Do đó trong quá trình học tập để giúp học sinh phát huy đợc năng lực, sở trờng của mình đồng thời có đợc những quyết định trong việc lựa chọn ngành, nghề một cách có căn cứ khoa học, nhằ
Trang 1Một số biện pháp quản lý công tác giáo dục hớng nghiệp - dạy nghề ở trờng THPT
Thờng Xuân 2
Phần mở đầu
1 Lý do chọn đề tài.
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ơng Đảng khoá VIII đã
khẳng định: "Thực sự coi giáo dục - đào tạo là quốc hàng đầu, nhận thức sâu sắc giáo
dục - đào tạo cùng với khoa học công nghệ là nhân tố quyết định tăng trởng kinh tế và phát triển xã hội, đầu t cho giáo dục - đào tạo là đầu t cho phát triển" Phát triển giáo
dục là nền tảng đào tạo nguồn nhân lực chất lợng cao, là một trong những động lực thúc đẩy quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá, là yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trởng nhanh và bền vững Nền giáo dục của nớc ta là nền giáo dục có tính nhân dân, đối tợng, khoa học, hiện đại, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và t tởng Hồ Chí Minh làm nền tảng Để thực hiện mục tiêu đào tạo ở nhà trờng phổ thông, cùng với nhiệm vụ giáo dục về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, cần phải tiến hành giáo dục lao động, kỹ thuật tổng hợp, hớng nghiệp Mặt khác, bất kì học sinh nào sau khi học xong THCS hay THPT đều phải chọn một trong các con đờng: Tiếp tục học lên ở các bậc học (THPT, THCN, Cao đẳng, Đại học) học nghề, hoặc bớc vào lao động sản xuất
Hiện nay trong xã hội có rất nhiều ngành nghề Lao động ở các ngành, nghề ngoài các yêu cầu về năng lực và phẩm chất chung, còn đòi hỏi phải có các năng lực
và phẩm chất riêng, nhằm đáp ứng yêu cầu của nghề nghiệp Đối với mỗi cá nhân trong xã hội thờng có hứng thú, sở trờng riêng của mình Nhng trong thực tế sự phân loại lao động cho mỗi ngành, nghề không chỉ dựa vào Sở thích, nguyện vọng của mỗi cá nhân, mà còn tuỳ thuộc vào tình hình, điều kiện kinh tế - xã hội ở từng thời kì lịch
sử nhất định Do đó trong quá trình học tập để giúp học sinh phát huy đợc năng lực, sở trờng của mình đồng thời có đợc những quyết định trong việc lựa chọn ngành, nghề một cách có căn cứ khoa học, nhằm giúp cho việc phân công lao động xã hội một cách hợp lý, hiệu quả, góp phần điều chỉnh nguyện vọng của học sinh phù hợp với yêu cầu
đáp ứng nhân lực ở mỗi địa bàn trên từng vùng thì đòi hỏi nhà trờng phải chú trọng công tác giáo dục lao động, kỹ thuật tổng hợp hớng nghiệp cho học sinh
Qua giáo dục lao động, kỹ thuật tổng hợp và hớng nghiệp, học sinh sẽ đợc giáo dục tinh thần sẵn sàng lao động, đợc học tập kỹ thuật, thực hành lao động với ngành, nghề cụ thể ở địa phơng, đợc tập dợt thử sức mình qua các hoạt động lao động trí óc
