Thiết kế và chế tạo máy tách hạt ngô mini

Trên tinh thần đó, nhóm chúng em gồm Nguyễn Thanh Tùng và Nguyễn Ngọc Vương thực hiện đề tài: “Thiết kế và chế tạo máy tách hạt ngô mini” trên cơ sở các máy có sẵn trên thị trường và tì

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

LỜI NÓI ĐẦU

Nước ta đang trong thời kỳ hiện đại hóa – công nghiệp hóa đất nước Một trong những chủ trương của Nhà nước ta hiện nay là công nghiệp hóa trong nông nghiệp, đưa máy móc thiết bị vào phục vụ các hoạt động trong sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao năng suất và giảm nhẹ sức lao động của con người

Chính vì thế, là sinh viên chuyên ngành cơ khí chế tạo máy, chúng em mong muốn vận dụng những kiến thức đã học từ ghế nhà trường vào thực tế cuộc sống để góp phần vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước

Sau khi tìm hiểu và bàn luận trao đổi các ý tưởng, chúng em đi đến quyết định

chọn đề tài: “Thiết kế và chế tạo máy tách hạt ngô” Qua đây giúp chúng ta có cái

nhìn rõ nét hơn về việc áp dụng máy móc và tự động hóa trong lao động sản xuất nói chung và sản xuất nông nghiệp riêng

Trong thời gian thực hiện đề tài, mặc dù chúng em đã cố gắng học hỏi, tìm hiểu tài liệu tham khảo, khảo sát thực tế, tự tay làm những công việc cơ khí cho những chi

tiết trong máy và cả sự hướng dẫn tận tình của thầy Lê Cung và Trần Ngọc Hải, cùng

các thầy trong khoa nhưng với những năng lực và hiểu biết còn hạn chế nên đề tài không tránh khỏi những thiếu sót Chúng em rất mong muốn nhận được nhũng ý kiến đóng góp của các thầy để đề tài được hoàn thiện hơn và để chúng em có thêm kinh nghiệm khi ra trường làm việc

Chúng em xin chân thành cảm ơn !

Đà Nẵng, ngày 10 tháng 12 năm 2019

Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thanh Tùng Nguyễn Ngọc Vương

DUT-LRCC

LỜI CAM ĐOAN

Trong muôn vàn các phát minh sáng chế khoa học về các loại máy trong công nghiệp,tuy nhiên mỗi người sáng chế lại có một cách thực hiện hay cải tiến để không

bị trùng lặp các ý tưởng trước đó

Trên tinh thần đó, nhóm chúng em gồm Nguyễn Thanh Tùng và Nguyễn Ngọc

Vương thực hiện đề tài: “Thiết kế và chế tạo máy tách hạt ngô mini” trên cơ sở các

máy có sẵn trên thị trường và tìm hiểu qua các tài liệu, để thiết kế máy phù hợp với mục đích, quy mô sử dụng

Trong đề tài tốt nghiệp của bọn em, bọn em cam đoan tự làm 100% dưới sợ góp

ý giúp đỡ trực tiêp từ thầy Lê Cung và Trần Ngọc Hải khoa cơ khí Với đề tài “Thiết

kế và chế tạo máy tách hạt ngô mini”chúng em cam đoan tự thiết kế, tự làm, nếu có sự

tranh chấp bọn em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm

Đà Nẵng, ngày 10 tháng 12 năm 2019

Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thanh Tùng Nguyễn Ngọc Vương

