Phát triển hoạt động của ngân hàng phát triển việt nam (tt)

Tuy nhiên NHPT.

TR NG I H C KINH T QU C DÂN

THÀNH CHUNG

NGÂN HÀNG PHÁT TRI N VI T NAM

Chuyên ngành: Tài chính - l u thông ti n t và tín d ng

TÓM T T LU N V N TH C S

Ng i h ng d n khoa h c:PGS.TS PHAN TH THU HÀ

Hà N i – 2008

L I M U

1 Tính c p thi t c a tài

Vi t Nam ang trong quá trình phát tri n và ngày càng h i nh p nhanh, toàn di n h n vào n n kinh t th gi i, ã t c nh ng k t qu quan tr ng trong h n m t th p k i m i n n kinh t v n hành theo th tr ng có s

qu n lý u ti t c a Nhà n c Trong chi n l c phát tri n kinh t xã h i

ng t i n m 2020, Vi t Nam c b n tr thành m t n c công nghi p u

ó òi h i ngu n v n u t phát tri n và h tr xu t kh u c a Nhà n c ngày càng t ng và chi m t tr ng l n trong t ng ngu n v n u t toàn xã h i

nh m trang b c s v t ch t cho n n kinh t , h tr các doanh nghi p y

nh ho t ng xu t kh u NHPTVN ra i trên c s t ch c s p x p l i h

th ng Qu H tr phát tri n (HTPT) nh m th c hi n nhi m v huy ng, khai thác, ti p nh n, qu n lý và s d ng các ngu n v n cho ho t ng tín d ng u phát tri n và tín d ng xu t kh u c a Nhà n c Th c hi n nhi m v này, NHPTVN ã ti n hành tài tr v n trung và dài h n cho các d án, các ch ng trình kinh t tr ng m c a Nhà n c; các d án, các ch ng trình kinh t

th c hi n trên các a bàn khó kh n nh m khuy n khích u t nh m phát tri n kinh t - xã h i v i cho phí v n th p; cung c p tín d ng h tr cho ho t

ng xu t kh u c a các doanh nghi p n m m r ng th tr ng, nâng cao s c

nh tranh trong h i nh p kinh t qu c t Trong th i gian qua, ho t ng c a NHPTVN hi n nay và Qu HTPT tr c ây ã có nh ng óng góp quan

tr ng vào quá trình phát tri n kinh t , thúc y chuy n d ch c c u kinh t , nâng cao kim ng ch xu t kh u; nhi u d án, ch ng trình ã phát huy hi u

qu trong phát tri n kinh t - xã h i trên ph m vi c n c

Bên c nh nh ng k t qu ã t c, ho t ng NHPTVN còn nhi u

n ch c bi t nhi u ho t ng tài tr v n hi n nay s không phù h p v i thông l qu c t , không c ch p nh n trong u ki n h i nh p kinh t qu c

, c th là khi gia nh p T ch c th ng m i th gi i (WTO); vì v y phát tri n và nâng cao hi u qu các ho t ng c a NHPTVN là yêu c u b t bu c,

th c t ó tôi l a ch n tài “Phát tri n ho t ng c a Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam” làm tài lu n v n Th c s

2 i t ng và ph m vi nghiên c u

tài t p trung nghiên c u các ho t ng c b n c a Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam trong giai n t 1/1/2003 n 31/06/2008

3 c ích nghiên c u

Nghiên c u các ho t ng, vai trò trong phát tri n xã h i trong phát tri n kinh t xã h i c a NHPTVN, c bi t trong u ki n h i nh p kinh t

qu c t Trên c s phân tích ánh giá th c tr ng ho t ng c ng nh nh ng nguyên nhân h n ch s phát tri n c a NHPTVN hi n nay và ki n ngh các

gi i pháp phát tri n ho t ng c a NHPTVN trong th i gian t i

4 Ph ng pháp nghiên c u

Trong quá trình nghiên c u, lu n v n có s d ng t ng h p các ph ng pháp nghiên c u: duy v t bi n ch ng, th ng kê, Phân tích, so sánh

5 t c u c a lu n v n

Ngoài ph n m c l c, k t lu n, tài li u tham kh o; n i dung lu n v n

c k t c u thành 3 ch ng:

Ch ng 1: Nh ng v n c b n v ho t ng c a Ngân hàng phát tri n

Ch ng 2: Th c tr ng ho t ng c a Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam

Ch ng 3:Gi i pháp phát tri n ho t ng c a Ngân hàng Phát tri n

Vi t Nam

CH NG 1

A NGÂN HÀNG PHÁT TRI N

1.1 T NG QUAN V NGÂN HÀNG PHÁT TRI N (NHPT)

1.1.1 Khái ni m, c m c a NHPT

NHPT là t ch c tín d ng mà ho t ng ch y u là tài tr trung và dài

n cho các d án phát tri n.[1]

D án u t phát tri n là d án tr c ti p t o ra các s n ph m chi n

c thúc y s phát tri n kinh t c a các ngành, vùng …

m c ích ho t ng, NHPT có nh ng c m sau:

- NHPT phát tri n th ng ch u s giám sát c bi t c a chính ph , và ho t

ng theo c ch c bi t có s b o lãnh c a nhà n c

- NHPT là t ch c tài chính, ho t ng không vì m c ích l i nhu n, th c

hi n nhi m tài tr cho các d án TPT

Có nhi u i m khác bi t gi a NHPT và NHTM trong có quan tr ng nh t là

v m c ích ho t ng và hình th c tài tr :

- c ích ho t ng: NHPT theo u i c tiêu t i a hoá hi u qu kinh t - xã h i trong khi các NHTM theo ho t ng nh m em i l i nhu n

và l i ích a c ông

- Hình th c ho t ng: NHPT tài tr trung dài n cho các d án TPT,

h tr xu t kh u; ng c i các NHTM ch t p trung vào các d án ng n n

và trung h n có hi u su t sinh l i cao và phát tri n các ch ngân hàng

1.1.2 Quá trình hình thành và phát tri n c a NHPT

NHPT c thành l p ch y u t sau chi n tranh th gi i th hai nh m

c tiêu t p trung ngu n l c cho khôi p c kinh t trong ó n i b t là phát tri n c s h t ng tàn phá sau chi n tranh Các NHPT thành công n i b t

bao g m Ngân hàng Phát tri n Nh t B n –JDB-1947DBJ, Ngân hàng Tái thi t

c KfW Mô hình NHPT c t ch c thành 2 nhóm:

- Ngân hàng phát tri n qu c gia

- Ngân hàng phát tri n khu v c và qu c t ((Multilateral Development Bank – MDB)

1.1.3 Vai trò c a NHPT

Ngân hàng Phát tri n có nh ng vai trò r t quan tr ng sau:

M t là, p trung huy ng các ngu n v n trung và dài h n u t

có tr ng m và u ãi cho các d án phát tri n

Hai là: Thúc y s phát tri n c a các doanh nghi p, các vùng th c

hi n vi c phát tri n c s h t ng, t ng c ng c s v t ch t k thu t, i m i công ngh nh m nâng cao n ng su t lao ng, thu hút u t

Th ba: Nâng cao hi u qu trong qu n lý ngu n v n u t c a Nhà

c dành cho phát tri n kinh t -xã h i

n là, Tham gia gi i quy t các v n xã h i nh b o v môi tr ng, nâng cao ch t l ng cu c s ng, xoá ói gi m nghèo, phát tri n giáo d c, y t , nghiên c u khoa h c k thu t…

1.2 CÁC HO T NG CH Y U C A NHPT

1.2.1 Các ho t ng ch y u c a ngân hàng phát tri n

- Huy ng v n: Ngu n v n a NHPT huy ng c n m o 2 i u

ki n: lãi su t th p và th i gian vay v n dài Ngu n v n ch y u a NHPT huy ng t phát hành trái phi u và ngu n v n t ngân sách nhà n c

- Tài tr các d án u t phát tri n: Ho t ng này nh m tài tr ho c

h tr huy ng v n cho các d án phát tri n c Nhà n c khuy n khích

u t , ho t ng tín ng h tr xu t kh u, Tín d ng y thác các ngu n v n

qu c t :

