tiet 153 on tap ve truyen

- Phương thức trần thuật ngôi thứ nhất xưng tôi giúp người kể đi sâu vào tâm tư tình cảm của nhân vật, miêu tả được những diễn biến tâm lí tinh vi phức tạp đang diễn ra trong tâm hồn n[r]

vÒ dù tiÕt häc

1 Hãy lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học:

T

T

Tên tác

phẩm-

Đặc sắc về nghệ thuật

01

.

Qua tâm trạng đau xót, tủi hổ của ông Hai ở nơi tản cư khi nghe tin đồn làng mình theo giặc, truyện thể hiện tình yêu làng quê sâu sắc thống nhất với lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến của người dân.

Xây dựng tình huống truyện, nghệ thuật miêu tả tâm lí và ngôn ngữ nhân vật.

Làng

(trích)

Stác: 1948

Nhà văn: Nguyễn Kim Lân( 1920 - 2007 ) Quê: Từ Sơn- Bắc Ninh

học:

TT

Tên tác

phẩm-Năm Stác Tác giả Tóm tắt nội dung Đặc sắc về nghệ thuật

02

.

Cuộc gặp gỡ tình cờ của ông họa sĩ, cô kĩ

sư mới ra trường với người thanh niên làm việc một mình tại trạm khí tượng trên núi cao Sa Pa Qua

đó truyện ca ngợi những người lao động thầm lặng, có cách sống đẹp, cống hiến sức mình cho đất nước..

xây dựng tình huống truyện

hợp lí, cách kể chuyện tự nhiên, có

sự kết hợp giữa

tự sự, trữ tình với bình luận.

Lặng

lẽ Sa

Pa (trích)

Stác: 1970

Nhà văn: Nguyễn Thành Long

(1925 – 1991 ) Quê: Duy Xuyên - Quảng Nam

1 Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã

học :

TT

Tên tác

phẩm –

Đặc sắc về nghệ thuật

03

.

Câu chuyện éo le

và cảm động về hai cha con: Ông Sáu và bé Thu trong lần ông về thăm nhà và ở khu căn cứ Qua đó truyện ca ngợi tình cha con thắm thiết trong hoàn cảnh chiến tranh.

Tình huống truyện bất ngờ, miêu tả tâm lí và xây dựng tính cách nhân vật thành công, đặc biệt là nhân vật bé Thu.

Chiếc

lược

ngà

( trích)

Stác: 1966

Nguyễn Quang Sáng Sinh năm 1932

Quê: Chợ mới- An Giang

học :

TT

Tên tác

Đặc sắc về nghệ thuật

04

.

Bến

quê

(trích)

Stác:1985

Qua những cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ vào lúc cuối đời trên giường bệnh, truyện thức tỉnh ở mọi người sự trân trọng những giá trị

và vẻ đẹp bình dị, gần gũi của cuộc sống, của quê hương

Sự miêu tả tâm lí tinh

tế, nhiều hình ảnh giàu tính biểu

tượng, cách xây dựng tình huống, trần thuật theo dòng tâm trạng của nhân vật.

Nhà văn: Nguyễn Minh

Châu Quê: Quỳnh Lưu –

Nghệ An (1930 – 1989)

1 Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã

học:

TT

Tên tác

Giá trị nghệ thuật

05

.

Những

ngôi sao

xa xôi

(trích)

Stác:1971

Nhà văn: Lê Minh Khuê (Sinh năm 1949 ) Quê: Tĩnh Gia- Thanh Hóa

Cuộc sống, chiến đấu của ba cô gái TNXP trên một cao điểm ở tuyến đường Trường Sơn trong những năm chi tranh chống Mĩ cứu nước

Truyện làm nổi bật tâm hồn trong sáng, giàu mơ mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hy sinh nhưng rất hồn nhiên, lạc quan của họ.

