Quá trình nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập qu
Trang 1MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 3
PHẦN 1 KẾT QUẢ THU HOẠCH KHI THAM GIA KHÓA BỒI DƯỠNG .3 1.Lý do chọn đề tài 3
2 Kết quả thu hoạch về lý luận qua đề tài 4
2.1 Nâng cao nhận thức cho giáo viên về năng lực nghề nghiệp của giáo viên tiểu học 4
2.2 Đa dạng hóa nội dung và hình thức các hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp cho giáo viên tiểu học trước yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông 5
2.3.Tăng cường các hoạt động hỗ trợ nâng cao năng lực nghề nghiệp cho giáo viên tiểu học 6
2.4 Lập kế hoạch nâng cao năng lực nghề nghiệp phù hợp với nhu cầu của giáo viên và yêu cầu phát triển của nhà trường 7
2.5 Thực hiện công tác tổ chức, chỉ đạo hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp cho giáo viên tiểu học 11
2.6 Đẩy mạnh công tác kiểm tra, đánh giá nâng cao năng lực cho giáo viên tiểu học 11
3 Kết quả thu hoạch về kỹ năng 14
4 Đánh giá về ý nghĩa/giá trị của hệ thống tri thức, kỹ năng thu nhận được sau khóa bồi dưỡng 15
PHẦN 2 KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG CỦA BẢN THÂN SAU KHÓA BỒI DƯỠNG 16
2.1 Yêu cầu của hoạt động nghề nghiệp đối với bản thân 16
2.2 Đánh giá hiệu quả hoạt động nghề nghiệp của cá nhân trước khi tham gia khóa bồi dưỡng 17
2.3 Kế hoạch hoạt động cá nhân sau khi tham gia khóa bồi dưỡng nhằm đáp ứng yêu cầu của tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp 17
PHẦN 3 KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT 18
3.1 Kiến nghị và đề xuất 18
3.2 Cam kết 18
TÀI LIỆU THAM KHẢO 18
Trang 2MỞ ĐẦU
Lý do tham gia khóa bồi dưỡng
Để đảm bảo chất lượng giáo dục, sự thành công của công cuộc đổi mới giáo dục không thể không đề cập tới một thành phần vô cùng quan trọng đó chính là lực lượng giáo viên Quá trình nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế là một trong vấn đề then chốt mà Nghị quyết (số
29-NQ/TW) của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI đã nêu rõ: " Xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng và hội nhập quốc tế Thực hiện chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và trình
độ đào tạo Tiến tới tất cả các giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, giáo viên, giảng viên các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải có trình độ từ đại học trở lên, có năng lực sư phạm".
Hiện nay, với xu hướng “cải cách dựa trên các chuẩn” nhiều nước đã tiến hành xây dựng bộ chuẩn cho giáo dục của nước mình bao gồm: chuẩn chất lượng giáo dục, chuẩn nhà trường, chuẩn cán bộ quản lý giáo dục, chuẩn giáo viên Trong bộ chuẩn cho giáo viên có chuẩn trình độ đào tạo, chuẩn chức danh, chuẩn nghề nghiệp… Trong chuẩn nghề nghiệp, một số nước đã tiến đến xây dựng chuẩn nghề nghiệp cho giáo viên từng ngành học, cấp học, môn học Mục đích của việc xây dựng chuẩn là giúp đội ngũ giáo viên biết được các yêu cầu nghề nghiệp để phấn đấu, rèn luyện và đạt chuẩn Chuẩn nghề nghiệp cũng là cơ sở để đánh giá, xếp loại giáo viên Đối với các các cơ sở đào tạo giáo viên, chuẩn nghề nghiệp định hướng cho việc thiết lập nội dung, chương trình giáo dục