DUT-LRCC

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU i

LỜI CAM ĐOAN ii

MỤC LỤCDANH SÁCH CÁC BẢNG VÀ HÌNH VẼ iii

DANH SÁCH CÁC BẢNG VÀ HÌNH VẼ vi

CHƯƠNG 1.GIỚI THIỆU TỔNG QUAN 1

1.1 Giới thiệu về cây ngô 1

Lịch sử và nguồn gốc cây ngô 1

1.1.1 Tình hình sản xuất ngô trên thế giới và Việt Nam 1

1.1.2 Vai trò và tầm quan trọng của cây ngô 3

1.1.3 1.2 Quy trình công nghệ sản xuất ngô thành phẩm 5

Thu hoạch 5

1.2.1 Bóc bẹ 6

1.2.2 Tách hạt 6

1.2.3 Phân loại 7

1.2.4 Phơi khô 7

1.2.5 Bảo quản 7

1.2.6 1.3 Cơ tính của trái ngô 7

1.4 Giới thiệu quá trình tách hạt bằng máy 8

Mục đích 8

1.4.1 Đặc điểm của quá trình tách hạt 8

1.4.2 Các mục tiêu làm việc của máy tách hạt ngô 9

1.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình làm việc của trống tách hạt 9

1.4.4 Phân loại 10

1.4.5 CHƯƠNG 2 GIỚI THIỆU VỀ CÔNG NGHỆ TÁCH HẠT NGÔ VÀ XÂY DỰNG SƠ ĐỒ ĐỘNG HỌC CỦA MÁY 12

2.1 Giới thiệu về công nghệ tách hạt 12

Thông số một số máy tách hạt ngô hiện nay 12

2.1.1 Các phương pháp tách hạt ngô hiện nay 18

2.1.2 2.2 Lựa chọn phương án truyền động 23

2.3 Lựa chọn nguyên lý làm việc và chọn sơ đồ động 25

DUT-LRCC

Yêu cầu thiết kế 25

2.3.1 Lựa chọn nguyên lý làm việc 25

2.3.2 Xây dựng sơ đồ động học máy 26

2.3.3 CHƯƠNG 3 TÍNH TOÁN, LỰA CHỌN CÁC THÔNG SỐ KỸ THUẬT CƠ BẢN CỦA MÁY 27

3.1 Tính toán các thông số chủ yếu 27

Bộ phận phễu nạp 27

3.1.1 Bộ phận trống tách 27

3.1.2 3.2 Tính chọn động cơ điện 28

Tính toán công suất làm việc 28

3.2.1 Chọn động cơ 28

3.2.2 CHƯƠNG 4 TÍNH TOÁN SỨC BỀN, THIẾT KẾ KẾT CẤU MÁY 30

4.1 Thiết kế bộ truyền đai thang 30

Chọn loại đai 30

4.1.1 Định đường kính bánh đai nhỏ 30

4.1.2 Tính đường kính bánh đai lớn 30

4.1.3 Chọn sơ bộ khoảng cách trục 30

4.1.4 Tính chiều dài đai theo khoảng cách trục sơ bộ 30

4.1.5 Xác định khoảng cách trục A theo chiều dài tiêu chuẩn 31

4.1.6 Tính góc ôm 31

4.1.7 Xác định số đai cần thiết 31

4.1.8 Định các kích thước chủ yếu của bánh đai 31

4.1.9 Tính lực căng ban đầu và lực căng tác dụng lên trục 32

4.1.10 4.2 Tính chọn trục 32

Chọn vật liệu 32

4.2.1 Tính sơ bộ trục 32

4.2.2 Tính gần đúng trục 32

4.2.3 4.3 Tính, chọn then 34

4.4 Chọn gối đỡ trục trống tách 35

4.5 Các kết cấu của máy 35

Trống tách 35 4.5.1

DUT-LRCC

Bộ phận máng trống 364.5.2.

Một số kết cấu của máy 374.5.3

CHƯƠNG 5.HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ AN TOÀN KHI VẬN HÀNH MÁY 405.1.Quy trình lắp đặt 405.2 Vấn đề an toàn khi vận hành máy 41Vận hành máy 415.2.1