- Các ho t ng khác: nh th m nh d án, thu h i n vay, qu n tr r i

ro, x lý n x u…

* Các ch tiêu ánh giá s phát tri n trong ho t ng c a NHPT

- Các ch tiêu nh tính: ánh giá s phù h p v i yêu c u phát tri n a

t n c và các chu n m c qu c t

- Ch tiêu nh l ng: D n và t c t ng tr ng d n , l n quá

n, l d án c tài tr có hi u qu , d phòng i ro, h s an toàn v n

1 3 Kinh nghi m phát tri n ho t ng c a m t s NHPT trong khu v c và trên th gi i

- Ngân hàng Phát tri n Trung Qu c (CDB): CBD c t ch c nh m t p trung vào các l nh v c quan tr ng c a n n kinh t và ang tri n khai c ph n hóa nh m áp ng i u ki n cam k t gia nhâp WTO

- Ngân hàng Phát tri n Nh t B n ( DBJ): DBJ có chi n l c phát tri n rõ ràng trong t ng giai n và r t thành công trong quá trình t nhân hóa

- Ngân hàng Tái thi t c (KfW): c t ch c t t theo mô hình t p oàn

v i các ngân hàng con th c hi n các ch c n ng chuyên bi t

1.4 Các y u t nh h ng n ho t ng c a NHPT

Gi ng nh các t ch c khác, NHPT ch u tác ng r t l n t môi tr ng chính tr , pháp lý và chính sách c a Nhà n c, c bi t các chính sách v tín

ng TPT a Nhà n c Bên nh ó, NHPT còn ch u tác ng l n b i Môi tr ng kinh t qu c t và các cam k t gia nh p các t ch c qu c t

CH NG 2

TH C TR NG HO T NG C A NGÂN HÀNG

PHÁT TRI N VI T NAM

2.1 KHÁI QUÁT V HO T NG C A NGÂN HÀNG PHÁT TRI N VI T NAM (NHPTVN)

-Quá trình hình thành và phát tri n c a NHPTVN

NHPTVN là m t t ch c tài chính Nhà n c c thành l p theo quy t

nh s 108/2006/Q -TTg ngày 19/5/2006 v vi c thành l p NHPTVN trên

s t ch c t i ho t ng c a h th ng Qu H tr Phát tri n (DAF) v i hai nhi m v chính th c hi n chính sách Tín d ng u t phát tri n và tín d ng

xu t kh u c a Nhà n c

Ho t ng c a NHPTVN không vì m c ích l i nhu n, t l d tr b t

bu c là 0%, không ph i tham gia b o hi m ti n g i V n u l c a NHPTVN t i th i m thành l p là 5.000 t ng Th i gian ho t ng c a NHPTVN là 99 n m k t ngày thành l p

- Mô hình t ch c b máy

ch c b máy c a NHPTVN c t ch c theo mô hình T ng công

ty Nhà n c bao g m: H i ng qu n lý, Ban Ki m soát, C quan u hành;

H i S chính, 01 VP D, 02 S giao ch và 60 Chi nhánh

- Vai trò c a NHPTVN trong phát tri n kinh t - xã h i

T m c tiêu ho t ng a mình, NHPTVN óng vai trò quan tr ng trong vi c u t v n ng c ng c s v t ch t cho n n kinh t , thúc y

n xu t phát tri n, t ng kim ng ch xu t kh u, y nhanh quá trình chuy n

ch c c u kinh t , góp ph n xóa ói gi m nghèo, o v môi tr ng

- Các nhân t nh h ng n ho t ng c a NHPTVN

NHPTVN ch u tác ng ch y u a các y u t : Môi tr ng chính tr , kinh t - xã h i, pháp lý, chính sách tín ng a Nhà n c, các cam k t a

VN trong h i nh p kinh t qu c t Bên nh ó, còn có các y u t t n i i

a Ngân hàng và các y u t t phía các t ch c th h ng

2.2 TH C TR NG HO T NG C A NGÂN NHPTVN

2.2.1 Ho t ng tín d ng u t c a Nhà n c

Ho t ng tín d ng TPT c a Nhà n c th c hi n t i NHPTVN bao m: Cho vay TPT, H tr sau u t ; Bão lãnh tín d ng u t S li u v các d án cho vay th nh sau:

- Ho t ng cho vay u t phát tri n Nhà n c: ây là hình th c ch

y u trong ho t ng tín ng TPT a Nhà n c: t c ng tr ng bình quân d n t kho ng 13%/n m M t s ch tiêu th c hi n n m 2007 và 6/2008 ( n : ng) th :

