Con làm thi sĩ Cỏnh cũ trắng lại bay hoài khụng nghỉ Trước hiờn nhà và trong hơi mỏt cõu văn ⇒Khi con trưởng thành đó là thi sĩ thỡ cỏnh cũ trắng vẫn chập chờn bay, khơi gợi nguồn cảm hứ
Trang 1Gi¸o viªn: NguyÔn ThÞ Minh Loan
Häc sinh Líp 9a,b
Trang 2Tiết 112: Hướng dẫn đọc thêm
Chế Lan viên
Trang 3Ngủ yờn! Ngủ yờn! Ngủ yờn!
Cho cũ trắng đến làm quen
Cũ đứng ở quanh nụi Rồi cũ vào trong tổ Con ngủ yờn thỡ cũ cũng ngủ Cỏnh của cũ hai đứa đắp chung đụi
=> Từ lời ru cánh cò đi vào tiềm thức tuổi thơ qua một loạt hình ảnh liên tưởng, tưởng tượng :con cũ gắn bú với con suốt
những năm thỏng ấu thơ bờn chiếc nụi đưa, chăm súc cho con từng giấc ngủ, bữa ăn.
Tiết 112: Hướng dẫn đọc thêm: Con cò
II- Tìm hiểu chi tiết.
1- Nội dung
a) Đo n 1 ạ
- Con cũ là hỡnh nh ả
quen thu c trong ca dao-dõn ộ
ca và nh ng l i hỏt ru ng t ữ ờ ọ
ngào, tr tỡnh Ng ữ ườ i m hỏt ẹ
ru con b ng t t c t m lũng ằ ấ ả ấ
yờu th ươ ng, v v , nõng niu ỗ ề
đ i v i đ a con nh ố ớ ứ ỏ
b) Đo n 2 ạ
Trang 4Tiết 112: Hướng dẫn đọc thêm: Con cò
II- Tìm hiểu chi tiết.
1- Nội dung
Mai khụn l n con theo cũ đi h cớ ọ
Cỏnh tr ng cũ bay theo gút đụi chõnắ
=> Con cũ đ ng hành cựng con th i niờn ồ ờ thi u c p sỏch đ n tr ế ắ ế ườ ng, d t dỡu con ắ
nh ng năm thỏng đ u đ i đ n ữ ầ ờ ế khi khụn
l n ớ
Hình ảnh thơ lung linh vẻ đẹp bất ngờ, diễn tả một suy tưởng sâu xa Biểu tượng về lòng mẹ,
về sự dìu dắt, nâng đỡ đầy dịu dàng và bền bỉ của người mẹ.
b) Đo n 2 ạ
Trang 5b) Đo n 2 ạ
- Hỡnh nh con cũ chớnh là hỡnh ả
nh c a ng i m d u dàng, õu
y m luụn yờu th ế ươ ng con, chăm
chỳt nõng đ con su t c cu c đ i ỡ ố ả ộ ờ
Lớn lờn! Lớn lờn! Lớn lờn!
Con làm gỡ?
Con làm thi sĩ Cỏnh cũ trắng lại bay hoài khụng nghỉ
Trước hiờn nhà và trong hơi mỏt cõu văn
⇒Khi con trưởng thành đó là thi sĩ thỡ cỏnh cũ trắng vẫn chập chờn bay, khơi gợi nguồn cảm hứng cho con sỏng tỏc, tạo cho con bước đường cụng danh thành đạt…
- Con cũ ở đõy chớnh là hỡnh ảnh ẩn dụ biểu tượng cho tấm lũng người mẹ hết lũng yờu thương, chăm súc,bảo ban, nõng đỡ con dịu dàng, bền bỉ trờn mọi bước đường đời
a) Đo n 1 ạ
- Con cũ là hỡnh nh quen ả
thu c trong ca dao-dõn ca và ộ
nh ng l i hỏt ru ng t ngào, tr ữ ờ ọ ữ
tỡnh Ng ườ i m hỏt ru con b ng ẹ ằ
t t c t m lũng yờu th ấ ả ấ ươ ng, v ỗ
v , nõng niu đ i v i đ a con nh ề ố ớ ứ ỏ
Tiết 112: Hướng dẫn đọc thêm: Con cò
II- Tìm hiểu chi tiết.