Bảo dưỡng máy 425.2.2

An toàn lao động 435.2.3

KẾT LUẬN 46TÀI LIỆU THAM KHẢO 47

DUT-LRCC

DANH SÁCH CÁC BẢNG VÀ HÌNH VẼ

Hình 1.1 Cây ngô 1

Hình 1.2 Biểu đồ diện tích, năng suất, sản lượng ngô thế giới 1961-2008 2

Hình 1.3 Biểu đồ diện tích, năng suất, sản lượng ngô Việt Nam 1961-2009 3

Hình 1.4 Hạt ngô đã được chế biến – cám viên 4

Hình 1.5 Rượu ngô 4

Hình 1.6 Thu hoạch ngô 5

Hình 1.7 Tách hạt ngô thủ công (bằng tay) 6

Hình 1.8 Hạt ngô đã được tách khỏi cùi 8

Hình 2.1 Máy tách hạt ngô tự hành HMTN-07 12

Hình 2.2 Máy tách hạt ngô sàng rung HMR 700A 13

Hình 2.3 Máy tách hạt ngô siêu sạch HMQ-03 14

Hình 2.4 Máy tách hạt ngô buồng đứng TN08 15

Hình 2.5 Máy tách hạt ngô 37A750W loại 2 cửa nạp 16

Hình 2.6 Sơ đồ nguyên lí máy tách hạt ngô theo nguyên lí trục vít - ống vít 18

Hình 2.7 Sơ đồ nguyên lí máy tách hạt ngô theo nguyên lý phân ly dọc trục 20

Hình 2.8 Sơ đồ nguyên lí máy tách hạt ngô theo nguyên lý phân ly dọc trục 21

Hình 2.9 Sơ đồ cấu tạo máy liên hợp TBN-02 22

Hình 2.10 Bộ truyền đai 25

Hình 2.11 Sơ đồ động học máy 26

Hình 4.1 Sơ đồ lực tác dụng và biểu đồ momen 33

Hình 4.2 Sơ đồ kích thước then trên trục 34

Hình 4.4 Trống tách 36

Hình 4.5 Máng trống 36

Hình 4.6 Khung máy 37

Hình 4.7 Cụm nắp trên 37

Hình 4.8 Kết cấu bên trong cụm nắp trên 38

Hình 4.9 Tổng thể máy 38

Hình 4.10 Máy hoàn chỉnh 39

DUT-LRCC

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN 1.1 Giới thiệu về cây ngô

Lịch sử và nguồn gốc cây ngô

Hình 1.1 Cây ngô

Cây bắp ở Việt Nam có nguồn gốc từ Trung Quốc Theo Lê Quý Đôn trong “Vân Đài loại ngữ “ hồi đầu đời Khang Hi (1662-1762), Trần Thế Vinh, người huyện Tiên Phong (Sơn Tây, phủ Quảng Oai) sang sứ nhà Thanh lấy được giống bắp đem về nước Khắp cả hạt Sơn Tây đã dùng bắp thay cho lúa gạo Từ đó bắp được phổ biến và phát triển ra khắp đất nước Nhà nông có câu: “Được mùa chớ phụ ngô khoai”, điều đó

đủ để thấy rằng, mặc dù trong những năm tháng đã có đủ lúa gạo nhưng bắp vẫn giữ vai trò quan trọng đối với người nông dân

Tình hình sản xuất ngô trên thế giới và Việt Nam

1.1.2.

1.1.2.1 Tình hình sản xuất ngô trên thế giới

Cây ngô là một trong năm loại cây lương thực chính của thế giới: bắp, lúa nước, lúa mì, sắn, khoai tây Trong đó ba loại cây gồm bắp, lúa gạo và lúa mì chiếm khoảng

DUT-LRCC

87% sản lương thực toàn cầu và khoảng 43% calori từ tất cả mọi lương thực thực phẩm.trong ba loại này, bắp là cây trồng có sự tang trưởng mạnh cả về diện

tích,năng suất,sản lượng và là cây có năng suất cao nhất.vào năm 1961, năng suất, sản lượng bắp trung bình của thế giới chỉ xấp xỉ 20 tạ/ha, thì năm 2008 tăng gấp hơn 2,5 lần, sản lượng tang từ 204 triệu tấn lên 822,712 triệu tấn (gấp 4 lần), diện tích tăng từ

104 triệu lên 161triệu hecta (hơn 1,5 lần)