Ở nhiều quốc gia, vai trò và chức năng của các trường học đang thay đổi, kéo theo sự thay đổi về những mong đợi và yêu cầu đối với giáo viên Bên cạnh đó, kiến thức trong lĩnh vực giáo dục thay đổi với tốc độ chóng mặt, nền tảng kiến thức trong nhiều môn học và lĩnh vực khác nhau cũng thay đổi theo Những quy định cũ về chức năng, nhiệm vụ của giáo viên hiện bộc lộ nhiều điểm không phù hợp với yêu cầu, tình hình giáo dục và đào tạo mới
Xuất phát từ thực tiễn đó, tôi tham gia lớp học bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên Tiểu học hạng II để có thể trau dồi thêm về năng lực nghề nghiệp Thông qua khóa bồi dưỡng, tôi mong muốn cập nhật được những vấn
đề thực tiễn của giáo dục hiện nay của Việt Nam và thế giới, đặc biệt là những yêu cầu đặt ra đối với người giáo viên trong thời đại mới Trên cơ sở những kiến thức thu nhận được, bản thân tôi mong muốn có thêm những kiến thức, kỹ năng hữu ích để phục vụ cho công tác quản lý, giảng dạy và nghiên cứu khoa học của bản thân, chia
sẻ với bạn bè, đồng nghiệp, góp phần đổi mới công tác quản lý, giảng dạy tại đơn vị công tác
Mục tiêu cần đạt sau khóa bồi dưỡng
+ Nâng cao năng lực quản lý, năng lực chuyên môn cho bản thân
+ Có chứng chỉ để được nâng ngạch Giáo viên tiểu học hạng II
+ Bản thân đã được bồi dưỡng qua 10 chuyên đề của khóa bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp hạng II gồm các kiến thức về:
Trang 3- Kiến thức về chính trị, quản lý nhà nước và các kỹ năng chung
- Kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp chuyên ngành và đạo đức nghề nghiệp
Các nhiệm vụ được đặt ra cho viết bài thu hoạch
+ Trình bày kết quả thu hoạch cá nhân sau khi tham gia khóa bồi dưỡng
+ Trình bày kế hoạch hoạt động của cá nhân sau khóa bồi dưỡng phù hợp với chức danh nghề nghiệp
Dự kiến nội dung
+ Kết quả thu hoạch cá nhân sau khi tham gia khóa bồi dưỡng theo chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên Tiểu học hạng II
+ Kế hoạch hoạt động của cá nhân sau khi tham gia bồi dưỡng
+ Kiến nghị/đề xuất
Trang 4NỘI DUNG PHẦN 1 KẾT QUẢ THU HOẠCH KHI THAM GIA
KHÓA BỒI DƯỠNG
1 Lý do chọn đề tài
Đất nước ta đang trong quá trình đổi mới mạnh mẽ về giáo dục Nghị quyết 29
về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục Việt Nam đã xác định nâng cao năng lực nghề nghiệp đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Giải
pháp đã nêu rõ: “Đổi mới mạnh mẽ mục tiêu, nội dung, phương pháp đào tạo, đào
tạo lại, bồi dưỡng và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của nhà giáo theo yêu cầu nâng cao chất lượng, trách nhiệm, đạo đức và năng lực nghề nghiệp”.
Có thể nói giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và là yếu tố then chốt của mọi sự cải cách, đổi mới giáo dục Bất kể thời đại nào, không có thầy giỏi
cả về năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức thì khó có thể có một nền giáo dục
có chất lượng Điều 15, Luật Giáo dục 2005 khẳng định: “Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục Nhà giáo phải không ngừng học tập, rèn luyện nêu gương tốt cho người học Nhà nước tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo; có chính sách sử dụng, đãi ngộ, bảo đảm các điều kiện cần thiết về vật chất và tinh thần để nhà giáo thực hiện vai trò và trách nhiệm của mình; giữ gìn và phát huy truyền thống quý trọng nhà giáo, tôn vinh nghề dạy học.”