1- Nội dung :
Trang 6
1 Nội dung
a) Đoạn 1
- Con cũ là hỡnh ảnh quen thuộc trong
ca dao-dõn ca và những lời hỏt ru ngọt
ngào, trữ tỡnh Người mẹ hỏt ru con
bằng tất cả tấm lũng yờu thương, vỗ
về, nõng niu đối với đứa con nhỏ
b) Đoạn 2
- Hỡnh ảnh con cũ chớnh là hỡnh ảnh của
người mẹ dịu dàng, õu yếm luụn yờu
thương con, chăm chỳt nõng đỡ con
suốt cả cuộc đời
c) Đoạn 3
Dự ở gần con
Dự ở xa con Lờn rừng xuống bể
Cũ sẽ tỡm con
Cũ mói yờu con Con dự lớn vẫn là con của mẹ
Đi hết đời lũng mẹ vẫn theo con
À ơi Một con cũ thụi Con cũ mẹ hỏt Cũng là cuộc đời
Vỗ cỏnh qua nụi Ngủ đi, ngủ đi Cho cỏnh cũ cỏnh vạc Cho cả sắc trời
Đến hỏt quanh nụi
Con dự lớn vẫn là con của mẹ
Đi hết đời lũng mẹ vẫn theo con
=> Tỏc giả đó khỏi quỏt một quy
luật tỡnh cảm cú ý nghĩa bền vững,
rộng lớn và sõu sắc: dự con đó
khụn lớn, trưởng thành nhưng
vẫn cần tỡnh yờu thương của mẹ,
vẫn muốn được mẹ che chở, vỗ
về, yờu thương như ngày nào Mẹ
là tất cả niềm tin yờu, hi vọng và
cả sự khớch lệ động viờn cho con
nờn người.
Tiết 112: Hướng dẫn đọc thêm: Con cò
Trang 71 Nội dung
a) Đoạn 1
- Con cũ là hỡnh ảnh quen thuộc
trong ca dao-dõn ca và những lời
hỏt ru ngọt ngào, trữ tỡnh Người mẹ
hỏt ru con bằng tất cả tấm lũng yờu
thương, vỗ về, nõng niu đối với đứa
con nhỏ
b) Đoạn 2
- Hỡnh ảnh con cũ chớnh là hỡnh ảnh
của người mẹ dịu dàng, õu yếm luụn
yờu thương con, chăm chỳt nõng đỡ
con suốt cả cuộc đời.
-Tỡnh mẹ là bao la, vụ tận: cho dự con
ở bất cứ nơi đõu, trong hoàn cảnh nào, mẹ vẫn dang rộng vũng tay yờu thương, vẫn là bờ bến và điểm tựa cho con neo đậu.
-Tỡnh mẫu tử là tỡnh cảm bất diệt thiờng liờng hơn cả.
c) Đoạn 3
Tiết 112: Hướng dẫn đọc thêm: Con cò
Trang 8í nghĩa văn b n ả
- Bài th ca ng i tỡnh m và ý nghĩa c a l i ru ơ ợ ẹ ủ ờ
- Ngh thu t: bài th cú õm h ệ ậ ơ ưở ng ng t ngào, nh p nhàng nh m t ọ ị ư ộ khỳc hỏt ru; s d ng cỏc phộp tu t nhõn hoỏ, n d ; l i th cú tớnh ử ụ ừ ẩ ụ ờ ơ tri t lý sõu s c ế ắ
2- Đặc sắc về nghệ thuật :
- Thể thơ :
- Hình ảnh thơ : Giàu ý nghĩa biểu tượng mà rất gần gũi quen thuộc và có giá trị biểu cảm.
Trang 9Tiết 112: Hướng dẫn đọc thêm: Con cò
Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa
Nguyễn Duy
Bần thần hương huệ thơm đờm
khúi nhang vẽ nẻo đường lờn niết
bàn
chõn nhang lấm lỏp tro tàn
xăm xăm búng mẹ trần gian thuở
nào
Mẹ ta khụng cú yếm đào
nún mờ thay nún quai thao đội đầu
rối ren tay bớ tay bầu
vỏy nhuộm bựn ỏo nhuộm nõu bốn
mựa
Cỏi cũ sung chỏt đào chua
cõu ca mẹ hỏt giú đưa về trời
ta đi trọn kiếp con người
cũng khụng đi hết mấy lời mẹ ru
Bao giờ cho tới mựa thu trỏi hồng trỏi bưởi đỏnh đu giữa rằm bao giờ cho tới thỏng năm
mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao
Ngõn hà chảy ngược lờn cao quạt mo vỗ khỳc nghờu ngao thằng Bờm