Truyện sử dụng vai kể

là nhân vật chính, cách

kể chuyện

tự nhiên, ngôn ngữ sinh động và thành công trong miêu

tả tâm lí nhân vật.

học:TT Tên tác phẩm Tác giả Năm

s tác Tóm t t n i dung ắ ộ

1 Làng (trích) Kim Laân 1948 Qua tâm trạng đau xót tủi hổ của ông hai ở nơi tản cư khi

nghe tin đồn làng mình theo giặc Truyện thể hiện tình yêu làng quê sâu sắc thống nhất với lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến của người nông dân

2 Lặng lẽ Sa Pa (tr ích) Nguyễn

Thành Long 1970 Cuộc gặp gỡ tình cờ của ông họa sĩ, cô kĩ sư mới ra trường

với người thanh niên làm việc một mình tại trạm khí tượng trên núi cao Sa Pa Qua đó truyện ca ngợi những người lao động thầm lặng , có cách sống đẹp, cống hiến sức mình cho đất nước.

3 Chiếc lược ngà

(trích) Nguyễn

Quang Sáng 1966 Câu chuyện éo le và cảm động về hai cha con: ông Sáu và

bé Thu trong một lần ông về thăm nhà và ở khu căn cứ Qua đó, truyện ca ngợi tình cha con thắm thiết trong hoàn cảnh chiến tranh.

4 Bến quê (trích) Nguyễn

Minh Châu 1985 Qua những cảm xúc và suy ngẫm của nhân vật Nhĩ vào lúc

cuối đời trên giường bệnh, truyện thức tỉnh ở mọi người sự trân trọng những giá trị và vẽ đẹp bình dị, gần gũi của cuộc sống, của quê hương.

5 Những ngôi sao xa

xôi (trích)

Lê Minh Khuê 1971 Cuộc sống, chiến đấu của ba cô gái thanh niên xung phong

trên một cao điểm ở tuyến đường trường sơn trong những năm chiến tranh chống mĩ cứu nước truyện làm nổi bật tâm hồn trong sáng, giàu mơ mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hy sinh nhưng rất hồn, nhiên lạc quan của họ.

1 Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học

2 Sắp xếp các truyện ngắn theo các thời kì lịch sử:

Thời kì

kháng chiến

chống TD

Pháp

( 1946- 1954 )

Thời kì K/c

Chống Mĩ

( 1964- 1975 )

Sau 1975

Phản ánh một phần những nét tiêu biểu của đời sống xã hội và con người Việt Nam với tư tưởng và tình cảm của họ trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mĩ

2 Sắp xếp các truyện ngắn theo các thời kì lịch sử

con người Việt Nam yêu nước trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp

và chống Mĩ:

qua những nhân vật:

Ông Hai

Anh thanh niên

Bé Thu Ông Sáu

Ba cô gái thanh

niên xung phong

1 Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học

2 Sắp xếp các truện ngắn theo các thời kì lịch sử

con người Việt Nam yêu nước trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp

và chống Mĩ

* Những phẩm chất chung của nhân vật:

Là những con người tiêu biểu có lối sống đẹp, tình cảm trong sáng và có tình yêu quê hương , đất nước sâu nặng

con người Việt Nam yêu nước trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp

và chống Mĩ

* Những tính cách và phẩm chất nhân vật:

Ông Hai Tình yêu làng thật đặc biệt, nhưng phải đặt trong tình cảm

yêu nước và tinh thần kháng chiến.

Anh thanh niên

Bé Thu

Ông Sáu

Yêu thích và hiểu ý nghĩa công việc thầm lặng, một mình trên núi cao, có những suy nghĩ và tình cảm tốt đẹp, trong sáng về công việc và đối với mọi người.

Tính cách cứng cỏi, bướng bỉnh nhưng tình cảm nồng nàn, thắm thiết với người cha.

Tình cha con sâu nặng, tha thiết trong hoàn cảnh éo le và

xa cách của chiến tranh

Ba cô gái TNXP

Tinh thần dũng cảm, không sợ hy sinh khi làm nhiệm

vụ hết sức nguy hiểm, tình cảm trong sáng, lạc quan, hồn nhiên trong hoàn cảnh chiến đấu ác liệt.