Tuy nhiên, nhìn vào thực tế hiện nay, năng lực đội ngũ giáo viên phổ thông nói chung và giáo viên tiểu học nói riêng đang là vấn đề đáng lo ngại trước yêu cầu đổi mới giáo dục Nếu chương trình giáo dục phổ thông mới được triển khai trong thời gian tới với định hướng và yêu cầu chuyển từ trang bị nội dung kiến thức sang phát triển phẩm chất và năng lực người học bằng việc dạy học tích hợp và lồng ghép, dạy học phân hóa, trải nghiệm sáng tạo… thì đội ngũ giáo viên cần phải không ngừng nâng cao năng lực nghề nghiệp để thích ứng được với những đổi thay
Để đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục, người giáo viên cần phải nâng cao năng lực nghề nghiệp liên tục Nâng cao năng lực nghề nghiệp hiểu theo nghĩa rộng
có liên quan đến việc phát triển con người trong vai trò nghề nghiệp của người đó Villegass-Reimers (2003) cho rằng nâng cao năng lực nghề nghiệp giáo viên được thể hiện thông qua các kỹ năng nâng cao (qua quá trình học tập, nghiên cứu và tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp) đáp ứng các yêu cầu sát hạch việc giảng dạy, giáo dục một cách hệ thống Đây là quá trình tạo sự thay đổi trong lao động nghề nghiệp của mỗi giáo viên nhằm gia tăng mức độ thích ứng của bản thân với yêu cầu của nghề dạy học Thực chất, nâng cao năng lực nghề nghiệp của giáo viên bao hàm nâng cao năng lực chuyên môn và năng lực nghiệp vụ của nghề (nghiệp vụ sư phạm) cho giáo viên
Xuất phát từ những lý do trên, tôi đã chọn đề tài " Biện pháp nâng cao năng lực nghề nghiệp cho giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông"
2 Kết quả thu hoạch về lý luận qua đề tài
"
Biện pháp nâng cao năng lực nghề nghiệp cho giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông"
Trang 52.1 Nâng cao nhận thức cho giáo viên về năng lực nghề nghiệp của giáo viên tiểu học
Mục đích, ý nghĩa
Hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp là một trong các hoạt động quản lí nguồn nhân lực, đây là khâu nâng cao năng lực, khả năng cống hiến của mỗi thành viên cho kết quả hoạt động của tổ chức Đội ngũ giáo viên tiểu học là đối tượng cần được bồi dưỡng, phát triển về năng lực, khi đã nhận thức được hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp là một nhu cầu sống còn của chính bản thân mình, đó là con đường giúp mỗi người được tự học và học tập suốt đời Họ sẽ có nhu cầu phát triển năng lực nghề nghiệp bản thân, nâng cao hiệu quả học tập, tự học, tự bồi dưỡng, sẽ có
ý thức vận dụng những kiến thức đã học một cách vững chắc, nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy, vừa dạy kiến thức vừa dạy cách học cho học sinh
Nhận thức đóng vai trò rất quan trọng trong mọi hoạt động của con người Có thể nói nhận thức là cơ sở của hành động, nhận thức đúng dẫn đến hành động đúng đắn và ngược lại Đối với đội ngũ giáo viên nhận thức đúng đắn về năng lực nghề nghiệp là một yếu tố rất quan trọng trọng thúc đẩy họ thực hiện tốt hoạt động này Như vậy, việc tăng cường nhận thức cho mỗi thành viên trong hệ thống sẽ làm tăng nội lực của hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp
Nội dung
Để nâng cao nhận thức cho đội ngũ giáo viên bậc tiểu học, các cấp quản lí giáo dục cần tập trung vào những vấn đề sau:
- Vai trò của hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học: Xác định vai trò của hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học thực chất là phát triển các năng lực chuyên môn và nghiệp vụ cho giáo viên Việc phát triển nghề nghiệp sẽ giúp họ đảm đương tốt được vai trò, trách nhiệm của bản thân trong thời đại mới, ứng phó với những thách thức mà họ sẽ đối mặt trong sự nghiệp của mình “Mỗi giáo viên cần phải phát triển, không phải vì họ không đủ giỏi, mà bởi vì họ có thể trở nên tốt hơn nữa” (trích trong Bộ giáo dục Anh, 2016) Mặt khác, nâng cao năng lực nghề nghiệp cũng chính là một trong những yêu cầu được đặt ra đối với các chương trình đổi mới giáo dục hiện nay Những thay đổi trong giáo dục đều liên quan đến sự phát triển nâng cao năng lực nghề nghiệp của đội ngũ giáo viên Ngoài ra, nâng cao năng lực nghề nghiệp còn là một trong những tiêu chuẩn trong Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học Có thể nói rằng nâng cao năng lực nghề nghiệp là một yêu cầu tất yếu đối với giáo viên trường học trong mọi thời đại, đặc biệt là trong giai đoạn đổi mới hiện nay Việc nâng cao năng lực chuyên môn và nghiệp vụ thường xuyên có thể giúp đội ngũ giáo viên tiểu học thành thạo trong nghề
và gia tăng sự thích ứng trong lao động nghề nghiệp của họ Điều này cũng sẽ giúp
họ nâng cao tính hiệu quả trong công việc
- Đặc điểm của nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học
thể hiện rõ ở các khía cạnh: (1) Mục tiêu nâng cao năng lực nghề nghiệp: nhằm
không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tạo ra sự chuyển biến tích cực của bản thân và của nhà trường, hướng đến mục tiêu cải tiến chất lượng giáo dục;
(2) Nội dung nâng cao năng lực nghề nghiệp: thường gắn liền với đặc điểm của từng
cơ sở giáo dục, cải cách của nhà trường; tạo cơ hội cho học sinh nâng cao kiến thức
và kĩ năng; được xây dựng dựa trên chuẩn; (3) Hình thức và phương pháp nâng cao
Trang 6năng lực: dựa trên xu hướng kiến tạo mà không dựa trên sự chuyển giao, kế thừa; cần được tổ chức liên tục và lâu dài; phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan; linh hoạt theo hoàn cảnh cụ thể của nhà trường
- Yêu cầu nâng cao năng lực nghề nghiệp việc phát triển nghề nghiệp cho đội
ngũ giáo viên tiểu học cần đảm bảo các yêu cầu về: (1) Số lượng giờ tối thiểu các hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp; (2) Sự cân bằng giữa nâng cao năng lực
nghề nghiệp do nhà trường định hướng và hỗ trợ với hoạt động nâng cao năng lực
nghề nghiệp do bản thân tự xác định; (3) Các hoạt động nâng cao năng lực nghề
nghiệp cần đa dạng, phong phú và liên quan đến chuẩn nghề nghiệp
Tổ chức thực hiện
Trước hết, phải tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức cho đội ngũ giáo viên về hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp sẽ giúp họ ý thức được sứ mệnh của mình Môi trường có tác dụng động viên đội ngũ giáo viên tích cực tham gia các hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp chính là hội đồng sư phạm nhà trường Do đó phải tạo được dư luận và không khí tự học, tự bồi dưỡng thường xuyên
để thống nhất tư tưởng và kế hoạch hành động
Nâng cao nhận thức cho đội ngũ giáo viên bậc tiểu học là một quá trình lâu dài, phức tạp, đòi hỏi nhiều lực lượng giáo dục tham gia gồm:
- Đảng ủy địa phương, các cấp quản lí giáo dục phải quan tâm, coi nâng cao năng lực là một hoạt động quan trọng của nhà trường; giúp nâng cao năng lực chuyên môn và nghiệp vụ một cách tốt nhất cho đội ngũ giáo viên nhà trường
- Cần phải tạo điều kiện thường xuyên tổ chức các lớp bồi dưỡng, sinh hoạt chuyên đề về nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên nhà trường
- Mỗi cá nhân giáo viên cần tích cực tham dự tập huấn, hội thảo, chuyên đề về nâng cao năng lực nghề nghiệp cho bản thân Tạo động cơ, hứng thú cho bản thân, coi việc tự học, tự bồi dưỡng thực sự trở thành thói quen, nhu cầu của mình
2.2 Đa dạng hoá nội dung và hình thức tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp cho giáo viên tiểu học trước yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông
Mục đích, ý nghĩa
Để triển khai nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ GV tiểu học hiệu quả, trước hết phải xây dựng nội dung chương trình và hình thức tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp một cách hợp lí Ở đây cần xác định các khía cạnh cần nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên
Nội dung
Chương trình nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học cần
phải mang tính hệ thống, đảm bảo các nội dung theo 5 tiêu chuẩn gồm: (1) Phẩm chất nhà giáo; (2) Phát triển chuyên môn, nghiệp vụ; (3) Xây dựng môi trường giáo dục;
(4) Phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội; (5) Sử dụng ngoại ngữ
hoặc tiếng dân tộc, ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác và sử dụng thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục
Cần có các chương trình nâng cao năng lực nghề nghiệp cụ thể cho các đối tượng khác nhau Chẳng hạn: Chương trình nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên cần hướng đến các loại hình dành riêng cho giáo viên mới ra trường và giáo viên dạy lâu năm
Trang 7Tổ chức thực hiện
Để xây dựng nội dung nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu
học một cách phù hợp, cần tiến hành những công việc cụ thể theo thứ tự sau đây: (1)
Nghiên cứu các tài liệu trong nước và thế giới về nội dung nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên trên cơ sở đó xây dựng nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học và cán bộ quản lý phù hợp với đặc điểm của nhà
trường và ngành giáo dục (2) Khảo sát thực trạng đặc điểm nội dung nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học và cán bộ quản lý giáo dục (3) Trên
cơ sở các bước trên, tiến hành xây dựng nội dung nâng cao năng lực nghề nghiệp cho
đội ngũ giáo viên tiểu học (4) Tham khảo ý kiến chuyên gia về nội dung nâng cao
năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học để đánh giá tính hiệu quả và khả thi; trên cơ sở đó, điều chỉnh lại cho phù hợp với mục tiêu và điều kiện thực tế của cơ
sở giáo dục
Có thể tiến hành bằng một số hình thức như sau:
- Bồi dưỡng theo chu kì: Thực hiện kế hoạch bồi dưỡng dài hạn (5 đến 10 năm), kế hoạch bồi dưỡng trung hạn (3 đến 5 năm) với các nội dung bắt buộc của các cấp quản
lí giáo dục Có nội dung bồi dưỡng tập trung ngắn hạn cho tất cả giáo viên hoặc mạng lưới giáo viên cốt cán Có nội dung dành cho giáo viên tự học tập, nghiên cứu Trong những trường hợp cần thiết có thể cử giáo viên đi bồi dưỡng tập trung dài hạn, ngắn hạn dưới các hình thức liên kết với các trường sư phạm, các trung tâm đào tạo, bồi dưỡng giáo viên Kết hợp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ theo hình thức tập trung với việc rèn luyện năng lực trong thực tế công tác; bồi dưỡng cho các đối tượng giáo viên theo nội dung, yêu cầu từ thấp đến cao
- Bồi dưỡng thường xuyên và bồi dưỡng theo chuyên đề: Thực hiện kế hoạch bồi dưỡng trung hạn cấp phòng và ngắn hạn cấp trường với nhiệm vụ bồi dưỡng, cập nhật, bồi dưỡng nâng cao theo hình thức chuyên đề, hội thảo
- Tự bồi dưỡng của giáo viên: Bên cạnh các hình thức bồi dưỡng đã nêu trên, các cấp quản lí giáo dục cần coi trọng việc động viên, khuyến khích giáo viên tự bồi dưỡng
về chuyên môn nghiệp vụ Việc tự bồi dưỡng của giáo viên là một trong những biện pháp hữu hiệu nhất để nâng cao trình độ, năng lực của chính bản thân họ, biến các yêu cầu bồi dưỡng bắt buộc thành nhu cầu tự bồi dưỡng một cách tự giác, thường xuyên và đạt hiệu quả Hình thức này được thực hiện tốt hay không có ảnh hưởng quyết định đến chất lượng của công tác bồi dưỡng giáo viên Tuy nhiên vai trò của nhà quản lí ở hình thức này rất quan trọng, nhà quản lí giỏi phải nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng và có phương pháp tác động tích cực đến đội ngũ giáo viên