Hình 1.2 Biểu đồ diện tích, năng suất, sản lượng ngô thế giới 1961-2008

1.1.2.2 Tình hình sản xuất ngô ở Việt Nam

Trước đây, sản xuất bắp ở Việt Nam còn nhỏ lẻ và phân tán, chủ yếu là tự cung

tự cấp theo nhu cầu của hộ nông dân Tại một số vùng miền núi do khó khăn về sản xuất lúa nước nên nông dân phải trồng bắp làm lương thực thay gạo Các giống ngô được trồng đều là các giống truyền thống của địa phương, giống cũ nên năng suất rất thấp Vào thập kỷ 60 của thế kỷ trước, diện tích bắp Việt Nam chưa đến 300 nghìn hecta, năng suất chỉ đạt trên 1 tấn/ha, đến đầu những năm 1980 cũng không cao hơn nhiều, chỉ ở mức 1,1 tấn/ha, sản lượng đạt khoảng hơn 400.000 tấn do vẫn trồng các giống bắp địa phương với kỹ thuật canh tác lạc hậu Từ giữa những năm 1980, nhờ hợp tác với Trung tâm Cải tạo bắp và Lúa mỳ Quốc tế (CIMMYT), nhiều giống bắp cải tiến đã được đưa vào trồng góp phần nâng năng suất bắp lên gần 1,5 tấn/ha Ngành

DUT-LRCC

sản xuất bắp nước ta thực sự có những bước tiến nhảy vọt từ đầu những năm 1990 đến nay Từ năm 2006, năng suất và sản lượng bắp của Việt Nam đã có những bước tiến nhảy vọt cao nhất từ trước đến nay Tốc độ tăng trưởng diện tích, năng suất và sản lượng bắp của Việt Nam cao hơn nhiều lần của thế giới

Hình 1.3 Biểu đồ diện tích, năng suất, sản lượng ngô Việt Nam 1961-2009

Vai trò và tầm quan trọng của cây ngô

Ngô có nhiều công dụng Tất cả các bộ phận của cây ngô từ hạt, đến thân, lá đều

có thể sử dụng được để làm lương thực, thực phẩm cho người, thức ăn cho gia súc, làm nguyên liệu cho công nghiệp

DUT-LRCC

Hình 1.4 Hạt ngô đã được chế biến – cám viên .

Hạt ngô còn đƣợc dùng để chuyển hóa thành chất dẻo hay vải sợi Một lƣợng bắp nhất định đƣợc thủy phân hay xử lý bằng enzym để sản xuất xi rô, cụ thể là xi rô chứa nhiều fructoza, gọi là xi rô ngô, một tác nhân làm ngọt và đôi khi đƣợc lên men để sau

đó chƣng cất trong sản xuất một vài dạng rƣợu Rƣợu sản xuất từ ngô theo truyền thống là nguồn của wisky bourbon

Với tầm quan trọng của việc sản xuất ngô như vậy nên diện tích trồng ngô tăng lên rất nhiều, hình thành các vùng chuyên canh cây ngô Để năng xuất ngày càng cao giá thành đầu tư giảm các biện pháp canh tác tiên tiến, các loại giống mới cho năng suất cao đã được ứng dụng vào trong sản xuất

Trong công tác thu hoạch các loại máy móc tiên tiến đã được đưa vào sử dụng, nhờ đó sản phẩm làm ra có chất lượng tốt hơn, lượng nhân công lao động giảm, dẫn tới giá thành giảm, tăng tính cạnh tranh của hàng hoá nước ta trong quá trình hội nhập

1.2 Quy trình công nghệ sản xuất ngô thành phẩm

Quy trình công nghệ sản xuất hạt ngô khi được hái khỏi cây đến khi thành phẩm,là qui trình tương đối phức tạp, phải trải qua nhiều công đoạn chế biến và gia công.Trong mỗi công đoạn chế biến thành phần của bắp ngô thì bị phá huỷ, mất mát cácchất có ảnh hưởng tốt đến chất lượng sản phẩm, đồng thời loại bỏ các chất có ảnhhưởng xấu Tuy nhiên quá trình sản xuất tuỳ thuộc vào trình độ kỹ thuật, côngnghệ, hệ thống thiết bị của từng nhà máy

Thu hoạch

1.2.1.

