SKKN.2009-2010-đã chuyển đổi

Nhiều phần mềm ứng dụng hữu ích trở thành công cụ đắc lực hỗ trợ cho việc thiết kế giáo án điện tử và giảng dạy trên máy tính , máy chiếu, tivi, đầu video…vừa tiết kiệm thời gian và chi

A- PHẦN MỞ ĐẦU

I, LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Giáo dục mầm non là bậc học quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân Mục tiêu cơ bản của giáo dục mầm non là hình thành những cơ sở ban đầu nền tảng cho sự phát triển nhân cách và tư duy của con người, bước đầu tiên hình thành phẩm chất đạo đức , khuyến khích việc khám phá khoa học và làm chủ những kiến thức khoa học công nghệ trong thời đại mới

Ngày nay việc giảng dạy ứng dụng công nghệ thông tin không còn là điều mới mẻ đối với chúng ta Năm học 2008-2009 Bộ Giáo Dục và Đào Tạo

đã triển khai cuộc vận động " Năm học ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy" ở tất cả các cấp học từ Đại học, Cao đẳng, cho đến THPT, THCS, Tiểu họcvà cả bậc học Mầm Non

Hiện nay các trường mầm non có điều kiện đầu tư trang thiết bị như: Tivi, đầu đĩa, máy vi tính, máy chiếu, nối mạng internet , một số trường còn đầu tư cả máy quay phim, chụp ảnh … tạo điều kiện rất thuận lợi cho giáo viên có thể ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy Qua đó người giáo viên mầm non không chỉ phát huy được tối đa khả năng làm việc của mình

mà còn trở thành một nhà giáo năng động, sáng tạo và hiện đại, phù hợp với yêu cầu của người giáo viên trong thời đại hiện nay

Công nghệ thông tin phát triển đã mở ra những hướng đi mới cho ngành giáo dục trong việc đổi mới phương pháp và hình thức dạy học Ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục mầm non hiện nay đã tạo ra biến đối

về chất lượng , hiệu quả giảng dạy của ngành Nhiều phần mềm ứng dụng hữu ích trở thành công cụ đắc lực hỗ trợ cho việc thiết kế giáo án điện tử và giảng dạy trên máy tính , máy chiếu, tivi, đầu video…vừa tiết kiệm thời gian và chi phí của người giáo viên mà vẫn nâng cao được chất lượng, tính sáng tạo, hấp dẫn, sinh động và hiệu quả của tiết dạy Nếu trước đây giáo viên mầm non phải rất vất vả để tìm kiếm những biểu tượng, hình ảnh, đồ dùng trực quan …

để phục vụ cho bài giảng thì giờ đây với ứng dụng công nghệ thông tin , giáo viên có thể sử dụng mạng internet để chủ động khai thác tài nguyên giáo dục phong phú, đa dạng Giáo viên có thể tự quay phim, chụp ảnh những hình ảnh gần gũi, quen thuộc làm tư liệu cho bài giảng điện tử một cách dễ dàng

Ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục mầm non tạo ra một môi trường dạy học tương tác giữa cô và trẻ và đạt hiệu quả cao, nội dung, tư liệu bài giảng chân thực, phong phú, giáo viên có thể chủ động lựa chọn tìm kiếm , khai thác nguồn dữ liệu phục vụ giảng dạy một cách dễ dàng Đặc biệt các hình ảnh sống động tự nhiên, phù hợp tác động tích cực đến trí tuệ và quá trình phát triển nhân cách của trẻ

Nhưng ứng dụng công nghệ thông tin trong trường mầm non cũng còn rất nhiều những khó khăn, không phải trường mầm non nào cũng đầu tư đủ

về cơ sở vật chất, các phương tiện điện tử để thực hiện Không phải giáo viên nào cũng có thể thực hiện được những ưu điểm của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, đặc biệt là các bước để xây dựng giáo án điện tử trên phần mềm power point Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy có rất nhiều những ưu điểm nhưng để thực hiện và vận dụng có hiệu quả thì giáo viên không chỉ có những kiến thức, kỹ năng cơ bản mà còn cần phải linh hoạt sáng tạo, biết cách khai thác triệt để nhưng phải phù hợp với giáo dục mầm non, phù hợp với từng lứa tuổi tạo điều kiện tốt nhất để phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ trong các hoạt động hàng ngày, góp phần phát triển toàn diện cho trẻ