và chân tay Từ đó học sinh sẽ bộc lộ rõ năng lực và sở trờng của mình Hơn nữa giúp học sinh hiểu rõ nhu cầu về lao động và các ngành nghề trong xã hội, từ đó sẽ điều chỉnh nguyện vọng sao cho phù hợp với yêu cầu phân công lao động và gắn với sở tr-ởng của mỗi cá nhân Chính vì vậy có thể khẳng định giáo dục hớng nghiệp trong nhà trờng phổ thông, vừa là nội dung, vừa là bản chất của nhà trờng hiện đại
Nó không những có ý nghĩa về mặt kinh tế - xã hội mà còn có ý nghĩa về mặt nhân văn Nhờ đợc chuẩn bị về các mặt để lựa chọn ngành, nghề có căn cứ khoa học, học sinh sẽ an tâm phấn khởi khi vào học nghề, và lao động sản xuất Hiện t ợng chán nghề, bỏ nghề sau khi đào tạo xong sẽ giảm bớt, mà khi tình trạng này giảm bớt sẽ góp phần tăng hiệu quả kinh tế cho gia đình và xã hội, kinh tế - an ninh - chính trị đất nớc từng bớc đi vào ổn định
Trang 2Mặt khác do đợc đào tạo theo tinh thần kỹ thuật tổng hợp, nắm đợc các nguyên
lý kỹ thuật chung, học sinh dễ dàng tự học, tự thích nghi khi kỹ thuật công nghệ biến
đổi Sau này việc đào tạo lại lao động cũng đỡ tốn kém, khi ngời lao động thích thú an tâm với nghề nghiệp, năng suất lao động sẽ đợc nâng cao, khả năng sáng tạo trong lao
động sẽ dễ đợc nảy sinh, những ngời lao động nếu đợc bố trí đúng chỗ, đúng nguyện vọng sẽ phát triển lành mạnh, việc quản lý xã hội cũng sẽ thuận lợi, dễ dàng hơn rất nhiều
ở một phơng diện nhất định, giáo dục hớng nghiệp còn góp phần xoá bỏ ranh giới giữa lao động trí óc và lao động chân tay, làm cho ngời lao động phát triển hài hoà cả về thể chất lẫn tinh thần Bài toán giáo dục hớng nghiệp phải giúp học sinh trả lời đợc các câu hỏi sau:
- Sau khi học xong phổ thông các em sẽ đi đâu?
- Các em làm nghề gì?
- Tiền đồ và triển vọng các em sẽ ra sao?
Thực trạng giáo dục hớng nghiệp với t cách là một hoạt động giáo dục cha thực
sự đợc coi trọng trong nhiều năm qua ở các trờng THPT
Xuất phát từ những lý do nêu trên bản thân đã mạnh dạn chọn đề tài nghiên cứu
về vấn đề: "Một số biện pháp quản lý công tác giáo dục hớng nghiệp - dạy nghề ở trờng THPT Thờng Xuân 2".
Trang 3Chơng 1 Thực trạng quản lý công tác giáo dục hớng nghiệp,
dạy nghề ở trờng THPT Thờng Xuân 2
1 Đặc điểm chung của Trờng THPT Thờng Xuân 2.
1.1 Đặc điểm kinh tế - xã hội địa phơng.
* Đặc điểm dân c - xã hội:
Huyện Thờng Xuân có qui mô diện tích thuộc loại khá lớn so với các huyện thị khác của tỉnh Thanh Hoá (diện tích tự nhiên là 111.222.28 ha chỉ chiếm 9,97% so với diện tích tự nhiên trong toàn tỉnh) trong khi đó dân số lại thuộc loại khá đông so với các huyện miền núi trong tỉnh
Kết cấu dân số tự nhiên thuộc kiểu "Kết cấu dân số trẻ" Đặc trng kết cấu này là
một nhân tố thuận lợi về nguồn nhân lực song cũng là một vấn đề sức ép đối với vấn
đề y tế giáo dục và giải quyết việc làm trong điều kiện kinh tế - xã hội của địa phơng
- Lao động: Theo số liệu thống kê năm 2008: (Phòng thống kê huyện Thờng