Tóm lại, tất cả các hình thức bồi dưỡng giáo viên mà nhà quản lí lựa chọn phải đảm bảo nguyên tắc thiết thực, hiệu quả, hướng vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
2.3 Tăng cường các hoạt động hỗ trợ nâng cao năng lực nghề nghiệp cho giáo viên Tiểu học
Mục đích, ý nghĩa
Hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp cho giáo viên chỉ đạt hiệu quả khi nó được tiến hành trên cơ sở: nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng, với nội dung, hình thức đa dạng và phải được thực hiện với những điều kiện cơ sở vật chất, tài chính,…
Do đó biện pháp này nhằm hỗ trợ cho đội ngũ giáo viên có những điều kiện tối thiểu
Trang 8hoặc tốt hơn để thực hiện hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp Sự tăng cường
về tài liệu học tập, đầu tư trang thiết bị, đồ dùng, kinh phí, sẽ tạo ra bước đột phá trong hoạt động hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp
Cơ sở vật chất, trang thiết bị là phương tiện lao động sư phạm quan trọng của hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp Đây là một điều kiện thiết yếu để tiến hành các hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp Muốn đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức phát triển nâng cao năng lực nghề nghiệp có hiệu quả, đòi hỏi phải
có những điều kiện tương ứng Do đó, cần thiết tăng cường cơ sở vật chất và trang thiết bị để nâng cao hiệu quả hoạt động năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học
Nội dung
Việc đổi mới hình thức và phương pháp tổ chức hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học đòi hỏi nhà trường cần đảm bảo cơ sở vật chất, các phòng chức năng, tài liệu, trang thiết bị, đồ dùng, phương tiện,… Trước hết, nhà trường cần có phòng sinh hoạt chuyên môn cho các tổ chuyên môn trong trường Trong phòng cần trang bị cần trang bị các dụng cụ, phương tiện như tivi có kết nối Intrnet, loa, máy tính và máy chiếu projector để thuận lợi cho việc trao đổi, chia sẻ, trao đổi và cung cấp thông tin Hệ thống Internet và máy tính của nhà trường cần đảm bảo để đáp ứng các khoá học nâng cao năng lực nghề nghiệp online
Hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy ngày càng phát triển mạnh mẽ, những khoá tập huấn nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin cho đội ngũ giáo viên rất được coi trọng Điều này đòi hỏi nhà trường cần có các phòng học, phòng làm việc đa năng có ứng dụng công nghệ để giáo viên có thể ứng dụng được công nghệ thông tin hiệu quả
Tổ chức thực hiện
Một là, tăng cường các điều kiện về tài liệu học tập
Tài liệu học tập cho hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp rất quan trọng bởi
vì người học sẽ tự học, tự nghiên cứu trên cơ sở tài liệu hướng dẫn là chủ yếu Việc trang bị đủ tài liệu cho giáo viên tự nghiên cứu sẽ hạn chế được về mặt thời gian, chủ động trong các tình huống, không rơi vào tình trạng nghe thuyết trình dài dòng, kém hiệu quả Vì vậy việc trang bị đủ tài liệu giúp hoạt động hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp hiệu quả hơn rất nhiều
Hai là, trang thiết bị, đồ dùng
Xuất phát từ yêu cầu của chương trình, nội dung, hình thức tổ chức hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp để đầu tư trang thiết bị đầy đủ, phù hợp Hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên cần kết hợp sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại
Để triển khai tốt giải pháp này, nhà trường cần tập trung thực hiện những công việc sau đây:
- Xây dựng kế hoạch dài hạn và ngắn hạn về đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học theo hướng hiện đại hóa, chuẩn hóa, phục vụ tốt nhất cho đội ngũ giáo viên
- Có kế hoạch để khai thác một cách hợp lí đến mức tối đa công suất của cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học hiện có
Trang 9- Huy động các nguồn lực (gia đình, xã hội) để phát triển cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học đáp ứng nhu cầu giảng dạy, học tập
- Thường xuyên kiểm tra, đánh giá hiệu quả và hiệu quả sử dụng của các thiết bị trong quá trình tổ chức hoạt động Tập huấn cho đội ngũ giáo viên biết cách sử dụng
có hiệu quả và tiết kiệm các thiết bị phục vụ cho các hoạt động của nhà trường
2.4 Lập kế hoạch nâng cao năng lực nghề nghiệp phù hợp với nhu cầu của giáo viên và yêu cầu phát triển của nhà trường
Để đạt được mục đích nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học, việc đầu tiên cần làm của các nhà quản lí là phải lập kế hoạch nâng cao năng lực nghề nghiệp sao cho phù hợp với nhu cầu của đội ngũ giáo viên và yêu cầu phát triển của nhà trường Kế hoạch phải được xây dựng một cách có hệ thống, hoàn thiện và trở thành chương trình hành động chung của các cấp quản lí từ Phòng Giáo dục và Đào tạo cho đến các trường tiểu học, các cơ quan, bộ phận quản lí có liên quan Đây chính là khâu tổ chức thiết kế trong một chuỗi các hoạt động
Mục đích, ý nghĩa
Lập kế hoạch nâng cao năng lực nghề nghiệp phù hợp với nhu cầu của giáo viên và
yêu cầu phát triển của nhà trường giúp cho các nhà quản lí hoàn toàn chủ động và có bước đi phù hợp trong công tác nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học Việc lập kế hoạch nâng cao năng lực nghề nghiệp cũng tạo ra khả năng huy động và sử dụng các nguồn lực phục vụ công tác bồi dưỡng một cách hợp lí, giúp các nhà quản lí thực hiện tốt chức năng tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra
Nội dung
Lập kế hoạch nâng cao năng lực nghề nghiệp phải bao gồm kế hoạch dài hạn (5 đến 10 năm), kế hoạch trung hạn (3 đến 5 năm) và kế hoạch ngắn hạn (thực hiện hàng năm) Phân cấp xây dựng, quản lí và tổ chức thực hiện kế hoạch cho các cấp quản lí giáo dục Trên cơ sở kế hoạch của các cấp quản lí giáo dục, nhà trường lập kế hoạch nâng cao năng lực nghề nghiệp theo nguyên tắc: kế hoạch cấp trên làm cơ sở cho kế hoạch cấp dưới, kế hoạch cấp dưới có tác động điều chỉnh, cụ thể hóa kế hoạch của cấp trên Kế hoạch dài hạn mang tính chất cơ bản làm phần cứng thống nhất từ các cấp quản lí giáo dục đến cơ sở; có những kế hoạch ngắn hạn mang tính mềm dẻo, linh hoạt phù hợp với từng cơ sở giáo dục, từng nhóm đối tượng giáo viên Kế hoạch nâng cao năng lực phải được triển khai ở tất cả các cấp quản lí giáo dục và mạng lưới giáo viên cốt cán Trên cơ sở nội dung kế hoạch đã được xây dựng, đội ngũ này sẽ tham gia đóng góp ý kiến để kế hoạch triển khai đạt hiệu quả nhất Từ việc thống nhất kế hoạch hành động, kế hoạch này sẽ được triển khai tới từng cơ sở giáo dục và cá nhân
có liên quan Nội dung việc lập kế hoạch nâng cao năng lực nghề nghiệp bao gồm: Một là, xác định các lĩnh vực cần bồi dưỡng
Mục tiêu cuối cùng của hoạt động nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học là nâng cao chất lượng giáo viên, đáp ứng yêu cầu của xã hội và đổi mới giáo dục Trên cơ sở 5 tiêu chuẩn của Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học, nhu cầu của giáo viên và yêu cầu phát triển của nhà trường mà nhà quản lí đề ra các mục tiêu cụ thể cho từng kế hoạch trong từng giai đoạn
Hai là, xây dựng nội dung phù hợp
Trang 10Nội dung kế hoạch là cụ thể hóa các lĩnh vực cần được tổ chức bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên đã được xác định một cách khái quát Cần phải xác định yêu cầu trước mắt và lâu dài của mục tiêu phát triển nhà trường, các điều kiện thực hiện để thể chế hóa thành những nội dung cụ thể trong từng mốc thời gian nhất định như:
- Nội dung về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống: giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục Bồi dưỡng phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức trước hết là lòng trung thành với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân, với con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà Đảng và Bác Hồ đã chọn; lập trường tư tưởng kiên định, vững vàng, kiên quyết đấu tranh cho lí tưởng của Đảng và tư tưởng Hồ Chí Minh Nâng cao phẩm chất trị, đạo đức lối sống trong các mối quan hệ xã hội, công việc, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm Bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cho đội ngũ giáo viên cần quan tâm đến việc nhận thức rõ tầm quan trọng của đạo đức, nhân cách người thầy Mỗi cá nhân phải thấm nhuần lời dạy của Bác “Đạo đức là cái gốc, là nền tảng của mọi việc”, nếu phẩm chất đạo đức không được trau dồi thường xuyên thì dù có tài giỏi cũng không phát huy được
- Nội dung về kiến thức: Bậc tiểu học là bậc học nền tảng, nội dung kiến thức cần trang bị cho học sinh là những kiến thức cơ bản Tuy nhiên để có phương pháp dạy học phù hợp đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi, phát huy được tính tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, người thầy cần có kiến thức sâu rộng về mọi lĩnh vực bởi chính kiến thức mới hình thành phương pháp Người giáo viên tiểu học cần có kiến thức của toàn bậc học, vừa chuyên sâu vừa mang tính hệ thống để xác định lượng kiến thức cần cung cấp cho từng đối tượng học sinh, từ đó định hướng cho học sinh tìm con đường đi ngắn nhất để chiếm lĩnh tri thức
Bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên kiến thức về tâm lí, sinh lí học, những kiến thức phổ thông về kinh tế - chính trị, văn hóa - xã hội của địa phương Mặc dù trong xu thế phát triển của thời đại mới, người thầy không phải là đại diện phát ngôn quyền uy về tri thức, khống chế toàn diện tổ chức và toàn diện môn học mà xuất hiện nhiều hơn với tư cách là người hướng dẫn và hiệp lực nhưng đòi hỏi người thầy phải định hướng đúng cho học sinh, tạo cơ hội cho học sinh không tiếp thu tri thức một cách thụ động mà tham gia tích cực vào việc phát triển môn học, đối thoại trực tiếp với thế giới khách quan bằng cả hứng thú, nhu cầu và quan điểm của mình Lúc này sự tìm kiếm và thể nghiệm của cá nhân mới được coi trọng
Bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên kiến thức về ngoại ngữ và tin học cũng là một nội dung quan trọng để đáp ứng nhu cầu của giáo viên Nâng cao trình độ về ngoại ngữ và tin học, giáo viên mới có thể điều khiển, sử dụng thành thạo các phương tiện dạy học hiện đại, có thể tham gia các hội thảo quốc tế trong và ngoài nước, tự tin tham gia các lớp bồi dưỡng, huấn luyện theo các chương trình, dự án hoặc chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài, tra cứu trên Internet để tham khảo và học tập những kinh nghiệm giáo dục của các nước trong khu vực và trên thế giới
Kĩ năng sư phạm: Việc bồi dưỡng kĩ năng sư phạm tập trung vào các nội dung như: Xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; Sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; Kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; sử dụng ngôn ngữ nói, chữ viết trong quá trình tổ chức các hoạt động học tập phù hợp với các đối tượng học sinh; tổ chức các hoạt động tập thể; kĩ năng kết