- Chủ đề: Ca ngợi nhân vật Ngô Tử Văn, khảng khái, cương trực, dũng cảm đấu tranh chống lại cái ác, trừ hại cho dân.. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN. => Giới thiệu Ngô Tử Văn và hành động đốt đ[r]
Trang 1CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN
TẢN VIÊN
Trích Truyền kì mạn lục
Nguyễn Dữ
Trang 2ĐỀN TẢN VIÊN
Trang 3- Sống vào khoảng thế kỷ XVI.
- Quê quán: Thanh Miện - Hải Dương.
- Xuất thân trong gia đình khoa bảng.
- Từng đi thi: Đỗ Hương tiến -> làm quan chưa đầy một năm -> từ quan về sống ẩn dật.
- TP: “Truyền kì mạn lục”.
=> Nguyễn Dữ là một nhà nho“bất đắc chí”, bất bình trước hiện thực xã hội phong kiến đương thời nên đã từ
I TÌM HIỂU CHUNG.
Trang 4+ Phản ánh hiện thực qua những yếu tố kì
Trang 5CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN
Nguyễn Dữ
- Truyền kì mạn lục:
+ Gồm 20 truyện viết bằng chữ Hán, sáng tác
vào khoảng đầu thế kỷ XVI
+ Là tác phẩm văn học, ghi nhận sự sáng tạo
nghệ thuật của tác giả
=> Đánh dấu bước trưởng thành đột khởi cuả
thể loại truyện ngắn Việt Nam thời trung
đại.
Trang 6
- Phê phán hiện thực xã hội phong
kiến đương thời.
- Cảm thông với số phận bi thảm
của những con người nhỏ bé trong
xã hội.
- Thể hiện tinh thần dân tộc, bộc
lộ niềm tự hào về nhân tài, văn
hoá nước Việt.
=> Truyền kì mạn lục vừa có giá
trị hiện thực và nhân đạo, vừa là
một tuyệt tác của thể loại truyền
Trang 7- Chủ đề: Ca ngợi nhân vật Ngô Tử Văn,
khảng khái, cương trực, dũng cảm đấu
tranh chống lại cái ác, trừ hại cho dân
Trang 8-P3: “Tử Văn vâng lời” đến “không bệnh mà mất”.=>Ngô
Tử Văn dưới âm ti
-P4 (Kết truyện): Còn lại: Tử văn nhận chức phán sự
* Gồm 3 phần(Chia theo kết cấu).
-P1(Mở truyện): Từ đầu đến “vung tay không cần gì cả”.
=>Giới thiệu Ngô Tử Văn và hành động đốt đền
- P2(Thân truyện) : Từ “Đốt đền xong” đến “khó lòng
thoát nạn”=> cuộc gặp TV với tướng giặc và Thổ thần
Trang 9
Mở truyện Thân truyện Kết truyện
- Giới thiệu Ngô
Lời bình cuối truyện.
? Em hãy tóm tắt tuyện bằng cách
điền những sự việc tiêu biểu liên
quan đến Ngô Tử Văn vào 3 cột?
CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN
Nguyễn Dữ
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN.
2 Tóm tắt.
Trang 10Hộ họ Thôi đòi trả lại đền
và quát mắng, đe doạ.
- Tử Văn gặp Thổ thần chỉ cách đối phó.
- Tử Văn bị bắt xuống Minh ti đối chất với hồn
ma tên tướng giặc trước Diêm Vương.
- Tử Văn thắng lợi trở về, nhận chức quan Phán sự.
- Người quen gặp xe quan Phán sự.
- Lời bình cuối truyện.
CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN
Nguyễn Dữ
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN.
2 Tóm tắt.
Trang 11- Kẻ cướp nước, làm
nhiều điều bất chính, quẫy nhiễu dân lành
Trang 12Nhận xét
Giới thiệu nhân vật một cách trực tiếp
từ tên họ, nguồn gốc xuất thân đến
tính cách:
Tạo yếu tố chính xác, chân thực cho
truyện
Định hướng tính cách nhân vật và bối
cảnh xã hội cho người đọc
Trang 13
+ Tức giận trước việc “làm
yêu làm quái” của hồn ma tên
tướng giặc,muốn trừ hại cho
Trang 14
3 Phân tích
a) Cuộc đấu tranh trên trần thế
+ Các chi tiết: “tắm gội sạch sẽ, khấn trời”;“châm lửa đốt đền”; “vung tay không cần gì cả”
Trang 153 Phân tích
a) Cuộc đấu tranh trên trần thế
- Thái độ hành động của các nhân vật khác
Các nhân vật khác Thái độ của Tử Văn
-Dân làng: “lắc đầu lè
lưỡi lo sợ cho Tử Văn”.