Xuân) Tổng số ngời trong độ tuổi lao động là: 46.505 ngời, chủ yếu là lao động nông – lâm - nghiệp 34.878 ngời chiếm 75%, lao động cha có việc làm 2.139 ngời chiếm 5% Lao động ở nông thôn 44.180 ngời chiếm 92% và dân c đô thị 2.325 ngời chiếm 18%
Trong đó: Lao động là nam giới: 22.601 ngời, chiếm 48,6%
Lao động nữ giới: 23.904 ngời, chiếm 51,4%
* Đặc điểm kinh tế:
Cơ cấu kinh tế của Huyện Thờng Xuân chủ yếu là phát triển lâm nghiệp, nông nghiệp, dich vụ và tiểu thủ công nghiệp, song các nhóm ngành này đã và đang từng
b-ớc chuyển dịch theo xu hớng công nghiệp hoá, hiện đại hoá với những bb-ớc chuyển dịch nh sau:
- Chuyển dịch trong nội bộ các ngành sản xuất vật chất
- Chuyển dịch từ khu vực sản xuất vật chất sang lĩnh vực dịch vụ
- Sự chuyển dịch trong cơ cấu kinh tế của Huyện Thờng Xuân đợc thể hiện ở hai bảng số liệu sau
Bảng 1 Sự chuyển dịch cơ cấu lao động giữa các nhóm ngành thời kì 2000 - 2005
(Đơn vị: %)
(Nguồn: Phòng thống kê của huyện Thờng Xuân năm 2006)
Bảng 2 Sự chuyển dịch cơ cấu tỉ lệ đóng góp trong GDP
thời kỳ 2000 - 2005
Trang 4(Đơn vị: %)
(Nguồn: Phòng thống kê của huyện Thờng Xuân năm 2006)
Sử chuyển dịch cơ cấu nêu trên đòi hỏi công tác giáo dục hớng nghiệp dạy nghề của huyện từng bớc đổi mới nhằm đào tạo nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá của huyện nhà
1.2 Đặc điểm của Trờng THPT Thờng Xuân 2
1.2.1 Đặc điểm số lợng chất lợng học sinh.
Bảng 3 Thống kê số lợng học sinh trờng THPT thờng xuân 2 một số năm học.
(Đơn vị: ngời)
Năm học Tổng số lớp Tổng số học sinh
3 khối Số học sinh tuyển mới
Trờng THPT Thờng Xuân 2 có quyết định thành lập vào tháng 8 năm 2003, ban
đầu trờng chỉ có học sinh khối 10 và 11 gồm 6 lớp với tổng số học sinh 315 em, nhng
đến năm học 2004 - 2005, trờng đã có đầy đủ cả 3 khối, 17 lớp với 867 học sinh Đến nay về mặt qui mô số lợng học sinh của trờng tăng nhanh qua các năm
Về chất lợng: Nhìn chung các em chăm ngoan, cần cù hiếu học, có ý thức thái
độ, động cơ học tập đúng đắn đó chất lợng giáo dục đại trà cũng nh mũi nhọn của tr-ờng ngày càng chuyển biến theo chiều hớng tích cực, góp phần đào tạo nguồn nhân lực cho địa phơng
1.2.2 Đặc điểm đội ngũ cán bộ giáo viên của trờng.
Bảng 4 Thống kê tình hình đội ngũ GV của trờng năm học 2008 - 2009
(Đơn vị: ngời)
So với tiêu chuẩn qui định về trình độ đào tạo, đội ngũ cán bộ giáo viên của trờng
đạt chuẩn và trên chuẩn : 100%, trong đó hơn 2/3 là giáo viên trẻ mới ra trờng tới 1- 2 năm Phần đa cán bộ giáo viên của trờng nhiệt tình "yêu nghề, yêu trẻ" có ý thức học hỏi để không ngừng vơn lên về năng lực chuyên môn nghiệp vụ, từng bớc đã tiếp cận
đợc phơng pháp dạy học tích cực
Trang 5Song đội ngũ cán bộ giáo viên của trờng vẫn còn bộc lộ những mặt yếu kém hạn chế: thứ nhất, cơ cấu cha đồng bộ giữa các môn, thực tế đó nhng lại thiếu giáo viên của một số môn khoa học tự nhiên (Tin, Vật Lý, Sinh học)
Hệ thống cơ sở vật chất thiết bị dạy học của trờng.