Ngô sau khi đã già và đạt đủ độ cứng của hạt thì sẽ được thu hoạch Đó là lúc tinh bột và chất khô được tích lũy tối đa, khối lượng hạt được cao nhất, hạt chắc, khi phơi khô không bị nhăn Biểu hiện của ngô chín hoàn toàn là bẹ lá và lá chuyển màu vàng và chớm khô, râu ngô khô và đen, hạt cứng và có màu đặc trưng

Hình 1.6 Thu hoạch ngô

DUT-LRCC

Hiện nay công việc này ở nước ta chủ yếu được thực hiện thủ công Thông thường người ta tiến hành thu hoạch vào những ngày trời nắng để tránh ngô bẻ về bị hư hỏng

 Dùng dùi ủi tách một số hàng không kề nhau trên quả ngô sau đó dùngtay xoay, chà quanh trái ngô để tách hết các hạt ra

 Dùng chày, cây đập lên đống ngô đã được phơi khô cho cứng hạt Các hạt ngô sẽ tự động được tách ra khỏi cùi Phương pháp này tuy nhanh hơn phương pháp trên song hạt không được tách hết, phải tốn công tách lạibằng tay

Hình 1.7 Tách hạt ngô thủ công (bằng tay)

Cả hai phương pháp này cho năng suất rất thấp, chỉ phù hợp với hộ sảnxuất nhỏ

và có lao động nhàn rỗi

DUT-LRCC

1.2.3.2 Tách hạt bằng máy

Ở nước ta chủ yếu dùng các loại máy sau:

 Máy tách hạt từ quả ngô đã được bóc vỏ loại máy này cho năng suất cao song phải tốn nhiều thời gian và nhân công bóc vỏ

 Máy tách hạt từ quả ngô còn nguyên vỏ loại máy này cho năng suất rất cao Giảm được thời gian và lượng nhân công nhiều

Ngoài ra còn có loại máy thu hoạch ngô có thể tiến hành đồng thời thu hoạch, bóc vỏ và tách hạt Loại máy này có rất nhiều ưu điểm song ở nước ta chưa chế tạo được phải nhập từ nước ngoài về nên giá thành rất đắt, chưa có nhiều ở nước ta

Hạt ngô sau khi tách sẽ được phơi khô và vận chuyển đến nơi chế biến thành thành phẩm

1.3 Cơ tính của trái ngô

-Liên kết giữa cùi và hạt: (5÷8) N

-Liên kết giữa cùi và hạt lép: 7 N

-Khối lượng riêng trái ngô: (200250) kg/m3

-Khối lượng riêng hạt ngô: (600700) kg/m3

-Góc ma sát tính trên thép đạt độ bóng cấp 10: 230

1.4 Giới thiệu quá trình tách hạt bằng máy

Mục đích

1.4.1.

Mục đích tách hạt : Lấy hạt ra khỏi cùi ngô

Quy định và tiêu chuẩn hạt sau khi tách :

 Hạt không còn dính gốc liên kết cùi

 Khi tách không được làm vỡ hạt

 Hạt chắc không lẫn lên các hạt lép

 Làm sạch các phần tử nhỏ

Hình 1.8 Hạt ngô đã được tách khỏi cùi

Đặc điểm của quá trình tách hạt

1.4.2.

Tách hạt là khâu quan trọng, cần chọn sao cho khi bắp ngô đi qua bộ phận tách hạt phải tách được toàn bộ các hạt ngô không được có hạt sót lại, không gây hư hỏng hạt và không làm vỡ hạt Phương của lực tách ngô có thể theo các phương sau:

DUT-LRCC

 Tách hạt ngô bằng lực hướng trục của bắp ngô

 Tách hạt bằng lực nén vào theo phương bán kính của bắp ngô

 Tách hạt ngô bằng lực có phương pháp tuyến với bắp ngô

 Tách hạt ngô bằng lực tác dụng có phương song song với trục bắp ngô

Các mục tiêu làm việc của máy tách hạt ngô

1.4.3.

