Tiết 22 chất dẫn điện và chất cách điện dòng điện trong kim loại I.. Điều kiện để có dòng điện lâu dài chạy trong dây dẫn là phải có nguồn điện mắc với dấy dẫn điện thành mạch kín?. Khi
Trang 1Tiết 22
chất dẫn điện và chất cách điện dòng điện trong kim loại
I Mục tiêu
1 Kiến thức :
- Nhận biết trên thực tế vật dẫn điện là vật cho dòng điện đi qua, vật cách điện
là vật không cho dòng điện đi qua
- Kể tên đợc một số vật dẫn điện ( hoặc vật liệu dẫn điện), vật cách điện (hoặc vật liệu cách điện) thờng dùng
- Biết đợc dòng điện trong kim loại là dòng các êlectron tự do địch chuyển có h-ớng
2 Kỹ năng :
- Mắc mạch điện đơn giản
- Làm thí nghiệm xác định vật dẫn điện, vật cách điện
3 Thái độ : Có thói quen sử dụng điện an toàn.
II Chuẩn bị của thầy và trò
- Nhóm HS : + 1 bóng đèn có phích cắm ( Bóng thắp sáng trong gia đình) + 2 pin, 1 bóng đèn pin nhỏ, 1 khoá, 5 dây dẫn
+ 1 dây đồng, 1 đoạn dây thép, 1 đoạn vỏ nhựa dây điện, 1 ruột bút chì
- GV: +Bảng ghi kết quả thí nghiệm của các nhóm
Dây đồng
Vỏ nhựa
Dây thép
Ruột bút chì
Đánh dấu + cho vật dẫn điện, 0 cho vật cách điện
III Tổ chức hoạt đông dạy và học
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ1: Kiểm tra bài cũ - Tổ chức tình
huống học tập
1.Kiểm tra
GV?
1 Dòng điện là gì ? Điều kiện để có dòng
điện lâu dài trong dây dẫn điện là gì ?
2 Nguồn điện có tác dụng gì? Chỉ ra cực
dơng, cực âm trên pin con thỏ
Hai HS lên bảng trả lời , HS dới lớp lắng
nghe và nhận xét
1/Dòng điện là dòng các điện tích dịch chuyển có hớng Điều kiện để
có dòng điện lâu dài chạy trong dây dẫn là phải có nguồn điện mắc với dấy dẫn điện thành mạch kín
2 Nguồn điện có tác dụng cung cấp dòng điện cho các dụng cụ điện hoạt
Trang 2Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
2 Tổ chức tình huống học tập
GV? Nếu giữa 2 mỏ kẹp ta nối với một
đoạn dây đồng thì trong mạch điện có
dòng điện không ?
HS: Nêu dự đoán
GV: Mắc thử mạch điện để kiểm tra
? Nếu thay đoạn dây đồng bằng vỏ
nhựa bút bi, có dòng điện chạy trong
mạch không?
HS: Dự đoán
GV: Mắc mạch điện để kiểm tra
GV thông báo : Dây đồng gọi là vật dẫn
điện, còn vỏ nhựa của bút bi gọi là vật
cách điện
Vậy vật dẫn điện là gì? Vật cách điện là
gì?
HĐ2 : Xác định chất dẫn điện và chất
cách điện
GV: Yêu cầu HS đọc thông tin mục I
SGK
? Chất dẫn điện là gì ?
HS: Đọc mục I và trả lời câu hỏi của GV
GV? Khi nào chất dẫn điện đợc gọi là vật
liệu dẫn điện ?
HS: Khi chất dẫn điện đợc dùng để làm
các vật hay bộ phận dẫn điện
GV? Chất cách điện là gì ?
GV? Khi nào chất cách điện đợc gọi là
vật liệu cách điện
HS: Khi đợc dùng để làm các vật hay bộ
phận cách điện
GV? Trong bộ thí nghiệm (Dây đồng, vỏ
nhựa, ruột bút chì ) vật nào dẫn điện, vật
nào cách điện ?
HS: Dự đoán
GV? Muốn kiểm tra vỏ bọc nhựa của dây
dẫn là vật dẫn điện hay cách điện ta làm
thế nào ?
HS: Nêu cách kiểm tra ( Mắc vào 2 mỏ
kẹp của dây dẫn trong mạch điện )
I.Chất dẫn điện và chất cách điện
* Chất dẫn điện là chất cho dòng
điện đi qua.
* Chất cách điện là chất không cho dòng điện đi qua
Trang 3GV? Dấu hiệu nào cho biết vật cần kiểm
tra là vật dẫn điện hay cách điện ?