Mặt mạnh của hệ thống cơ sở vật chất - TBDH
Trờng có khuôn viên khá rộng: 16.800m2, trong đó diện tích phục vụ cho các hoạt động thể dục, thể thao, hoạt động ngoại khoá hơn 8.300m2, về hệ thống phòng học hiện tại trờng có 18 phòng học văn hoá trong đó có 12 phòng học kiên cố, đang xây dựng 24 phòng học kiên cố và 08 phòng cấp 4, đủ phục vụ cho 27 lớp học 2 ca/ngày Đồng thời còn một số phòng trống phục vụ cho công việc phụ đạo, bồi dỡng học sinh giỏi
Trong những năm học vừa qua nhờ sự quan tâm giúp đỡ của chính quyền các cấp, cùng với sự hỗ trợ củ Hội cha mẹ học sinh cũng nh các tổ chức xã hội về nguồn tài chính tạo điều kiện cho trờng tăng trởng cơ sở vật chất - mua sắm thiết bị phục vụ đắc lực công tác đào tạo của trờng
* Những mặt hạn chế, tồn tại của hệ thống cơ sở vật chất:
Tuy có đủ phòng học song hệ thống trang thiết bị trong các phòng học cha đảm bảo yếu tố vệ sinh học đờng, một số thiết bị đang có nguy cơ xuống cấp trầm trọng
Hệ thống thiết bị phục vụ dạy học vừa thiếu lại vừa cũ cha đáp ứng nhu cầu đổi mới phơng pháp dạy học
2 Thực trạng quản lý công tác giáo dục hớng nghiệp dạy nghề ở trờng THPT Thờng Xuân 2.
2.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ giáo viên trong trờng về chủ trơng, chính sách của Đảng, Nhà nớc về công tác giáo dục hớng nghiệp - dạy nghề: tập thể cán bộ giáo viên trong Hội đồng s phạm thấm nhuần lời khẳng định ghi trong nghị quyết Đại
hội Đảng khoá IX về công tác giáo dục hớng nghiệp trong trờng THPT: "coi trọng
công tác hớng nghiệp và phân luồng học sinh trung học, chuẩn bị cho thanh niên, thiếu niên đi vào lao động nghề nghiệp phù hợp với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong cả nớc và từng địa phơng" Hàng năm để chuẩn bị kế hoạch cho năm học mới,
cùng với việc xây dựng mục tiêu kế hoạch về giáo dục: Đức dục, trí dục, mỹ dục, thể chất, Ban Giám hiệu rất coi trọng công tác xây dựng kế hoạch giáo dục hớng nghiệp dạy nghề Căn cứ vào chỉ thị của Bộ Giáo dục - Đào tạo - Sở Giáo và Đào Tạo Thanh Hoá hớng dẫn về công tác giáo dục hớng nghiệp dạy nghề, Ban Giám hiệu đã thành lập Ban chỉ đạo gồm các đồng chí giáo viên dạy các môn: Tin học, công nghệ, Vật lý,
Địa lý và cử đồng chí Phó Hiệu trởng phụ trách chuyên môn làm trởng ban Ban chỉ
đạo có nhiệm vụ xây dựng nội dung chơng trình, kế hoạch, mục tiêu của công tác giáo dục hớng nghiệp đồng thời lên kế hoạch kiểm tra, đánh giá từng tháng, kì để có biện pháp điều chỉnh trong suốt cả năm học
2.2 Về mặt nhận thức của học sinh
Học sinh, nhất là các em học sinh cuối cấp của Trờng THPT thờng băn khoăn suy nghĩ: Sau khi học xong phổ thông mình sẽ đi đâu, làm nghề gì, tiền đồ và triển vọng ra sao?
