hồi trống Cổ Thành

cQuan Công chém đầu giặc, tự minh oan => Mâu thuẫn đ ợc giải quyết, anh em nhận nhau trong niềm xúc động.. -> hành động của ng ời giao chiến + Hầm hầm quát: kẻ bội nghĩa.. -> Quan Công

TiÕt 77: §äc V¨n

Håi trèng Cæ Thµnh

La Qu¸n Trung

I Tìm hiểu chung.

1 Tác giả.

- La Quán Trung : 1330 – 1400

- Là ng ời s u tầm và biên soạn dã sử

- Đóng góp xuất sắc cho tr ờng phái tiểu thuyết lịch sử thời Minh –

Thanh ở Trung Quốc

- Tác giả của nhiều tác phẩm nổi bật

là Tam quốc diễn nghĩa

2 Tác phẩm.

* La Quán Trung dựa vào cốt truyện Tam quốc đ ợc l u truyền trong dân gian + lịch sử -> soạn thành Tam quốc diễn nghĩa

* 1679 cha con Mao Luân, Mao Tôn C

ơng, đã chỉnh lí viết các lời bàn -> l u hành đến ngày nay

a) Nguồn gốc và

quá trình hình

thành tác phẩm.

I Tìm hiểu chung.

1 Tác giả.

2 Tác phẩm.

a) Nguồn gốc và

quá trình hình thành

tác phẩm

Ra đời vào đầu thời Minh (1368 – 1644)

b) Thể loại

Tiểu thuyết ch ơng hồi

c) Tóm tắt tác phẩm

d) Giá trị tác phẩm

II Đọc hiểu

1 Đọc văn bản.

Vị trí đoạn trích: Hồi thứ 28

Gồm 120 hồi kể chuyện 1 n ớc chia ba: Nguỵ – Thục – Ngô

Bố cục đoạn trích

2 Đọc hiểu văn bản

a) Quan Công gặp

Tr ơng Phi

=> Cuộc gặp gỡ đón tiếp hiếm thấy

b) Quan Công thanh minh

Xuất hiện quân Tào => Tr ơng Phi càng tức giận, mâu thuẫn phát triển tới đỉnh điểm, căng thẳng

c)Quan Công chém đầu

giặc, tự minh oan

=> Mâu thuẫn đ ợc giải quyết, anh em nhận nhau trong niềm xúc động

d) ý nghĩa của Hồi

trống Cổ Thành

=> Hồi trống thách thức, minh oan, và đoàn tụ

- Loại tiểu thuyết đ ợc chia làm nhiều hồi.

- 1 hồi: + bắt đầu: 2 câu thơ khái quát nội dung

chung

+ Kết thúc chỗ gay cấn khi mâu thuẫn đến lúc cao trào

- Kết cấu theo trình tự thời gian, khái quát chuyện xa xôi -> chuyện cần kể

- Tiểu thuyết lịch sử: 7 phần thực + 3 phần h (chủ yếu dựa vào các sự kiện lịch sử, h cấu ít)

- Tính cách nhân vật thể hiện qua hành động và

ngôn ngữ; con vật, con ng ời th ờng đ ợc chấm phá

bằng những ớc lệ truyền thống

- Chia 3 phần

+ Hồi 1 -> hồi 14: nguyên nhân phân tranh, cát cứ

+ Hồi 15 -> hồi 50: Quá trình cục diện TQ chia3

+ Hồi 51 -> hết: Kể lại cuộc chiến tranh giành quyền lợi của 3 tập đoàn PK: Nguỵ – Thục – Ngô -> T mã Viêm thống nhất đất

n ớc lập ra nhà Tấn

* Nội dung: - Miêu tả cuộc đấu tranh phức tạp giữa các tập đoàn quân sự khác nhau trong nội bộ giai cấp phong kiến

-Vạch trần bản chất tàn bạo dã man, giả dối của giai cấp thống trị

- Phản ánh cuộc sống loạn li bi thảm của nhân dân

- Phản ánh ớc mơ của nhân dân: ông vua hiền t ớng giỏi

- Đề cao tình nghĩa huynh đệ, thuỷ chung

* Đặc sắc nghệ thuật:

- Là cuốn binh th có giá trị của lịch sử chiến tranh

phong kiến

- Giá trị văn học lớn: Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, khắc hoạ tính cách nhân vật -> xây dựng những nhân vật điển hình

* 3 sù viÖc chÝnh:

- Quan C«ng gÆp Tr ¬ng Phi

- Quan C«ng thanh minh

- Quan C«ng chÐm ®Çu giÆc, tù minh oan

Quan công Tr ơng Phi

- Mừng rỡ, bất ngờ, ngạc

nhiên, vui s ớng, sai Tôn

Càn vào báo

- Mắt trợn tròn xoe, râu hùm vểnh ng ợc, hò hét nh sấm, múa xà mâu chạy lại đâm Quan Công

- Giật mình, tránh mũi

mâu

- Chẳng nói, chẳng rằng, lập tức vác áo giáp, vác mâu lên ngựa, dẫn 1000 quân, đi tắt ra cửa Bắc