Các chỉ tiêu làm việc chính của máy tách hạt ngô:

 Chỉ tiêu chất lượng của máy bao gồm: tỉ lệ vỡ hạt, tỉ lệ sót hạt, tỉ lệ hạt theo lõi,

độ sạch của sản phẩm

 Chỉ tiêu năng lượng: cơ bản là chi phí năng lượng

 Chỉ tiêu kinh tế - kĩ thật của máy: năng suất chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp cho việc tách hạt, thời gian thu hồi vốn

Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình làm việc của trống tách hạt

1.4.4.

Quá trình làm việc của cơ cấu tách hạt chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố: tính chất

cơ lí của bắp ngô (độ ẩm, kích thước…), các thông số, kết cấu của buồng tách, các thông số động học (vận tốc trống tách…) và chế độ cung cấp tải trọng

1.4.4.1 Ảnh hưởng của độ ẩm giữa hạt và lõi

Khi độ ẩm của hạt ngô và lõi tăng sẽ ảnh hưởng xấu đến quá trình tách hạt Bởi

vì độ ẩm cao nên hạt khó tách ra khỏi lõi hơn do mối liên kết giữa hạt và lõi bền vững

và độ chặt giữa các hạt trên bắp ngô lớn hơn

1.4.4.3 Ảnh hưởng của khe hở giữa trống tách và máng trống

Khe hở tẽ của máy trong tất cả các kết cấu đều được tính toán dựa vào kích thước của bắp ngô và lõi Khe hở này vần phải nhỏ hơn đường kính bắp ngô Khe hở này có ảnh hưởng trực tiếp đến tỉ lệ sót hạt, tỉ lệ vỡ hạt, tỉ lệ gãy lõi Khe hở tăng thì tỉ lệ hạt

vỡ giảm, tỉ lệ hạt sót tăng đồng thời chi phí năng lượng giảm

DUT-LRCC

1.4.4.4 Ảnh hưởng của lượng cung cấp

Khả năng thông qua của máy tách hạt được xác định bởi lượng thông qua của cả

bộ phận tách và cơ cấu sàng, quạt Giữ được tải trọng ở mức thích hợp thì các chỉ tiêu chất lượng làm việc đạt giá trị cao nhất

Phân loại

1.4.5.

Trên thế giới hiện nay có rất nhiều loại máy tách hạt ngô khác nhau Có thể phân loại theo các phương pháp sau

1.4.5.1 Theo yêu cầu sản phẩm

Theo yêu cầu sản phẩm máy tách hạt ngô có thể chia làm 2 loại: loại tách ngô giống và tách ngô thương phẩm

 Loại máy tách ngô giống chỉ tách ngô đã bóc bẹ và được phơi, sấy giữ độ

ẩm của hạt xuống còn 18% - 20% Máy tách ngô giống thường dùng là: 6ML61 (CH Pháp), 2A (Hoa Kỳ) và TN-4M, TNG-4C (Việt Nam)…

 Loại máy tách ngô thương phẩm thường dùng để tách hạt ngô đã được bóc

bẹ với độ ẩm cho phép cao hơn, nhưng gần đây đã xuất hiện nhưng loại máy tách được cả ngô chứa bóc bẹ có độ ẩm hạt cao

1.4.5.2 Theo khả năng di động của máy

Theo khả năng di động của máy, máy có thể chia ra các loại : máy cố định, máy bán cố định và máy tự hành

 Máy cố định thường được dùng trong các xưởng ché biến như máy MkπY-12, MkπY-30 (CHLB Nga), Saksonia (CHLB Đức), các máy tách ngô giống TN-4M, TNG-4C (Việt Nam)…

 Máy bán cố định là máy có thể di chuyển trong khoảng cách ngắn trong khu vực xưởng

 Máy tách ngô tự hành là loại máy lắp sau máy kéo hoặc dùng sức kéo của động cơ để di chuyển trên đường Các loại máy này dễ dàng di chuyển đến vùng nguyên liệu để tách ngô

