Từ điểm sáng S hãy nêu và vẽ đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ2. Một thấu kính hội tụ được đặt sát vào mặt trang sách?. Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu
Trang 1¶nh cña mét vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô
Biªn so¹n: Ph¹m V¨n B¶y
Trang 21 Hãy nêu cách nhận biết thấu kính hội tụ?
2 Từ điểm sáng S hãy nêu và vẽ đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ?
S
S’
F
Trang 3Một thấu kính hội tụ được đặt sát vào mặt trang sách Khi từ từ dịch chuyển thấu kính hội tụ ra xa, kích thước dòng chữ thay đổi như thế nào? Vì sao vậy?
Trang 4I Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
1 Thí nghiệm:
* Mục đích: Quan sát ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ
* Dụng cụ:
+ Một thấu kính hội tụ có f = 12cm
+ Một giá quang học
+ Một màn hứng ảnh
+ Một cây nến và một bao diêm
¶nh cña mét vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô
Trang 5¶nh cña mét vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô
* Tiến hành thí nghiệm:
B1: Cả vật và màn đều được đặt vuông góc với trục chính của thấu kính hội tụ có f = 12 cm
B2: Đặt vật ở các vị trí khác nhau, di chuyển màn → quan sát ảnh rõ nét trên màn
* Tiến hành thí nghiệm và ghi các nhận xét vào bảng 1.
K T QU THÍ NGHI M Ế Ả Ệ
K T QU THÍ NGHI M Ế Ả Ệ
Khoảng cách từ vật đến
thấu kính (d) so với tiêu
cự (f)
Đặc điểm của ảnh
Thật hay ảo
Cùng chiều hay ngược chiều so với vật
Lớn hơn hay nhỏ hơn vật Chú ý
d > f
Vật ở rất xa thấu kính
d > 2f
d < 2f
d < f
ảnh thật ngược chiều lớn
Trang 6¶nh cña mét vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô
THẤU KÍNH HỘI TỤ
Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi
THẤU KÍNH HỘI TỤ
Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự (d > f)
Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự (d > f) Đặt vật trong khoảngtiêu cự (d < f)
Đặt vật trong khoảng tiêu cự (d < f)
Vật ở rất
xa thấu kính
Vật ở rất
xa thấu kính d > 2fd > 2f d < 2fd < 2f
ảnh nhỏ hơn vật
có vị trí d’ = f
ảnh nhỏ hơn vật
có vị trí d’ = f ảnh nhỏ hơn vật
ảnh nhỏ hơn vật hơn vậtảnh to
ảnh to hơn vật
Ảnh thật ngược chiều so
với vật
Ảnh thật ngược chiều so
với vật
* Ảnh ảo
* Cùng chiều
* Lớn hơn vật
* Ảnh ảo
* Cùng chiều
* Lớn hơn vật
Trang 7¶nh cña mét vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô
II Cách dựng ảnh:
1 Dựng ảnh của điểm sáng S nằm ngoài trục chính có d > f
* Quan sát chùm sáng từ S phát ra.
* S’ là ảnh của S qua thấu kính hội tụ.
+ Vẽ 2 tia tới đặc biệt
→ Dựng 2 tia ló tương ứng.
→ Giao điểm của 2 tia ló là ảnh của điểm sáng
S
F
F’
O
S’
Trang 8II Cách dựng ảnh :
2 Dựng ảnh của một vật sáng AB qua thấu kính hội tụ (AB ⊥ trục chính; A
∈ trục chính), f = 12 cm
Dựng ảnh A’B’ của AB và nhận xét đặc điểm ảnh trong 2 trường hợp sau: a)
¶nh cña mét vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô
Dựng ảnh A’B’ của AB và nhận xét đặc điểm ảnh trong 2 trường hợp sau: a)
A
B
B
A
B ’
A’
* Đặc điểm ảnh:
+ Ảnh thật + Ngược chiều + Nhỏ hơn vật
* Đặc điểm ảnh:
+ Ảnh ảo + Cùng chiều + Lớn hơn vật
B’
A’
Trang 9¶nh cña mét vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô
Cách dựng ảnh Cách dựng ảnh
Dựng ảnh của một điểm sáng
(ngoài trục chính d > f)
Dựng ảnh của một điểm sáng
(ngoài trục chính d > f)
Dựng ảnh của một vật sáng AB
+ A ∈ trục chính
+ AB ⊥ trục chính
Dựng ảnh của một vật sáng AB
+ A ∈ trục chính
+ AB ⊥ trục chính
+ Vẽ 2 tia tới đặc biệt
→ dựng 2 tia ló tương ứng
→ giao điểm của 2 tia ló là ảnh của điểm sáng
+ Vẽ 2 tia tới đặc biệt
→ dựng 2 tia ló tương ứng
→ giao điểm của 2 tia ló là ảnh của điểm sáng
+ Dựng ảnh của điểm B
+ Từ B’ dựng B’A’ ⊥ trục chính + Dựng ảnh của điểm B
+ Từ B’ dựng B’A’ ⊥ trục chính
Trang 10¶nh cña mét vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô
III Vận dụng:
C 7.
Cho biết:
AB = h = 1cm
OA = d = 36cm
OF=OF’= f = 12cm
Bài giải
O A B
A O
A
AO B
A
AB
' '
' '
' '
36 1
=
⇒
=
' '
' '
OF B
A
OI
=
=>
Mà OI = AB ( t/c HCN) Từ
12 '
12 '
36 )
2 ( );
1
(
−
=
⇒
O A O
A
⇒ A’O = 18cm, A’B’ = h’ = 0,5cm
A B
Trang 11¶nh cña mét vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô
* Nêu cách dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính hội tụ?
(A nằm trên trục chính, AB vuông góc với trục chính)
• Dựng ảnh B’ của B
• Từ B’ dựng A’B’ ⊥ với trục chính
Trang 12¶nh cña mét vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô
* Học thuộc lòng phần ghi nhớ (SGK)
* Làm bài tập 43.4 → 43.6 (SBT)
* Bài tập thêm:
d
f
S
O
Dựng ảnh S’ của S biết
• d < f
• S nằm ngoài trục chính
f
Dựng ảnh S’ của S khi S nằm trên trục chính thấu kính hội tụ
Trang 13Bài học đến đây kết thúc.
Mọi thắc mắc, góp ý xin quý thầy cô
Có thể truy cập và gửi ý kiến vào địa
chỉ:
Website http://www.violet.vn/phambayss
Xin chân thành cảm ơn
hẹn gặp lại
đôn phong ngày 25 tháng 3 năm 2010
Người thực hiện Phạm văn bảy