2007 6/2008

l u ãi v lãi su t vay v n so v i các NHTM vào kho ng 40-50%

i t ng th i i m

- Ho t ng h tr sau u t , ho t ng o lãnh: M c v n h tr

cho các hình th c này ch chi m m t ph n r t nh trong ho t ng tín ng TPT K t qu c a hình th c o lãnh r t n ch v i 5 d án v i s v n o lãnh là 32,5 ng

2.2.2 Ho t ng tín d ng xu t kh u

Hình th c tín ng xu t kh u bao g m: cho vay xu t kh u (cho vay i

v i nhà xu t kh u và cho vay i v i nhà nh p kh u n c ngoài), o lãnh tín

ng xu t kh u, o lãnh d th u và th c hi n h p ng Tuy nhiên NHPT

m i tri n khai c cho vay nhà xu t kh u, các hình th c khác không th c

hi n c N m 2007, s v n gi i ngân t 8.740 ng, d n 3.200

ng, l n quá h n 1,42%

2.2.3 Ho t ng tín d ng y thác b ng ngu n v n vay n c ngoài

Ho t ng cho vay u thác b ng ngu n v n vay n c ngoài bao g m các ngu n v n ODA cho vay l i, các ngu n v n y thác t các t ch c tài chính

qu c t D n cho vay i v i ngu n v n này chi m l 42-45% t ng d n

a NHPTVN K t qu ho t ng tín d ng u thác th nh sau

T QU HO T NG TÍN D NG Y THÁC NGU N V N N C NGOÀI

n v : ng

(Ngu n: báo cáo c a Qu HTPT và NHPTVN)

2.2.4 Ho t ng huy ng v n

Ngu n v n tài tr cho các ho t ng c a NHPTVN c huy ng t nhi u ngu n khác nhau, bao g m m t s ngu n v n c Chính phù ch nh, huy ng t các t ch c kinh t - xã h i, phát hành trái phi u Chính ph , trái phi u c Chính ph b o lãnh, trái phi u NHPT, ch ng ch ti n g i, vay các

qu tích l y tr n n c ngoài, vay y thác ngu n v n ODA Trong ó phát

hành trái phi u chính ph ch t kho ng 32% ngu n v n huy ng, t c ô

ng tr ng v n huy ng bình quân 27% trong n m 2004-2006

2.2.5 Công tác giám sát tín d ng và x lý r i ro

- V phân lo i n : NHPTVN ch a phân lo i n theo quy nh a NHNN ính n ngày 31/3/2008, t ng d n c a ho t ng tín d ng TPT và tín d ng xu t kh u c a Nhà n c do NHPTVN cho vay là 54.944 ng trong

ó n g c quá h n 2.758 ng, lãi quá h n 1.280 ng N x u chi m

kho ng 5,7% t ng d n )

- V x lý r i ro i v i ho t ng a Ngân hàng: K t qu s lý r i ro

a Ngân hàng còn r t n ch so v i n x u n nay NHPTVN m i gi i quy t c 254 ng n quá h n

2.2.6 tình hình tài chính c a NHPTVN

Tình hình tài chính a NHPTVN n nh, t ng tài s n t ng tr ng bình quân 5.62%/n m Ngân hàng ã t cân i c thu chi, n m 2007 chênh l ch thu chi a Ngân hàng t 290 ng

2.3 ÁNH GIÁ T NG QUÁT V HO T NG C A NHPTVN

- Các thành t u ã t c góp ph n vào s phát tri n kinh t - xã h i

a Vi t Nam

Qua k t qu ho t ng, NHPTVN ã có nh ng óng góp vào s phát tri n kinh t xã h i a Vi t Nam; cung ng m t l ng v n l n cho n n kinh t , góp ph n chuy n ch c c u kinh t , gi i quy t công n vi c làm, góp ph n xóa ói gi m nghèo, thúc y th tr ng tài chính phát tri n

- Nh ng h n ch và nguyên nhân c n kh c ph c

+ l n quá h n còn cao: nhi u d án, ch ng trình kinh t u t thi u hi u qu nh ch ng trình ánh b t xa b , mía ng, tr ng r ng N quá h n ho t ng cho vay tín ng TPT g p 3,5 l n các NHTM, l n quá h n bình quân toàn b các ho t ng cao g p 2 l n

+ u t v n còn dàn tr i, lãng phí, hi u qu kinh t xã h i th p + ch huy ng v n ch a phù h p v i th tr ng, h n ch kh n ng huy ng v n c a NHPTVN.

+ M t s các hình th c tài tr ch a phù h p theo thông l qu c t :

Theo các ti p c n èn , èn vàng, èn xanh, trong s 23 nhóm ngành, l nh

c do NHPTVN ang tài tr v n Tín d ng TPT, ch có 4 nhóm ngành, l nh

c là tài tr èn xanh, 18 nhóm ngành ang tài tr là èn vàng, 01 nhóm ngành là tài tr èn (cho vay óng tàu xu t kh u)

+ c u t ch c b máy, ch t l ng ngu n nhân l c còn nhi u n ch :

ây là m t n ch r t l n, nh h ng n hi u qu ho t ng và kh ng phát tri n a NHPTVN trong t ng lai

- Công tác th m nh, giám sát và x lý r i ro còn nhi u h n ch : Vi c

th m nh và giám sát i ro a NHPTVN ch y u c xây d ng d a trên các quy ch quy trình, ch a có nh ng tiêu chu n th , ch a xây d ng c

h th ng x p ng n i b Vi c giám sát khách hàng vay v n ch a p th i và

ch a c p nh t thông tin th ng xuyên

- H th ng các chính sách liên quan n tín ng u t và tín ng

xu t kh u a Nhà n c còn ch a ng b , thi u tính th c thi.

M c dù ã tri n khai th c hi n chính sách tín ng u t a Nhà

n c c g n 8 n m và chính sách tín ng xu t kh u a Nhà n c c

g n 4 n m, các chính sách này v n b c l nh ng n ch d n n nhi u nh ng hình th c a ra r t khó kh n ho c không có i u ki n tri n khai th c hi n

òi i ph i c s a i b sung trong th i gian t i

Nh v y, bên nh nh ng thành công ã t c, còn t n i nhi u các n ch trong ho t ng a NHPTVN, v n này c xem xét

a ra nh ng gi i pháp phù h p i ch ng 3 c a Lu n v n

CH NG 3

GI I PHÁP PHÁT TRI N HO T NG C A NGÂN HÀNG PHÁT TRI N VI T NAM

3.1 C TIÊU PHÁT TRI N KINH T XÃ H I VÀ NH H NG HO T

NG C A NHPTVN TRONG TH I GIAN T I.

3.1.1 nh h ng phát tri n kinh t xã h i t n c

Theo tinh th n Ngh quy t i h i ng toàn qu c l n th IX, n n m

2010, n c ta ph n u t m c GDP t ng ít nh t hai l n so v i n m 2000,

c t ng tr ng kinh t t bình quân m i n m t 7,5-8,0% t quy mô GDP t kho ng 1.690 n 1.760 nghìn t ng (bình quân u ng i t t 1.050-1.100 USD/ng i/n m) C i thi n rõ r t i s ng, v n hoà tinh th n c a nhân dân y m nh công nghi p hoá, hi n i hoá và phát tri n kinh t tri

th c, gi v ng n nh chính tr và tr t t an toàn xã h i B o v v ng ch c

ch quy n, toàn v n lãnh th và an ninh qu c gia Nâng cao v th c a Vi t Nam trong khu v c và trên tr ng qu c t

th c hi n m c tiêu nh h ng, t ng u t toàn xã h i vào kho ng 2.200 nghìn t ng (theo giá n m 2005), t ng ng 140 t USD chi m 40% GDP, trong ó v n u t trong n c chi m 65%, v n ngoài n c chi m 35%

3.1.2 nh h ng ho t ng c a NHPTVN

Th c hi n chi n l c ho t ng n n m 2010, 2015 và t m nhìn 2020 xây d ng NHPTVN thành m t ngân hàng chuyên nghi p ho t ng trên th

tr ng u t và th tr ng v n qu c t Theo d ki n ngu n v n tín d ng u

c a Nhà n c t 160-170 nghìn t ng, t ng kho ng 50% so v i giai

n 2001-2005

3.2 CÁC GI I PHÁP PHÁT TRI N CÁC HO T NG C A NHPTVN

- Hoàn thi n t ch c b máy và phát tri n ngu n nhân l c: NHPTVN

c n s p x p i c u t ch c b máy theo h ng mô hình t p oàn v i các