- “vung tay không cần gì cả”
-Hồn ma: đe dọa, mắng
chửi
-> Cái ác lớn tiếng đe
dọa cái thiện thể hiện sự
xảo quyệt, hung bạo
-“mặc kệ, vẫn cứ ngồi ngất ngưởng tự nhiên”
->Tử Văn là người cứng
cỏi
Con người phải biết đấu tranh với cái xấu,
Trang 16- Thổ thần
+ Dù biết tường tận tội ác
của hồn ma nhưng nhẫn nhịn
=>Trong cuộc sống, cái ác
luôn hiện hữu và lấn át cái
chưa dám đứng lên đấu tranh
với cái xấu, đành cam chịu.
+ Quan niệm: Cái thiện luôn
luôn nhận được sự giúp đỡ.
+ Phơi bày hiện thực: “rễ ác
mọc lan”
- Tử Văn
+ Bất bình, cương quyết
“Việc xảy ra như thế … tâu
lên thượng đế” và dứt khoát
hành động.
=>Tử Văn là người có bản lĩnh, dám theo đuổi chính kiến của mình đến cùng, trước việc phi lí dám đứng lên chống lại, không cam chịu
Trang 173 Phân tích
a) Cuộc đấu tranh trên trần thế
=> Chân dung nhân vật được khắc họa
chủ yếu thông qua hành động của
nhân vật, sự phản ứng của nhân vật với thái độ của mọi người nổi bật tính cách ngang tàng, thẳng thắn,
chính trực của Ngô Tử Văn
Trang 183 Phân tích
b)Cuộc đấu tranh dưới Minh ti của Tử Văn
* Hoàn cảnh của Tử Văn
- Kêu to “Ngô Soạn
này … oan uổng”.
=>Tử Văn đòi xử công bằng Thể hiện tính
cách ngoan cường.
Trang 19- Hồn tướng giặc tiếp tục tố cáo, kết tội Tử Văn
- Hồn tướng giặc sợ, nịnh nọt, quỳ xuống xin tha cho Tử Văn.
- Không chỉ gian ác, xảo trá mà còn rất ranh ma, xảo quyệt, bất chấp mọi thủ
- Tấu trình đầu đuôi
sự việc, “lời rất cứng cỏi, không chịu nhúng nhường”.
- Tiếp tục tranh cãi, xin
tư giấy đến đền Tản Viên.
-> Tử Văn ở vào thế
vô cùng bất lợi và nguy hiểm.
->Tử Văn là người cứng cỏi, kiên cường
Trang 203 Phân tích
b) Cuộc đấu tranh dưới Minh ti
• Hoàn cảnh của Tử Văn
• Cuộc đối chất
=>Giá trị hiện thực:
Vạch trần chế độ chính trị đen tối, hủ bại,
đả kích hôn quân, bạo chúa, tham quan
tham nhũng, đồi phong bại tục của xã hội đương thời.
- NT xây dựng nhân vật:Tác giả liên tục đặt
nhân vật vào hoàn cảnh khó khăn để nhân vật tự bộc lộ tính cách
Trang 213 Phân tích
b) Cuộc đấu tranh dưới Minh ti
* Cuộc phán xét
Ngô Tử Văn Hồn tướng giặc
- Minh oan được cho
Thổ công.
- Được trả về trần
thế, được hưởng nửa
phần xôi lợn của dân
Trang 223 Phân tích
b) Cuộc đấu tranh dưới Minh ti
Ý nghĩa
Diệt cái ác phải diệt tận gốc
Lẽ phải không phụ thuộc vào số lượng
nhiều hay ít Bè cánh xấu xa chỉ tồn tại nhất thời Miễn là người quân tử
phải có ý chí, không ngại đến sự thiệt hại của bản thân
Dù trong hoàn cảnh nào, cuối cùng
cái thiện vẫn sẽ tất thắng
Trang 233 Phân tích
b) Cuộc đấu tranh dưới Minh ti
Tiểu kết
=> Ngô Tử Văn là người kiên cường, bất
khuất, giàu bản lĩnh và sáng suốt Không khoan nhượng trong cuộc đấu tranh với cái
ác sẵn sàng quên thân để bảo vệ chính
nghĩa - Điển hình cho người trí thức nước Việt
Trang 24+ gặp người quen: “chắp tay thi lễ”
-> Tử Văn gần gũi, không ngạo mạn
+“buổi sớm, sương mù, cưỡi gió, biến mất”
-> Đẹp đẽ, kì vĩ như một vị thần =>Thể hiện
sự ngưỡng mộ, mơ ước sự bất tử cho những con người sẵn sàng hi sinh bản thân vì
nghĩa lớn.