-> hành động của ng ời giao chiến

+ Hầm hầm quát: kẻ bội nghĩa

- Giao long đao, tế ngựa

đón

-> Bất ngờ, tr ớc hành

động của Tr ơng Phi

-> Thể hiện tính cách nóng nảy,

c ơng trực, thẳng thắn

Quan Công Tr ơng Phi

- Cầu cứu 2 phu nhân

- Quan Công than: Hiền đệ

đừng nói vậy, oan uổng

quá

-> Quan Công trọng

nghĩa, muốn thanh minh

nh ng rơi vào tình huống

không lí giải đ ợc

- Cho rằng: QC bỏ anh, hàng Tào, đến đánh lừa

- Một mực: để tôi giết thằng phụ nghĩa này đã

-> Tr ơng Phi rạch ròi trắng

đen rõ ràng, lòng kiên định tr

ớc sau nh một, không chấp nhận sự quanh co

- Ta thế nào là bội nghĩa

+ Hai chị bị lừa dối đấy

+Trung thần thà chịu chết không chịu nhục Có lẽ đâu

đại tr ợng phu lại thờ hai chủ

Quan Công Tr ơng Phi

- Nhận lời -> H ớng duy nhất

giải quyết mâu thuẫn, chứng

minh lòng trung nghĩa

- Hành động: chẳng nói, múa

long đao xô lại đầu Sái D ơng

lăn d ới đất

-> Hành động của 1 dũng t ớng

tài ba đầy nghĩa khí

- 3 hồi trống

- Thẳng tay đánh trống

-> Hành động biểu hiện thái độ kiên quyết,

thách thức có sức nặng ngàn cân thử thách đức – tài Câu hỏi chờ sự trả lời của Quan Công, phơi bày hiềm nghi của

Tr ơng Phi

+ Hành động giải toả mọi nghi

ngờ, khẳng định lòng trung

nghĩa

+ Hành động chứng minh con ng

ời lấy tín nghĩa làm trọng

+ Hành động minh oan của ng ời

anh hùng

- Đoạn văn ngắn, bừng bừng không khí chiến trận

nhờ âm vang của hồi trống Cổ Thành Đặc biệt: ra

quân – thu quân, Trống trận giải quyết vấn đề tình cảm

- Biểu d ơng lòng c ơng trực của Tr ơng Phi, trung

nghĩa của Quan Công, ca ngợi tinh thần kết nghĩa v ờn

đào của 3 anh em

- Nhắc nhở, cảnh tỉnh con ng ời vong ân, bội nghĩa,

phê phán sự mập mờ trong hành động

III Củng cố, luyện tập.

1 Nội

dung

* Ghi nhớ: SGK

* Hiểu thêm về các nhân vật trong tác phẩm: Tr ơng Phi ngay thẳng, nóng nảy, khẳng khái là ng ời biết phục thiện Quan Công trung nghĩa, một lòng gìn giữ tình anh em kết nghĩa v ờn đào

2 Nghệ

thuật

* Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn trong

đoạn trích ngắn: tính kịch cao, tạo bối cảnh chiến trận vừa hào hùng vừa đặc sắc

* Nghệ thuật xây dựng nhân vật: ngắn gọn, nổi bật tính cách từng nhân vật

2 Bài tập: Trả lời một số câu hỏi trắc nghiệm.

Câu 1: Khi nghe nói Tr ơng Phi đang ở Cổ Thành, thái độ của Quan Công nh thế nào?

Câu 2: Trong đoạn trích, vì sao Tr ơng Phi nổi giận khi gặp lại Quan Công?

a) Vì Quan Công theo Tào Tháo, phản bội anh em b) Vì Quan Công không bảo vệ đ ợc 2 chị dâu

c) Vì Tr ơng Phi hiểu lầm rằng Quan Công đã theo Tào Tháo, phản bội anh em

d) Vì Quan Công không nhận Tr ơng Phi là em kết nghĩa nữa

Câu 3: Cuối đoạn trích, Tr ơng Phi đã “rỏ n ớc mắt khóc, thụp lạy Vân Tr ờng”, vì sao??

a) Vì sợ Vân Tr ờng trách tội

b) Vì xúc động tr ớc hành động chém Sái D ơng của Vân Tr ờng

c) Vì nhớ đến tình anh em kết nghĩa

d) Vì ân hận, để tạ lỗi hiểu lầm và vì cảm phục, nể trọng

1 T ëng t îng m×nh lµ mét nh©n vËt trong ®o¹n trÝch kÓ l¹i c©u chuyÖn gÆp gì gi÷a Quan C«ng

vµ Tr ¬ng Phi

2 Ph©n tÝch tÝnh c¸ch cña 2 nh©n vËt Quan C«ng

vµ Tr ¬ng Phi

3 ChuÈn bÞ: Tµo Th¸o uèng r îu luËn anh hïng

- §äc tr íc bµi

- Dù kiÕn h íng t×m hiÓu

* L u Bị: Kể dáng ng ời thì mình cao 7 th ớc r ỡi, hai tai chảy xuống, hai tay buông khỏi đầu gối, mắt trông thấy đ ợc tai, mặt đẹp nh ngọc, môi đỏ nh

son

* Quan Công: Mình cao chín th ớc, râu dài 2 th ớc, mặt đỏ nh gấc, môi nh tô son, mắt ph ợng mày tằm, oai phong lẫm liệt

Tr ơng Phi: Mình cao 8 th ớc, đầu báo, mắt tròn, râu hùm hàm én, tiếng vang nh sấm, dáng nh ngựa phi