Vì những lý do như trên tôi đã lựa chọn đề tài “ Một số biện pháp thiết

kế và ứng dụng giáo án điện tử trong giáo dục mầm non”

II, MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu đề tài này giúp tôi có những biện pháp tốt nhất trong việc thiết kế giáo án điện tử và ứng dụng những giáo án điện tử đó trong việc giảng dạy hàng ngày Từ những ứng dụng đó giúp tôi đạt được hiệu quả cao

trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ tại lớp mà tôi phụ trách, giúp trẻ bước đầu làm quen với công nghệ thông tin , phát triển tư duy, trí tuệ, tính tích cực sáng tạo và tiếp thu những kiến thức kỹ năng cơ bản , tác động mạnh mẽ đến quá trình phát triển của trẻ

Đề tài này giúp cho tôi có thêm nhiều kiến thức kỹ năng về ứng dụng công nghệ thông tin, từ đó khai thác tốt hơn nguồn tài nguyên giáo dục để phục vụ công tác giảng dạy

III, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu các biện pháp thiết kế giáo án điện tử

Điều tra đánh giáthực trạng việc ứng dụng các giáo án điện tử trong các môn học tại trường Mầm Non Bản Ngoại

Nghiên cứu về hiệu quả chất lượng của các tiết dạy ứng dụng giáo án điện tử đã có những tác động gì đến sự phát triển của trẻ Từ đó tìm ra những biện pháp vận dụng tốt hơn trong việc xây dựng và ứng dụng các giáo án điện tử trong việc giảng dạy các môn học tại trường , lớp tôi phụ trách

IV, ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu việc thiết kế và ứng dụng các giáo án điện tử vào các tiết học của trẻ mầm non

V, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn việc xây dựng và ứng dụng giáo án điện tử tại trường mầm non Bản Ngoại nói chung và tại lớp 5 tuổi B nói riêng

- Tự học hỏi và tiến hành thực nghiệm thiết kế giáo án điện tử và vận dụng vào tiết dạy tại lớp 5 tuổi B

- Quan sát quá trình thực hiện và ghi lại kết quả

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu, cách thiết kế giáo án điện tử phù hợp với nội dung bài giảng và phù hợp với lứa tuổi mầm non

- Phương pháp học thêm các kiến thức về tin học, cách sử dụng các phương tiện , thiết bị điện tử phục vụ cho việc giảng dạy

B- NỘI DUNG

I- ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH

Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo chính quyền, địa phương, các ban ngành đoàn thể, lãnh đạo phòng giáo dục và đào tạo Trường Mầm non Bản Ngoại được xây dựng khang trang, cơ sở vật chất tương đối đầy đủ, là trường đã đạt chuẩn quốc gia mức độ I năm 2008 Chất lượng dạy và học của nhà trường ngày càng được nâng cao, đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhà trường được tham dự các lớp tập huấn chuyên đề, tham quan hỏi tập thường xuyên để nâng cao kiến thức chuyên môn nghiệp vụ Cơ sở vật chất của nhà trường cũng được đầu tư tương đối đầy đủ nhiều các trang thiết bị hiện tử như: Ti vi, đầu đĩa, máy vi tính, máy chiếu dần được bổ sung cho các lớp học tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy

Nhà trường cũng đã tạo điều kiện cho giáo viên học tập bồi dưỡng chủ động trang bị những kiến thức cơ bản về tin học đến nay đã có nhiều giáo viên biết sử dụng máy vi tính, soạn giáo án và làm các loại hồ sơ sổ sách khác bằng máy vi tính, nhiều giáo viên tự thiết kế cho mình những bộ giáo án diện

tử và các bài giảng có sử dụng ứng dụng công nghệ thông tin

Nhà trường đã cài đặt phần mềm Kisdmart, happykid vào các máy của các nhóm lớp tạo điều kiện giúp trẻ làm quen, bước đầu hình thành cho trẻ những thói quen, kỹ năng sử dụng máy vi tính đơn giản cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tương tác giữa cô và trẻ trong giờ học bằng giáo

án điện tử

Khuyến khích những tiết dạy của giáo viên có sử dụng ứng dụng công nghệ thông tin và được Ban giám hiệu nhà trường cùng đồng nghiệp dự giờ , đánh giá , rút kinh nghiệm