Trang 253 Phân tích
c) Tử Văn nhận chức phán sự và lời
bình cuối truyện
- Tử Văn nhận chức phán sự
- Lời bình cuối truyện
-> Quan điểm của tác giả về kẻ sĩ: Kẻ sĩ
cần cứng cỏi, cương trực, có dũng
khí Hãy dũng cảm đứng lên đấu
tranh chống lại cái xấu, cái ác để bảo
vệ người dân, bảo vệ công lí
Trang 26d) Giá trị của tác phẩm
* Giá trị nội dung
- Giá trị hiện thực:
Phê phán những kẻ cầm quyền câu kết.
Phê phán bè lũ xâm lăng gian ác, xảo trá,
bất chấp mọi thủ đoạn, làm nhiều điều tai quái.
Phản ánh hiện thực xã hội đương thời với
những tệ trạng của nó, sự hiện hữu của cái
ác và cuộc đấu tranh giữa thiện và ác Dù ở thế giới nào, cuộc đấu tranh giữa thiện và
ác cũng là một cuộc đấu tranh không khoan nhượng.
Trang 27* Giá trị nội dung
- Giá trị hiện thực:
- Giá trị nhân văn:
+ Ca ngợi những con người trí thức
cương trực, thẳng thắn
+ Khích lệ mọi người phải biết đấu tranh
chống lại cái ác, không cam chịu
+ Thể hiện ước mơ và niềm tin của tác
giả cũng như nhân dân ta về một xã hội công bằng, về sự chiến thắng của chính nghĩa trong xã hội
+ Trân trọng sức mạnh của con người
Trang 28*Giá trị nội dung
*Giá trị nghệ thuật
+ Cái thực và cái ảo kết hợp Các chi tiết kỳ
ảo của thế giới hoang đường phản ánh
hiện thực
+ Kịch tính liên tục được đẩy cao
+ Cốt truyện sử dụng môtip dân gian: kế thừa
có sáng tạo
+ Xây dựng nhân vật: qua đối thoại và tình
huống
Trang 29TỔNG KẾT
Nội dung:
- Hình tượng nhân vật Ngô Tử Văn
khẳng khái, cương trực
- Giá trị hiện thực của tác phẩm đằng
sau những chi tiết hoang đường, kỳ
ảo Qua đó thấy được ước mong của tác giả
Trang 30TỔNG KẾT
Nội dung
Nghệ thuật
- Đặc trưng của truyện truyền kì: kết
hợp khéo léo giữa thực và ào
- Nghệ thuật xây dựng tình huống giàu
kịch tính.
- Khắc họa chân dung nhân vật sắc nét thông qua ngôn ngữ, hành động nhân vật, sử dụng các tương phản…
Trang 32Câu 2: Vì sao Tử Văn quyết định đốt đền?
A Vì muốn thể hiện
thái độ ngất ngưởng,
khinh bạc của mình.
B Vì muốn bảo vệ quyền lợi, danh phận cho Thổ công nước Việt.
C Vì muốn diệt trừ
kẻ đang làm yêu làm
quái trong dân gian.
D Vì xem thường thánh thần và không tin điều
mê tín dị đoan.
C
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Trang 33Câu 3 :Điều nào không có trong nhân vật
C Thái độ quyết tâm
đấu tranh đến cùng
để xóa bỏ cái ác
D Niềm tự hào về Phẩm chất kẻ sĩ
A
Trang 34Câu 4: Sắp xếp các sự việc sau theo thứ tự để thể hiện
rõ tính chất tăng cấp của lòng can đảm ở Tử Văn
BÀI TẬP CỦNG CỐ
A Mọi người sợ, Tử
Văn không sợ B 2 con quỷ dùng Gông thừng trói
C Tên giặc phương
=> (A) – (C) – (B) – (D)
Trang 35Câu 5 :Nét tính cách nổi bật của nhân vật Tử Văn được
tác giả tô đậm nhất quán từ đầu đến cuối tác
A
Trang 36C Vay mượn, sao chép
từ những tác phẩm của
Trung Quốc.
D Ghi chép l i nh ng ạ ữ chuy n trong dân gian ệ
B
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Trang 37Câu 7: Câu chuyện về kẻ sĩ ngày xưa
gợi trong em những suy nghĩ gì về
phẩm chất của học sinh, thanh niên ngày nay?
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Trang 38BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN CÁC THẦY CÔ VÀ CÁC EM