời đã qua nay chỉ còn vang bóng

c Nét tài hoa, nghệ sĩ của con người không chỉ thể hiện trong các hoạt động sáng tạo nghệ thuật mà còn trong nhiều lĩnh vực khác

d Cả 3 phương án trên đều đúng

I Tìm hiểu chung

II Đọc - hiểu văn bản

* Hai câu thơ đề từ

1 Hình ảnh sông Đà

2 Hình ảnh người lái

đò trong cuộc

chiến đấu với con

sông Đà hung bạo

3 Chủ đề

III Tổng kết

IV Củng cố

V Hướng dẫn học và

chuẩn bị bài mới

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

V Hướng dẫn học và chuẩn bị bài mới

1 Học bài

- Đọc kỹ văn bản, học thuộc những đoạn dẫn chứng cần thiết.

- Chú ý:

+ Phân tích tính hung bạo, trữ tình của sông Đà.

+ Phân tích hình ảnh người lái đò trong cuộc chiến.

- Phân tích biệt tài sử dụng ngôn

từ của NT.

lái đò trong cuộc

chiến đấu với con

sông Đà hung bạo

3 Chủ đề

III Tổng kết

IV Củng cố

V Hướng dẫn học và

chuẩn bị bài mới

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

V Hướng dẫn học và chuẩn bị bài mới

1 Học bài

2 Chuẩn bị bài mới

- Tên bài “Ai đã đặt tên cho dòng sông” – Hoàng Phủ Ngọc Tường.