1.4.5.3 Theo cách cấp liệu

Theo cách cấp liệu máy tách hạt ngô có thể chia làm các loại: cấp liệu thủ công

và cấp liệu cơ giới

DUT-LRCC

 Cấp liệu thủ công thường là các loại máy có suất thấp và trung bình từ 2-8 t/h

 Máy cấp bằng cơ giới là các loại máy có năng suất cao trên 10 t/h Các máy này thường làm việc trong các dây chuyền sản xuất

Thông thường người ta thường phân loại theo nguyên lí làm việc của bộ phận tách hạt Theo cách phân loại này có các lọai máy: máy tách hạt theo nguyên lí trục vít

- ống vít, máy tách hạt theo nguyên lí phân li dọc trục

DUT-LRCC

CHƯƠNG 2 GIỚI THIỆU VỀ CÔNG NGHỆ TÁCH HẠT NGÔ VÀ

XÂY DỰNG SƠ ĐỒ ĐỘNG HỌC CỦA MÁY

2.1 Giới thiệu về công nghệ tách hạt

Thông số một số máy tách hạt ngô hiện nay

Máy tách hạt ngô tự hành HMTN-07: hoạt động chủ yếu nhờ chuyển động của

bộ phận tách hạt sử dụng đầu nổ D15 hoạt động mạng mẽ với tốc độ quay trục chính với tốc độ 1200 vòng/phút, kẹp chặt bắp ngô và tách hạt ra khỏi lõi sau đó đẩy hạt và lõi ra ngoài theo các của khác nhau mang lại năng suất cao

Sử dụng máy tách hạt ngô HMTN-07 có bộ phận sàng rung chịu trách nhiệm lọc các lớp bụi bẩn trên hạt ngô, cho thành phẩm chất lƣợng Hạt ngô sau khi tách còn nguyên vẹn, không bị dập nát và sạch vỏ lên đến 98%

Máy có thiết kế dạng bánh xe dạng lái giúp bạn di chuyển dễ dàng và thuận tiện,

Ưu điểm:

 Thiết kế nhỏ gọn, khả năng di chuyển thuận lợi cho việc di chuyển

 Máy có thiết kế màng rung thuận lợi sàng ra các hạt ngô bị vỡ, sạn hay mày ngô

và được đưa ra theo một đường khác không cùng với ngô được tách

 Máy có khả năng tách được hạt ngô khối lượng lớn, giúp các hộ chăn nuôi tiết kiệm sức lực và thời gian

 Thời gian tách hạt ngô nhanh chóng

 Thiết kế cửa ra của máy giúp cho hạt ngô khi tách không bị rơi ra ngoài hoặc bị

2.1.1.4 Máy tách hạt ngô buồng đứng TN08

Khả năng tách hạt ngô đa dạng tất cả các kích thước lớn nhỏ khác nhau

Hình 2.4 Máy tách hạt ngô buồng đứng TN08

2.1.1.5 Máy tách hạt ngô 37A750W

Máy sử dụng động cơ 750W, chạy nguồn điện sinh hoạt 220V

Máy có thiết kế nhỏ gọn, độ bền cao, hoạt động ổn định Trọng lượng của máy nhẹ chỉ 20 kg nên người dùng có thể dễ dàng di chuyển trong quá trình sử dụng và bảo quản

DUT-LRCC

Hình 2.5 Máy tách hạt ngô 37A750W loại 2 cửa nạp

2.1.1.6 Máy bóc bẹ tách hạt ngô BBTH-2,5

Máy do Viện Cơ Điện Nông nghiệp nghiên cứu thiết kế chế tạo Máy có thể dùng

để bóc bẹ, tách hạt bắp có độ ẩm đến 35% Kiểu dáng gọn, dễ di động, lắp ghép với các động cơ thông dụng có năng suất và chất lƣợng cao