bờ ao đom đúm chập chờn trong leo lẻo những vui buồn xa xụi
Mẹ ru cỏi lẽ ở đời sữa nuụi phần xỏc hỏt nuụi phần hồn
bà ru mẹ mẹ ru con liệu mai sau cỏc con cũn nhớ chăng
Nhỡn về quờ mẹ xa xăm lũng ta - chỗ ướt mẹ nằm đờm xưa ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa
miệng nhai cơm bỳng lưỡi lừa cỏ
Trang 10m G i ẹ ử - Bình Nguyên Trang
Tha th cho con, m ứ ẹ
Con đã quên l i m ân c n ờ ẹ ầ
Con nh m t ầ ưở ng mình đã bi t d i khôn ế ạ
Con nh m t ầ ưở ng mình không là đ a tr ứ ẻ
Trăm năm thèm ti ng v v ế ỗ ề
M đ ng im l ng th ẹ ừ ặ ế
M đ ng xa xót th ẹ ừ ế
Sao m không m ng con ẹ ắ
Con đã đánh m t quy n đ ấ ề ượ c làm đ a tr ứ ẻ
Quy n đ ề ượ c s chi c roi tre m gi t mái nhà ợ ế ẹ ắ ở
Con nào có gì sau năm tháng đi xa
Ch đôi tay đã b m nhi u v t c a ỉ ầ ề ế ứ
Ch đôi m t d ng d ng tàn tro b p l a ỉ ắ ử ư ế ử
Ti ng th dài trong m i b ế ở ỗ ướ c chân qua
Con không giàu h n sau năm tháng xa nhà ơ
N ướ c m t cũng nghèo đi ắ
Ni m tin cũng nghèo đi ề
Và h nh phúc là cánh di u o nh ạ ề ả ả
M i, con thèm đ ẹ ơ ượ c khóc Thèm đ ượ c m d dành ẹ ỗ
M c m l y chi c roi tre đi m ẹ ầ ấ ế ẹ May ra con còn n ướ c m t ắ
Con ch a l n đó chính là s th t ư ớ ự ậ
Tha th cho con, m ứ ẹ Con đã mang trái tim m trong l ng ng c con đi ẹ ồ ự
Và th ươ ng t n ổ Con bi t làm gì bây gi ế ờ Khi máu ch y đã l nh lùng s c đ ả ạ ắ ỏ
M đ ng im l ng th ẹ ừ ặ ế
M đ ng xa xót th ẹ ừ ế
M c m l y chi c roi tre đi m ẹ ầ ấ ế ẹ
Trang 11L i ru c a m ờ ủ ẹ
L i ru n n i nào ờ ẩ ơ
Gi a mênh mang tr i đ t ữ ờ ấ
Khi con v a ra đ i ừ ờ
L i ru v m hát ờ ề ẹ
Lúc con n m m áp ằ ấ
L i ru là t m chăn ờ ấ
Trong gi c ng êm đ m ấ ủ ề
L i ru thành gi c m ng ờ ấ ộ
Khi con v a t nh gi c ừ ỉ ấ
Thì l i ru đi ch i ờ ơ
L i ru xu ng ru ng khoai ờ ố ộ
Ra b ao rau mu ng ờ ố
Và khi con đ n l p ế ớ
L i ru c ng tr ng ờ ở ổ ườ
L i ru thành ng n c ờ ọ ỏ Đón b c bàn chân con ướ
Mai r i con l n khôn ồ ớ Trên đ ng xa n ng g t ườ ắ ắ
L i ru là bóng mát ờ
Lúc con lên núi th m ẳ
L i ru cũng g p gh nh ờ ậ ề Khi con ra bi n r ng ể ộ
L i ru thành mênh mông.ờ
Trang 12Cò i cò b c nh Vôi ơ ạ ư Công cha s m b ng d i núi cao ữ ẹ ằ ồ
Cò i cò nghĩ th nào ơ ế
M đi b t tép th t vào h sâu ẹ ắ ụ ố Nuôi còcò l n b ng đ u ớ ằ ầ
Nh khi cò bé bú b u s a ngon ớ ầ ữ
Nh khi còn bé c n con ớ ỏ Bây gi cò l n có còn nh không ờ ớ ớ
Vì đâu có cánh có lông
Mà cò đã v i quên công m già ộ ẹ
H i r ng ai đ cò ra ỏ ằ ẻ
Mà cò l i b m già không nuôi ạ ỏ ẹ
Chèo đò con cò
Con cò l n l i b sông ặ ộ ờ
Cò i sao l i quên công m già ơ ạ ẹ
H i r ng ai đ cò ra ỏ ằ ẻ
Mà cò l i b m già khôngnuôi ạ ỏ ẹ
Nh khi đi ng ớ ượ c v xuôi ề
M đí b t tép m nuôi đ ẹ ắ ẹ ượ c cò
nh ng ngày m a lũ gió to ữ ư
Công cò b t tép nuôi cò cò quên ắ
V con cò đ hai bên ợ ể
Công cha ngĩa m cò quên h t r i ẹ ế ồ