Tại lớp 5 tuổi B do tôi phụ trách đã được nhà trường đầu tư một máy vi tính, cài đặt phần mềm Kisdmart, Happykid tạo điều kiện rất tốt để tôi vận dụng những kiến thức kỹ năng của mình trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy Tôi đã tự xây dựng, thiết kế cho mình các bài giảng điện tử theo chủ đề, có nội dung phù hợp với trẻ của lớp tôi ở nhiều môn học như : Chữ cái, Văn học, Khám phá khoa học về môi trường xung quanh Thông qua những tiết học đó tôi thấy trẻ hào hứng , chủ động, sáng tạo trong giờ học, trẻ hoạt động tích cực và tiếp thu kiến thức một cách dễ dàng và đầy

đủ, tác động mạnh đến quá trình phát triển tâm sinh lý của trẻ

II, THỰC TRẠNG CỦA VIỆC THIẾT KẾ VÀ VẬN DỤNG GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ VÀO GIẢNG DẠY TẠI TRƯỜNG MẦM NON BẢN NGOẠI VÀ TẠI LỚP 5 TUỔI B

Năm học 2009-2010 là bước khởi đầu cho việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy của trường Mầm non Bản Ngoại, Ban giám hiệu nhà trường đã xây dựng kế hoạch thực hiện ngay từ đầu năm, đầu tư về cơ sở vật chất, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên thực hiện Việc thiết kế và vận dụng giáo án điện tử của giáo viên được khuyến khích Nhiều giáo viên trong trường đã mạnh dạn tự tin trong việc thiết kế và vận dụng những bài giảng điện tử vào quá trình dạy trẻ Thể hiện trong đợt thi giáo viên dạy giỏi cấp trường, cấp huyện , các buổi thao giảng trong trường, nhiều tiết sử dụng giáo

án điện tử được thực hiện rất thành công

Đầu năm học nhà trường chỉ có 40% cán bộ giáo viên biết sử dụng máy

vi tính thông thường , còn biết thiết kế và sử dụng giáo án điện tử thì chỉ có 15% trên tổng số Cho đến cuối năm học con số cán bộ giáo viên trong trường

biết sử dụng thành thạo máy vi tính đã đạt đến 50% , biết cách sử dụng thông thường 20% , biết thiết kế và sử dụng giáo án điện tử : 35%

Số chưa biết sử dụng 30% đa số là các giáo viên cao tuổi

Bản thân tôi cũng như các bạn đồng nghiệp khác luôn xác định cho mình phương châm vừa làm vừa học hỏi để năng cao kiến thức kỹ năng về công nghệ thông tin Tôi thực hiện thiết kế giáo án điện tử sau đó đưa vào thực hành tại lớp để các bạn đồng nghiệp dự giờ, đánh giá rút kinh nghiệm Trong những giờ học hàng ngày trên trẻ tôi đưa giáo án điện tử vào các giờ phù hợp như: Khám phá khoa học, toán, chữ cái, văn học… Và cũng đã gặt hái được một số thành công

* Khó khăn và tồn tại

Vì việc thiết kế và vận dụng giáo án điện tử trong giảng dạy ở trường vẫn còn ở giai đoạn đầu nên còn rất nhiều khó khăn và tồn tại:

- Việc đầu tư về cơ sở vật chất cũng như trang thiết bị công nghệ thông tin còn nhiều hạn chế Nhà trường chưa có phòng máy vi tính riêng, số lượng máy còn ít chưa đủ cho các nhóm lớp, các thiết bị khác như máy quay phim, máy chụp ảnh chưa có

- Kiến thức và kỹ năng về công nghệ thông tin của đội ngũ giáo viên còn nhiều hạn chế, nhiều giáo viên cao tuổi chưa biết sử dụng máy hoặc còn

né tránh Nhiều giáo viên đã biết sử dụng nhưng chỉ vẫn dừng lại ở soạn thảo văn bản thông thường còn thiết kế giáo án điện tử và vận dụng nó trong giảng dạy thì còn ít người làm được