Trang 6Những câu hỏi này cứ ám ảnh mãi trong đầu óc các em nhất là những ngày cuối chuẩn bị bớc vào kì thi tốt nghiệp, để giúp các em gỡ đợc mối tơ vò, tìm cho mình một hớng đi đúng đắn thì công tác giáo dục hớng nghiệp, dạy nghề trong trờng THPT phải đợc chú trọng Trong thực tế những năm qua bằng kinh nghiệm và tình thơng đối với học sinh tập thể giáo viên của trờng đã giúp các em trong công tác t vấn nghề bởi vậy từng bớc các em đã có nhận thức đầy đủ tầm quan trọng về công tác giáo dục h-ớng nghiệp Mặt khác việc học nghề còn giúp các em hình thành kĩ năng thực hành, năng lực sáng tạo, khả năng thích ứng nghề đồng thời đợc cộng điểm khuyến khích vào kết quả xét thi tốt nghiệp, từ đó các em đã tự nguyện tham gia học nghề theo sở tr-ờng khá đông, dới đây là một số số liệu minh hoạ
Bảng 5 Thống kê tình hình học sinh khối 11 Tham gia học nghề và kết quả xếp loại thi nghề
qua các năm học ở trờng THPT Thờng xuân 2
Năm học
Tổng số học sinh khối 11
Sô học sinh tham gia học nghề
Tỉ lệ huy
động %
Kết quả xếp loại thi nghề
2004-2005 425 425 100 278 64,4 147 35,8 0 0 2005-2006 200 200 100 105 52.5 95 48.8 0 0 2006-2007 351 351 100 198 56.4 153 45.7 0 0 2007-2008 340 340 100 239 70,2 101 29,7 0 0
Bảng 6 Thống kê tình hình học sinh thi đỗ vào các trờng ĐH,CĐ, THCN các năm học ở
tr-ờng THPT Thtr-ờng xuân 2
Năm học Tổng số học sinh
khối 12
Sô học sinh thi đậu vào các trờng ĐH, CĐ
Sô học sinh thi đậu vào các trờng THCN Ghi chú
2.3 Thực trạng chỉ đạo công tác giáo dục hớng nghiệp dạy nghề ở Trờng THPT Thờng Xuân 2
Hàng năm căn cứ vào nhiệm vụ năm học và các văn bản chỉ thị của Bộ giáo dục
-Đào tạo, Ban Giám hiệu đã cụ thể hoá thành những văn bản nhằm xây dựng kế hoạch chỉ đạo công tác giáo dục hớng nghiệp dạy nghề phù hợp đặc điểm tình hình của địa phơng nơi trờng đóng
Trớc lúc triển khai công tác giáo dục hớng nghiệp dạy nghề, Ban Giám hiệu cho họp Ban chỉ đạo để xác định mục tiêu, giải pháp, nhiệm vụ cụ thể của công tác hớng nghiệp dạy nghề Khâu đầu tiên Ban Giám hiệu họp tổ giáo viên dạy công nghệ nhằm giải quyết tốt về mặt nhận thức đồng thời động viên tạo điều kiện để giáo viên công
Trang 7nghệ dạy tốt môn kĩ thuật trên cơ sở đó tiến hành công tác hớng nghiệp - dạy nghề cho học sinh Để công tác thực hành nghề đạt hiệu quả, trờng chú trọng đầu t vốn mua sắm trang thiết bị dạy học, cùng với nguồn ngân sách của địa phơng hiện nay trờng đang xây dựng phòng học bộ môn hớng nghiệp dạy nghề, đảm bảo đáp ứng công tác giáo dục hớng nghiệp - thực hành nghề