2.1.1.7 Máy tẽ ngô TN-4

Máy tẽ ngô TN-4 được chế tạo theo mẫu nhập từ Thái Lan, chuyên dùng để tẽ ngô bắp đã được bóc bẹ, sấy hoặc phơi từ 1 - 2 nắng Máy có chất lượng tẽ tốt năng suất khá cao, kết cấu gọn, dễ di chuyển, phù hợp với quy mô sản xuất hộ gia đình làm dịch

vụ Máy đang được dùng khá phổ biến ở Sơn La

Cấu tạo và nguyên lý làm việc

Máy TN-4 gồm các bộ phận làm việc chính sau:

- Trống tẽ dạng hình trụ tròn, 4 thanh

răng vấu, các răng được hàn với

thanh răng nghiêng một góc 400 ;

- Bộ phận di động trên 3 bánh lốp hoặc tĩnh tại;

- Động cơ phối lắp: động cơ điện 7,5 kW hoặc động cơ điêzen 12 mã lực

Buồng tẽ của máy làm việc theo nguyên lý tẽ phân ly dọc trục, ngô bắp đã bóc bẹ được cấp vào miệng phễu ở phần đầu trống tẽ Do có các răng đặt nghiêng đẩy, các bắp ngô trong quá trình tẽ hạt di chuyển dọc trục trống theo đường xoắn Hạt ngô tẽ ra rơi xuống sàng, được gom lại chảy vào thùng dích dắc, tạp chất nhẹ được quạt hút làm sạch, hạt ngô rơi vào thúng hứng ở phía dưới Lõi ngô theo cửa ra ở cuối trống thoát ra ngoài

Các phương pháp tách hạt ngô hiện nay

2.1.2.

2.1.2.1 Máy tách hạt theo nguyên lý trục vít - ống vít

Máy tách hạt dùng nguyên lý trục vít ống vít, loại máy này dùng trục vít để vừa phá vỡ liên kết giữa hạt và cùi vừa vận chuyển hạt đi ra ngoài ống bao, cùi thì được phóng ra miệng thoát Loại máy này cho năng suất khá cao, kết cấu đơn giản dễ chế tạo dễ vận hành Song nó có nhược điểm là ngô phải được bóc vỏ trước khi sạc nên tốn nhiều công lao động, ngô cần phải có độ ẩm thấp thì tách mới cho năng suất khá cao

Nguyên lý làm việc :

Động cơ (1) truyền chuyển động đến trục vít (4) qua bộ truyền đai thang (2) Trái bắp được đưa vào qua máng (3), trục xoay nó vừa vận chuyển trái bắp, vừa ép bắp vào ống vít, lực ép của trục vít ép hạt bắp văng ra khỏi cùi, cùi sẽ bị trục vít đẩy xuống cuối ống và đánh văng ra ngoài Hạt bắp sau khi tách sẽ rớt xuống máng (9) và chảy ra ngoài, còn cùi bắp theo máng (7) rớt ra ngoài

2.1.2.2 Máy tách hạt theo nguyên lý phân li dọc trục

Máy tách hạt dùng nguyên lý phân ly dọc trục: ngô nguyên vỏ được đưa từ bàn cấp liệu vào cửa vào Trong quá trình làm việc, ngô sẽ nằm giữa các khoảng của vít xoắn và răng trống tách Dưới tác động của trống tách, ngô sẽ chuyển động dọc theo trục trống đồng thời xoay quanh trục của nó tạo ra lực trượt trên hạt Quá trình tách hạt xãy ra giống như tách bằng tay Hạt được tách lọt qua máng 5 rơi xuống sàn lỗ tròn 6, được làm sạch bằng quạt thổi rồi theo cửa ở phần gom hạt, rơi vào thùng hứng; lõi và

bẹ bắp được hắt qua cửa Loại máy này mang những ưu điểm của loại máy trên ngoài

ra nó còn có các ưu điểm hơn máy trên là:

 Ngô không cần phải bóc vỏ

 Năng suất cao hơn góp phần thu hoạch đúng thời vụ, giảm chi phí sản xuất, tổn thất khi thu hoạch

 Yêu cầu độ ẩm không cần thấp lắm (< 39%), ngô sau khi hái về có thể tách được ngay

Hình 2.7 Sơ đồ nguyên lí máy tách hạt ngô theo nguyên lý phân ly dọc trục