- Việc sử dụng máy nhiều khi bị rơi vào tình thế bị động như: Mất điện, máy bị virus mỗi khi có sự cố như vậy thì giáo viên khó có thể thực hiện bài giảng của mình một cách thuận lợi và đạt được mục tiêu yêu cầu đề ra

- Việc đánh giá các tiết dạy có ứng dụng công nghệ thông tin cũng còn nhiều hạn chế, nhiều giáo viên chưa biết vận dụng bài giảng điện tử sao cho phù hợp và chưa phát huy được vai trò ưu việt cũng như hiệu quả, chất lượng

của nó, chưa khai thác được nguồn tư liệu giáo dục phong phú từ mạng Internet và các phần mềm ứng dụng khác để phục vụ cho quá trình giảng dạy

- Đa số phụ huynh là người làm nông nghiệp nên không có nhiều hiểu biết về công nghệ thông tin nên cũng có một số phụ huynh không nhiệt tình ủng hộ

- Nhận thức của trẻ không đồng đều nên cũng ảnh hưởng tới quá trình giảng dạy

III- MỘT SỐ BIỆN PHÁP THIẾT KẾ VÀ VẬN DỤNG GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ VÀO GIẢNG DẠY Ở TRƯỜNG MẦM NON

Từ những thuận lợi và khó khăn trên tôi thấy việc thiết kế một giáo án điện tử và ứng dụng nó một cách đạt hiệu quả nhất là một việc rất cần thiết đối với người giáo viên mầm non Để tự thiết kế được một giáo án điện tử phù hợp với chủ đề, phù hợp với lứa tuổi của trẻ trước hết người giáo viên phải có kiến thức cơ bản về tin học, nắm được các bước cần thiết để xây dựng giáo án điện tử , cùng với niềm say mê không ngừng học hỏi và sáng tạo để phục vụ chính quá trình giảng dạy của mình

1, Thiết kế giáo án điện tử trên phần mềm PowerPoint

Từ một chủ đề cụ thể, xác định nội dung kiến thức cần cung cấp cho trẻ

là gì, xác định những hoạt động của trẻ trong tiết học đó

Ví dụ: Với chủ đề Tết và Mùa Xuân, môn Khám phá khoa học : Tìm hiểu về Tết Nguyên Đán , tôi đã xác định những nội dung kiến thức cần cung cấp cho trẻ cụ thể như sau:

- Tết Nguyên Đán là tết cổ truyền của dân tộc, Tết vào thời điểm nào trong năm

- Những hoạt động chuẩn bị đón tết ở gia đình, ở trường

- Các loại bánh, các món ăn đặc trưng của ngày tết

- Sự kiện đặc biệt trong ngày tết

- Những hoạt động, công việc của mọi người trong ngày tết

- Những lời chúc và những điều mong ước của mọi người trong ngày tết

Từ những nội dung đó tôi tiến hành lựa chọn hình ảnh phù hợp cho từng nội dung , hình ảnh có thể là quay phim, chụp ảnh các cảnh thật, gần gũi xung quanh trẻ hoặc tìm kiếm các hình ảnh đó trong mạng Internet

Sau khi tìm kiếm và lựa chọn được các hình ảnh phù hợp tôi tiến hành xây dựng thành giáo án điện tử trên phần mềm PowerPoint như sau: Nhấp chuột vào Start  ProgramsMicrosoft OfficeMicrosoft PowerPoint mở ra slides đầu tiên Sau đó tiến hành chọn hình nền, phông chữ, chèn các tranh ảnh cần thiết cho bài dạy theo thứ tự định sẵn Tạo các hiệu ứng sinh động bằng cách vào Slides Show Custom Animation để lựa chọn