3 Trên cơ sở phân tích thực trạng, ngoài những thành quả đã đạt đợc.
Tôi nhận thấy để thực hiện có hiệu quả công tác giáo dục - hớng nghiệp dạy nghề
ở Trờng trung học phổ thông cần tập trung giải quyết 6 vấn đề yếu kém tồn tại trong công tác giáo dục bộ môn này nh sau:
3.1 Hầu hết giáo viên tổ chức hoạt động giáo dục hớng nghiệp đều cha qua một lớp đào tạo s phạm nào về hớng nghiệp, do đó thờng thiếu những kiến thức cần thiết
để soạn bài và thờng lúng túng về cách thức tổ chức cũng nh phơng pháp dạy học một bài cụ thể trớc học sinh
3.2 Thực tế cho thấy đội ngũ giáo viên dạy môn công nghệ trong các trờng THPT, cũng nh giáo viên dạy nghề ở các trung tâm kĩ thuật tổng hợp - hớng nghiệp hầu hết chỉ hiểu sâu về một nghề và hiểu sơ bộ về một số nghề có chuyên môn lân cận
do đó khi giới thiệu cho học sinh một nghề khác sẽ gặp nhiều khó khăn
3.3 Tài liệu biên soạn phục vụ giáo dục hớng nghiệp - dạy nghề đợc biên soạn trong những năm trơc, không còn phù hợp do các thông tin thiếu tính thời sự do đó rất
dễ xẩy ra tình trạng mỗi nơi hớng nghiệp theo một mô tuýp riêng biệt
3.4 Hiện nay việc giảng dạy đang mang nặng lối thuyết trình là khá phổ biến, trong khi đó đòi hỏi giáo dục hớng nghiệp vốn là một lĩnh vực phải có những hiểu biết thực tế và gắn chặt với đời sống xã hội, sản xuất Với phơng pháp giảng dạy thuyết trình, giáo viên ít có thông tin về nghề nghiệp thờng dẫn đến tình trạng nhàm chán trong giờ dạy
3.5 Một thực tế khá phổ biến sau khi tốt nghiệp THPT, học sinh còn biết quá ít
về thông tin nghề, do đó dẫn tới tình trạng lúng túng trong việc lựa chọn ngành học trong mùa tuyển sinh
3.6 Do thiếu nhiều phơng tiện, đồ dùng dạy học bởi vậy trong quá trình sinh hoạt hớng nghiệp học sinh thờng thiếu những biểu tợng rõ nét về đặc trng của nghề mình yêu thích
Trang 8Chơng 2 Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục hớng
nghiệp dạy nghề ở trờng THPT Thờng Xuân 2
1 Xây dựng hệ thống tổ chức hoạt động giáo dục hớng nghiệp, dạy nghề.
Việc xây dựng hệ thống và cấu trúc của hệ thống hớng nghiệp - dạy nghề giúp chúng ta nhìn nhận một cách toàn diện những mối quan hệ gắn bó hữu cơ giữa các bộ phận trong trờng, ngoài xã hội sẽ tạo nên sức mạnh đồng bộ khi thực hiện những nhiệm vụ của công tác hớng nghiệp Dới đây là sơ đồ các thành phần trong hệ thống cấu trúc của hớng nghiệp - dạy nghề
2 Nhiệm vụ của các thành viên trong hệ thống tổ chức giáo dục hớng nghiệp, dạy nghề.
2.1 Nhiệm vụ của P.Hiệu trởng.
Chịu trách nhiệm chung về kế hoạch và điều hành toàn bộ quá trình thực hiện hoạt động hớng nghiệp, dạy nghề về các nội dung cơ bản sau:
- Phơng hớng triển khai hoạt động hớng nghiệp - dạy nghề của nhà trờng trên cơ
sở đờng lối chủ trơng của Nhà nớc và tình hình thực tế của địa phơng
- Sắp xếp và ổn định kế hoạch hớng nghiệp cho cân đối, hợp lý với kế hoạch toàn diện của năm học do Bộ qui định
- Kiểm tra đôn đốc việc thực hiện kế hoạch của Ban hớng nghiệp về một số mặt quan trọng nh: Nội dung, thời gian, phơng tiện, nhân lực và hiệu quả kinh tế, giáo dục của hoạt động hớng nghiệp, dạy nghề
P.Hiệu tr ởng
Ban h ớng nghiệp dạy nghề nhà tr ờng
Giáo
viên
chủ
nhiệm
Giáo
viên
bộ môn
Tổ chức
Đoàn thanh niên
Hội cha
mẹ học sinh
Cơ sở
đào tạo chuyên nghiệp
và DH
Cơ sở sản xuất và
tổ chức xã hội
Th viện nhà tr ờng
Y tế nhà tr ờng
TTKT tổng hợp HNDN
Trang 9- Xét duyệt và phê chuẩn kế hoạch hớng nghiệp - dạy nghề, các hợp đồng kinh tế, các văn bản kết nghĩa hợp tác trong quá trình thực hiện hoạt động hớng nghiệp, dạy nghề các cơ quan bạn
- Chịu trách nhiệm trớc cơ chỉ đạo cấp trên (Bộ, Sở Giáo dục và Đào tạo) về kết quả toàn diện của hoạt động hớng nghiệp
2.2 Nhiệm vụ của Ban hớng nghiệp - dạy nghề là bộ phận tham mu, chỉ đạo trực tiếp hoạt động hớng nghiệp - dạy nghề trong trờng THPT.
Chức năng chính của Ban hớng nghiệp nhà trờng là chỉ đạo kế hoạch (soạn thảo, phê chuẩn, kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch) nó đồng thời là bộ phận trung gian, môi giới liên kết tất cả các thành phần có trong hệ thống để đạt đợc mục đích chung trong hoạt động hớng nghiệp, nhiệm vụ cụ thể của Ban hớng nghiệp nh sau:
- Giúp cho cán bộ, công nhân viên trong nhà trờng, đặc biệt là đối với thầy cô giáo, các tổ chức đoàn thể của giáo viên và học sinh nhận thức sâu sắc, đầy đủ về mục
đích, yêu cầu, nhiệm vụ, nội dung chính của việc tổ chức hoạt động hớng nghiệp trong trờng học
- Tuyên truyền vận động các tổ chức xã hội có liên quan cùng tham gia vào công tác hớng - dạy nghề
- Kiểm tra đôn đốc và đánh giá theo từng phần việc, từng giai đoạn của các bộ phận hợp thành trên cơ sở kế hoạch hợp đồng đợc giao, tơng ứng đặc điểm hoạt của bộ phận mình
2.3 Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp:
Giáo viên chủ nhiệm lớp là ngời hơn ai hết trong nhà trờng có điều kiện thuận lợi gần gũi, hiểu biết học sinh về tất cả các mặt, là ngời đứng mũi chịu sào đối với sự phát triển của tập thể cũng nh mỗi cá nhân trong lớp mình phụ trách, là nhân tố có bản gắn liền, các tác động giáo dục của xã hội với giáo dục của nhà trờng Trong hoạt động h-ớng nghiệp - dạy nghề, giáo viên chủ nhiệm phải thực hiện một số nhiệm vụ sau:
- Lập phiếu điều tra để tìm hiểu hứng thú, sở thích, năng lực và đặc trng tiêu biểu
về tâm sinh lý của mỗi học sinh trong lớp
- Giúp học sinh hiểu biết ý nghĩa của việc lựa chọn nghề cũng nh một số hiểu biết cần thiết về một vài lĩnh vực lao động nghề nghiệp phổ biến của địa phơng và đất nớc
- Kết hợp cùng giáo viên bộ môn giảng dạy lớp do mình phụ trách tiến hành phê chuẩn một cách chính xác đầy đủ kết quả tu dỡng phấn đấu và năng lực cụ thể của mỗi học sinh nhằm giúp cơ quan tuyển sinh làm tốt công tác tuyển chọn sau này
2.4 Nhiệm vụ của giáo viên bộ môn trong hoạt động hớng nghiệp - dạy nghề nhiệm vụ của giáo viên bộ môn trong hoạt động hớng nghiệp dạy nghề gồm các vấn đề sau:
- Cung cấp cho học sinh một số hiểu biết về nghề nghiệp
- Phát hiện kịp thời và có biện pháp thích hợp bồi dỡng hứng thú năng lực của học sinh đối với bộ môn
- Hớng dẫn cách tổ chức ngoại khoá về nội dung và phơng thức tiến hành để đáp ứng sở thích, năng lực hiểu biết, sáng tạo kĩ thuật của học sinh
Trang 10- Trên góc độ mình phụ trách, cung cấp những t liệu có liên quan tới các nghề trong xã hội nhằm góp phần xây dựng phòng hớng nghiệp cho nhà trờng
2.5 Nhiệm vụ hớng nghiệp của tổ chức Đoàn thanh niên trong trờng học.
Trong trờng học, tổ chức Đoàn thanh niên là bộ phận quan trọng nằm trong hệ thống hớng nghiệp, góp phần to lớn trong việc biến những chủ trơng, kế hoạch của ban hớng nghiệp nhà trờng thành những việc làm cụ thể, có nội dung, có phong trào sôi nổi và thiết thực
2.6 Nhiệm vụ hớng nghiệp của Hội Cha mẹ học sinh:
Hội Cha mẹ học sinh là bộ phận hỗ trợ đắc lực cho hoạt động hớng nghiệp dạy nghề Với số lợng đông đảo (ít nhất là tơng đơng với số học sinh hiện có của nhà tr-ờng), giàu kinh nghiệm sống, hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội đa dạng hơn nữa cha mẹ là ngời tiếp sức mạnh xã hội lớn trong hệ thống cấu trúc của công tác hớng nghiệp
2.7 Nhiệm vụ hớng nghiệp của th viện trong trờng phổ thông.
Trong công tác giáo dục hớng nghiệp dạy nghề th viện của nhà trờng có những nhiệm vụ sau:
- Lựa chọn và giới thiệu danh mục các sách báo, tạp chí có liên quan tới việc lựa chọn nghề của học sinh Tổ chức triển lãm các sách báo nói về nghề nghiệp và sự lựa chọn nghề nghiệp
- Thông qua danh sách mợn đọc của học sinh, kết hợp với ban hớng nghiệp để lập
kế hoạch tìm hiểu hứng thú đọc sách của học sinh để trên cơ sở đó giúp ban h ớng nghiệp có t liệu trong công tác điều tra cơ bản, đồng thời trên cơ sở này có phơng h-ớng giới thiệu cho học sinh đặt mua các tạp chí, sách báo có liên quan tới sự lựa chọn nghề của các em
2.8 Nhiệm vụ hớng nghiệp của các cơ sở sản xuất và các tổ chức xã hội.
Có quan hệ với nhà trờng, các trờng phổ thông khi tiến hành công tác hớng nghiệp - dạy nghề không thể thiếu sự giúp đỡ của các tổ chức xã hội nh: Cơ quan dân chính Đảng, các đoàn thể (Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, các hiệp hội) các
tổ chức này sẽ tạo những điều kiện hữu hiệu hỗ trợ về lực lợng, giải quyết về mặt pháp
lý, hành chính mà trong rất nhiều trờng hợp hoạt động hớng nghiệp dạy nghề không thể bỏ qua đợc
2.9 Nhiệm vụ hớng nghiệp của Trung tâm kỹ thuật tổng hợp hớng nghiệp -dạy nghề
Trung tâm KTTH hớng nghiệp - dạy nghề thực hiện chức năng: Giáo dục kỹ thuật, tổng hợp, hớng nghiệp dạy nghề và lao động sản xuất tạo ra của cải vật chất Trung tâm KTTH hớng nghiệp - dạy nghề có các nhiệm vụ sau:
a) Tổ chức cho học sinh các trờng phổ thông gần địa bàn trung tâm đến học lao
động kỹ thuật hớng nghiệp, t vấn nghề nghiệp và học nghề theo chơng trình qui định của Bộ Giáo dục và Đào tạo
b) Lao động sản xuất và dịch vụ kỹ thuật phục vụ yêu cầu đào tạo góp phần tạo thêm của cải vật chất đồ dùng dạy học
c) Bồi dỡng và giáo dục kỹ thuật tổng hợp - hớng nghiệp dạy nghề cho giáo viên
kỹ thuật trờng phổ thông ở địa phơng