Gi·i bµy hoµn c¶nh thùc tÕ cña m×nh.. PhÐp liÖt kª, phÐp ®èi..[r]
Trang 2? Đọc diễn cảm bài thơ Qua Đèo Ngang “ ” ?
? Tâm trạng của tác giả thể hiện qua bài thơ là tâm trạng
nh thế nào ?
A Yêu say đắm tr ớc vẻ đẹp của thiên nhiên đất n ớc.
B Đau xót ngậm ngùi tr ớc sự đổi thay của quê h ơng.
C Buồn th ơng da diết khi phải sống trong cảnh ngộ cô đơn.
D Cô đơn tr ớc thực tại, da diết nhớ về quá khứ của đất n ớc.
Kiểm tra bài cũ
Trang 3bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
Trang 4Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm.
a Tác giả :
? Quan sát chú thích và cho biết vài nét về tác giả và tác phẩm?
Trang 5I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm.
a Tác giả :
-Nguyễn Khuyến (1835 – 1909)
- Quê: Tỉnh Hà Nam.
-Là ng ời thông minh học giỏi đỗ đầu cả ba kì thi nên còn
gọi là Tam Nguyên Yên Đổ.
- Là nhà thơ lớn của dân tộc.
Trang 6NguyÔn KhuyÕn c¸o quan vÒ quª ë Èn
NguyÔn KhuyÕn lóc lµm quan
Trang 7I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm
a Tác giả :
b Tác phẩm:
- Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đ ờng luật
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà,
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rộng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
* Thất ngôn bát cú Đ ờng luật : Câu 3-4
đối nhau( Ao sâu/ v ờn rộng; n ớc cả/ rào
th a Khôn chài cá/ khó đuổi gà) Câu
5-6 đối nhau( Cải/ bầu; chửa ra cây/ vừa rụng rốn; cà mới nụ/ m ớp đ ơng
hoa).Các câu 1-2-4-6-8 hiệp vần chân
Ao sâu n ớc cả,
V ờn rộng rào th a
Khôn chài cá,
khó đuổi gà
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà,
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
Ao sâu
V ờn rộng
n ớc cả
rào th a
khôn chài cá
khó đuổi gà
? Bài thơ đ ợc làm theo thể thơ nào?
Nêu một vài đặc
điểm của thể thơ
đó?
Trang 8Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm
a Tác giả :
b Tác phẩm:
- Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đ ờng luật
2 Bố cục :
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà
Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
- Bố cục bài thơ không tuân theo qui cách: Đề -Thực -Luận - Kết.
mà cấu trúc theo (1-6-1) câu đầu nêu cảm xúc khi bạn đến; sáu câu giữa: Tình huống và khả năng tiếp bạn; câu cuối cảm nghĩ về tình bạn.
3 phần
? Bố cục một bài thơ thất ngôn bát cú Đ ờng luật
đ ợc chia làm mấy phần?
- Kết cấu: 1-6-1
Trang 9I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm
a Tác giả :
b Tác phẩm:
2 Bố cục
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
II Tìm hiểu văn bản.
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà,
- Lời thơ mở đầu rất tự nhiên nh
lời nói th ờng.
-> Niềm vui s ớng, hồ hởi
khi có bạn đến thăm.
2.Tình huống và khả năng tiếp bạn
1.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
? Cách mở đầu bài thơ có gì có gì
đặc biệt? Qua
đấy ta thấy tâm trạng của tác giả
ntn?
Trang 10TrÎ thêi ®i v¾ng, chî thêi xa,
Ao s©u n íc c¶, kh«n chµi c¸.
V ên réng rµo th a, khã ®uæi gµ.
C¶i chöa ra c©y, cµ míi nô.
BÇu võa rông rèn, m íp ® ¬ng hoa.
Trang 11-Trẻ thời đi vắng không có ng ời sai bảo.
- Chợ thời xa không dễ mua sắm thức
ăn thết bạn.
- có cá, có gà
- có cải, có cà, có bầu, có m ớp.
nh ng cũng chỉ mới ở dạng tiềm ẩn (chửa ra cây, mới nụ, vừa rụng rốn, đ
ơng hoa).
II Tìm hiểu văn bản.
1.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
- Lời thơ mở đầu rất tự nhiên nh lời nói
th ờng.
-> Niềm vui s ớng, hồ hởi, khi có bạn
đến thăm.
2 Tình huống và khả năng tiếp bạn .
- có cá, có gà, có rau
? Nhà thơ tiếp
đãi bạntrong hoàn cảnh nào?
-Trẻ đi vắng, chợ xa
nh ng cũng bằng không
vì (ao sâu, n ớc cả, v ờn rộng, rào th a).
-> nh ng cũng bằng không có.
? Trong hoàn cảnh đó nhà thơ
có gì tiếp đãi bạn?
- Trầu không có.
-> Mong muốn tiếp bạn thịnh
soạn nh ng không thực hiện đ ợc.
Trang 12Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
Trẻ thời đi vắng không có ng ời sai bảo.
- Chợ thời xa không dễ mua sắm thức
ăn thết bạn.
- có cá, có gà
- có cải, có cà, có bầu, có m ớp.
nh ng cũng chỉ mới ở dạng tiềm ẩn (chửa ra cây, mới nụ, vừa rụng rốn, đ
ơng hoa).