Có thể lựa chọn những bài hát hay bản nhạc lồng ghép vào các slides hoặc ghi âm những lời nói ngộ ngĩnh, lời kể chuyện phù hợp với các hình ảnh bằnh cách lựa chọn slides cần chèn sau đó vào Insert  Movies and sound Sounds from fileVào đường dẫn lựa chọn các bài hát, đoạn nhạc từ máy tính hoặc từ đĩa CD, VCD, các đoạn được ghi âm sẵn  OK cửa sổchọn Automaticalli hoặc When clicked  xuất hiện hình một chiếc loa trên slides cần chèn Phần quan trọng là để đoạn âm thanh đó chạy đồng thời với các hình ảnh như thế nào cho phù hợp vừa là để tạo hứng thú , sinh động cho bài giảng nếu là bài hát hoăc đoạn nhạc vừa là cung cấp kiến thức cho trẻ kịp thời cùng những hình ảnh thông qua các đoạn ghi âm Nếu đoạn âm thanh đó chỉ cần chạy trong 1 slides thì chỉ cần các thao tác như trên là xong Nhưng nếu muốn đoạn nhạc hoặc âm thanh đó chạy đồng thời trong nhiều slides thì làm như sau: click vào Slides Show Custom Animation nhìn sang cửa sổ bên phải thấy biểu tượng hình tam giác trắng click vào mũi tên trỏ xuống chọn Effec option cửa sổ Play sound hiện ra , tiếp theo chú ý phần Stop playing click vào After chọ số slides cần cho nhạc chạy vào ô trống, tính từ slides vừa

chèn nhạc muốn nó chạy bao nhiêu slides sau thì điền số đó ví dụ muốn nó chạy 3 slides sau thì điền số 3 sau đó click OK là xong

Thiết kế xong giáo án điện tử vậy còn trình chiếu chúng như thế nào, ban đầu tôi rất băn khoăn và không biết xử lý ra sao vì khi coppy nó sang một máy tính khác thì các hiệu ứng và các đoạn âm thanh không thể chạy được vậy phải làm thế nào? Sau khi tìm hiểu tôi học được cách đóng gói chúng lại

để có thể coppy mang đi máy khác trình chiếu thì các hiệu ứng và các đoạn

âm thanh vẫn chạy bình thường , cách làm như sau: vào Menu File chọn Package for CD , chọn tiếp coppy folder nếu là lưu trong máy tính , chọn tiếp Browse chọn đường dẫn dến nơi cần lưu , chọn OK Nếu để coppy ra đĩa

CD thì vào Menu File chọn Package for CD, chọn tiếp coppy CD , cho đĩa

CD vào ổ đĩa nhấn OK là xong

Thiết kế một giáo án điện tử có thể nói là rất đơn giản nhưng nó cũng lại rất khó bởi lẽ: nếu cách xắp sếp các bức tranh và hình ảnh không hợp lý thì

sẽ không thể truyền tải hết nội dung của bài , nếu các hiệu ứng của các hình ảnh đơn điệu quá thì cũng không gây được sự hứng thú đối với trẻ, còn nếu lạm dụng các hiệu ứng , hoặc màu sắc lòe loẹt thì cũng gây ảnh hưởng tới quá trình truyền tải kiến thức, nó sẽ khiến trẻ chỉ chú ý tới hình ảnh mà không chú

ý gì đến lời nói của cô giáo

2, Vận dụng giáo án điện tử trong quá trình giảng dạy

Xây dựng được một giáo án điện tử đã khó nhưng để vận dụng nó có hiệu quả còn khó hơn, giáo án điện tử không hoàn toàn thay thế được hết các

đồ dùng trực quan trong một tiết dạy, nó chỉ góp phần bổ trợ, tạo điều kiện, gây hứng thú , giúp trẻ nhận biết kiến thức một cách dễ dàng hơn vậy vận dụng nó như thế nào là điều mà tôi rất băn khoăn Tôi tiến hành thử nghiệm các giáo án do tôi xây dựng vào quá trình giảng dạy thực tế tại lớp mình , vận dụng ở một số môn học như : Khám phá khoa học về môi trường xung quanh, Văn học, Làm quen với chữ cái, Làm quen với toán

Ví dụ : Với bài dạy "Làm quen với chữ cái h,k " chủ điểm " Thế giới thực

vật" tôi xây dựng giáo án điện tử với một số hình ảnh: Hoa hồng, hoa loa kèn, chùm khế, hoa huệ dưới những hình ảnh có từ kèm theo , khi giới thiêu đến chữ nào thì chữ đó xuất hiện

Có thể phân tích cả các nét chữ để trẻ dễ dàng nhận biết, chữ h có một nét

xổ thẳng, một nét móc, chữ k có một nét xổ thẳng, 2 nét xiên Kết hợp với việc trẻ được quan sát nhận biết thẻ chữ cái , các chữ cái rời , phát âm các chữ cái từ đó trẻ có thể nhận biết các chữ cái một cách dễ dàng