4 Một vài đặc điểm nghệ thuật của các truyện đã học trong chương trình lớp 9.

- Trần thuật ở ngôi thứ nhất ( nhân vật xưng hô “ Tôi ” ) có các truyện: Chiếc lược ngà , Những ngôi sao xa xôi

- Trần thuật ngôi thứ ba: trần thuật chủ yếu theo cái nhìn và giọng điệu

của một nhân vật, thường là nhân vật chính ( tuy không xuất hiện trực tiếp nhân vật kể chuyện xưng tôi ) Các Truyên như: Làng, lặng lẽ Sa

Pa, Bến Quê.

Phương thức trần thuật.

Tác dụng của phương thức trần thuật

Ví dụ “ Mỗi lần nhìn thấy cây lược ngà nhỏ ấy là mỗi lần tôi băn

khoăn và ngậm ngùi Trong cuộc đời kháng chiến của tôi, tôi chứng kiến không biết bao nhiêu cuộc chia tay, nhưng chưa bao giờ tôi bị xúc động như lần ấy ”

- Phương thức trần thuật ngôi thứ nhất xưng tôi giúp người kể đi sâu vào tâm tư tình cảm của nhân vật, miêu tả được những diễn biến tâm lí tinh vi phức tạp đang diễn ra trong tâm hồn nhân vật Song nó cũng khó trong việc miêu tả bao quát các đối tượng khách quan, khó có cái nhìn nhiều chiều, dễ gây sự đơn điệu trong giọng văn trần thuật.

4 Một vài đặc điểm N.thuật của các truyện đã học trong chương trình L9 Tác dụng của phương thức trần thuật.

Ví dụ Khi kể về phút chia tay của ba người trong lặng lẽ Sa Pa thì cả

ba nhân vật đều trở thành đối tượng miêu tả một cách khách quan: Anh thanh niên vừa vào, kêu lên: “Ồ ! Cô còn quên chiếc mùi soa đây này ! ”… Cô kĩ sư mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn

và quay vội đi… Bỗng nhà họa sĩ già quay lại chụp lấy tay người thanh niên lắc mạnh: “ Chắc chắn rồi tôi sẽ trở lại…”

- Phương thức trần thuật ngôi thứ nhất xưng tôi giúp người kể đi sâu vào tâm tư tình cảm của nhân vật, miêu tả được những diễn biến tâm lí tinh vi phức tạp đang diễn ra trong tâm hồn nhân vật Song nó cũng trong việc miêu tả bao quát các đối tượng khách quan, khó có cái nhìn nhiều chiều,

dễ gây sự đơn điệu trong giọng văn trần thuật.

- Truyện kể ở ngôi thứ ba người kể dường như thấy hết, biết hết và biết tất cả mọi việc, mọi người, mọi tâm tư tình cảm của nhân vật… có khi

miêu tả lạnh lùng, khách quan , tạo ra cái nhìn nhiều chiều, tránh được

sự đơn điệu trong giọng văn trần thuật.

Ở truyện làng - Tác giả đặt ông Hai vào tình huống gay cấn để làm bộc lộ

sâu sắc tình cảm yêu làng, yêu nước của ông Tình huống

ấy là cái tin làng ông theo giặc….

Ở truyện

chiếc lược ngà

- Tình huống hai cha con gặp nhau trong 8 năm xa cách nhưng bé thu không nhận cha, đến lúc em nhận cha và biểu lộ tình cảm thì anh S áu phải ra đi.

ở Bến quê

- Đặt nhân vật Nhĩ trong một hoàn cảnh đặc biệt lúc trẻ có điều kiện đi khắp nơi trên thế giới mà không cảm nhận được vẻ đẹp của quê hương và tình yêu của gia đình Khi cuối đời bị căn bệnh hiểm nghèo Nhĩ mới nhận ra điều đó nhưng không bao giờ anh làm được

6 Nêu cảm nghĩ về nhân vật mà em có ấn tượng sâu sắc nhất?

- Tóm tắt lại những tác phẩm truyện vừa học

- Nắm nội dung, nghệ thuật đặc sắc của từng tác phẩm

Chuẩn bị bài mới

Tổng kết về ngữ pháp (tiếp)