II Tìm hiểu văn bản.
1.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
- Lời thơ mở đầu rất tự nhiên nh lời nói
th ờng.
-> Niềm vui s ớng, hồ hởi, khi có bạn
đến thăm.
2 Tình huống và khả năng tiếp bạn .
- Cách tạo tình huống, cách nói
lấp lửng Phép liệt kê, phép đối,
nói quá, cách nói hóm hỉnh, đùa
vui
-> Mọi thứ đều có mà lại nh không
Tình cảm dành cho bạn chân thành.
- có cá, có gà, có rau
?Tác giả sử dụng biện pháp NT thuật gì khi trình bày tình cảnh của mình? Tác dụng của biện pháp NT đó?
-Trẻ đi vắng, chợ xa
nh ng cũng bằng không
vì (ao sâu, n ớc cả, v ờn rộng, rào th a).
-> nh ng cũng bằng không có.
- Trầu không có.
-> Mong muốn tiếp bạn thịnh soạn nh ng
không thực hiện đ ợc.
Trang 13II Tìm hiểu văn bản.
1.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
- Lời thơ mở đầu rất tự nhiên nh lời nói th ờng.
-> Niềm vui s ớng, hồ hởi, khi có bạn đến thăm.
2.Tình huống và khă năng tiếp bạn.
- Cách tạo tình huống, cách nói lấp lửng
Phép liệt kê, phép đối Nói quá, cách nói hóm
hỉnh, đùa vui
-> Mọi thứ đều có mà lại nh không Tình cảm
dành cho bạn chân thành.
3 Cảm nghĩ về tình bạn
Bác đến chơi đây, ta với ta.
Cái đáng quí nhất là đến với nhau bằng
tấm lòng.
- Đại từ ngôi 1 và 2: Ta
? Em có nhận xét gì về cụm từ Ta “
với ta ? ” Ta ở đây
là chỉ ai? Qua đó muốn nói lên
điều gì?
Trang 14Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
I Tìm hiểu chung.
1.Cảm xúc khi có bạn đến thăm.
- Lời thơ mở đầu rất tự nhiên nh lời nói th ờng.
-> Niềm vui s ớng, hồ hởi khi có bạn đến thăm.
2.Tình huống và khă năng tiếp bạn.
-> Mọi thứ đều có mà lại nh không Tình cảm
dành cho bạn chân thành.
3 Cảm nghĩ về tình bạn
-> Khẳng định chiều sâu của tình bạn Cái đáng
quí nhất là đến với nhau bằng tấm lòng.
III Tổng kết.
1 Nghệ thuật :
- Bài thơ đ ờng luật thuần nôm Lời thơ giản dị, cách nói hóm hỉnh.
2 Nội dung:
- Tình cảm bạn bè gắn bó thân thiết.
IV Luyện tập.
- Cách tạo tình huống, cách nói lấp lửng
Phép liệt kê, phép đối Nói quá, cách nói
hóm hỉnh, đùa vui
- Đại từ ngôi 1 và 2: ta
? Em hãy nhận xét giọng thơ của tác giả
trong bài thơ này?
Thông qua đó tác giả
muốn nói điều gì?
Trang 15II Tìm hiểu văn bản.
1 Cảm xúc khi bạn đến chơi.
- Lời thơ mở đầu rất tự nhiên nh lời nói th
ờng.
-> Niềm vui s ớng, hồ hởi khi có bạn đến thăm.
2.Tình huống và khă năng tiếp bạn
-> Mọi thứ đều có mà lại nh không Tình cảm
dành cho bạn chân thành.
3 Khẳng định tình bạn
-> Khẳng định chiều sâu của tình bạn
Cái đáng quí nhất là đến với nhau bằng tấm lòng.
III Tổng kết.
IV Luyện tập.
Bài 1:
? Từ câu thứ hai đến câu thứ sáu, tác giả nói đến sự thiếu thốn tất cả những điều kiện vật chất để đãi bạn với mục đích gì?
A Miêu tả hoàn cảnh nghèo của mình.
B Giãi bày hoàn cảnh thực tế của mình.
C Không muốn tiếp đãi bạn.
D Diễn đạt một cách dí dỏm tình cảm chân thành, sâu sắc.
- Cách tạo tình huống, cách nói lấp lửng
Phép liệt kê, phép đối Nói quá, cách nói
hóm hỉnh, đùa vui
- Đại từ ngôi 1 và 2:ta
Bài 2:
? Em hãy so sánh cách dùng cụm từ
“ta với ta của Nguyễn Khuyến và cụm ”
từ Ta với ta trong bài Qua đèo Ngang “ ”
của Bà Huyện Thanh Quan?
Trang 16Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-Mộ Nguyễn Khuyến đặt trên núi Ph ơng Nhi, huyện ý Yên, tỉnh Nam Định.
Trang 17• N¾m toµn bé kiÕn thøc cña bµi.
• Lµm bµi tËp cßn l¹i trong SGK.
• Häc thuéc bµi th¬.
• ChuÈn bÞ bµi viÕt TLV sè 2.
Trang 18Chóc c¸c em häc tèt