HS: Nếu đèn sáng thì vật cần kiểm tra là
vật dẫn điện Đèn không sáng thì vật cần
kiểm tra là vật cách điện
GV: Yêu cầu HS tiến hành thí nghiệm
kiểm tra theo nhóm Nhắc nhở HS đầu
tiên phải chập 2 mỏ kẹp để đèn sáng
HS: Làm thí nghiệm theo nhóm Ghi kết
quả vào bảng của nhóm mình
GV: Yêu cầu HS quan sát bóng đèn có
đui và phích cắm theo nhóm, kết hợp với
hình 20.1 SGK Tìm hiểu xem bóng đèn
và phích cắm có những bộ phận nào dẫn
điện, bộ phận nào cách điện ?
HS: Quan sát và trả lời câu hỏi C1
GV? Khi cắm phích điện vào ổ điện thì
tay ta cầm vào phần nào để cắm ?
HS: Vỏ nhựa của chốt cắm
GV: Lu ý không cắm hay rút phích cắm
bằng cách giật vào dây nối làm đứt lõi
hoặc làm rạn hở lõi dây rất nguy hiểm
GV? Lấy thêm thí dụ về vật liệu đợc
dùng làm vật dẫn điện, cách điện trong
thực tế ?
HS: Trả lời C3
GV: ở điều kiện thờng không khí không
dẫn điện nhng ở điều kiện đặc biệt nào đó
thì không khí vẫn có thể dẫn điện : Ví dụ
không khí giữa đám mây nhiễm điện
mạnh và mặt đất
- Các loại nớc thờng dùng: Nớc máy,
n-ớc ma, nn-ớc ao hồ đều đẫn điện trừ nn-ớc
nguyên chất Nh vậy , vật dẫn điện hay
cách điện chỉ có tính chất tơng đối , tuỳ
thuộc vào từng điều kiện cụ thể
HĐ3 :Tìm hiểu dòng điện trong kim
loại
GV? Nêu sơ lợc về cấu tạo nguyên tử ?
HS: Trả lời
GV? Nếu nguyên tử thiếu 1 êlectrôn thì
phần còn lại của nguyên tử mang điện
C1: 1- Các bộ phận dẫn điện: Dât tóc, dây trục, 2 đầu dây đèn, 2 chốt cắm, lõi dây
2- Các bộ phận cách điện : Trụ thuỷ tinh, thuỷ tinh đen, vỏ nhựa của phích cắm, vỏ dây dẫn
C2: + Vật liệu dẫn điện: Các kim loại, các dung dịch muối, axít, bazơ + Vật liệu cách điện: Nớc nguyên chất, cao su, thuỷ tinh, không khí khô sạch
C3:
II Dòng điện trong kim loại
1 Êlectrôn tự do trong kim loại
- Trong kim loại có các êlectrôn tự
do
Trang 4Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HS: Mang điện tích dơng
GV Thông báo : Các nhà khoa học đã
khẳng định rằng trong kim loại có các
êlectrôn thoát ra khỏi nguyên tử và
chuyển động tự do trong kim loại Chúng
đợc gọi là các êlectrôn tự do
GV: Cho HS quan sát hình 20.3
? Ký hiệu nào biểu diễn các êlectrôn
tự do, ký hiệu nào biểu điễn phần còn lại
của nguyên tử ?
HS: Lên bảng chỉ trên hình trả lời C5
GV: Treo hình 20.4 cho HS quan sát
Yêu cầu trả lời C6
HS: Trả lời C6 và thảo luận toàn lớp về
câu trả lời 1 HS lên vẽ thêm mũi tên cho
mỗi êlectrôn tự do
GV: Yêu cầu HS hoàn thành kết luận
trang 56 SGK
HĐ4: Vận dụng – củng cố
GV? Chất dẫn điện là gì ? Chất cách điện
là gì ?
HS : Trả lời, HS khác nhận xét
GV? Định nghĩa dòng điện trong kim
loại
HS : Trả lời
GV: Yêu cầu HS vận dụng làm C7, C8,
C9
HS : Lần lợt trả lời C7, C8, C9 và thảo luận
toàn lớp về các câu trả lời
HĐ5 : Hớng dẫn học ở nhà
GV : Hớng dẫn :
- Học bài kết hợp SGK và vở ghi - thuộc
phần ghi nhớ
- Làm bài tập 20.1 và 20.3 SBT
- Đọc phần “có thể em cha biết”
- Chuẩn bị bài : Sơ đồ mạch điện -
Chiều dòng điện
2 Dòng điện trong kim loại.
C6: Các êlectrôn tự do bị cực âm đẩy, cực dơng hút
* Kết luận : Các êlectrôn tự do trong kim loại chuyển dịch có hớng tạo thành dòng điện chạy qua nó
III Vận dụng
C7: Chọn B
C8: Chọn C
C9: Chọn C : 1 đoạn dây nhựa
*Rút kinh nghiệm:
