Mặt khác việc kiểm tra nội bộ trường học còn giúp Ban giám hiệu nắm rõ việc thực hiện chương trình và kế hoạch dạy học, việc chuẩn bị bài, lên lớp, đánh giá học sinh, mức độ tiến bộ của [r]
Trang 1Để sự nghiệp giáo dục thật sự là quốc sách hàng đầu, phục vụ công nghiệphóa hiện đại hoá đất nước, có một nhiệm vụ bức thiết đặt ra là phải tiếp tục nângcao năng lực quản lý nhà nước Một trong những biện pháp quan trọng để nângcao năng lực quản lý là phải nâng cao chất lượng hoạt động thanh tra giáo dục.Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Chín phần mười khuyết điểm trong côngviệc của chúng ta là vì thiếu kiểm tra” và “nếu tổ chức việc kiểm tra được chuđáo thì công việc của chúng ta nhất định tiến bộ gấp mười, gấp trăm lần” câu nói
ấy đã cho thấy công tác thanh tra, kiểm tra là rất quan trọng không thể xem nhẹtrong hoạt động quản lý
1.2 Lý do chủ quan:
Luật Giáo dục của nước ta đã được Quốc hội thông qua vào ngày 2 tháng
12 năm 1998 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1 tháng 6 năm 1999 Trong luậtgiáo dục, tại chương VII quy định về quản lý nhà nước mục 4 quy định về thanhtra giáo dục, tại mục này có 6 Điều quy định về tổ chức thanh tra giáo dục
Để tổ chức thực hiện công tác kiểm tra nội bộ, những năm học qua cáctrường tiểu học thực hiện Thông tư số 07/2004/TT-BGD&ĐT, đồng thời vậndụng thông tư hướng dẫn thanh tra số 1035/SGD&ĐTTTr của Sở GD&ĐT TiềnGiang năm học 2009-2010 Hướng dẫn 146/PGD&ĐTTTr của PGD&ĐT TânPhú Đông ngày 14/9/2009 về thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra năm học2009-2010 Qua thực tiển của Trường Tiểu học Phú Đông, hiệu trưởng phải vừa
là người quản lý vừa là người lãnh đạo, phải biết tìm những biện pháp hiệu quả
để nâng cao chất lượng quản lý và lãnh đạo nhà trường
Trang 2Thực tế việc tổ chức công tác này cần có biện pháp thực hiện tốt nhiệm
vụ kiểm tra, đánh giá, tư vấn và thúc đẩy Và bản thân muốn nghiên cứunhững biện pháp quản lý để tăng cường công tác kiểm tra nội bộ trong trườnghọc Đây là việc làm tất yếu khách quan, có ý nghĩa đối với sự phát triển giáodục, nâng cao chất lượng giáo dục
Vì những lý do trên, tôi quyết định chọn đề tài này để nghiên cứu
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI:
- Xác định thực trạng công tác kiểm tra nội bộ Trường Tiểu học Phú Đôngnăm học 2009-2010 cụ thể về việc tổ chức, phân công nhiệm vụ thực hiện
- Đề ra biện pháp nhằm điều chỉnh, bổ sung để tổ chức thực hiện kế hoạchKTNB trong nhà trường đạt hiệu quả cao hơn, góp phần nâng cao hiệu quả hoạtđộng quản lý nhà trường của Hiệu trưởng
3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU :
3.1 Khách thể nghiên cứu:
Tất cả cán bộ, giáo viên và nhân viên Trường Tiểu học Phú Đông – HuyệnTân Phú Đông
3.2 Đối tượng nghiên cứu:
Công tác kiểm tra nội bộ trường học ở Trường Tiểu học Phú Đông trongnhững năm học vừa qua
4 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Trong thực tế giữa lý luận và thực tiển bao giờ cũng có những khoảng cáchnhất định, dùng lí luận để làm sáng tỏ thực tế và bằng thực tế khẳng định lại lýluận Dùng kinh nghiệm và sự trải nghiệm trong công tác quản lý và lãnh đạo đểngười hiệu trưởng soi rọi lại kết quả công việc và tìm ra con đường dẫn dắt nhàtrường đạt được thành công
- Xem xét việc xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộtrường học của Trường Tiểu học Phú Đông –Tân Phú Đông từ năm học 2007-
2008 đến nay để rút ra những mặt mạnh và những hạn chế, thiếu sót
Trang 3- Tìm hiểu và phân tích thực trạng của những hạn chế, thiếu sót trongcông tác kiểm tra nội bộ trường học của Trường Tiểu học Phú Đông từ năm học2007-2008 đến nay.
- Trên cơ sở các số liệu thu thập được thực hiện phân tích đánh giá thực trạngcông tác KTNB, đối chiếu với kế hoạch, các văn bản chỉ đạo
Đề xuất một số biện pháp để giúp đỡ người hiệu trưởng soi rọi, chấnchỉnh lại thực tế quản lý của đơn vị nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ được giao
5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU :
Nghiên cứu công tác kiểm tra nội bộ trường học của Trường Tiểu học PhúĐông – Tân Phú Đông từ năm học 2007-2008 đến nay
6 GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU :
- Công tác kiểm tra nội bộ trường học thực hiện tốt thì việc quản lí của
người hiệu trưởng sẽ khoa học và đạt hiệu quả cao, từ đó việc giảng dạy sẽ đivào thực chất hơn và có chiều sâu hơn, tạo ra môi trường học tập và đoàn kếthơn cho lực lượng giáo viên, đồng thời chất lượng giáo dục sẽ nâng cao cảlượng và chất
7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
7.1 Các phương pháp chủ yếu:
- Phương pháp điều tra bằng Anket:
+ Mục đích: Sử dụng phương pháp này để tìm hiểu về công tác chuẩn
bị, triển khai thực hiện và kết quả công tác KTNB
+ Nội dung: Người nghiên cứu điều tra tìm hiểu đối với lực lượng kiểmtra và các đối tượng giáo viên được kiểm tra về công tác kiểm tra nội bộ, cụthể ở các hình thức kiểm tra sư phạm và kiểm tra chuyên đề
+ Cách tiến hành: Người nghiên cứu xây dựng câu hỏi trong phiếu, gửiphiếu điều tra đến các giáo viên được kiểm tra, các cộng tác viên thanh tra.Sau đó thu lại và kiểm tra, tổng hợp số liệu ý kiến của các đối tượng đượcđiều tra (30 người, gồm 5 cộng tác viên thanh tra và 25 giáo viên được kiểmtra)
- Phương pháp nghiên cứu tư liệu:
Trang 4+ Mục đích: Nhằm tìm hiểu thực trạng công tác KTNB của nhà trường,đối chiếu kết quả đạt được so với kế hoạch và kết quả thực hiện ở các nămtrước.
+ Nội dung: Mượn hồ sơ quản lý của Hiệu trưởng, nghiên cứu các côngvăn chỉ đạo : Quyết định 478; các Thông tư 12, 07; Hướng dẫn 1035; các hồ
sơ KTNB của trường ở các năm học trước và HK.I năm học 2009-2010, xemxét hồ sơ sổ sách của giáo viên
+ Cách tiến hành: Người nghiên cứu liên hệ Hiệu trưởng để mượn hồ
sơ quản lý của Hiệu trưởng về quản lý và tổ chức thực hiện công tác KTNB.Người nghiên cứu đọc trong tháng 10/2009 Sau đó, xem xét hồ sơ KTNB(kiểm tra sư phạm và kiểm tra chuyên đề) và hồ sơ sổ sách đối với từng giáoviên cụ thể được kiểm tra: trong tháng 10/2009 và thực tế khi KTNB đối vớitừng giáo viên cụ thể
7.2 Các phương pháp hỗ trợ:
- Phương pháp đàm thoại:
+ Mục đích: Nắm rõ về tiến trình kiểm tra, kết quả kiểm tra cụ thể từnggiáo viên được kiểm tra ở từng nội dung (kiểm tra sư phạm hoặc kiểm trachuyên đề)
+ Nội dung: Trao đổi về việc phân công cộng tác viên thanh tra, đốitượng giáo viên được kiểm tra, về quy trình kiểm tra, kết quả kiểm tra và ghinhận các ý kiến của họ
+ Cách tiến hành: Người nghiên cứu trao đổi với 05 cộng tác viênthanh tra ở 5 tổ chuyên môn về thuận lợi, khó khăn khi thực hiện quy trìnhkiểm tra, nhận xét đánh giá giáo viên, tư vấn thúc đẩy cho giáo viên
Sau đó, người nghiên cứu trao đổi với 10 giáo viên được kiểm tra ở tất
cả các bộ môn về việc chấp hành quy trình kiểm tra của cộng tác viên thanhtra; về việc chuẩn bị hồ sơ sổ sách; các tiết dạy; về việc kiểm tra chất lượnghọc sinh; về các công tác khác của giáo viên đồng thời ghi nhận các ý kiếncủa họ
Trang 58 HƯỚNG ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI :
- Giúp những người đã và đang làm công tác quản lí có dịp đánh giá lại quá trìnhquản lí của mình trong những năm vừa qua nhằm khắc phục những hạn chế và phát huy những ưu điểm trong công tác quản lí
- Giúp những người sắp sửa làm công tác quản lí tự tin hơn để bước vào công tác quản lí
- Giúp những nhà giảng dạy về công tác quản lí giáo dục nắm bắt thực trạng công tác quản lí để nghiên cứu , điều chỉnh về nội dung , phương pháp giảng dạynhằm giúp các nhà quản lí thực hiện tốt nhiệm vụ của mình
9.CẤU TRÚC CỦA ĐỀ TÀI :
Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, tôi cấu trúc nội dung đề tài gồm 3 chương:Chương 1 : Cơ sở lí luận
Chương II : Thực trạng về công tác kiểm tra nội bộ của Trường Tiểu học PhúĐông
Chương III : Một số giải pháp kiểm tra nội bộ trường học cho những năm tới ởTrường Tiểu học Phú Đông
Trang 6CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề :
Hiện nay trên thế giới có rất nhiều công trình nghiên cứu nhằm nâng cao
hiệu quả giáo dục và đào tạo
Trang 7Điều 22- Chương VI –Quy chế về tổ chức và hoạt động của hệ thốngThanh tra giáo dục nêu rõ: “Hiệu trưởng các trường, thủ trưởng các cơ sở giáodục có trách nhiệm sử dụng bộ máy quản lý và các cán bộ trong đơn vị để kiểmtra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, kế hoạch của cá nhân và đơnvị” “Các hoạt động kiểm tra phải được thực hiện thường xuyên, công khai, dânchủ, kết quả kiểm tra phải được ghi biên bản và lưu giữ Hiệu trưởng hay thủtrưởng đơn vị phải chịu trách nhiệm về các kết luận kiểm tra này”.
Luật Giáo dục năm 2005 đã quy định về tồ chức và hoạt động thanh tra,nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm của người cán bộ thanh tra, đồng thờicũng xác định rõ quyền hạn và trách nhiệm của đối tượng thanh tra
Dự án đào tạo cán bộ Thanh tra và quản lý giáo dục –Ficev đã ban hànhmột số văn bản pháp quy, công cụ đào tạo về Nghiệp vụ thanh tra giáo dục ViệtNam
1.2
Khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu:
1.2.1 Thanh tra giáo dục : là thanh tra chuyên ngành về giáo dục, đó là hoạt
động kiểm tra và đánh giá chính thức có tính Nhà nước của cơ quan quản lý giáodục cấp trên đối với cấp dưới về:
- Việc chấp hành pháp luật về giáo dục
- Việc thực hiện mục tiêu, chương trình kế hoạch, nội dung, phương phápgiáo dục, quy chế chuyên môn; quy chế thi cử, cấp văn bằng chứng chỉ; việcthực hiện các quy định về điều kiện cần thiết bảo đảm chất lượng giáo dục ở các
cơ sở giáo dục;
- Xác minh, kết luận, kiến nghị việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo vềhoạt động giáo dục; kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý viphạm pháp luật về giáo dục;
- Kiến nghị các biện pháp bảo đảm thi hành pháp luật về giáo dục; đềnghị sửa đối, bổ sung các chính sách và quy định của Nhà nước về giáo dụcnhằm mục đích phát triển sự nghiệp giáo dục nói chung, phát triển nhà trường vàngười giáo viên nói riêng
1.2.2 Kiểm tra:
Trang 8- Kiểm tra là quá trình xem xét thực tế, đánh giá thực trạng so với mụctiêu, phát hiện các mặt tích cực, sai lệnh, vi phạm để đưa ra quyết định điềuchỉnh.
- Kiểm tra là công việc đo lường và điều chỉnh các hoạt động của cá nhân
và các bộ phận trong nhà trường, qua đó giúp người quản lí xác định được rằngcông việc đang tiến hành có phù hợp với kế hoạch và mục tiêu đã đề ra haykhông?
1.2.3 Thanh tra nhân dân: là hình thức tổ chức để quần chúng tham gia hoạt
động thanh tra thường xuyên, rộng khắp Thanh tra nhân dân chịu sự chỉ đạo củaBan chấp hành công đoàn cơ sở có nhiệm vụ giám sát, kiểm tra toàn diện cácmặt hoạt động trong đơn vị
1.2.4 Đánh giá: là việc xác định mức độ thực hiện các nhiệm vụ của nhà
trường theo các quy định của cấp trên, trong bối cảnh địa phương và điều kiệnthực tế nhà trường
1.2.5 Tư vấn: Cho các lời khuyên phù hợp về những kinh nghiệm và biện pháp
quản lý để đạt được các mục tiêu giáo dục và đào tạo của nhà trường trong bốicảnh cụ thể
1.2.6 Thúc đẩy: là hoạt động nhằm kích thích, phát hiện và phổ biến kinh
nghiệm, đồng thời đề xuất những kiến nghị với nhà trường và các cấp quản lýnhằm điều chỉnh công tác quản lý, dần dần hoàn thiện công tác quản lý của hiệutrưởng, góp phần phát triển hệ thống giáo dục
Tuy các hoạt động trên có những điểm khác nhau, song chúng có mốiquan hệ chặt chẽ với nhau: kiểm tra nội bộ cung cấp thông tin tin cậy cho thanhtra, thanh tra sử dụng số liệu, kết luận, đánh giá của kiểm tra nội bộ đồng thời lạigiúp cho công tác kiểm tra nội bộ được chính xác hơn, hiệu
1.2.7 Kiểm tra nội bộ trường học:
Là hoạt động nghiệp vụ quản lý của hiệu trưởng nhằm xem xét, điều tra,theo dõi, kiểm soát, phát hiện, kiểm nghiệm diễn biến và kết quả các hoạt độnggiáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường và đánh giá kết quả các hoạt động
Trang 9giáo dục đó có phù hợp với mục tiêu, kế hoạch, chuẩn mực, quy định đã đề rahay không
1.3 Các quan điểm, chủ trương đường lối của Đảng và Nhà nước về phát triển giáo dục.
- Trong thời kỳ đổi mới của cách mạng nước ta hiện nay, Đảng đã và đangtiếp tục khẳng định rõ hơn vai trò to lớn của giáo dục đối với sự phát triển kinh
tế - xã hội: “ Giáo dục đóng vai trò then chốt trong toàn bộ sự nghiệp xây dựngchủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc, là một động lực đưa đất nước thoát khỏinghèo nàn, lạc hậu, vươn lên trình độ tiên tiến của thế giới” ( Văn kiện Đại hộiđại biểu toàn quốc lần thứ VII, NXBST, HN, 1991, Trang 70)
- Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương khoá VIII : “Phát triểngiáo dục là sự nghiệp của toàn xã hội, của Nhà nước và của mỗi cộng đồng, củatừng gia đình và của mỗi công dân”
- Trong Văn kiện Hội nghị lần thứ sáu Ban chấp hành Trung ương khoá
IX đã đưa ra các giải pháp để tiếp tục đổi mới giáo dục, trong đó, giải pháp thứnhất là : “Đổi mới mạnh mẽ quản lý giáo dục” Trong giải pháp này đã nêu :
“ Nâng cao năng lực quản lý nhà nước về giáo dục Triệt để khắc phụccách quản lý giáo dục theo cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, phân cấp mạnh
mẽ Giải quyết có hiệu quả các vấn đề bức xúc, tăng cường trật tự kỷ cươngtrong các trường học và toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân”
- Chỉ thị 40/CT-TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư, QĐ TTg ngày 11/01/2005 của Thủ tướng Chính phủ về việc xây dựng, nâng cao chấtlượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, đã nêu :
09/2005/QĐ-“ Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho độingũ cán bộ quản lý giáo dục trong các cơ sở giáo dục theo hướng chuyên mônhoá”
- Chỉ thị số 18/2001/CT-TTg ngày 27/8/2001 của Thủ tướng Chính phủ vềmột số biện pháp cấp bách xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáodục của hệ thống giáo dục quốc dân có nêu :
Trang 10“ Các trường phổ thông công lập còn thiếu biên chế, được phép xét tuyểnkhông phải qua thi tuyển công chức đối với những sinh viên tốt nghiệp loại giỏi,xuất sắc có ngành đào tạo phù hợp để làm giáo viên”.
“ Trường công lập ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn,miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa còn thiếu giáo viên nhưng nguồn tuyểnkhông đủ, trước mắt được phép xét tuyển vào biên chế không qua thi tuyển côngchức đối với những người đủ tiêu chuẩn quy định tại Điều 61 (Điều 70, LuậtGiáo dục năm 2005), Điều 67 (Điều 77, Luật Giáo dục năm 2005) của Luật Giáodục”
1.4 Mục tiêu của công tác kiểm tra nội bộ trường học :
Công tác kiểm tra nội bộ trong trường học nhằm đánh giá toàn diện tìnhhình hoạt động nhà trường trên cơ sở kiểm tra, đối chiếu với quy định của LuậtGiáo dục và các văn bản pháp quy hướng dẫn thực hiện của Bộ Giáo dục và Đàotạo về mục tiêu, kế hoạch, chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục, quychế chuyên môn ; quy chế thi cử, cấp văn bằng, chứng chỉ, việc thực hiện cácquy định về điều kiện cần thiết bảo đảm chất lượng giáo dục
Qua kiểm tra, đánh giá đúng thực trạng tình hình nhà trường, tư vấn biệnpháp nâng cao hiệu quả hoạt động giảng dạy ; đôn đốc việc tuân thủ quy chếchuyên môn ; xem xét các hoạt động của cán bộ, giáo viên , nhân viên trong nhàtrường, phát hiện tiềm năng, hạn chế, yếu kém, giúp phát triển các khả năng, sởtrường vốn có và khắc phục hạn chế, thiếu sót, phấn đấu thực hiện phươnghướng chuẩn hoá, hiện đại hoá và xã hội hoá hoạt động giáo dục
1.5 Ý nghĩa nghiên cứu :
Kiểm tra nội bộ trường học là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trìnhquản lý đảm bảo tạo lập mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời giúp hiệutrưởng hình thành cơ chế điều chỉnh hướng đích trong quá trình quản lý nhàtrường Kiểm tra nội bộ trường học là một công cụ sắc bén góp phần tăng cườnghiệu lực quản lý trường học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục-đào tạo trongnhà trường Lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo
Trang 11Thực tế cho thấy, nếu kiểm tra đánh giá chính xác, chân thực sẽ giúp hiệutrưởng có thông tin chính xác về thực trạng của đơn vị mình cũng như xác địnhcác mức độ, giá trị, các yếu tố ảnh hưởng, từ đó tìm ra nguyên nhân và đề ra cácgiải pháp điều chỉnh, uốn nắm có hiệu quả Như vậy, kiểm tra vừa là tiền đề, vừa
là điều kiện để đảm bảo thực hiện các mục tiêu
Kiểm tra còn có tác dụng đôn đốc, thúc đẩy, hỗ trợ và giúp đỡ các đốitượng kiểm tra làm việc tốt hơn, có hiệu quả hơn Chủ Tịch Hồ Chí Minh đãtừng khẳng định: Nếu tổ chức việc kiểm tra được chu đáo, thì công việc củachúng ta nhất định tiến bộ gấp mười, gấp trăm lần
Kiểm tra nội bộ trường học thực hiện việc xem xét và đánh giá mức độhoàn thành nhiệm vụ của các thành viên, bộ phận trong nhà trường, do đó giúpcho việc động viên, khen thưởng chính xác các cá nhân, đơn vị; khuyến khíchcái tốt, truyền bá kinh nghiệm tiên tiến đồng thời phát hiện ra những lệch lạc, saisót để uốn nắn, điều chỉnh kịp thời Có thể nói, kiểm tra nội bộ là yếu tố tạo nênchất lượng giáo dục đào tạo trong nhà trường
1.6
Nguyên tắc kiểm tra nội bộ trường học:
1.6.1 Tính pháp chế: Kiểm tra phải dựa trên cơ sở pháp luật, hoạt động theo
luật định, không tùy tiện
1.6.2 Tính kế hoạch: Kiểm tra phải nằm trong toàn bộ chương trình, kế hoạch
đã định; mặt khác kiểm tra phải có kế hoạch và nhằm đạt được những mục tiêunhất định
1.6.3 Tính khách quan: Kiểm tra phải đảm bảo trung thực, chính xác, công
khai, công bằng
1.6.4 Tính hiệu quả:
Hoạt động KTNB phải tối ưu Hiệu quả kiểm tra được đánh giá bằng những kếtluận chính xác và những kiến nghị có giá trị thực tiễn, có tính khả thi giúp đốitượng sửa chữa sai sót, ngăn ngừa vi phạm, phát hiện đúng sai trong các quyếtđịnh quản lý giúp cho người lãnh đạo nghiên cứu, bổ sung, ban hành quyết địnhmới được chính xác và phù hợp, nâng cao hiệu lực quản lý
Trang 121.6.5 Tính giáo dục: Kiểm tra nhằm mục đích giúp đỡ, động viên, giáo dục
đối tượng Vì vậy người cán bộ kiểm tra phải có năng lực, phẩm chất và uy tín
Các nguyên tắc trên, chỉ đạo hoạt động kiểm tra có liên quan, bổ sung, hỗ trợ
cho nhau Tùy từng mục đích, đối tượng, tình huống kiểm tra cụ thể mà ngườikiểm tra lựa chọn và vận dụng nguyên tắc phù hợp hoặc kết hợp các nguyên tắcmột cách linh hoạt, sáng tạo nhằm đạt được hiệu quả tối ưu
1.7 Nội dung kiểm tra :
Hoạt động dạy học và giáo dục trong nhà trường rất phong phú, phức tạp
và nhiều mặt Hiệu trưởng có trách nhiệm kiểm tra toàn bộ công việc, hoạt động,mối quan hệ, kết quả của toàn bộ quá trình dạy học – giáo dục và những điềukiện phương tiện của nó, không loại trừ mặt nào Đề xác định nội dung của kiểmtra nội bộ cần căn cứ vào đối tượng của kiểm tra nội bộ trường học và các cơ sởpháp lý
Nội dung kiểm tra nội bộ trường học bao gồm:
- Kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
- Kiểm tra hoạt động của tổ, khối chuyên môn
- Kiểm tra hoạt động của bộ phận thư viện, thiết bị
- Kiểm tra cơ sở vật chất, tài chính
- Kiểm tra hoạt động của bộ phận văn thư hành chính
- Kiểm tra hoạt động học tập, rèn luyện của lớp, học sinh
- Tự kiểm tra công tác quản lý của hiệu trưởng
Trang 13CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG HỌC CỦA TRƯỜNG TIỂU HỌC PHÚ ĐÔNG
NĂM HỌC 2009 - 2010 2.1 Đặc điểm tình hình của Trường Tiểu học Phú Đông :
Trường tiểu học Phú Đông đóng trên địa bàn xã Phú Đông, là một xã CùLao thuộc Huyện Tân Phú Đông Toàn xã được chia làm 5 ấp: ấp Bà tiên 1, ấp
Bà Tiên 2, ấp Lí Quàn 1, ấp Lí Quàn 2, ấp Gảnh
Trường tiểu học Phú Đông được thành lập từ năm 2000, sau khi tách từtrường trung học cơ sở Trường có 3 điểm , điểm chính nằm ở ấp Lí Quàn 1, 2điểm phụ nằm ở ấp Bà Tiên 1 và ấp Gảnh .Tổng diện tích khuôn viên nhàtrường có 918m2 Hiện nay, trường có 18 phòng học và 7 phòng chức năng đểthực hiện dạy 2 buổi / ngày
Trang 14Đời sống nhân dân trong xã chủ yếu là trồng cây hoa màu ngắn ngày,chăn nuôi và , đa số cuộc sống của người dân vất vả, còn gặp nhiều khó khăn,trình độ dân trí thấp Cha mẹ các em dành thời gian lo cho việc phát triển kinh
tế gia đình, ít quan tâm đến việc học tập của con em Những năm gần đây mứcsống của người dân từng bước được nâng lên rõ rệt, trẻ trong độ tuổi cắp sáchđến trường đã đạt đến chỉ tiêu 100%, tình trạng nghỉ học giữa chừng đã giảm rõrệt, chất lượng được nâng lên, tỉ lệ học sinh lên lớp trên 95% và học sinh giỏichiếm tỉ lệ khá cao
Tính từ năm thành lập đến nay là năm thứ 11; Thầy và trò Trường Tiểu họcPhú Đông đi vào hoạt động dạy và học 11 năm với biết bao khó khăn, gian khó
mà Thầy và Trò phải vượt qua nhằm hoàn thành nhiệm vụ mà Đảng, Chínhquyền và Nhân dân giao phó, đem lại kết quả rất khả quan ở tất cả các phongtrào do ngành phát động
Trung học sp
Trên 10 năm
Dưới 10 năm
Giỏi Khá Đạt
yêu cầu
Chưa đạt yêu cầu Tỉnh Huyện Trường
* Đội ngũ cán bộ quản lý:
Trang 15- Mặt mạnh : Lãnh đạo nhà trường, cán bộ quản lý tổ chuyên môn có uytín, có phẩm chất đạo đức tư cách tốt, được đạo tạo chuẩn và trên chuẩn ( HiệuTrưởng : Đại học, Hiệu Phó : Trung học Sư phạm ), trình độ chuyên môn nhiệp
vụ vững vàng Hiệu trưởng, hiệu phó nhà trường đã được đào tạo qua lớp quản
lý giáo dục và trung cấp chính trị nên có nhiều kinh nghiệm trong công tác quảnlý
- Mặt yếu : Các tổ trưởng chuyên môn chưa được bồi dưỡng qua nghiệp
vụ quản lý điều hành tổ chuyên môn
* Đội ngũ giáo viên:
- Mặt mạnh : Đa số giáo viên nhiệt tình công tác, tay nghề vững vàng cónhiều kinh nghiệm trong chuyên môn, nghiệp vụ đào tạo đúng chuẩn và trênchuẩn Có 18/ 29 giáo viên đã có chứng chỉ A tin học, 2 giáo viên có bằng B anhvăn Một số giáo viên khác đang theo học các lớp đại học từ xa và cao đẳng tiểuhọc; Đội ngũ giáo viên có tinh thần trách nhiệm xây dựng nội bộ đoàn kết thốngnhất
- Mặt yếu : Đội ngũ giáo viên không đồng đều, giáo viên trẻ nhiệt tìnhnhưng còn thiếu kinh nghiệm trong công tác và chưa thực sự mạnh dạn trongviệc lập kế hoạch bài dạy của mình theo hướng đổi mới phương pháp dạy học vàchưa thực hiện được soạn giảng trên máy vi tính so với số lượng giáo viên đã cóchứng chỉ A vi tính ; một số giáo viên lớn tuổi tiếp cận với đổi mới phương phápcòn chậm; trong quá trình kiểm tra còn ngại góp ý, nể nang
Trang 16Bảng 2.4 : Chất lượng học sinh cuối năm học 2008 – 2009
29-45,5
51-27,7
31-1-0,9
32-28,6
42,9
48-26,8
30-2-1,8
2
109
27,5
30-42,2
46-28,4 2-1,8
31-30,3
33-46,8
51-22,9
25-/
31-33,0
47,9
45-19,1
32-34,0
37,2
35-28,7
27-/
4
98
35,7
35-38,9
38-25,5
36-36,7
37,8
37-25,5
38-34,3
34-32,4
35,2
37-32,4
218-27,2
141-3-2.1
167-32,2
40,2
208-27,2
141-2-0,4
Trang 17Bảng 2.5 : Thống kê kết quả kiểm tra nội bộ ( từ năm học 2008 – 2009 đến năm học 2009 – 2010).
Kiểm tra toàn diện Kiểm tra chuyên đề T.
Ưu điểm: Trường đã xây dựng được chuẩn kiểm tra dựa trên hệ thống cácvăn bản pháp luật, văn bản pháp quy, hướng dẫn của cấp trên, hàng năm kiểmtra toàn diện 1/3 tổng số giáo viên toàn trường; 2/3 số còn lại được kiểm trachuyên đề ( trừ số giáo viên được Phòng chỉ định thanh tra)
Trang 18Công tác kiểm tra nội bộ trường học giúp nhà trường quản lý và độngviên, giúp đỡ giáo viên thực hiện tốt nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục, góp phầnnâng cao hiệu quả và chất lượng giáo dục Mặt khác việc kiểm tra nội bộ trườnghọc còn giúp Ban giám hiệu nắm rõ việc thực hiện chương trình và kế hoạch dạyhọc, việc chuẩn bị bài, lên lớp, đánh giá học sinh, mức độ tiến bộ của học sinhqua từng học kỳ, cả năm không những thế còn nắm được việc thực hiện công tácchủ nhiệm, các hoạt động giáo dục khác của và công tác bồi dưỡng tự bồi dưỡng
để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên
Hiệu trưởng sử dụng các hình thức và phương pháp kiểm tra linh hoạt,sáng tạo và tiến hành theo quy trình hợp lý ,có sơ, tổng kết theo từng tháng, học
kỳ và năm học
Tồn tại : Các thành viên của ban kiểm tra nội bộ trường học làm việcchưa đều tay, một vài thành viên chưa nắm bắt chuyên môn của tất cả các khốilớp nên ít nhiều gây khó khăn trong việc xếp loại tay nghề giáo viên
Kế hoạch kiểm tra học kỳ, tháng, tuần có lúc còn chồng chéo, các thànhviên của ban kiểm tra nội bộ trường học tham gia các lớp bồi dưỡng, đi công tácđột xuất … nên công việc kiểm tra bị tồn đọng, có lúc kiểm tra dồn dập dẫn đếnhiệu quả chưa đảm bảo chính xác
Nhận thức của một số giáo viên còn hạn chế về công tác kiểm tra nội bộtrường học, chưa thấy được tầm quan trọng của công tác kiểm tra nội bộ trường,một số giáo viên chỉ chú ý đến việc dạy học trên lớp còn các hoạt động khácchưa thực sự quan tâm
2 2.1 Xây dựng kế hoạch kiểm tra:
Kế hoạch kiểm tra của trường là một bộ phận hữu cơ của kế hoạch nămhọc đồng thời là mắt xích trọng yếu của chu trình quản lý.Trên cơ sở Thông tư43/2006/TT-BGD&ĐT ngày 20/10/2006, Quyết định số 06/2006/QĐ-BNV ngày21/3/2006 và Hướng dẫn số 3040/BGD&ĐT-TCCB ngày 17/4/2006, Hiệutrưởng đã xây dựng kế hoạch kiểm tra phù hợp với tình tình, điều kiện cụ thểcủa trường và có tính khả thi
Trang 19Ngay từ đầu năm Hiệu trưởng đã chỉ đạo Hiệu phó chuyên môn lên kếhoạch kiểm tra nội bộ trường học và công khai trước Hội đồng sư phạm Kếhoạch được thiết kế bằng biểu bảng và được treo ở văn phòng, trong đó ghi rõ :thời gian nội dung và đối tượng được kiểm tra.
Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch kiểm trong năm như sau :
- Kế hoạch kiểm tra toàn năm : Kế hoạch kiểm tra trong năm được ghinhận toàn bộ các “đầu việc” theo trình tự thời gian từ tháng 8 năm trước đếntháng 5 năm sau (Phần phụ lục )
- Kế hoạch kiểm tra tháng : Nội dung kế hoạch kiểm tra tháng dựa vàocác đầu việc của kế hoạch kiểm tra cả năm nhưng chi tiết hơn
- Kế hoạch kiểm tra tuần :
Nội dung được ghi đầy đủ và chi tiết cụ thể :
* Người được kiểm tra toàn diện ( hoặc chuyên đề)
* Nội dung kiểm tra chi tiết
* Người được tham gia lực lượng kiểm tra
* Thời gian kiểm tra, thời gian hoàn thành
Công tác kiểm tra nội bộ trường học bao gồm các nội dung sau:
+ Kiểm tra công tác chuyên môn, thực hiện hồ sơ sổ sách, việc thực hiệnnội dung chương trình, việc đánh giá xếp loại có lưu ý đến năng khiếu học sinhđối với những môn đánh giá bằng nhận xét; kiểm tra việc thực hiện thiết bị và
Bảng 2.6 : Nhận thức của cán bộ, giáo viên, nhân viên về vai trò của công tác kiểm tra nội bộ trường học Trường Tiểu học Phú Đông:
Trang 20Nội dung câu hỏi Đáp án lựa chọn Số
b Đôn đốc, thúc đẩy, hỗ trợ và giúp
đỡ đối tượng kiểm tra làm việc tốt hơn, hiệu quả hơn
c Thực hiện việc xem xét và đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các thành viên, bộ phận trong nhà trường
Trang 21Kiểm tra hoạt
Bảng 2.8 : Ý kiến cán bộ, giáo viên, nhân viên về kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học
Trang 22thực hiện kế hoạch còn bị động , chồng chéo Vì rằng có tuần lên kế hoạchnhưng không thực hiện được chuyển sang tuần sau, tháng sau dẫn đến tình trạngdồn dập.
2.2.2 Tổ chức kiểm tra:
2.2.2.1 Xây dựng được lực lượng kiểm tra:
Trường học có nhiều đối tượng phải kiểm tra Do tính đa dạng và phứctạp, thường hiệu trưởng không đủ thời gian để trực tiếp kiểm tra trong trườngnên Hiệu trưởng phải lôi cuốn nhiều thành viên vào việc kiểm tra Xây dựng lựclượng kiểm tra nhiều thành phần đảm bảo tính khoa học, tính dân chủ đó cũng làmột yêu cầu để thực hiện phương châm “ dân biết, dân bàn, dân kiểm tra”
Yêu cầu khi xây dựng lực lượng kiểm tra:
+ Hiệu trưởng quyết định thành lập ban kiểm tra, trưởng ban kiểm tra làhiệu trưởng hoăc phó hiệu trưởng
+ Thành viên ban kiểm tra phải là người thông thạo chuyên môn nghiệp
vụ, có uy tín, sáng suốt và linh hoạt trong công việc
+ Các thành viên trong ban kiểm tra được phân công cụ thể phần việcđược giao, xác định rõ quyền hạn, trách nhiệm
Trong xây dựng lực lượng kiểm tra xác định rõ cơ chế kiểm tra Có hailoại cơ chế kiểm tra : cơ chế kiểm tra trực tiếp và cơ chế kiểm tra gián tiếp
Cơ chế kiểm tra trực tiếp là lực lượng kiểm tra cấp trên trực tiếp kiểm tra
cá nhân, bộ phận, đơn vị cấp dưới
Cơ chế kiểm tra gián tiếp là cấp dưới tự tổ chức kiểm tra cá nhân, bộ phậncủa mình, lực lượng kiểm tra cấp trên kiểm tra công tác tự kiểm tra đó bằng cáchkiểm tra xác suất để thừa nhận hoặc bác bỏ kết quả tự kiểm tra của cấp dưới
Ví dụ: Hiệu trưởng giao cho các tổ, khối trưởng tổ chức kiểm tra việc quychế soạn giảng của giáo viên trong tổ ; báo cáo cho Hiệu trưởng, sau đó tổnghợp lại ; Phó hiệu trưởng chuyên môn kiểm tra xác suất kết quả kiểm tra của tổ,khối… nếu phù hợp thì thừa nhận kết quả kiểm tra, nếu không thì phải tổ chứchọp lại rút kinh nghiệm hoặc bác bỏ kiểm tra lại
Trang 23Dựa vào các yêu cầu trên, chúng tôi đã điều tra cán bộ, giáo viên, nhânviên với nội dung sau:
Bảng 2.9 : Các thành viên trong ban kiểm tra.
Qua số liệu điều tra và trao đổi chúng ta thấy các thành viên trong bankiểm tra nội bộ được giáo viên quan tâm bởi chính họ là người trực tiếp làm việcvới giáo viên Kết quả kiểm tra đạt được hay không là phụ thuộc vào lực lượngnày Giáo viên yêu cầu thành viên trong ban kiểm tra nội bộ phải là người cótrách nhiệm, khách quan, công bằng, có chuyên môn, có năng lực hiểu biết sâusắc về môn học mà mình dạy, phải thật sự chân thành trên tinh thần đồngnghiệp
Đối với trường Tiểu học Phú Đông nhà trường đã xây dựng được lựclượng kiểm tra nội bộ có kinh nghiệm Hiệu trưởng là người điều hành chung.Phó hiệu trưởng là phó ban tổ chức thực hiện kế hoạch, còn lại các thành viên là
tổ trưởng chuyên môn, giáo viên cốt cán, tất cả đều là giáo viên có uy tín, cótrình độ chuyên môn vững vàng
Theo kế hoạch kiểm tra nội bộ đầu năm học thì lực lượng kiểm tra đãkiểm tra theo đúng kế hoạch Song các thành viên trong ban kiểm tra nội bộ cònkiêm nhiều quá nhiều công việc nên ít nhiều ảnh hưởng đến tiến độ kiểm tracũng như chất lượng kiểm tra
2.2.2.2 Phân cấp trong kiểm tra: Trong nhà trường, Hiệu trưởng có thể kiểm
tra trực tiếp hoặc kiểm tra gián tiếp hay kết hợp cả hai phương thức trực tiếp vàgián tiếp
Trang 24Ví dụ: Kiểm tra trực tiếp tài chính : Hiệu trưởng, kế toán, thủ quỹ; thanhtra nhân dân giám sát Kiểm tra tài sản: Kế toán báo cáo cụ thể bằng văn bản vềtất cả các khoản tài sản nhà trường …so sánh với tài sản đầu năm nếu không phùhợp …phải làm biên bản thanh lý ( nếu không phải là tài sản cố định)
2.2.2.3 Xây dựng chuẩn kiểm tra:
Muốn kiểm tra, người kiểm tra phải có chuẩn để theo đó mà so sánh, đolường đánh giá hoạt động của con người và các điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị
Ví dụ: chuẩn đánh giá trường học, chuẩn đánh giá giáo viên, chuẩn đánh giá họcsinh, chuẩn đánh giá tiết dạy
Chuẩn bao gồm hai yếu tố: định lượng và định tính
Những cơ sở để xây dựng chuẩn kiểm tra nội bộ trường học là:
- Hệ thống các văn bản pháp luật,văn bản pháp quy của nhà nước, hướngdẫn, chế độ chính sách có liên quan ( Luật giáo dục; Điều lệ trường tiểu học;tiêu chuẩn đánh giá tiết dạy;…)
- Kế hoạch nhà trường, kế hoạch chuyên môn,…
- Đặc điểm tình hình của nhà trường….để xây dựng chuẩn kiểm tra phùhợp với đơn vị của mình
Không những người kiểm tra phải nắm vững chuẩn kiểm tra mà đối tượngkiểm tra cũng phải nắm được chuẩn đó để tự kiểm tra, phấn đấu nâng cao chấtlượng công tác theo chuẩn
Để xây dựng được chuẩn kiểm tra cần theo một quy trình :
Thực hiện khảo sát tại đơn vị:
Bảng 2.10 : Về xây dựng chuẩn kiểm tra nội bộ.
Trang 25Nội dung câu hỏi Đáp án lựa chọn Số
a Văn bản pháp quy của ngành 6 25,0
b Dựa vào tình hình thực tế của nhà trường
Ví dụ: Khi kiểm tra hoạt động của một nhà giáo ( Kiểm tra toàn diện): về
hồ sơ sổ sách, quy chế chuyên môn, tiết dạy dựa vào khung chuẩn chung của BộGiáo dục để đánh giá, song các hoạt động khác như kiêm nhiệm, chủ nhiệm phảidựa vào đặc điểm tình hình của lớp, của trường, địa bàn dân cư
Mặc dầu vậy, trong quá trình kiểm tra vẫn còn một số điểm thiếu sự thốngnhất về chuẩn đánh giá
2.2.2.4 Xây dựng chế độ kiểm tra:
Xây dựng chế độ kiểm tra là một công việc rất quan trọng trong kiểm tranội bộ trường học.Chế độ kiểm tra hợp lý sẽ có tác dụng tích cực, thúc đẩy côngviệc mà không nặng nề, cản trở công việc Ở trường tiểu học Phú Đông Hiệutrưởng quy định thể thức làm việc, nhiệm vụ cụ thể, thời gian, quy trình tiếnhành, quyền lợi cho mỗi đợt kiểm tra hoặc mỗi kiểm tra viên …Tuy nhiên trongquá trình thực hiện vẫn còn một số hạn chế như về thời gian, kinh phí, khả năng,sáng tạo của các thành viên trong ban kiểm tra
2.3 Chỉ đạo thực hiện nội dung công tác kiểm tra:
Hiệu trưởng đã thực hiện tốt các nhiệm vụ sau :
- Ra các quyết định về kiểm tra ( quyết định thành lập ban kiểm tra, xácđịnh nội dung, phương pháp, hình thức kiểm tra…)
Trang 26- Hướng dẫn, động viên, giúp đỡ lực lượng kiểm tra hoàn thành nhiệm
vụ : kiểm tra, đánh giá
- Điều chỉnh những lệch lạc trong quá trình thực hiện công tác kiểm tra
- Hướng dẫn nghiệp vụ cho cán bộ và nhân viên trong trường thực hiệnkiểm tra và tự kiểm tra
Trên cơ sở kế hoạch kiểm tra nội bộ đã được xây dựng, Hiệu trưởng tổchức họp ban kiểm tra nội bộ của nhà trường để triển khai kế hoạch Giao tráchnhiệm cho các thành viên cụ thể hoá kế hoạch kiểm tra để thực hiện trong từngtuần của mỗi tháng, để tiến hành công tác kiểm tra theo sự phân công đúng vớitrình tự, thủ tục kiểm tra
* Đối với công tác kiểm tra hoạt động sư phạm nhà giáo :
- Chuẩn bị: Đối tượng kiểm tra được thông báo trước theo kế hoạch Cácthành viên trong ban kiểm tra được thông báo trước, được cung cấp các loại hồ
sơ ( biên bản kiểm tra, phiếu dự giờ, đánh giá, tiêu chuẩn đánh giá, )
- Tiến hành kiểm tra:
+ Kiểm tra dự giờ trên lớp : dự tối đa 3 tiết, nếu dự 2 tiết không xếpcùng loại thì dự tiết thứ ba Khi dự giờ thành viên trong ban kiểm tra ghi vàophiếu đánh giá quá trình diễn biến của tiết dạy đề phân tích tiết dạy theo quyếtđịnh số 14/2007/QĐ-BGDĐT ngày 4 tháng 5 năm 2007
+ Kiểm tra các loại hồ sơ giảng dạy của giáo viên và hồ sơ khác có liênquan để đánh giá việc thực hiện các quy chế chuyên môn
+ Kiểm tra khảo sát chất lượng học sinh ( điểm kiểm tra hoặc kết quảđánh giá môn học của học sinh…) cần chú ý đến đối tượng học sinh yếu, họcsinh dân tộc
+ Thực hiện các nhiệm vụ khác được giao: chủ nhiệm lớp, kiêm nhiệmkhác
+ Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống
- Các thành viên trong ban kiểm tra trao đổi với giáo viên được kiểm tra.Các thành viên cần chuẩn bị kỹ nội dung trao đổi : Đánh giá, tư vấn, thúc đẩy.Cần căn nhắc nội dung trao đổi để thuận lợi cho việc tiếp thu của giáo viên